I PK 29/08

Wyrok z dnia 5 sierpnia 2008 r.

I PK 29/08

Dopuszczalność zatrudnienia pracownika na podstawie powołania na

czas określony musi wynikać z przepisu szczególnego (art. 68 § 11

k.p.). Przepi-

sem takim nie jest art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

gminnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), z którego

wynika jedynie, że zastępca wójta po upływie kadencji wójta pełni swe obo-

wiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego zastępcę.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie

SN: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia

2008 r. sprawy z powództwa Mirosława S. przeciwko Urzędowi Miasta w R. o spro-

stowanie świadectwa pracy, wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, na skutek

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 25 października

2007 r. [...]

u c h y l i ł wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Okręgo-

wemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach-Ośrodkowi Zamiejsco-

wemu w Rybniku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępo-

wania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Po sprecyzowaniu roszczeń Mirosław S. pozywając Urząd Miasta w R. wniósł

o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 11 grudnia 2006 r. w ten sposób, by zamiast

„zapisu” w pkt 3a wpisano, iż stosunek pracy ustał w wyniku odwołania w trybie art.

70 § 1 i 2 k.p., oraz o zasądzenie 28.457,40 zł tytułem 3-miesięcznego wynagrodze-

nia za okres wypowiedzenia, jakie przysługiwałoby mu w związku z odwołaniem w

2

trybie art. 70 § 2 k.p.c. wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 12 grudnia

2006 r.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Raciborzu wyrokiem

z dnia 24 maja 2007 r. [...] nakazał pozwanemu Urzędowi Miasta w R. sprostować

świadectwo pracy powoda Mirosława S. w terminie 3 dni od dnia prawomocności

orzeczenia w ten sposób, iż w jego pkt 3a nakazał wpisać, że stosunek pracy ustał w

wyniku odwołania równoznacznego z wypowiedzeniem stosunku pracy zgodnie z art.

70 § 1 i § 2 k.p. Zasądził też od pozwanego na rzecz powoda kwotę 28.457,40 zł

wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 12 grudnia 2006 r. do dnia zapłaty

„tytułem wynagrodzenia należnego powodowi do czasu rozwiązania umowy”. Posta-

nowieniem „uzupełniającym” z 15 czerwca 2007 r. nakazano pobranie od pozwanego

wpisu, od którego powód był zwolniony.

Sąd Rejonowy ustalił, że powód został powołany na stanowisko Zastępcy Pre-

zydenta Miasta R. z dniem 4 stycznia 2003 r. zarządzeniem [...] Prezydenta Miasta

R. Jana O. - organu wykonawczego gminy - z dnia 19 listopada 2002 r. i wyraził na

nie zgodę. W § 2 tego zarządzenia postanowiono, że powołanie obowiązuje do

czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego zastępcę prezydenta miasta w

następnej kadencji. Przyznano też powodowi zasadnicze wynagrodzenie miesięczne

w wysokości 4.200 zł. Wynagrodzenie z dodatkami wyniosło 8.708 zł. Z dniem 1

stycznia 2006 r. przyznano powodowi wynagrodzenie w wysokości 4.529 zł. Od tego

czasu łączne wynagrodzenie wynosiło 9.485,80 zł. Prezydent Miasta R. określił za-

kres czynności, jakie powód mógł wykonywać jako Zastępca Prezydenta oraz udzielił

mu koniecznych pełnomocnictw. W dniu 3 marca 2004 r. powód otrzymał pismo za-

wierające warunki zatrudnienia, w którym określono dobową i tygodniową normę

czasu pracy, wymiar urlopu wypoczynkowego, termin wypłaty wynagrodzenia oraz

„okres wypowiedzenia umowy o pracę”, który wynosił 1 miesiąc.

W dniu 18 lipca 2006 r. Prezydent Miasta R. zwrócił się o opinię prawną do

biura radców prawnych w sprawie sposobu rozwiązania stosunku pracy z powodem i

otrzymał odpowiedź, iż stosunek pracy powoda wygasa z mocy prawa w momencie

objęcia obowiązków przez nowo powołanego Zastępcę Prezydenta. W dniu 26 listo-

pada 2006 r. na nowego Prezydenta Miasta R. wybrano Mirosława L. W dniu 11

grudnia 2006 r. powód otrzymał pismo, w którym nowo wybrany Prezydent - kierow-

nik Urzędu Miasta R. - rozwiązał z powodem stosunek pracy z dniem 11 grudnia

3

2006 r. w związku z objęciem obowiązków przez nowo wybranego Zastępcę Prezy-

denta Miasta, jak również przyznał powodowi ekwiwalent pieniężny za niewykorzy-

stany urlop za 2005 r. (2 godziny) oraz za rok 2006 (26 dni) w łącznej wysokości

11.852,34 zł. W dniu 11 grudnia 2006 r. powód otrzymał również świadectwo pracy,

w którym jako przyczynę ustania stosunku pracy podano rozwiązanie z upływem

terminu na jaki został nawiązany stosunek pracy zgodnie z art. 30 § 1 pkt 4 k.p. W

tym samym dniu powód wniósł o sprostowanie świadectwa pracy przez wpisanie

rozwiązania umowy o pracę za 3-miesięcznym wypowiedzeniem i domagał się uzna-

nia, iż z pozwanym łączył go stosunek pracy na czas nieokreślony, jednakże pozwa-

ny podtrzymał swoje stanowisko.

Sąd Rejonowy uznał, że powództwo powoda zasługiwało na uwzględnienie.

Podniósł, że stanowisko zastępcy prezydenta przewiduje ustawa z dnia 8 marca

1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze

zm.), która w art. 26a stanowi, że wójt, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwo-

łuje swojego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę. Przekazanie obowiązków

zastępcy prezydenta jest możliwe zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 ustawy o samorzą-

dzie gminnym, który stanowi, że wójt może powierzyć prowadzenie określonych

spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. Zgodnie z art.

28 pkt e ustawy o samorządzie gminnym, wygaśnięcie mandatu wójta przed upły-

wem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego zastępcy lub zastępców, a we-

dług art. 29 ust. 2, po upływie kadencji wójta, zastępca wójta pełni swoje obowiązki

do czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego zastępcę wójta. Przepis art.

26a ustawy o samorządzie gminnym został dodany przez art. 43 pkt 16 ustawy z

dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze burmistrza i prezydenta miasta

(Dz.U. Nr 113, poz. 984) i wszedł w życie z dniem 27 października 2002 r. W po-

przednim stanie prawnym zastępca wójta był wybierany przez radę gminy na wnio-

sek wójta i pozostawał w stosunku pracy z wyboru. Obecnie zastępcę prezydenta

zarządzeniem powołuje i odwołuje prezydent. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22

marca 1990 r. o pracownikach samorządowych zastępca prezydenta miasta jako

pracownik samorządowy jest zatrudniany na podstawie powołania. Tak więc z powo-

dem mógł być nawiązany stosunek pracy na podstawie powołania (art. 68 § 1 k.p. w

związku z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządo-

wych). Według art. 68 § 11

k.p., stosunek pracy, o którym mowa w § 1, nawiązuje się

na czas nieokreślony, a jeżeli na podstawie przepisów szczególnych pracownik zo-

4

stał powołany na czas określony, stosunek pracy nawiązuje się na okres objęty po-

wołaniem. Zatem przepis przewiduje zasadę, iż stosunki pracy z powołania nawią-

zują się na czas nieokreślony. Wyjątkiem jest natomiast zatrudnienie na czas okre-

ślony w sytuacji, gdy wynika to z przepisów szczególnych.

Zdaniem Sądu takimi przepisami szczególnymi nie są art. 26a i art. 29 ust. 2

ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku. Przepis art. 29 ust. 2 jest je-

dynie przepisem o charakterze międzykadencyjnym, ustrojowym, zapobiegającym

nieobsadzeniu stanowiska zastępcy prezydenta do czasu wyboru nowego zastępcy.

Zastępca wójta nie ma własnych, ustawowo określonych kompetencji. O zakresie i

formach jego działania decyduje prezydent. Może on w szczególności - w zakresie

spraw administracyjnych - powierzyć swojemu zastępcy prowadzenie określonych

spraw gminy (art. 33 ust. 5), upoważnić go do wydawania decyzji administracyjnych

(art. 39 ust. 2) itd. Dlatego też pojęcie „obowiązki” użyte w § 2 art. 29 ustawy o samo-

rządzie gminnym jest pojęciem z pierwszej sfery aktu powołania, tj. z zakresu powie-

rzenia określonego prawem stanowiska kierowniczego - co wiąże się z udzieleniem

niezbędnych pełnomocnictw do działania. Nie dotyczy natomiast drugiej sfery - sa-

mego stosunku pracy i czasu jego trwania. Prawo pracy rozróżnia bowiem wykony-

wanie obowiązków pracowniczych od samego stosunku pracy. Pracownik może po-

zostawać w stosunku pracy a nie musi wykonywać obowiązków pracowniczych cho-

ciażby z tego powodu, iż pracodawca może go z ich wykonywania zwolnić. W ocenie

Sądu Rejonowego przepis art. 29 „§” 2 nie dotyczy stosunku pracy. Dlatego też, zda-

niem tego Sądu, stosunek pracy, który łączył powoda z pozwanym należało uznać za

zawarty na czas nieokreślony. Pracodawca użył sformułowania „rozwiązuje”, które

jest charakterystyczne nie dla stwierdzenia o wygaśnięciu stosunku pracy lecz dla

jednostronnej czynności prawnej.

Zgodnie z art. 70 § 1 k.p. pracownik zatrudniony na podstawie powołania

może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze

stanowiska przez organ, który go powołał. Odwołanie pociąga za sobą podwójny

skutek, bo pozbawia pracownika stanowiska i wywołuje jednocześnie zmiany w łą-

czącym go z pracodawcą stosunku pracy (następuje jego rozwiązanie lub rozpoczę-

cie biegu okresu wypowiedzenia). Odwołanie w swych skutkach jest równoznaczne z

wypowiedzeniem stosunku pracy, chyba że następuje z przyczyn, o których mowa w

art. 52 i 53 k.p. W niniejszej sprawie za odwołanie należało uznać pismo Prezydenta

Miasta R. z dnia 11 grudnia 2006 r. W sprawie nie miały miejsca zdarzenia, o których

5

mowa w art. 52 i 53 k.p. Pracodawca przyjmował, iż powód był powołany na czas

oznaczony. Zatem odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem. Sąd Rejonowy

uznał, że powód w okresie wypowiedzenia miał prawo do wynagrodzenia w wysoko-

ści przysługującej przed odwołaniem zgodnie z art. 70 § 2 k.p. Długość okresu wy-

powiedzenia powoda wynikała z okresu jego zatrudnienia i zgodnie z art. 36 § 1 pkt 3

k.p., powinna wynieść 3 miesiące. Tak więc pracodawca naruszył przepisy regulują-

ce zachowanie właściwego okresu wypowiedzenia, powód został go faktycznie po-

zbawiony. W takiej sytuacji ma zastosowanie szczególna regulacja określająca

uprawnienia pracownika w razie naruszenia przepisów dotyczących obowiązków

pracodawcy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę przewidziana w art. 49 k.p. Z

powyższych względów, Sąd uwzględnił roszczenie powoda i zasądził dochodzoną

kwotę na zasadzie art. 49 k.p. wraz z odsetkami, o których orzekł na zasadzie art.

481 k.c. w związku z art. 300 k.p.

Sąd Rejonowy zwrócił ponadto uwagę na treść dokumentu z dnia 3 marca

2004 r. (warunki zatrudnienia powoda) podpisanego przez Prezydenta Miasta R. i

powoda. Z treści powyższego dokumentu wynika, że pozwany poinformował powo-

da, iż okres wypowiedzenia jego umowy o pracę wynosi 1 miesiąc, który to okres

wypowiedzenia jest przewidziany dla stosunku pracy zawieranego na czas nieokre-

ślony w art. 36 § 1 pkt 2 k.p. i jego długość wynikała z okresu zatrudnienia powoda w

2004 r. Tak więc pozwany poinformował powoda, iż jego stosunek pracy został za-

warty na czas nieokreślony.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 25

października 2007 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, uchylił też

postanowienie uzupełniające i odstąpił od obciążenia powoda kosztami. Sąd Okrę-

gowy uznał, że w sprawie bezsporne jest, iż powód pełnił stanowisko Zastępcy Prezy-

denta Miasta R. i na to stanowisko został powołany z dniem 4 stycznia 2003 r. zarządzeniem

[...] z dnia 19 listopada 2002 r. Prezydenta Miasta R. - organu wykonawczego gminy. Zarzą-

dzenie to stanowiło w § 2, iż powołanie obowiązuje do czasu objęcia obowiązków przez

nowo powołanego Zastępcę Prezydenta Miasta w następnej kadencji. Ponadto zawierało ono

ustalenie warunków płacowych powoda jako zastępcy prezydenta miasta na czas pełnienia

funkcji. Powód przyjął warunki powołania i wyraził zgodę na objęcie funkcji i dał temu wyraz w

pisemnym oświadczeniu w dniu 28 listopada 2002 r. złożonym do jego akt osobowych. Jako

zastępca prezydenta miasta stał się pracownikiem samorządowym i podlegał przepisom

6

ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z

2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). W artykule 2 tej ustawy jest wymieniony zastępca prezy-

denta, który zatrudniany jest na podstawie powołania, bowiem tak stanowi pkt 3 tego artykułu.

Przepis art. 26a ustawy stanowi, że wójt w drodze zarządzenia powołuje oraz odwołuje swo-

jego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę, przy czym według art. 11a ust. 3 tej ustawy

„ilekroć w ustawie jest mowa o wójcie, należy przez to rozumieć także burmistrza oraz prezy-

denta miasta”. Wójt /burmistrz, prezydent miasta/ są organami wykonawczymi gminy. Kaden-

cja wójta /burmistrza, prezydenta/ rozpoczyna się w dniu rozpoczęcia kadencji rady gminy lub

wyboru przez radę gminy i upływa z dniem upływu kadencji rady gminy. Kadencja rady gminy

trwa 4 lata licząc od dnia wyboru (art. 16 i 26 ustawy). Po upływie kadencji wójta pełni on

swoją funkcję do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta. Po upływie kaden-

cji wójta, zastępca wójta pełni swoje obowiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowo

powołanego zastępcę wójta. Tak stanowi art. 29 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W

ocenie Sądu Okręgowego powołanie powoda jako zastępcy prezydenta nastąpiło na czas

określony, a czas ten określony wskazany jest w art. 29 ust. 2 ustawy o samorządzie gmin-

nym i jest to przepis szczególny, o którym mowa w art. 68 § 11

k.p., gdyż reguluje powołanie

na czas określony powodujące nawiązaniem stosunku pracy na okres objęty powołaniem. Z

przepisów samorządowych wynika również powiązanie okresu trwania powołania zastępcy

wójta z kadencją wójta. Między innymi art. 28e stanowi, iż wygaśnięcie mandatu wójta przed

upływem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego zastępcy lub zastępców. Powyższe

unormowania prawne znalazły zastosowanie w treści zarządzenia [...] o powołaniu powoda

na zastępcę Prezydenta Miasta do czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego za-

stępcę w następnej kadencji. Termin zakończenia powołania powoda nie został określony

konkretną datą kalendarzową, ale poprzez wskazanie zdarzenia, którego zajście spowoduje

rozwiązanie stosunku pracy. Takim zdarzeniem jest objęcie obowiązków przez nowo powoła-

nego Zastępcę Prezydenta Miasta w następnej kadencji. Tak określony termin rozwiązania

stosunku pracy zastępcy prezydenta miasta jest wskazany precyzyjnie jako zdarzenie przy-

szłe ale zrozumiałe i jasne oraz pewne, bo jak wyżej wskazano w ustawie o samorządzie

gminnym obowiązuje kadencyjność wójta /prezydenta miasta/, która z kolei wymusza kaden-

cyjność zastępcy i stwarza konieczność powołania zastępcy lub zastępców przez każdocze-

snego nowo wybranego wójta. „W tej sytuacji prawidłowe i niewymagające wypowiedzenia

było rozwiązanie stosunku pracy z powodem przez Prezydenta Miasta R. pismem z dnia 11

grudnia 2006 r., skoro powołanie powoda było na czas oznaczony i upłynął termin tego po-

wołania poprzez objęcie obowiązków przez nowo wybranego Zastępcę Prezydenta Miasta”.

7

Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego, który przy okazji analizo-

wania pisma z 11 grudnia 2006 r. stwierdził, iż pracodawca użył sformułowania „rozwiązuje”,

które jest charakterystyczne dla jednostronnej czynności prawnej, a powinien poinformować o

wygaśnięciu stosunku pracy w związku z upływem czasu. Świadectwo pracy wręczone po-

wodowi nie zawiera wzmianki, iż stosunek pracy wygasł, a prawidłowo stwierdza, iż stosunek

pracy ustał w wyniku rozwiązania z upływem terminu na jaki został nawiązany. Tak stanowi

art. 30 § 1 pkt 4 k.p. prawidłowo powołany w świadectwie pracy.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony przez powoda w pkt 1 w czę-

ści dotyczącej oddalenia roszczenia powoda o zapłatę kwoty 28.457,40 zł wraz z

ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 12 grudnia 2006 r. do dnia zapłaty tytułem

wynagrodzenia należnego powodowi do czasu rozwiązania umowy, „a w konse-

kwencji również co do pkt 2 i 3 sentencji wyroku”.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa materialne-

go przez błędną wykładnię przepisu art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o

samorządzie gminnym, polegającą na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji - Sąd

Okręgowy w Gliwicach stanowiska, że przepis ten jest przepisem szczególnym, o

którym mowa w art. 68 § 11

k.p., dającym podstawę do powołania na czas określony

prowadzący do nawiązania stosunku pracy na okres określony. Wskazując na po-

wyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25

października 2007 r. [...] w pkt 1 w części dotyczącej oddalenia roszczenia powoda o

zapłatę kwoty 28.457,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 12 grud-

nia 2006 r. do dnia zapłaty, a w konsekwencji również pkt 2 i 3 sentencji wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzy-

gnięcia o kosztach postępowania za wszystkie instancje; ewentualnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie po-

wództwa i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 28.457,40 zł wraz z

ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 12 grudnia 2006 r. do dnia zapłaty tytułem

wynagrodzenia należnego powodowi oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz po-

woda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Wykładnia przepisów prawa

materialnego przedstawiona w zaskarżonym wyroku nie może być zaaprobowana.

8

Stosunki pracy mogą być nawiązane na podstawie powołania tylko wówczas, gdy

przepis odrębny zawiera regulację uprawniającą do zastosowania takiej podstawy

(art. 68 § 1 k.p.). Przez przepis odrębny rozumie się przepis ustawy lub aktu wyko-

nawczego do niej wydanego w granicach upoważnienia. Wybór powołania jako pod-

stawy nawiązania stosunku pracy nie należy zatem do jego stron. Taka podstawa

może być zastosowana jedynie w ściśle określonych (ustawowo) przypadkach.

Dzieje się tak dlatego, że stosunek pracy z powołania charakteryzuje się łatwością

rozwiązania przez pracodawcę. Pracownik zatrudniony na tej podstawie nie korzysta

z różnych mechanizmów prawnych stabilizujących zatrudnienie pracowników zatrud-

nionych na podstawie mianowania lub umowy o pracę na czas określony. Stąd też

nawiązywanie stosunków pracy na podstawie powołania następuje rzadko. Trzeba

przy tym przypomnieć, że terminu powołanie używa się w ustawach oraz aktach na-

wiązujących stosunki pracy w dwojakim znaczeniu. Obok powołania jako określenia

podstawy nawiązania stosunku pracy często występuje powołanie jako określenie

powierzenia pewnej funkcji, zwłaszcza powiązanej ze szczególnymi kompetencjami,

na przykład do wydawania decyzji administracyjnych lub - jak w przypadku sędziów -

do wykonywania władzy sądowniczej. Takie znaczenie terminu powołanie ma histo-

ryczne uzasadnienie, bywa nazywane inwestyturą. Na takie rozróżnienie Sąd Naj-

wyższy wielokrotnie zwracał uwagę w swych orzeczeniach (por. np. wyroki: z dnia 2

sierpnia 2000 r., I PKN 766/99, OSNP 2002 nr 5, poz. 104; z dnia 2 grudnia 2004 r., I

PK 51/04, Monitor Prawa Pracy 2005 nr 2, s 30; z dnia 6 września 2005 r., I PK

58/05, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 205).

W przypadku powoda podstawa jego zatrudnienia nie budzi wątpliwości.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samo-

rządowych, pracownik samorządowy jest zatrudniony na stanowisku zastępcy wójta

(burmistrza, prezydenta miasta) na podstawie powołania. Przepis ten jest niewątpli-

wie przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 k.p. Problem sporny sprowadzał

się do tego, czy zatrudnienie to zostało nawiązane na czas nieokreślony, czy też na

czas określony. Zasadą jest nawiązanie stosunku pracy z powołania na czas nie-

określony. Zasada ta wynika z art. 68 § 11

k.p., zgodnie z którym stosunek pracy, o

którym mowa w § 1 tego przepisu (czyli z powołania), nawiązuje się na czas nieokre-

ślony, a jeżeli na podstawie przepisów szczególnych pracownik został powołany na

czas określony, stosunek pracy nawiązuje się na okres objęty powołaniem. Możli-

wość zatrudnienia pracownika na podstawie powołania na czas określony musi za-

9

tem wynikać z przepisu szczególnego. I znów, jak w przypadku samego nawiązania

stosunku pracy, chodzi o przepis szczególny wobec Kodeksu pracy o randze ustawy

(ustawę lub przepis wykonawczy wydany na jej podstawie). Zdaniem Sądu Okręgo-

wego, takim przepisem szczególnym jest art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym. Słusznie pogląd ten został zakwestionowany w skardze

kasacyjnej. Z przepisu tego wynika jedynie, że zastępca wójta (czyli odpowiednio -

prezydenta miasta, co wynika z art. 11a ust. 3 tej ustawy) po upływie kadencji wójta,

pełni swoje obowiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowo powołanego za-

stępcę wójta. Przepis ten umiejscowiony w rozdziale 3 ustawy poświęconym „Wła-

dzom gminy” i nie odnosi się w ogóle do stosunków pracy. Jest to przepis o charakte-

rze ustrojowym, reguluje kwestie związane z wypełnianiem obowiązków przez osoby

działające z upoważnienia organu gminy. Inaczej mówiąc, odnosi się on do publicz-

noprawnego aspektu funkcji zastępcy wójta (prezydenta miasta) a nie do jego sto-

sunku pracy. Sens tego przepisu jest taki, że zapewnia nieprzerwane pełnienie funk-

cji w administracji samorządowej, a z drugiej strony zapobiega dublowaniu tych funk-

cji. Zastępca wójta (jeżeli został powołany) musi pełnić swe „obowiązki” do czasu

objęcia obowiązków przez następcę (a nie na przykład do czasu jego powołania), ale

nie może ich pełnić dłużej, równocześnie z tym następcą. Nie jest to zatem przepis

szczególny w rozumieniu art. 68 § 11

k.p. Nawet gdyby można było przyjąć, do czego

jednak nie ma podstaw, że możliwe jest dwojakie rozumienie przepisu art. 29 ust. 2

ustawy o samorządzie gminnym, to należałoby przy wyborze jednego z dwóch moż-

liwych wariantów kierować się zasadą ścisłej interpretacji norm o charakterze wyjąt-

ków, podobnie jak to ma miejsce przy wykładaniu norm traktujących o powołaniu,

które jest wyjątkowym, bo reglamentowanym ustawowo sposobem nawiązania sto-

sunku pracy. Z treści normy prawnej musi w niewątpliwy sposób wynikać podstawa

nawiązania stosunku pracy w postaci powołania, a gdyby chodziło o powołanie na

czas określony, czyli o wyjątek niejako drugiego stopnia, to tym bardziej powinno

wynikać jednoznacznie upoważnienie do nawiązania tak skonstruowanego stosunku

pracy. W ocenie Sądu Najwyższego nie budzi jednak wątpliwości, że przepis art. 29

ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie traktuje w ogóle o stosunku pracy zastęp-

cy wójta a w związku z tym nie stanowi podstawy do nawiązania stosunku pracy w

drodze powołania na czas określony. Wobec tego treść aktu powołania powoda (in-

terpretacja tej treści) nie ma istotnego znaczenia. Powołanie powoda nie mogło na-

stąpić na czas określony, gdyż nie ma ustawowej podstawy do takiego oświadczenia

10

pracodawcy. W akcie powołania powoda powtórzono w zasadzie normę art. 29 ust. 2

ustawy o samorządzie gminnym i brak jest podstaw do przyjęcia, że został w nim

określony termin zakończenia stosunku pracy.

W zakresie żądania sprostowania świadectwa pracy skarga kasacyjna byłaby

niedopuszczalna (art. 3982

§ 2 pkt 2 k.p.c.).

Z tych przyczyn skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, a wyrok w zaskar-

żonej części uchyleniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w tym

zakresie, na podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c.

========================================