WA 27/08

WYROK Z DNIA 29 LIPCA 2008 R

WA 27/08

Do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie

art. 60 § 1 k.k. lub art. 60 § 2 pkt 1 i 2 k.k. nie wystarcza, że sprawca jest

młodociany lub że pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, albo że ten na-

prawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Może ono bowiem nastąpić do-

piero, gdy przemawia za nim ocena całokształtu okoliczności przedmiotowo

 podmiotowych ustalonych w sprawie, w powiązaniu z pozostałymi oko-

licznościami wskazanymi w wymienionych przepisach.

Przewodniczący: sędzia SN A. Kapłon.

Sędziowie SN: A. Tomczyk, W. Maciak (sprawozdawca).

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Balcerak.

Sąd Najwyższy, w sprawie szer. rez. Artura K., szer. rez. Łukasza K.,

szer. rez. Marka C., oskarżonych o popełnienie przestępstw określonych w

art. 338 § 2 k.k. i art. 280 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na

rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r., apelacji wniesionych przez obrońców

oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24

kwietnia 2008 r.,

u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...).

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 kwietnia

2008 r., szer. rez. Artur K., szer. rez. Łukasz K. i szer. rez. Marek C. uznani

2

zostali za winnych tego, że „w dniu 12 stycznia 2007 r. około godz. 1945

samowolnie oddalili się z terenu macierzystej JW. (...) w M. i bezprawnie

poza nią pozostawali przez okres krótszy niż 14 dni, tj. do dnia 17 stycznia

2007 r. do godz. 1030

, kiedy to zostali zatrzymani w S. przez funkcjonariu-

szy z Komendy Powiatowej w S.”, tj. popełnienia przestępstwa określonego

w art. 338 § 2 k.k.

Ponadto wyrokiem tym, każdy z wymienionych uznany został za win-

nego popełnienia przestępstwa określonego w art. 280 § 2 k.k., polegają-

cego na tym, że w dniu 15 stycznia 2008 r. około godz. 2210

w S., działając

wspólnie i w porozumieniu, używając przemocy wobec Grzegorza Z. w ten

sposób, że po przewróceniu go na ziemię, kopali go po całym ciele, w wy-

niku czego Grzegorz Z. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy z

raną tłuczoną, a także potłuczenia ogólnego, zwłaszcza klatki piersiowej,

pleców i brzucha, a następnie po włożeniu przez szer. rez. Łukasza K. po-

krzywdzonemu noża do ust i grożąc jego użyciem, dokonali zaboru telefo-

nu komórkowego marki Sony CMDJ-5m o wartości 80 zł, paczki papiero-

sów marki LM o wartości 5,85 zł, puszki piwa marki „Złoty Kur” wartości 2 zł

oraz pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 80 zł, tj. mienia o łącznej warto-

ści 167,85 zł. na szkodę pokrzywdzonego Grzegorza Z.

Za pierwszy z tych czynów - przestępstwo z art. 338 § 2 k.k. – każdy

z oskarżonych skazany został na karę miesiąca pozbawienia wolności, na-

tomiast za zbrodnię z art. 280 § 2 k.k. wszystkim oskarżonym wymierzono

kary po 3 lata pozbawienia wolności.

Jako karę łączną Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wobec oskarżonych

szer. rez. Artura K., szer. rez. Łukasza K. i szer. rez. Marka C., orzekł w

miejsce kar jednostkowych – po 3 lata pozbawienia wolności.

Apelacje od tego orzeczenia wnieśli obrońcy wszystkich oskarżonych

i w zasadzie dotyczyły one niewspółmiernej surowości wymierzonych za-

skarżonym wyrokiem kar, wynikającej z niezastosowania przez Sąd pierw-

3

szej instancji, wobec każdego z oskarżonych, nadzwyczajnego złagodze-

nia kary.

I tak, obrońca szer. rez. Artura K., zarzucając zaskarżonemu orze-

czeniu:

„1. naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważenie przez sąd

wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego szer.

Artura K.,

2. naruszenie przepisów postępowania, poprzez brak zastosowania insty-

tucji indywidualizacji odpowiedzialności karnej osób współdziałających w

przestępstwie w zakresie uwzględnienia okoliczności osobistych przy wy-

miarze kary (niezastosowanie art. 55 k.k.),

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,

a polegający na przyjęciu, iż jedyną okolicznością łagodzącą przemawiają-

cą na korzyść oskarżonego szer. Artura K. było spontaniczne przyznanie

się do popełnienia zarzucanych mu czynów jak i fakt szczerej skruchy, po-

partej zawartą w toku postępowania mediacyjnego ugodą z pokrzywdzo-

nym”,

wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie instytucji nad-

zwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie oskarżonemu kary o charak-

terze wolnościowym, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i prze-

kazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania”.

Obrońca szer. rez. Łukasza K., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

„- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który

miał wpływ na jego treść, polegający na oczywiście niezasadnym ustaleniu,

iż nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przemawiający za po-

trzebą zastosowania w oparciu o treść art. 60 § 2 k.k. nadzwyczajnego zła-

godzenia kary, w szczególności w sytuacji gdy nastąpiło pojednanie po-

między oskarżonym a pokrzywdzonym przewidziane w pkt 1 wskazanego

wyżej przepisu,

4

- rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, wyrażającą się w orzeczeniu

rażąco surowej kary jednostkowej pozbawienia wolności za przestępstwo z

art. 280 § 2 k.k. bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia

kary co skutkowało orzeczeniem rażąco surowej kary łącznej pozbawienia

wolności i niemożliwością warunkowego zawieszenia wykonania tak orze-

czonej kary”, wniósł „o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie

oskarżonemu znacznie łagodniejszej kary pozbawienia wolności za czyn z

art. 280 § 2 k.k., a więc kary z zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego

złagodzenia w oparciu o przepis art. 60 § 2 k.k., w wysokości umożliwiają-

cej warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz w rezultacie łagodniejszej

kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wyko-

nania”.

Natomiast obrońca szer. rez. Marka C., zarzucając temu wyrokowi:

„ 1. obrazę prawa karnego materialnego, tj. art. 60 § 2 k.k. wyrażającą się

w braku zastosowania w stosunku do oskarżonego Marka C. dobrodziej-

stwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, co do kary za czyn II aktu oskar-

żenia w sytuacji kiedy pokrzywdzony pojednał się z nim, a także z innymi

współoskarżonymi, szkoda wyrządzona przestępstwem została w całości

naprawiona, krzywda wyrządzona pokrzywdzonemu została w pełni zaspo-

kojona; kiedy oskarżony nie utrudniał postępowania, a wręcz przyczynił się

do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych zdarzenia istotnych dla

rozstrzygnięcia oraz kiedy tenże oskarżony reprezentował w toku procesu

postawę właściwej negatywnej oceny swojego postępowania co do czynów

objętych aktem oskarżenia,

2. rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności, orzeczonej w sto-

sunku do oskarżonego Marka C., zarówno w przypadku kary jednostkowej

za czyn opisany w pkt. 2 aktu oskarżenia oraz co do kary łącznej pozba-

wienia wolności – w rozmiarze 3 lat pozbawienia wolności – bez ich istot-

nego złagodzenia stosownie do zasad określonych w art. 60 § 6 pkt 1 k.k.,

5

przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, w rozu-

mieniu art. 60 § 2 pkt 1 k.k.”, wniósł „o zmianę zaskarżonego wyroku przez

wymierzenie oskarżonemu – szer. rez. Markowi C. za czyn 2 aktu oskarże-

nia kary jednego roku pozbawienia wolności, po zastosowaniu złagodzenia

kary w oparciu o art. 60 § 2 ust. 1 k.k. w zw. z art. 60 § 6 ust. 1 k.k., a na-

stępnie wymierzenie mu na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 6 k.k. kary

łącznej pozbawienia wolności w rozmiarze 1 roku”.

W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy, orzekając jako instancja apela-

cyjna zważył, co następuje.

Apelacje obrońców wszystkich trzech nieprawomocnie skazanych w

rozpoznawanej sprawie nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Oceniając bowiem całokształt materiału dowodowego w przedmioto-

wej sprawie, nie można się zgodzić z podniesionymi w apelacjach przez

poszczególnych obrońców zarzutami, że Sąd pierwszej instancji w zaskar-

żonym wyroku nie rozważył wszystkich okoliczności przemawiających na

korzyść oskarżonych, czym dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegającego na oczywiście nieza-

sadnym, zdaniem skarżących, ustaleniu, iż nie zachodzi szczególnie uza-

sadniony wypadek przemawiający za potrzebą zastosowania, w oparciu o

art. 60 § 2 k.k., nadzwyczajnego złagodzenia kary, co w efekcie doprowa-

dziło do wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar za przestępstwo z

art. 280 § 2 k.k.

W sytuacji zaś, gdy art. 60 § 1 i 2 k.k. daje sądowi możliwość, a nie

nakłada nań obowiązku, w wypadkach tam wymienionych stosowania wo-

bec sprawcy przestępstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, w ocenie

Sądu Najwyższego, zupełnym nieporozumieniem jest zarzut obrazy prawa

karnego materialnego, tj. art. 60 § 2 k.k.

Wbrew twierdzeniom obrońców, w ocenie instancji odwoławczej, Sąd

meriti w sposób szczegółowy przeanalizował wszystkie występujące w tej

6

sprawie okoliczności, a więc zarówno te przemawiające na korzyść oskar-

żonych, jak i ich obciążające, a stanowisko swoje w tym względzie drobia-

zgowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zdaniem Sądu Najwyższego nie można przykładać nadmiernej wagi

do takich elementów zachowania oskarżonych po popełnionym przestęp-

stwie, jak pojednanie się z pokrzywdzonym czy naprawienie szkody wyrzą-

dzonej przypisanym czynem, a nie dostrzegać brutalnego charakteru, za-

planowanego wcześniej i dokonanego z niskich pobudek, pod wpływem

alkoholu i przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów - jak nóż i buty żoł-

nierskie – rozboju na przypadkowym przechodniu.

Do zastosowania, wynikającej z treści art. 60 § 1 k.k. lub art. 60 § 2

pkt 1 i 2 k.k., możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary nie wystarcza

jedynie to, że sprawcą jest młodociany lub to, że pokrzywdzony pojednał

się ze sprawcą, albo ten naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Do-

piero ocena całokształtu okoliczności przedmiotowo-podmiotowych ustalo-

nych w sprawie w powiązaniu z wymienionymi wyżej okolicznościami, daje

możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w tych przepisach.

Takiej całościowej i trafnej, zdaniem instancji odwoławczej, oceny

dokonał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, uznając przy in-

dywidualnej ocenie postawy każdego z oskarżonych w przypisanym im

zdarzeniu, że żaden z nich nie zasługuje na zastosowanie dobrodziejstwa

wynikającego z treści art. 60 § 1 i 2 k.k.

Jeśli się przy tym zważy, że każdemu z oskarżonych, za czyn z art.

280 § 2 k.k. wymierzona została kara w dolnej granicy jej ustawowego za-

grożenia, to również podniesiony w apelacjach zarzut rażącej surowości

wymierzonych oskarżonym kar, jawi się jako bezprzedmiotowy.

Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.