II UK 267/07

Sygn. akt II UK 267/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku P. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o przywrócenie renty inwalidy

wojskowego bez związku ze służbą wojskową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 kwietnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 kwietnia 2007 r., oddala skargę kasacyjną,

1. zasądza od Skarbu Państwa – Sąd Apelacyjny na rzecz

adwokat A. J., kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną

od podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację

wnioskodawcy P. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych o przywrócenie prawa do renty inwalidy wojskowego bez

związku ze służbą wojskową, podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd

pierwszej instancji jak i ocenę, według której postępowanie w niniejszej sprawie

toczyło się wskutek odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia 6

grudnia 2001r., odmawiającej P. S. prawa do renty inwalidy wojskowego bez związku

ze służbą wojskową. Zasadnie więc, Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygał sprawy

w zakresie uprawnienia skarżącego do rodzajowo innego świadczenia tj. renty

inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową.

W sprawie ustalono, że wnioskodawca, urodzony 5 września 1966 r., w

okresie od dnia 6 stycznia 1986 r. do dnia 22 września 1987 r. odbywał służbę

wojskową. Orzeczeniem z dnia 12 sierpnia 1987 r. Rejonowa Wojskowa Komisja

Lekarska uznała go za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 12

miesięcy, z powodu schorzeń ujawnionych się w przebiegu służby, ale

niepozostających w związku z nią, powstały bowiem niezależnie od jej warunków i

charakteru. W dniu 14 listopada 1988 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska

uznała wnioskodawcę za trwale niezdolnego do służby wojskowej. Od dnia 1 marca

1992 r. do 30 listopada 2001 r. wnioskodawca pobierał rentę inwalidy wojskowego

bez związku ze służbą wojskową. Wobec złożenia wniosku w dniu 17 października

2001 r. o przyznanie świadczenia na dalszy okres, został on poddany badaniom

lekarskim, a w dniu 30 listopada 2001 r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził celowość

przekwalifikowania zawodowego skarżącego. W związku z powyższym decyzją z

dnia 6 grudnia 2001 r. ZUS odmówił dalszej wypłaty renty inwalidy wojskowego bez

związku ze służbą wojskową, a decyzją z dnia 17 grudnia 2001 r. przyznał

wnioskodawcy rentę szkoleniową na okres od dnia 1 grudnia 2001 r. do dnia 31

grudnia 2003 r. Wyrokiem z dnia 30 października 2003 r. Sąd Okręgowy - Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji z dnia

6 grudnia 2001 r. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji wnioskodawcy, uchylił

powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej

instancji. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

3

Ubezpieczeń Społecznych ponownie rozpoznając sprawę, zmienił zaskarżoną

decyzję organu rentowego i przyznał wnioskodawcy prawo do renty inwalidy

wojskowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez związku ze służbą

wojskową na stałe, od dnia 1 grudnia 2001 r., oddalając odwołanie w pozostałym

zakresie. Powołani przez sąd biegli lekarze - diabetolog, neurolog, okulista, ortopeda

i internista stwierdzili, iż wnioskodawca jest częściowo trwale niezdolny do pracy i nie

spełnia przesłanek do przekwalifikowania zawodowego. Apelację od powyższego

wyroku wniósł wnioskodawca, zarzucając naruszenie art. 233 k.p.c. w związku z

art. 328 § 1 k.p.c. i domagając się przyznania prawa do renty inwalidy wojskowego

w związku ze służbą wojskową i ustalenia że jego niezdolność do pracy jest

całkowita. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. oddalił apelację

wnioskodawcy i przekazał organowi rentowemu do rozpoznania wniosek z dnia 5

października 2005 r. o wyrównanie świadczenia i odsetki.

Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik wnioskodawcy i

zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 30 ust. 1, art. 31,

art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i

wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 87 ze zm.), art. 5

k.c., skutkujących przyjęciem, iż ubezpieczony nie wykazał się niezbędnymi

przesłankami, uprawniającymi go do uzyskania prawa do renty inwalidy wojskowego w

związku ze służbą wojskową, oraz przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c.

poprzez niestaranną i dowolną ocenę dowodów, która nie pozwoliła na ustalenie

bądź wykluczenie związku inwalidztwa z warunkami odbywania służby wojskowej i

art. 47714

§ 1 k.p.c. poprzez ograniczenie zakresu rozpoznania zarzutów apelacji

przyjętym przez Sąd zakresem przedmiotowym decyzji administracyjnej w niniejszej

sprawie, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego

orzeczenia oraz poprzedzającego orzeczenia Sądu pierwszej instancji i wydanie

wyroku potwierdzającego uprawnienia wnioskodawcy do renty inwalidy wojskowego

w związku ze służbą wojskową wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 39813

§ 1 i 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (jej podstaw) i

jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania

(bądź jeżeli taki zarzut okaże się niezasadny). Przedstawionych w skardze

zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie można uznać za zasadne. Na

wstępie i w związku z zarzutami skargi odnoszącymi się naruszenia przepisów

postępowania, trzeba przypomnieć, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, jest

sądem prawa, a nie sądem faktu, w związku z tym podstawą skargi kasacyjnej nie

mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983

§ 3

k.p.c.). W wyroku z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06 (niepublikowany), Sąd

Najwyższy wskazał, że powołany wyżej przepis wprawdzie nie wskazuje expressis

verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w związku z ustalaniem faktów i

przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być przedmiotem zarzutów

wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak wątpliwości, że

obejmuje on art. 233 k.p.c., który określa kryteria oceny wiarygodności i mocy

dowodów. Podzielając ten pogląd, można więc tylko ogólnie zauważyć, że Sąd

Apelacyjny, nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej

instancji nie naruszył przepisów postępowania, a tym bardziej nie można mówić o

takim naruszeniu tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie ma także uzasadnienia zarzut błędnej wykładni art. 2 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego iż Rzeczpospolita Polska jest

demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości

społecznej, ze względu na brak wskazania na czym wskazane naruszenie miałoby

polegać. Także zarzut skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 30 ust. 1, 31 oraz 35

ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

oraz ich rodzin, nie jest w ocenie Sądu Najwyższego zasadny. W rozpatrywanej

sprawie Sąd Okręgowy wskazał, iż bezspornym jest, że ubezpieczony pobierał

rentę inwalidy wojskowego bez związku ze służbą wojskową. Nie kwestionował on

bowiem decyzji dotyczących przyznania tego świadczenia od 1992 r. Natomiast

zaskarżoną decyzją ZUS z dnia 6 grudnia 2001 r. została wstrzymana wypłata renty

inwalidy wojskowego bez związku ze służbą wojskową i dlatego odwołanie od

5

decyzji organu rentowego nie mogło dotyczyć innego świadczenia, jakim jest renta

inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową. W utrwalonym orzecznictwie

przyjmuje się, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia

społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego jest

niedopuszczalne, z wyjątkiem przewidzianym w art. 4779

§ 4 k.p.c., a treść decyzji,

od której wniesiono odwołanie wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz

orzeczenia sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II

UZ 52/99, OSNAPiUS 2000, nr 15, poz. 601; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11

listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSNAPiUS 2001, nr 5, poz. 169). Wnioskodawca

nigdy nie pobierał renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową i tym

samym nie można było wstrzymać jej wypłaty. Wnioskodawca miał prawo domagać

się takiego świadczenia, składając odrębny wniosek do organu rentowego i z tego

prawa skorzystał. Należy wskazać, że organ rentowy decyzją z dnia 17 marca 2004

r. przyznał wnioskodawcy rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy bez

związku ze służbą wojskową do dnia 28 lutego 2005 r. W decyzji z dnia 18 kwietnia

2005 r. organ rentowy wskazał, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy

bez związku ze służbą wojskową przysługuje od dnia 1 marca 2005 r., czyli od dnia w

którym wstrzymano wypłatę świadczenia. Natomiast w decyzji z dnia 19 maja 2005 r.

wskazano, że świadczenie to przysługuje do dnia 30 kwietnia 2007 r. Piotr S. wniósł

odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2005 r., domagając się przyznania prawa

do stałej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze służbą

wojskową. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2005 r. , Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.

Apelację wnioskodawcy od powyższego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z

dnia 30 maja 2006 r., orzekając, że wnioskodawca od dnia 1 marca 2005 r., jest

okresowo częściowo niezdolny do pracy bez związku ze służbą wojskową.

Z tych wszystkich względów, wobec niezasadności zarzutów skargi, Sąd

Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c., orzekł jak w sentencji.