SNO 65/08

UCHWAŁA Z DNIA 23 LIPCA 2008 R.

SNO 65/08

Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki.

Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Mirosława Wysocka (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y  S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008 r.

zażalenia sędziego na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 11

kwietnia 2008 r., sygn. akt (...), w przedmiocie zawieszenia sędziego w czynnościach

służbowych i obniżenia wysokości wynagrodzenia

u c h w a l i ł : u t r z y m a ć zaskarżoną u c h w a ł ę w m o c y .

U z a s a d n i e n i e

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego złożył w dniu 7 marca 2008r. do Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wniosek o podjęcie uchwały o zawieszeniu w

czynnościach służbowych sędziego Sądu Rejonowego, na podstawie art. 129 § 1

ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98,

poz.1070 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku, powołując się na wystąpienie Prezesa Sądu

Rejonowego, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wskazał, że w stosunku do

sędziego Sądu Rejonowego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne o

dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. Podał

ponadto, że sędzia ten nieprawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 19 listopada 2007r. został uznany za winnego popełnienia

podobnych przewinień służbowych, polegających na znacznych opóźnieniach w

sporządzaniu uzasadnień i bezczynności w prowadzonych sprawach, i wymierzono mu

za to karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego, powołując się na dołączone do wniosku

dokumenty, podkreślił, że sędzia w dalszym ciągu nie sporządza uzasadnień w

terminie, a jego stosunek do obowiązków służbowych nie uległ poprawie. Według

Rzecznika Dyscyplinarnego, za potrzebą wydania uchwały o zawieszeniu sędziego

przemawia także konieczność „położenia kresu niezdrowej sytuacji, jaka wytworzyła

się w Sądzie Rejonowym w A., a która wpływa negatywnie na pracę całego Sądu

Rejonowego”.

W dniu 11 kwietnia 2008 r. Sąd Dyscyplinarny – Sąd Apelacyjny wydał na

podstawie art. 129 § 1 i 3 oraz art. 133 u.s.p. uchwałę o zawieszeniu sędziego Sądu

2

Rejonowego w czynnościach służbowych i obniżeniu wynagrodzenia o 25 % na czas

trwania zawieszenia.

Orzeczenie to oparte zostało na następujących podstawach.

Stosownie do art. 129 § 1 u.s.p., sąd dyscyplinarny może zawiesić w

czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie

dyscyplinarne. Warunek zawisłości takiego postępowania został spełniony, gdyż w

dniu 25 marca 2008r. wpłynął do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego

wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wobec sędziego Sądu Rejonowego,

któremu zarzucono popełnienie przewinienia służbowego, o którym mowa w art. 107

§ 1 u.s.p.

Za uwzględnieniem wniosku przemawia to, że rozmiar zaległości obciążających

sędziego jest znaczny i uległ niewielkiemu zmniejszeniu, pomimo wstrzymania

wpływu nowych spraw do jego referatu. Sąd wskazał także na brak reakcji na

wydawane polecenia oraz niepodjęcie prób usprawiedliwienia zwłoki w sporządzaniu

uzasadnień i uzyskania zgody na przedłużenie terminu do ich sporządzenia. Na

postawę sędziego nie wpłynęły dyscyplinująco wizytacje i lustracje jego referatu.

Takie nagromadzenie czynników negatywnych, przy uwzględnieniu, że stan

zaległości obciążających sędziego jest długotrwały i ulegał zmniejszeniu tylko w

niewielkim zakresie, a stosunek sędziego do poleceń zmierzających do poprawy

sytuacji był negatywny, sprzeciwiało się uwzględnieniu wniosku sędziego Sądu

Rejonowego o odmowę zawieszenia go w czynnościach służbowych.

Sąd uznał, że orzeczona wysokość obniżenia wynagrodzenia „czyni zadość

względom”, dla których wprowadzone zostało unormowanie w § 3 art. 129 u.s.p.

Zażalenie na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego sędzia Sądu Rejonowego oparł na

podstawach:

- obrazy prawa materialnego – art. 129 ust. 1 u.s.p., polegającej

na rozszerzającej jego wykładni i w konsekwencji uznaniu, że

zawieszenie sędziego może nastąpić w oparciu o dowolne

przesłanki, podczas gdy art. 180 ust. 2 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej zezwala na to jedynie w przypadkach

określonych w ustawie;

- mającego wpływ na treść uchwały błędu w ustaleniach

faktycznych, przyjętych za jej podstawę, polegającego na

oparciu się wyłącznie na domniemaniach, bez zbadania

rzeczywistych okoliczności faktycznych sprawy.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił oparcie się przez Sąd Dyscyplinarny

wyłącznie na twierdzeniach zawartych we wniosku Zastępcy Rzecznika, bez ich

weryfikacji, oraz całkowite pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącego,

3

w tym sporządzenia zaległych uzasadnień oraz bieżącego obciążenia, polegającego na

orzekaniu na skumulowanych terminach posiedzeń.

Z tych względów sędzia Sądu Rejonowego wniósł o uchylenie zaskarżonej

uchwały i ewentualnie – o skierowanie wniosku Zastępcy Rzecznika do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 129 § 1 u.s.p. oparty jest na twierdzeniu nieznajdującym

oparcia w rzeczywistym stanie sprawy, gdyż – wbrew twierdzeniu skarżącego – Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny prawidłowo ustalił i uwzględnił przewidzianą w tym

przepisie przesłankę zawieszenia w czynnościach służbowych, którą stanowi

wszczęcie przeciwko sędziemu postępowania dyscyplinarnego. Fakt wszczęcia

kolejnego postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego jest

w sprawie niesporny, co przesądza o nietrafności tak ujętego zarzutu zażalenia.

W takiej sytuacji rozważenia wymagały jedynie te zarzuty skarżącego, które

zmierzały do wykazania braku wystarczających podstaw faktycznych do

uwzględnienia wniosku o zawieszenie w czynnościach służbowych.

Uchwała podejmowana na podstawie art. 129 § 1 u.s.p. zapada na wstępnym

etapie postępowania, w którym brak jest jeszcze rozstrzygnięć w kwestiach

obejmujących podstawy faktyczne i prawne ewentualnej przyszłej odpowiedzialności

dyscyplinarnej obwinionego sędziego. Dlatego dla zastosowania tego środka

wystarczające jest wykazanie, że dowody istniejące na tym etapie postępowania

wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez sędziego przewinienia

dyscyplinarnego.

Wbrew zarzutom skarżącego, stanowisko Sądu Dyscyplinarnego nie opiera się na

„domniemaniach”, lecz na dołączonych do wniosku dokumentach. Rodzaj, liczba i

rozmiar uchybień objętych postanowieniem o przedstawieniu zarzutów w

postępowaniu dyscyplinarnym oraz dane wynikające ze złożonych zestawień

dotyczących terminów dokonywania czynności, stanowiły miarodajną i wystarczającą

podstawę do uznania za uprawdopodobnione, że sędzia dopuścił się przewinienia

służbowego w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p.

Oceny tej nie mogą zmienić podniesione w zażaleniu okoliczności, dotyczące

podejmowania przez sędziego w ostatnim czasie wysiłków dla usunięcia skutków

wcześniejszych zaległości, gdyż nie niweczą one przesłanek odpowiedzialności

dyscyplinarnej z tytułu popełnienia przewinienia służbowego, polegającego na

dopuszczeniu się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa. Bezprzedmiotowe są

wywody skarżącego dotyczące nieuzasadnionego przypisywania mu spowodowania

„niezdrowej atmosfery w sądzie”, bowiem taki fakt nie został ujęty w ramach

podstawy faktycznej zaskarżonej uchwały.

4

Z omówionych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał

zaskarżoną uchwałę w mocy.