II PK 36/08

Sygn. akt II PK 36/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSA Halina Kiryło

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko Wójtowi Gminy N. oraz Zespołowi Szkół w N. Gimnazjum [...]

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 września 2008 r.,

skargi kasacyjnej Wójta Gminy N. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 11 października 2007 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

pozwanego Wójta Gminy N. oraz poprzedzający go wyrok Sądu

Rejonowego - Sądu Pracy w B. z 13 czerwca 2007 r. w zakresie

oddalającym powództwo w stosunku do pozwanego Wójta

Gminy N. i odrzuca pozew w stosunku do tego pozwanego,

2. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego i

kasacyjnego strony skarżącej.

2

Uzasadnienie

Powód A. K. wniósł o ustalenie, że w okresie od 1 września 1999 r. został

przeniesiony jako nauczyciel mianowany do Gimnazjum w N. i wskazał w pozwie

jako pozwanego Wójta Gminy N. W odpowiedzi na pozew pozwany Wójt Gminy N.

wniósł o odrzucenie pozwu

Wyrokiem z 13 czerwca 2007 r. Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w B. oddalił

powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego Wójta Gminy N. kwotę 60 zł

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W apelacji od powyższego wyroku dotyczącej części oddalającej powództwo,

pozwany wójt Gminy N. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając mu

naruszenie przepisów postępowania cywilnego przez niezastosowanie art. 64 § 1

k.p.c., a w konsekwencji nieprzyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia art. 199 § 1 pkt

3 k.p.c., co powinno skutkować odrzuceniem pozwu, a nie oddaleniem powództwa

Sąd Okręgowy uznał, że apelacja pozwanego Wójta N. nie zasługiwała na

uwzględnienie. W sprawie nie ulega wątpliwości, że powód wskazał w pozwie jako

stronę pozwaną Wójta N., a dopiero Sąd Rejonowy działając z urzędu, wezwał do

udziału w sprawie pracodawcę powoda, jakim był Zespół Szkół w N. Gimnazjum

[...]. Sąd Rejonowy nie wyjaśnił co prawda intencji powoda w oznaczeniu jako

pozwanego organu osoby prawnej kierującego urzędem gminy, lecz niewątpliwie,

co wynika z treści pozwu, powód zakwestionował czynności podjęte przez

konkretną osobę, która powierzyła stanowisko dyrektora Zespołu Szkół innej niż

powód osobie. Zdaniem Sądu Okręgowego faktycznie pozwanym w sprawie była

konkretna osoba fizyczna sprawująca funkcję wójta i dlatego powoływanie się na

brak zdolności sądowej pozwanego nie zasługiwało na uwzględnienie, a Sąd

Rejonowy nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.

Brak legitymacji procesowej po stronie pozwanej skutkował natomiast oddaleniem

powództwa, co słusznie uczynił Sąd Rejonowy.

W wyniku poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy wyrokiem z 11 października

2007 r. oddalił apelację.

3

W skardze kasacyjnej pełnomocnik pozwanego Wójta zaskarżył w całości

wyrok Sądu Okręgowego, opierając skargę kasacyjną na podstawie: (-) naruszenia

przepisów postępowania, a mianowicie art. 64 § 1 k.p.c., art. 65 § 1 k.p.c. i art.199

§ 1 pkt 3 k.p.c., przez przyjęcie, że wójt gminy posiada zdolność sądową, a tym

samym zdolność procesową, czyli zdolność do samodzielnego dokonywania

czynności procesowych, a w konsekwencji przyjęcie, że nie ma przesłanek do

odrzucenia pozwu. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie wyroku Sądu

Okręgowego w B. oraz wyroku Sądu Rejonowego w B. - w tym przypadku w części

dotyczącej Wójta Gminy N. i orzeczenie co do istoty sprawy przez odrzucenie

pozwu w stosunku do Wójta Gminy N. oraz o rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania za wszystkie instancje. Pełnomocnik pozwanego wniósł o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., albowiem

skarga jest całkowicie uzasadniona.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wójt gminy nie jest osobą fizyczną, w

związku z tym nie ma zdolności do występowania w procesie jako strona, a więc

nie ma zdolności sądowej, o której stanowi art. 64 § 1 k.p.c. Wójt nie ma też

zdolności procesowej, o której mowa w art. 65 § 1 k.p.c. Brak zdolności sądowej w

przypadku wójta jest brakiem pierwotnym i nieusuwalnym. Wskutek niewłaściwej

(błędnej) interpretacji powołanych Sądy orzekające w przedmiotowej sprawie, nie

zastosowały art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., w związku z czym zamiast odrzucić pozew w

stosunku do pozwanego wójta, orzekły merytorycznie przez oddalenie powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zdolność sądowa i procesowa w sprawach z zakresu prawa pracy jest

powiązana z podmiotowością w zakresie zatrudniania pracowników. Ujmując tę

kwestię inaczej można stwierdzić, że podmiot, który nie ma osobowości prawnej,

ani zdolności do bycia pracodawcą (art. 3 k.p.), nie ma zdolności sądowej ani

procesowej w sprawach z zakresu prawa pracy. Wójt nie ma takiej zdolności (zob.

wyroki SN z: 21 grudnia 1992 r., I PRN 52/92, PiZS 1993 nr 5, s. 96; 9 maja 2000

r., I PKN 623/99, OSNP 2001, nr 20, poz. 614). Wbrew twierdzeniu Sądu

Okręgowego powód pozwał go nie jako osobę fizyczną, lecz jako wójta. Odmienny

4

wniosek nie wynika także z treści pozwu, w którym powód kwestionuje działania

wójta nie odnosząc tego bezpośrednio do osoby fizycznej będącej piastunem tego

organu. Gdyby powód pozwał go jako osobę fizyczną, to istotnie zachodziłby

jedynie brak legitymacji procesowej. Tak jednak nie było. W pozwie nie określono

go jako osoby fizycznej (np. podając imię, nazwisko, adres), lecz jako organ gminy

– wójta. Zważywszy, że brak zdolności sądowej powoduje odrzucenie pozwu (art.

199 § 1 pkt 3 k.p.c.), prowadzi to do uchylenia zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu

Rejonowego w częściach orzekających w stosunku do podmiotu pozbawionego

zdolności sądowej i odrzucenia pozwu w tym zakresie.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 39819

k.p.c. orzekł, jak w

sentencji.

/km/