II PK 8/08

Wyrok z dnia 2 lipca 2008 r.

II PK 8/08

Niedopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym w spra-

wie o odsetki należne żołnierzowi zawodowemu na podstawie art. 9 ust. 3a

ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), a od 1 lipca 2004 r. na

podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej

żołnierzy zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892).

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera,

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy z

powództwa Romana Ś. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sztabowi

Wojskowemu w P. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 5

października 2007 r. [...]

I. u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejono-

wego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2007 r. [...] i przekazał sprawę Wojewódzkiemu

Sztabowi Wojskowemu w P. do rozpoznania,

II. zasądził od Romana Ś. na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez

Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. zastępowanego przez Prokuratorię Generalną

Skarbu Państwa kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyj-

nego.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Poznaniu zasądził od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sztabu Woj-

skowego w P. na rzecz Romana Ś. kwotę 13.473,38 zł tytułem skapitalizowanych

odsetek od wypłaconych powodowi nieterminowo należności wraz z ustawowymi

2

odsetkami. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne. Po-

wód pełnił służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej od 9

września 1984 r. Decyzją z dnia 26 listopada 2002 r. dowódca P. Okręgu Wojskowe-

go wypowiedział mu ze skutkiem na 31 października 2003 r. stosunek służbowy za-

wodowej służby wojskowej z powodu likwidacji zajmowanego stanowiska i odmowy

przyjęcia niższego stopnia służbowego. W okresie od 1 listopada 2003 r. do 31 paź-

dziernika 2004 r. powód pobierał świadczenie pieniężne przysługujące w związku ze

zwolnieniem ze służby, a w okresie od 1 listopada 2004 r. - świadczenie emerytalne

wynoszące 75% uposażenia. Decyzją z dnia 17 maja 2006 r. dowódca Wojsk Lądo-

wych stwierdził nieważność decyzji z dnia 26 listopada 2002 r. wobec wydania jej z

rażącym naruszeniem prawa. W dniu 17 lipca 2006 r. Wojewódzki Sztab Wojskowy

wypłacił powodowi należne z tytułu pozostawania w służbie wojskowej świadczenia

bez odsetek.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że stwierdzenie nie-

ważności decyzji z dnia 26 listopada 2002 r. wywołało skutek ex tunc, co oznacza, że

sytuację prawną powoda należy traktować tak, jakby nie wypowiedziano mu stosun-

ku służbowego zawodowej służby wojskowej. W rezultacie powód nabywał upraw-

nienia do wszystkich świadczeń wynikających z pozostawania w tej służbie - w termi-

nach i na zasadach jak miałoby to miejsce, gdyby służbę rzeczywiście pełnił. Skoro

należne powodowi świadczenia stawały się wymagalne od dnia następnego po dniu

stanowiącym termin ich płatności, to wypłacenie ich wszystkich łącznie w dniu 17

lipca 2006 r. stanowiło spełnienie świadczeń po terminie ich wymagalności. Podsta-

wę prawną roszczenia powoda o odsetki w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i in-

nych należności, o których mowa w art. 73 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy za-

wodowych stanowi art. 75 ust. 3 tej ustawy, natomiast w odniesieniu do nagród rocz-

nych - art. 481 § 1 k.c. Przepis art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych stanowi o zwłoce dłużnika, a niewypłacenie powodowi należności było

właśnie zawinione przez stronę pozwaną. Natomiast wypłacenie za ten sam okres

uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, a następnie

świadczenia emerytalnego, nastąpiło na podstawach prawnych odmiennych od pod-

stawy wypłaty uposażenia za okres pełnienia służby. Nadto emerytura została wypła-

cona przez Wojskowe Biuro Emerytalne, a więc inną niż strona pozwana jednostkę

organizacyjną. Niedopuszczalne jest zatem dokonanie potrącenia tej wierzytelności z

wierzytelnością przysługującą powodowi względem strony pozwanej.

3

Wyrokiem z dnia 5 października 2007 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił

apelację strony pozwanej od powyższego wyroku, podzielając poczynione w sprawie

ustalenia oraz ocenę prawną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, w szczególno-

ści w zakresie przyjęcia, że podstawę prawną roszczenia powoda stanowi art. 75 ust.

3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 481 § 1 k.c. W tym

zakresie Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 stycz-

nia 2006 r., III PZP 1/05 i zacytował jej fragmenty zakończone konkluzją, że „sprawa

roszczenia funkcjonariusza Służby Granicznej o odsetki za opóźnienie w wypłacie

uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 k.p.c.), a ze względów merytorycznych do

jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy”.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła: 1)

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to

jest: a) art. 379 pkt 1 w związku z art. 2 § 3 k.p.c., art. 8 ust. 1 i art. 75 ust. 3 ustawy z

dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 9 ust.

3a i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, po-

przez rozpoznanie sprawy, mimo że droga sądowa była niedopuszczalna, co przesą-

dza o nieważności postępowania, b) art. 464 § 1 w związku z art. 2 § 3 k.p.c., art. 8

ust. 1 i art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych oraz art. 9 ust. 3a i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu

żołnierzy niezawodowych, poprzez brak postanowienia o przekazaniu sprawy do

Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. w celu wydania decyzji administracyjnej w

niniejszej sprawie, c) art. 378 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 w związku z art. 476 § 1 i

art. 47 § 3 k.p.c., przez nieuchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji, mimo że za-

chodziła nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie sprawy, która nie jest

sprawą pracowniczą, w składzie z udziałem ławników - sprzecznym z przepisami

prawa; 2) naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 75 ust. 3 ustawy o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 9 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy

niezawodowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji braku ustalenia

zwłoki strony pozwanej, b) art. 5 k.c. w związku z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie woj-

skowej żołnierzy zawodowych i art. 9 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy nieza-

wodowych, poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie, że żądanie przez po-

woda, który otrzymał niemal podwójną wartość uposażenia, odsetek za nieterminowo

wypłacone uposażenie, stanowi nadużycie prawa podmiotowego i tym samym po-

winno zostać oddalone.

4

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sąd pierwszej instancji i przekazanie

sprawy do rozpatrzenia przez Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. na drodze admini-

stracyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i zmianę wyroku Sądu

pierwszej instancji przez oddalenie powództwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie budzi wątpliwości, iż

sprawy o odsetki są sprawami cywilnymi, jednakże stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy

o służbie żołnierzy zawodowych oraz art. 9 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy nie-

zawodowych droga sądowa w tych sprawach została wyłączona (art. 2 § 3 k.p.c.). W

obu ustawach kwestia odsetek została unormowana wprost, a tym samym stanowi

sprawę, „o której mowa w ustawie” i w rezultacie powinna zostać załatwiona decyzją

właściwego organu wojskowego. Skarżący powołał się w tym zakresie również na

uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcia Sądów obu instancji zapadły z powołaniem się na pogląd wy-

rażony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia

2006 r., III PZP 1/05 (OSNP 2006 nr 15-16, poz. 227), w której zajęto stanowisko, że

funkcjonariusz Straży Granicznej może żądać odsetek za czas opóźnienia w wypła-

cie uposażenia (art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art.

481 § 1 k.c.). Przedmiotowa uchwała zapadła w stanie prawnym, w którym przepisy

ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (jednolity tekst: Dz.U. z

2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), ustanawiając wypłatę uposażenia zasadniczego funk-

cjonariuszy tej służby mundurowej „z góry”, nie przewidywały prawa funkcjonariusza

do odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego mu uposażenia. W takim wła-

śnie stanie prawnym Sąd Najwyższy, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konsty-

tucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99 (OTK 2000 nr 5, poz. 143), przyjął, że

jeżeli przepisy ustawy regulującej stosunek służbowy funkcjonariusza danej służby

mundurowej w ogóle nie zawierają postanowień dotyczących możliwości żądania

przez niego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego mu w ramach stosun-

ku służbowego uposażenia, to wówczas prawo takie znajduje oparcie w art. 481 k.c.

W innym bowiem przypadku zostałaby w tym zakresie naruszona sformułowana w

art. 64 ust. 2 Konstytucji RP zasada „równej dla wszystkich ochrony praw majątko-

5

wych” (tutaj: prawa do należnego uposażenia). Zatem z chwilą wymagalności należ-

nego funkcjonariuszowi służby mundurowej uposażenia podlega ono równej dla

wszystkich praw majątkowych ochronie prawnej, o ile ochrona ta w konkretnym wy-

padku nie została uchylona lub ograniczona na podstawie wyraźnego przepisu usta-

wowego w sposób zgodny z wymaganiami określonymi w art. 31 ust. 3 Konstytucji

RP.

Sposób i kontekst przytoczonych przez Sąd drugiej instancji fragmentów uza-

sadnienia powyższej uchwały wskazują na niezrozumienie rozważanego w niej za-

gadnienia oraz motywów wziętych pod uwagę przy jego rozstrzyganiu. Przytaczając

art. 111a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (jednolity

tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), stanowiący iż: „przepisy ustawy z

dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny, dotyczące skutków niewykonania zobo-

wiązań, stosują się odpowiednio”, co oznacza, że ma w tym wypadku zastosowanie

również art. 481 k.c., a także powołując art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003

r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), który

stanowi, że: „w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których

mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w

którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne”, Sąd Najwyż-

szy wyraził pogląd, że „na ich gruncie nie można zaakceptować założenia, wedle

którego prawo do żądania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego w ra-

mach stosunku służbowego uposażenia przysługuje funkcjonariuszowi służb mundu-

rowych jedynie w wypadku, gdy zostało ono przyznane wyraźnym przepisem po-

mieszczonym w ustawie dotyczącej funkcjonariuszy określonego rodzaju służby

mundurowej. Dlatego nie jest trafna argumentacja opierająca się na założeniu, wedle

którego regulacja prawna dotycząca funkcjonariuszy służb mundurowych ma cha-

rakter zupełny (w sensie: wyczerpujący), czyli że jeżeli brak jest w niej przepisu

przewidującego dopuszczalność dochodzenia przez funkcjonariusza odsetek z tytułu

nieterminowej wypłaty należnego w ramach stosunku służbowego uposażenia, to

oznacza to, iż takie prawo mu nie przysługuje. Niedopuszczalne jest także wniosko-

wanie a contrario, wedle którego z pomieszczenia w przepisach tylko niektórych

ustaw dotyczących funkcjonariuszy określonego rodzaju służby mundurowej wyraź-

nych postanowień w kwestii przysługującego funkcjonariuszom tej służby prawa żą-

dania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego w ramach stosunku służbo-

wego uposażenia (np. w art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz w art.

6

75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) miałoby wynikać, że

prawo to nie przysługuje funkcjonariuszom tych służb mundurowych, w stosunku do

których przepisy dotyczących ich ustaw wyraźnie go nie potwierdziły”. Podobne sta-

nowisko zostało zaprezentowane w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000

r., III RN 169/99 (OSNAPiUS 2001 nr 5, poz. 139), w uzasadnieniu którego stwier-

dzono, że w stanie prawnym obowiązującym przed wprowadzeniem do ustawy o

uposażeniu żołnierzy art. 9 ust. 3a, w wypadku opóźnienia w wypłacie uposażenia

lub innych należności pieniężnych, które stanowią ekwiwalent pieniężny za służbę

świadczoną przez żołnierza służby czynnej, w braku odmiennej regulacji ustawowej,

żołnierz jako wierzyciel, na zasadach określonych w art. 481 k.c., mógł żądać odse-

tek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie

to było następstwem okoliczności, za które organ zatrudniający żołnierza nie ponosił

żadnej odpowiedzialności.

Sąd drugiej instancji na gruncie rozpoznawanej sprawy zdaje się wyprowa-

dzać z powyższych stwierdzeń błędny wniosek, że do rozpoznania roszczeń żołnie-

rza zawodowego o odsetki (i o odsetki od odsetek) w związku z nieterminowo wypła-

conymi świadczeniami określonymi w art. 73 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych właściwy jest sąd powszechny, a konkretnie sąd pracy. Tymczasem z

rozważań Sądu Najwyższego wynika tyle, że przepis art. 481 k.c. stanowi źródło

prawa do odsetek w wypadkach, kiedy prawo to nie jest wprost przewidziane w prze-

pisach szczególnych, natomiast ustanowienie prawa do odsetek w takich przepisach

jest potwierdzeniem prawa wynikającego z art. 481 k.c., a podstawę ich żądania sta-

nowi wówczas odpowiedni przepis ustawy regulującej stosunek służbowy funkcjona-

riusza danego rodzaju służby mundurowej. Rację ma Sąd drugiej instancji, że odsetki

od nieterminowo wypłaconego uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych na-

leżnych funkcjonariuszom służb mundurowych (również tych, których podstawę

prawną stanowią przepisy szczególne), mają cywilnoprawny charakter, a tym samym

spór o ich zapłatę stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. Istotne znacze-

nie ma jednak rozstrzygnięcie kwestii czy sprawa ta podlega rozpoznaniu przez sąd

powszechny, czy też została przekazana do właściwości innych organów (art. 2 § 3

k.p.c.), a w dalszej kolejności - sądu szczególnego (art. 2 § 1 k.p.c.). Jeżeli bowiem

sprawa cywilna została przekazana na mocy ustawowego przepisu szczególnego do

rozpoznania innym organom niż sądy powszechne, wówczas zachodzi niedopusz-

7

czalność drogi sądowej, przy czym wyłączenie sprawy cywilnej spod kompetencji

sądu powszechnego musi być wyraźne.

Od dnia 1 lipca 1999 r. prawo żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego

uposażenia i innych należności pieniężnych zostało ustanowione w art. 9 ust. 3a

ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst: Dz.U. z

2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm., zwanej od dnia 1 lipca 2004 r. „ustawą o uposażeniu

żołnierzy niezawodowych”), wprowadzonym ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie

ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie

ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 50, poz. 500). Zgodnie z tym przepisem, w

razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przy-

sługują odsetki ustawowe. W myśl art. 9 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy, znaj-

dującym w sprawie zastosowanie do dnia 30 czerwca 2004 r., od decyzji wydanych

przez organy wojskowe w sprawach określonych w ust. 1 (stanowiącym, iż roszcze-

nia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych ulegają przedaw-

nieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne), żoł-

nierz może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie

do organu wojskowego wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie po-

stępowania administracyjnego, a także skargę do sądu administracyjnego. Oznacza

to, że ze wskazaną datą ustanowiono prawo do domagania się przez żołnierza za-

wodowego niewypłaconego w terminie uposażenia oraz innych należności pienięż-

nych wraz z odsetkami, przy czym zarówno dla dochodzenia należności głównej jak i

ubocznej przewidziano ten sam tryb postępowania administracyjnego. Co prawda

pobieżne odczytanie art. 9 ust. 4 ustawy może wskazywać, iż odsyła on tylko do

spraw określonych w ust. 1 (roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należno-

ści pieniężnych), z pominięciem spraw o odsetki, jednakże nie budzi wątpliwości, że

odsetki od tych świadczeń także są należnością pieniężną, posiadają charakter ak-

cesoryjny w stosunku do wierzytelności głównych, których nieterminowa wypłata po-

ciąga za sobą ich powstanie i ulegają przedawnieniu w terminie przewidzianym w

ust. 1. Tylko tak odczytywany art. 9 ust. 4 ustawy zawiera racjonalną treść i dlatego

odesłanie w nim wprost do ust. 3a nie było konieczne. Założenie, że funkcją omawia-

nego przepisu było wprowadzenie odmiennej drogi postępowania w sprawach o upo-

sażenie i inne należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu z tytułu

służby wojskowej (administracyjna) oraz o związane z nimi świadczenia akcesoryjne

(przed sądem powszechnym) prowadziłoby do sztucznego i niecelowego rozdziele-

8

nia drogi dochodzenia należności głównych i stanowiących ich pochodną należności

ubocznych. Gdyby nawet przyjąć taki cel ustawodawcy, należy mieć na uwadze, że z

dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do art. 169 tej ustawy, „sprawy

wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. pro-

wadzi się nadal według przepisów dotychczasowych”, chyba że określona kwestia

została uregulowana odmiennie w następnych przepisach rozdziału 11 ustawy, nie-

dotyczących omawianego zagadnienia. Oznacza to, że przepisy dotychczasowe od-

noszą się wyłącznie do spraw wszczętych, lecz niezakończonych do wskazanej daty.

Tym samym roszczenie powoda winno zostać rozpatrzone według przepisów ustawy

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W myśl art. 75 ust. 3 tej ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych

należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki

ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wy-

magalne. Przepis art. 73 ustawy za inne należności pieniężne uznaje między innymi

dodatkowe uposażenie roczne, które zastąpiło dotychczasowe nagrody roczne (ust.

1 pkt 2) oraz należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej

(ust. 1 pkt 9). Zgodnie z art. 8 ust. 1, od decyzji wydanych przez właściwe organy w

sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do or-

ganu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie - Kodeks postępowania

administracyjnego (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), i - z za-

strzeżeniem ust. 2 - skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach

określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed są-

dami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Określone w ust. 2 wyłą-

czenia nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, nie odnoszą się bowiem do uposa-

żenia, innych należności pieniężnych ani odsetek. Kwestię właściwości w sprawach

określonych w rozdziale 5 ustawy zatytułowanym „uposażenie i inne należności pie-

niężne żołnierzy zawodowych” określa art. 104, przekazując je do kompetencji wy-

mienionych w tym przepisie właściwych organów wojskowych. Przytoczonych ure-

gulowań nie można interpretować w ten sposób, że właściwość organów wojskowych

ograniczona została do przypadków, w których przepisy ustawy wyraźnie przewidują

wydanie decyzji. Ich analiza prowadzi do wniosku, że właściwość organów wojsko-

wych obejmuje unormowane w ustawie i wynikające ze stosunku służbowego żołnie-

rza zawodowego sprawy, rozumiane jako roszczenia wywodzone z praw ustanowio-

9

nych w przepisach ustawy. W sprawach tych żołnierz zawodowy może wnieść od

decyzji organu wojskowego skargę do sądu administracyjnego, z wyłączeniem jedy-

nie spraw wymienionych wyczerpująco w art. 8 ust. 2 ustawy. Zatem zarówno sprawy

o roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych jak i z

tytułu odsetek należą do kompetencji właściwego organu wojskowego, który zobo-

wiązany jest do wydania w tym przedmiocie stosownej decyzji. Decyzja ta podlega z

kolei zaskarżeniu w trybie określonym w art. 8 ust. 1 ustawy. Podobna interpretacja

została zaprezentowana w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Ad-

ministracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06 (ONSAiWSA 2006 nr 3, poz.

69), w uzasadnieniu której podkreślono, że wynikające ze stosunku służbowego żoł-

nierza zawodowego sprawy o uposażenie są sprawami, w których żołnierz zawodo-

wy może wnieść skargę do właściwego sądu administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy).

Żołnierz zawodowy otrzymuje bowiem uposażenie w określonej wysokości i z tytułu

prawa do uposażenia przysługuje mu roszczenie (art. 75 ust. 1 ustawy), o którym

rozstrzygają właściwe organy wojskowe, w drodze decyzji (rozkazu personalnego),

od której można wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w sprawie o odsetki należne

żołnierzowi zawodowemu na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy

niezawodowych, a od 1 lipca 2004 r. - na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych, niedopuszczalna jest droga sądowa przed sądem

powszechnym. Pogląd ten jest zbieżny z zaprezentowanym w uchwale Sądu Naj-

wyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07 (Biuletyn SN 2007 nr 11, poz.

10; Lex nr 319935), w której stwierdzono, że roszczenia żołnierzy zawodowych o wy-

płatę odsetek należnych na podstawie wymienionych wyżej przepisów, podlegają

rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Zgodzić się również należy z wyra-

żonym w tej uchwale poglądem, iż wyłączenie sporów tego rodzaju spod kompetencji

sądów powszechnych nie uniemożliwi skutecznego dochodzenia przez uprawnio-

nych przysługujących im praw, skoro sprawy te zostały poddane mocą przepisu

szczególnego kontroli sądowej realizowanej przez sądy administracyjne (art. 2

k.p.c.).

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art.

39819

zdanie pierwsze w związku z art. 464 k.p.c., stosowanym odpowiednio poprzez

art. 39821

w związku z art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.

========================================