SNO 51/08

WYROK Z DNIA 27 CZERWCA 2008 R.

SNO 51/08

Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański.

Sędziowie SN: Józef Skwierawski, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym sędziego Sądu Okręgowego oraz

protokolanta po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. sprawy sędziego Sądu

Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt (...)

u c h y l i ł zaskarżony w y r o k w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym

zakresie s p r a w ę p r z e k a z a ł Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi

Dyscyplinarnemu d o p o n o w n e g o r o z p o z n a n i a .

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w

ramach zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego uznał obwinioną za winną tego, że

w dniu 24 maja 2007 r. w A. jako sędzia tamtejszego Sądu Rejonowego, będąc

sprawozdawcą i przewodniczącą składu orzekającego w sprawie karnej II K 625/05

przeciwko Janowi G. i 15 innym oskarżonym o czyny z art. 286 § 1 k. k. i inne,

obejmującej w zakresie przedmiotowym 323 zawnioskowanych aktem oskarżenia

świadków, a także inne materiały procesowe zebrane w 100 tomach akt – odraczając

rozprawę na pierwszym jej terminie odwołała bezpodstawnie pozostałe wyznaczone

do dnia 29 listopada 2007 r. kolejne terminy rozpraw w tej sprawie, przez co dopuściła

się rażącej i oczywistej obrazy przepisów prawa, tj. art. 2 § 1 pkt 4 k. p. k., art. 366 § 2

k. p. k., art. 34 § 3 k. p. k. oraz art. 401 § 1 k. p. k. i art. 404 § 1 k. p. k., a także

uchybiła godności urzędu sędziowskiego poprzez naruszenie § 8 Zbioru Zasad Etyki

Zawodowej Sędziów wprowadzonego uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr

16/2003 z dnia 19 lutego 2003 r., czym wypełniła dyspozycję przewinienia

dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych i za ten czyn na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 u. s. p. wymierzył jej karę

dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Dyscyplinarny wskazał w

szczególności, że objęte opisem przypisanego obwinionej czynu bezzasadne, z

rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie przepisów postępowania, odroczenie

rozprawy, z jednoczesnym odwołaniem kolejnych wyznaczonych już terminów tej

2

rozprawy spowodowało skutki brzemienne z punktu widzenia reguł obligujących Sąd

do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

W uzasadnieniu dotyczącym wymierzonej kary Sąd Dyscyplinarny wskazał na

okoliczności z zakresu organizacji wyznaczania terminów rozpraw nowych i

przerwanych w praktyce Wydziału Karnego Sądu Rejonowego oraz to, że w okresie,

którego dotyczyło postępowanie dyscyplinarne następowały istotne zmiany kadrowe

związane z urlopami macierzyńskimi oraz z delegacją jednej z sędziów do

Ministerstwa Sprawiedliwości, co rzutowało na przekazanie spraw do referatu

obwinionej.

Od powyższego wyroku, w jego części dotyczącej orzeczenia o karze, Minister

Sprawiedliwości wniósł odwołanie na niekorzyść obwinionej; zarzucił rażącą

niewspółmierność orzeczonej kary dyscyplinarnej upomnienia w stosunku do

przypisanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego i wniósł na podstawie art. 427

§ 1 k. p. k. w związku art. 128 u.s.p. o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez

zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie obwinionej za przypisane przewinienie, na

podstawie art. 109 § 1 pkt. 4 u.s.p., kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce

służbowe.

W uzasadnieniu odwołania Minister Sprawiedliwości podniósł, że orzeczona

kara nie odpowiada wadze przypisanego obwinionej przewinienia i jest rażąco

niewspółmierna wobec stopnia zawinienia sędziego. W ocenie skarżącego, Sąd

Dyscyplinarny nie docenił dostatecznie rozmiaru szkody, jaką swoim zachowaniem

obwiniona wyrządziła dobru służby, w sposób ewidentny podważając zaufanie do

nieskazitelności charakteru sędziego; Sąd Dyscyplinarny niewłaściwie ocenił stopień

winy obwinionej w zupełności pomijając fakt, że obwiniona była już dwukrotnie

karana dyscyplinarnie i to na kary surowsze od obecnie wymierzonej. Wyrokiem z

dnia 6 października 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sprawie ASD 5/05

uznał obwinioną za winną przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. i za to

wymierzył jej karę nagany oraz wyrokiem z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie ASD 3/06

uznając obwinioną za winną dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego z art. 107

§ 1 u.s.p. również wymierzył jej karę nagany.

Natomiast wymierzona w zaskarżonym wyroku kara upomnienia nie

odzwierciedla w sposób właściwy wysokiego stopnia winy sędziego, na co wskazuje

to, że przewinienia dyscyplinarnego, będącego przedmiotem obecnego postępowania,

obwiniona dopuściła się kilka dni przed wydaniem wyroku w sprawie dyscyplinarnej

ASD 3/06, będąc już wówczas wcześniej karaną za przewinienie służbowe o

podobnym charakterze. Wynika z tego wniosek, że kolejne postępowania

dyscyplinarne nie wywołały pozytywnego skutku w postaci zmiany podejścia

obwinionej do obowiązków służbowych, nie wpłynęły wychowawczo na jej postawę.

Z tego względu uzasadnioną jest teza, że jedynie odpowiednio surowa kara może

3

skłonić obwinioną do refleksji i zmiany postępowania, będzie odzwierciedlać istotną

okoliczność obciążającą w postaci uprzedniej karalności oraz odpowiadać utraconemu

autorytetowi orzeczniczemu obwinionej na terenie Sądu Rejonowego w A. Według

Ministra Sprawiedliwości postępowanie obwinionej ewidentnie świadczy o braku

rzetelności w wykonywaniu obowiązków sędziego, lekceważeniu powinności

określonych w przepisach. Powyższe nakazuje oceniać stopień zawinienia obwinionej

oraz szkodliwości społecznej przypisanego jej czynu jako bardzo wysoki.

Postępowanie obwinionej godzi bowiem w dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

W uzasadnieniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej powołane zostały

fakty dotyczące uprzedniego ukarania sędziego Sądu Rejonowego karami

dyscyplinarnymi nagany w 2005 oraz w 2006 roku.

Fakty ukarania dyscyplinarnego zostały przez obwinioną przyznane na rozprawie

poprzedzającej zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia

6 lutego 2008 r. Na rozprawie tej zaliczony został do materiału dowodowego wyrok

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt ASD 5/05 (k. 196 –

198) oraz wyrok Sądu Dyscyplinarnego z dnia 31 maja 2006 r., sygn. akt ASD 3/06 (k.

189 – 195).

Natomiast w zaskarżonym wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego,

nie ma jakiegokolwiek ustalenia i odniesienia przez Sąd Dyscyplinarny do

poprzednich wyroków – ukarania sędziego Sądu Rejonowego karami dyscyplinarnymi

nagany. Wskazuje to na nieodpowiedniość orzeczonej najłagodniejszej z kar

dyscyplinarnych do okoliczności, które przy wymiarze kary powinny być wzięte pod

uwagę; potrzebne zwłaszcza było wyjaśnienie czy – jak twierdzi Minister

Sprawiedliwości – obwiniona popełniła osądzone w niniejszej sprawie przewinienie

dyscyplinarne, chociaż już wcześniej dopuściła się już podobnych przewinień, za które

została ukarana karą surowszą. Zaskarżony odwołaniem wyrok Sądu Dyscyplinarnego

pierwszej instancji, nie ujawniając oceny powyższych kwestii, uniemożliwia

weryfikację orzeczonej kary, według jej przesłanek podmiotowych, których

zauważona w odwołaniu Ministra Sprawiedliwości istotność nie może być

kwestionowana. W tym braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tym pominięciu

rozważenia okoliczności dotyczących obwinionej, tego jak przypisane w sprawie

niniejszej przewinienia sytuują się na tle poprzednich orzeczeń dyscyplinarnych,

zwłaszcza konsekwencji orzeczonych kar – wyraża się wadliwość zaskarżonego

wyroku. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny został w ten sposób pozbawiony

rzeczowej i realnej możliwości rozpoznania powodów wymierzenia obwinionej kary

upomnienia.

4

W tej sytuacji, uznając, że ze względu na wskazane uchybienie niemożliwe było

dokonanie oceny wymierzonej kary na zasadach kontroli instancyjnej Sąd Najwyższy

– Sąd Dyscyplinarny orzekł na podstawie art. 438 pkt 1 i pkt 4 k.p.k. w związku z art.

128 u.s.p.