II PK 18/08

Wyrok z dnia 18 września 2008 r.

II PK 18/08

Przejście zakładu pracy ze skutkiem określonym w art. 231

k.p. następuje

także, gdy nowy pracodawca przejmuje zadania i składniki majątkowe zakładu

dotychczasowego pracodawcy na podstawie umowy z podmiotem trzecim, do

którego należało dysponowanie tymi zadaniami i składnikami.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie: SN

Zbigniew Myszka, SA Halina Kiryło.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 wrześ-

nia 2008 r. sprawy z powództwa Krzysztofa K., Pawła R., Bogusława K. przeciwko

„I.” Zarządowi Nieruchomości Spółce z o.o. w S., Zarządowi Budynków i Lokali

Komunalnych Zakład Budżetowy w S., Z. Spółce z o.o. w S., B. Spółce z o.o. w S. o

odprawę, odszkodowanie i wydanie świadectwa pracy, na skutek skarg kasacyjnych

powodów od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2007 r. [...]

1) o d d a l i ł skargi kasacyjne powodów,

2) nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

W sprawie z powództwa Krzysztofa K., Pawła R. i Bogusława K. występował

problem ustalenia pracodawcy, właściwego ze względu na dochodzone roszczenia

dotyczące odprawy i odszkodowania za rozwiązanie umów o pracę, wynikający z

kolejnego przejmowania zadań z zakresu zarządzania określonymi budynkami oraz

lokalami komunalnymi.

Powodowie pozwali Spółkę z o.o. I. w S. (1) i Zarząd Budynków i Lokali Ko-

munalnych - Zakład Budżetowy Miasta S. (2), a Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Szcze-

cinie wezwał nadto do udziału w sprawie w charakterze pozwanych jeszcze dwie

2

spółki z o.o. B. Spółkę z o.o. (3) i Zarządzanie Nieruchomościami - K. Spółkę z o.o.

(4).

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie wyrokiem

z dnia 18 maja 2005 r. uwzględnił powództwa tylko w stosunku do pozwanego Za-

rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S., od którego zasą-

dził na rzecz powodów dochodzone odprawy oraz odszkodowania z odsetkami od

dnia 1 lutego 2003 r. W sentencji tego wyroku orzeczenia zasądzające zawarte są w

trzech punktach, osobno dla każdego powoda (pkt I, II i III); zobowiązanie do wyda-

nia powodom świadectw pracy za okres od 1 stycznia 1997 r. do 31 stycznia 2003 r.

zawarte jest w punkcie IV wyroku, a orzeczenie o rygorze natychmiastowej wykonal-

ności w punkcie V. O „oddaleniu powództwa w pozostałym zakresie” Sąd orzekł w

punkcie VI wyroku. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy stwierdził, że powo-

dowie przeszli w trybie art. 231

§ 1 k.p. w dniu 31 stycznia 2003 r. ze Spółki I. do Za-

rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S., który - przez

oświadczenie woli wyrażone konkludentnie - rozwiązał z nimi umowy o pracę. W tej

sytuacji powodowie nie zostali przejęci przez Spółki B. i Zarządzanie Nieruchomo-

ściami - K., bo w chwili przejmowania przez tych pracodawców zadań (także składni-

ków majątkowych) z zakresu zarządu budynkami - lokalami komunalnymi, nie byli

pracownikami.

Apelację od tego wyroku wniósł tylko pozwany Zarząd Budynków i Lokali Ko-

munalnych Zakład Budżetowy w S. Zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o uchylenie

wyroku w całości lub o jego zmianę i oddalenie powództwa w stosunku do niego.

Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 maja 2006 r. po rozpoznaniu

powyższej apelacji orzekł o zmianie wyroku Sądu Rejonowego w punktach I, II, III i

IV, w ten sposób, że zasądził od pozwanej Spółki z o.o. Zarządzanie Nieruchomo-

ściami - K. w S. na rzecz powodów te kwoty, które w zaskarżonym wyroku były zasą-

dzone od apelującego oraz nakazał wydać im świadectwa pracy. Sentencja wyroku

Sądu drugiej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia o żądanej w apelacji zmianie wyro-

ku Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództw wobec apelującego, chociaż

w uzasadnieniu Sąd Okręgowy powołując się na art. 386 § 1 k.p.c. powołał się na

odmienne niż w zaskarżonym wyroku ustalenie, iż - według Sądu drugiej instancji -

powodowie przeszli ze Spółki I. do Spółki Zarządzanie Nieruchomości - K., która

rozwiązała z nimi umowy o pracę.

3

Powyższy wyrok z dnia 31 maja 2006 r. został zaskarżony skargą kasacyjną

przez pozwaną Spółkę Zarządzanie Nieruchomościami - K. Wyrokiem z dnia 8 maja

2007 r., II PK 293/06, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok (poza orzeczeniem o

wydaniu świadectw pracy), zniósł postępowanie przed drugą instancją obejmujące

rozpoznanie apelacji w odniesieniu do Spółki z o.o. Zarządzanie Nieruchomościami -

K. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpozna-

nia oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uznał w

tym wyroku, że skoro powodowie nie zaskarżyli orzeczenia oddalającego ich po-

wództwa do pozwanej Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K. w S., to w tym za-

kresie orzeczenie pierwszej instancji (pkt VI) stało się prawomocne. Sytuacji tej nie

zmieniła apelacja współpozwanego, który jako współuczestnik formalny nie mógł za-

skarżyć wyroku pierwszej instancji na niekorzyść innego pozwanego. Sąd Najwyższy

stwierdził, że apelacja skierowana do orzeczenia dotyczącego innego współuczest-

nika jest niedopuszczalna (por. uchwała z dnia 22 kwietnia 1991 r., III CZP 34/91,

OSNCP 1992 nr 2, poz. 24; wyrok z dnia 6 maja 2004 r., III PK 7/04, OSNP 2005 nr

2, poz. 21). Prowadzenie w takiej sytuacji postępowania przez drugą instancję nadal

przeciwko pozwanemu skutkiem apelacji współpozwanego oraz objęcie go wyroko-

waniem dotknięte jest nieważnością postępowania i to niezależnie od tego, czy

uczestniczył w postępowaniu odwoławczym. Wobec niedopuszczalnej we wskaza-

nych granicach podmiotowych apelacji pozwanego współuczestnika formalnego, wy-

rok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo wobec pozwanej spółki Zarzą-

dzanie Nieruchomościami K. stał się prawomocny z chwilą upływu terminu do jego

zaskarżenia przez powodów (pkt VI wyroku). Apelacja współpozwanego nie mogła

więc zmienić terminu uprawomocnienia się orzeczenia określonego ustawą. Podsta-

wę nieważności postępowania przed drugą instancją w przedmiotowej sprawie sta-

nowił art. 379 pkt 3 k.p.c. Sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stro-

nami została już bowiem prawomocnie osądzona. Apelacja w części zaskarżającej

oddalenie powództwa w stosunku do współpozwanego powinna być odrzucona, a

skoro mimo jej niedopuszczalności została rozpoznana i skutkiem tego doszło do

orzeczenia w stosunku do pozwanego, co do którego prawomocnie powództwo zo-

stało oddalone, to w tej części postępowanie było nieważne i podlegało zniesieniu na

podstawie art. 3981

§ 1 k.p.c. oraz art. 3982

k.p.c. w związku z art. 386 § 2 k.p.c.

Natomiast ze względu na brak rozstrzygnięcia o apelacji wniesionej przez Zarząd

Budynków i Lokali Komunalnych Zakład Budżetowy w S., konieczne było przekaza-

4

nie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, w celu rozstrzygnięcia

sprawy co do jej istoty.

Po ponownym rozpoznaniu apelacji Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych

wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w Szczecinie na pod-

stawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację pozwanego Zarządu Bu-

dynków i Lokali Komunalnych w zakresie zaskarżenia punktu VI wyroku Sądu Rejo-

nowego z dnia 18 maja 2005 r. (pkt I); natomiast na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.

zmienił zaskarżony wyrok w punktach od I do IV i oddalił powództwo w stosunku do

skarżącego Zarządu. Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu powyższego wyroku

uwzględniając stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 maja

2007 r., II PK 293/06, że pozwany nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia

przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie uznał, iż orzecze-

nie oddalające powództwo do pozwanej Spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K.,

a także Spółek I. i B., stało się prawomocne, a wobec tego apelacja pozwanego Za-

rządu Budynków i Lokali Komunalnych Zakładu Budżetowego w S. w zakresie za-

skarżenia punktu VI wyroku Sądu Rejonowego podlegała odrzuceniu jako niedo-

puszczalna. Po rozpoznaniu natomiast apelacji w zakresie jej podstaw i wniosku

odnoszących się do skarżącego Sąd drugiej instancji podzielił podstawę faktyczną

orzeczenia Sądu Rejonowego. Uznał jednak, że z prawidłowo ustalonych faktów Sąd

pierwszej instancji wyprowadził błędne wnioski. Apelujący (ZBiLK) nie był pracodaw-

cą, który przejął powodów od Spółki I. Nie było także rozwiązania stosunków pracy

powodów przez ZBiLK. Ustalenia te Sąd drugiej instancji wiąże ze zweryfikowanym

zastosowaniem do okoliczności sprawy art. 231

§ 1 k.p.

W punkcie wyjścia oceny w zakresie zastosowania art. 231

§ 1 k.p. - zdaniem

Sądu drugiej instancji - jest bezsporny fakt, że powodowie świadczyli pracę w rejonie

będącym początkowo pod zarządem Zakładu Budynków i Lokali Komunalnych i że tę

część zakładu pracy powodów przejęła Spółka I.; za bezsporne Sąd uznał również

to, że z dniem 1 lutego 2003 r. zarząd nad rejonem, w którym byli zatrudnieni powo-

dowie przejęło Konsorcjum K. B., utworzone wyłącznie na potrzeby przetargu, a

składające się z dwóch odrębnych spółek. Zaraz po wygraniu przetargu zostało ono

rozdzielone na dwa odrębne podmioty obsługujące odrębne rejony: Spółkę Zarzą-

dzanie Nieruchomościami K. (obecnie Z.) oraz Spółkę B. Ostatecznie rejon, do ob-

sługi którego zatrudnieni byli powodowie, wraz z zadaniami wykonywanymi wcze-

śniej przez Spółkę I. przejął Z.

5

Z okoliczności tych wynika, że pracodawcą, do którego na podstawie art. 231

§

1 k.p. przeszli powodowie bezpośrednio ze Spółki l., była spółka Z. i to na niej, jako

na ostatnim pracodawcy ciążył obowiązek dalszego zatrudniania powodów, ewentu-

alnie rozwiązania z nimi umowy o pracę. Według Sądu drugiej instancji Sąd pierw-

szej instancji błędnie uznał, że decydujące znaczenie dla ponownego przejęcia za-

kładu pracy przez ZBiLK miało wygaśnięcie - z dniem 31 stycznia 2003 r. - umowy o

najem lokalu przy ul. G. i umowy o zarządzanie nieruchomościami komunalnymi za-

wartymi ze Spółką „I.” i że dlatego stał się ZBiLK pracodawcą odpowiedzialnym za

zatrudnienie powodów po dniu 31 stycznia 2003 r. Według Sądu drugiej instancji,

błąd w ocenie prawnej Sądu pierwszej instancji polega na niezauważeniu tego, że po

zaprzestaniu wykonywania zadań przedmiotowego zarządu przez Spółkę „I.”, zada-

nia te zostały powierzone przez ZBiLK - na podstawie przetargu - i zostały przejęte w

zakresie zarządu mieniem komunalnym przez Spółkę Z., a zatem powrót władztwa

faktycznego (chwilowy i iluzoryczny) do ZBiLK nie miał znaczenia dla przejęcia pra-

cowników.

Sąd drugiej instancji zauważył, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie

miał znaczenia fakt nieujęcia w umowach podpisywanych przez ZBiLK z nowymi za-

rządcami obowiązku przejęcia przez nich pracowników zatrudnionych w przekazy-

wanych im rejonach. Przejęcie bowiem zakładu pracy (a co za tym idzie i pracowni-

ków) cechuje automatyzm i ma miejsce nie tylko przy przekazaniu składników mająt-

kowych, ale także przy przejęciu zadań zakładu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższe-

go z dnia 9 grudnia 2004 r., I PK 103/04, OSNP 2005 nr 15, poz. 220). W rozpatry-

wanej sprawie bezsporne jest, że pozwana Spółka Z. wykonywała dokładnie te same

zadania i wobec tego samego mienia komunalnego co pozwana Spółka I. Nadto, na-

wet siedziba podmiotów przy ul. G. nie uległa zmianie. Rozważając zarzut dotyczący

źródła przejęcia pracowników w 2001 r. Sąd drugiej instancji stwierdził, że w § 26

umowy o zarządzanie znajdowało się wyraźne postanowienie, że Spółka l. przejmie

część mienia ZBiLK „C.P.” na podstawie odrębnej umowy. W tych ramach mieściło

się także przejęcie dotychczasowych pracowników ZBiLK. Z kolei w umowie najmu

lokalu przy ul. G. wyraźnie wskazano, że lokal ten został wynajęty wyłącznie do ce-

lów związanych z wykonywaniem przez Spółkę I. zobowiązań określonych w umowie

podstawowej, tj. w umowie o zarządzanie oraz że zmiana zakresu działalności była

niedopuszczalna bez zgody wynajmującego (ZBiLK).

6

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego - w jego części objętej pkt II - powodowie

Krzysztof K., Paweł R., Bogusław K. zaskarżyli skargami kasacyjnymi. Każda z tych

skarg zawiera tę samą podstawę dotyczącą - mającego istotny wpływ na wynik

sprawy - naruszenia przepisów prawa procesowego: 1) art. 233 § 1 k.p.c., przez

uznanie, że po wygaśnięciu umowy o zarządzanie i umowy najmu łączącej pozwaną

I. Zarząd Nieruchomościami Spółkę z o.o. oraz pozwany Zarząd Budynków i Lokali

Komunalnych doszło tylko do „iluzorycznego” powrotu władztwa faktycznego zakładu

pracy do pozwanego Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych, w sytuacji gdy oko-

liczności faktyczne niniejszej sprawy - w szczególności fakt powrotnego przejęcia

przez pozwany ZBiLK zadań w zakresie zarządu gminnym zasobem komunalnym

oraz składników majątkowych, spisania protokołu zdawczo - odbiorczego oraz za-

warcia przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych kolejnej umowy o zarządzanie

z „Konsorcjum K. B.” - wskazują bezsprzecznie, że zakład pracy został przejęty przez

Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych, który uzyskał realną możliwość zarządzania

tym zakładem, (tj. korzystania z jego majątku i kierowania zespołem pracowniczym);

b) art. 233 § 1 k.p.c., przez uznanie, że pozwany ZBiLK po powrotnym przejęciu po-

woda od pozwanej I. Zarząd Nieruchomościami Spółki z o.o. nie złożył powodowi w

sposób konkludentny oświadczenia woli o rozwiązaniu z nim umowy o pracę, w sytu-

acji gdy z przeprowadzonych w sprawie niniejszej osobowych źródeł dowodowych -

w szczególności zeznań samych powodów - bezspornie wynikało, że do złożenia

takowego oświadczenia w rzeczywistości doszło; c) art. 365 § 1 k.p.c., przez zmianę

wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 18 maja 2005 r. w punktach od I do IV

i oddalenie powództwa w stosunku do pozwanego Zarządu Budynków i Lokali Ko-

munalnych Zakładu Budżetowego w S. wskutek uznania, że „pracodawcą do którego

na podstawie art. 231

§ 1 KP przeszli powodowie bezpośrednio ze spółki I., była

spółka Z.”, w sytuacji gdy w stosunku do pozwanej Zarząd Nieruchomościami - K.

Spółki z o.o. istniał prawomocny wyrok oddalający powództwo, zatem powyższa

kwestia prawna (tj. okoliczność, że powód nie przeszedł do Z. co Sąd drugiej instan-

cji ocenił odmiennie niż Sąd pierwszej instancji i na tej podstawie wydał zaskarżony

wyrok) w toku niniejszej sprawy nie mogła zostać oceniona odmiennie przez Sąd

Okręgowy wskutek związania go w powyższym zakresie prejudykatem w postaci wy-

roku Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 18 maja 2005 r. w zakresie pozwanego

Z.; d) art. 316 § 1 k.p.c., przez nieuwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili

wydania orzeczenia, tj. pominięcie faktu powrotnego przejścia zakładu pracy powoda

7

z pozwanej Zarządzanie Nieruchomościami K. Spółki z o.o. „na pozwany” ZBiLK, po

wygaśnięciu umowy o zarządzanie z dniem 31 stycznia 2006 r., w sytuacji gdy przy

jednoczesnym ustaleniu przez Sąd drugiej instancji, że żaden z pozwanych nie roz-

wiązał z powodem umowy o pracę, powyższy fakt powodował ponowne przejęcie

powoda przez pozwany ZBiLK w trybie art. 231

k.p.

Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej części

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, bądź też

o uchylenie w całości także wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania temu Sądowi przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa pro-

cesowego według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi kasacyjne strona pozwana wniosła o odmowę

przyjęcia ich do rozpoznania; o przyznanie od każdego z powodów na rzecz pozwa-

nej kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W wypadku przyjęcia

skarg do rozpoznania strona pozwana wniosła o oddalenie skarg w całości oraz o

przyznanie od każdego z powodów na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa prawne-

go według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrzone zostały w sprawie trzy skargi kasacyjne - wniesione w imieniu

powodów Krzysztofa K., Pawła R. i Bogusława K. Wobec identyczności: podstaw

tych skarg, podniesionych w nich zarzutów i przedstawionego ich uzasadnienia, nie

zachodzi potrzeba osobnego uzasadnienia rozstrzygnięcia sprawy, które jest takie

samo w odniesieniu do każdej z rozpoznawanych skarg kasacyjnych. Podstawa tych

skarg kasacyjnych i podniesione w niej wszystkie zarzuty okazały się bezzasadne.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skargi powodów nie mają pod-

stawy materialnoprawnej i w ten sposób - nie kwestionując zawartej w zaskarżonym

wyroku podstawy prawnej (por. art. 39813

§ 1 w związku z art. 3983

pkt 1 k.p.c.) -

omijają zasadniczy problem sprawy, tj. problem, który stanowi przesłankę zaskar-

żonego wyroku. Jak to bowiem wynika z wyżej przedstawionego uzasadnienia wyro-

ku Sądu drugiej instancji, Sąd ten oparł się na faktach wyjaśnionych w sprawie w

postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jednakże uznał, że zastosowanie do tych fak-

tów art. 231

§ 1 k.p. prowadzi w konsekwencji do przyjęcia skutku prawnego określo-

nego w tym przepisie - tj. rozstrzygającego ustalenia, że „ostatnim pracodawcą” za-

8

trudniającym powodów była Spółka Z. Wobec tego, że skargi kasacyjne powodów

nie zostały oparte na podstawie określonej w art. 3981

§ 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyż-

szy - stosownie do art. 39813

§ 1 k.p.c. - rozpoznał tylko te z aspektów prawa mate-

rialnego, które pozostają w związku z procesowymi zarzutami skarg, zauważając

przy tym nieodpowiedniość tych zarzutów do podstaw zaskarżonego wyroku.

Nie wiadomo dlaczego skarżący powołuje się na art. 233 § 1 k.p.c., to jest na

przepis określający zasadę sądowej oceny wiarygodności i mocy dowodów, jako na

podstawę kwestionowanych ocen Sądu drugiej instancji dotyczących zastosowania

art. 231

§ 1 k.p. Niezależnie od nieadekwatności tego zarzutu do wskazanej podsta-

wy procesowej należy zauważyć, że skarżący koncentruje uwagę na tę z ocen za-

skarżonego wyroku, która nie ma rozstrzygającego znaczenia. Cóż stąd, że określe-

nie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku „władztwa”, które ponownie odzyskał po-

zwany ZBiLK nad przedmiotową częścią zakładu pracy, jako władztwa tylko chwilo-

wego i iluzorycznego, może wydawać się nazbyt enigmatycznym czy niewystarcza-

jąco precyzyjnym. Pomimo takiego niedostatecznego określenia sytuacji, która zaist-

niała w dniach 31 stycznia 2003 r. i 1 lutego 2003 r., Sąd drugiej instancji w przeko-

nywujący sposób, a w każdym razie - jak to wyżej podniesiono - niezakwestionowany

w skargach, ustalone fakty odniósł do zastosowanego art. 231

k.p. Argument skar-

żących, że Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych uzyskał „realną” możliwość za-

rządzania przedmiotową częścią zakładu pracy w dniu 31 stycznia 2003 r. jest bez

znaczenia, skoro z bezspornie ustalonych faktów wynika, że ta ówczesna realność

zarządzania sprowadziła się do zorganizowania i przekazania wszystkich zadań

przedmiotowego zakładu pracy i związanych z tym zakładem jego majątkowych

komponentów bezpośrednio do Konsorcjum K. B., a faktycznie do należącej do tego

Konsorcjum spółki Zarządzanie Nieruchomościami - K. Ostatecznie - jak to zostało

ustalone - już z dniem 1 lutego 2003 r. cały przedmiotowy zespół zadań, majątku i

pracowników określony w wyroku jako część zakładu pracy w rozumieniu art. 231

§ 1

k.p., przeszedł na spółkę Zarządzanie Nieruchomościami - K. Jeżeli zaś tak było, to z

mocy art. 231

§ 1 k.p. wobec przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę w

dniu 1 lutego 2003 r. nowy pracodawca, tj. wyżej wymieniona Spółka stała się - z

mocy prawa - stroną w dotychczasowych stosunkach pracy powodów i to niezależnie

od tego jak należałoby kwalifikować sytuację zaistniałą wobec ZBiLK.

W tym kontekście bezzasadne jest powoływanie się przez skarżących na to,

że przed przekazaniem zakładu pracy Spółce Z., Zarząd Budynków i Lokali Komu-

9

nalnych był pracodawcą powodów. Jeśliby tak było, to powodowie zostaliby nie bez-

pośrednio - jak to uznał Sąd drugiej instancji przekazani do Spółki Z. - ale za owym

„chwilowym i iluzorycznym” pośrednictwem ZBiLK. Istotne jest - co ze względu na

argumenty skarg wymaga podkreślenia - że nie zaistniała sytuacja, z którą możnaby

łączyć rozwiązanie stosunków pracy z powodami przed przejściem zakładu pracy na

Spółkę Z.

Zupełnie nietrafne są argumenty skarg jakoby - wbrew ustaleniu Sądu drugiej

instancji - ZBiLK złożył powodom w sposób konkludentny oświadczenia woli o roz-

wiązaniu z nimi umów o pracę. Najpierw trzeba zauważyć, że skarżący twierdzą, iż

owe oświadczenia woli nie zostały wprost złożone, ale mają wynikać „konkludentnie”

z okoliczności. Pomimo to ocenie Sądu, że z okoliczności ustalonych w żaden spo-

sób nie wynika złożenie oświadczeń o wypowiedzeniu umów o pracę - przeciwsta-

wiają skarżący bliżej niewskazane „osobowe źródła dowodowe”. Nie umożliwia

oceny takiego argumentu określenie, że chodzi tu o „zeznania samych powodów”, z

których miałoby wynikać, „że do złożenia takowego oświadczenia w rzeczywistości

doszło”. Jeżeli skarżący przyznają, że może tu chodzić wyłącznie o wnioskowanie z

okoliczności, iż doszło do konkludentnego wypowiedzenia umów o pracę, to nieokre-

ślone „zeznanie powodów”, na które skarżący się powołują, mogłoby odnosić się do

ich opinii lub wniosków, a nie do faktów. Tymczasem, ocena Sądu drugiej instancji

jest przekonywująco uzasadniona. W szczególności Sąd ten prawidłowo wyjaśnił, że

brak uwidocznienia pracowników w dokumentach „ewidencjonujących” stan przeka-

zywania zakładu pracy przez ZBiLK do nowego pracodawcy, nie oznacza, że stosun-

ki pracy zostały rozwiązane. Wreszcie można zauważyć niekonsekwencję argumen-

tacji skarżących, którzy powołując się na własne twierdzenia o konkludentnym wy-

powiedzeniu umowy o pracę łączą z nim skutek rozwiązania stosunków pracy, za-

znaczając równocześnie, że z pewnością nie mogło tu chodzić o dorozumiane roz-

wiązanie stosunków pracy bez wypowiedzenia. Skarżący nie wyjaśniają zatem dla-

czego owe konkludentne wypowiedzenia, które musiałyby być dokonane 31 stycznia

2003 r., wywarły skutek rozwiązujący stosunki pracy już z dniem 1 lutego 2003 r.,

kiedy to - z mocy prawa - nastąpiło przejście strony pracodawczej stosunków pracy.

Bezzasadnie powołują się skarżący na art. 365 § 1 k.p.c., którego zastosowa-

nie do okoliczności sprawy, ich zdaniem powinno oznaczać związanie przesłankami

prawomocnego oddalenia powództwa wobec Spółki Z. Po pierwsze, unormowana w

art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy związania treścią

10

sentencji, a nie uzasadnienia, zawierającego prezentację przeprowadzonych dowo-

dów i ocenę ich wiarygodności (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2002

r., IV CKN 1073/00 - LEX nr 55501; z dnia 13 października 2005 r., I CK 217/05 -

LEX nr 187004; z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07 - LEX nr 345525; z dnia

13 marca 2008 r., III CSK 284/07 - LEX nr 380931). Po drugie, gdy chodzi o powagę

rzeczy osądzonej, to zgodnie z art. 366 k.p.c., dotyczy ona przedmiotu rozstrzygnię-

tego już pomiędzy tymi samymi stronami. Bezzasadnie zatem powołują się skarżący

na powagę rzeczy osądzonej pomiędzy innymi stronami, bo w stosunku do Spółki Z.,

której nie dotyczy zaskarżony wyrok.

Bezzasadny jest także ostatni z zarzutów skarg - zarzut dotyczący naruszenia

art. 316 k.p.c. Do stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, który -

stosownie do wskazanego przepisu - stanowi podstawę wyroku, nie należą - wbrew

temu co twierdzą skarżący - zdarzenia faktyczne, które nie mieszczą się w przedmio-

cie rozpatrywanej sprawy. Takie zaś jest powołane w skardze nowe zdarzenie, że z

dniem 31 stycznia 2006 r. ZBiLK przejął zadania z zakresu zarządzania lokalami ko-

munalnymi od Spółki Z. Zdarzenie to nie może być traktowane jako element podsta-

wy faktycznej powództwa, które dotyczyło określonych zdarzeń z zakresu przejmo-

wania zadań przez podmioty administrujące i zarządzające budynkami i lokalami ko-

munalnymi. Zdarzenie z 31 stycznia 2006 r. nie dotyczy dochodzonych w sprawie

roszczeń (o świadectwo pracy, odprawę i odszkodowanie za rozwiązanie umów o

pracę) wyraźnie wynikających ze zdarzeń wcześniejszych, które - według powodów -

stanowiły podstawę roszczeń do ówczesnego pracodawcy.

Z powyższych względów, wobec bezzasadności podstawy skarg kasacyjnych

Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39814

k.p.c.

========================================