SNO 81/08

UCHWAŁA Z DNIA 21 PAŹDZIERNIKA 2008 R.

SNO 81/08

Przewodniczący: sędzia SN Tomasz Artymiuk.

Sędziowie SN: Beata Gudowska, Józef Frąckowiak (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y  S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie asesora Sądu Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 października 2008

r. zażalenia, wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego Marka B. na

uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn.

akt (...)

p o d j ą ł u c h w a ł ę :

1. U t r z y m a ć w m o c y zaskarżoną u c h w a ł ę .

2. Kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

3. Zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Ł. L. – Kancelaria Adwokacka w

W. kwotę siedemset trzydzieści dwa złote, w tym 22 % podatku VAT, tytułem

wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc z urzędu udzieloną Markowi B. przed

Sądem Najwyższym – Sądem Dyscyplinarnym.

U z a s a d n i e n i e

W dniu 4 marca 2008 r. pełnomocnik oskarżyciela prywatnego Marka B. złożył

wniosek o zezwolenie na pociągniecie asesora sądowego w Sądzie Rejonowym do

odpowiedzialności karnej za to, że w dniu 12 kwietnia 2006 r. w A. jako referent

sprawy II K243/05 Sądu Rejonowego w A., wystawiła dokument w postaci wyroku, w

którego treści podała nieprawdziwe informacje. W uzasadnieniu tego wyroku,

zdaniem oskarżyciela prywatnego, między innymi stwierdziła, że w chwili

dokonywania przeszukania pomieszczeń budynku przy ul. Daszyńskiego 20 w B. 

przeprowadzonych w dniach 29 września oraz 1, 16, i 17 października 2003 r. przez

funkcjonariuszy organów ścigania, Marek B. był już skreślony z listy adwokatów,

więc nie może on twierdzić, że w domu jego żony mieściła się kancelaria adwokacka.

W momencie dokonywania przeszukania oskarżony Marek B. adwokatem nie był, w

czerwcu 2003 roku został skreślony z listy adwokatów, a więc powoływanie się w tym

przypadku, na tajemnicę adwokacką jest niezrozumiałe. Takie stwierdzenie było

pomówieniem Marka B. o postępowanie, które może poniżyć go w opinii publicznej

lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu prawnika. Czyn

ten oskarżyciel prywatny zakwalifikował jako przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.

2

Zastępca rzecznika dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wniósł o

nieuwzględnienie wniosku.

Sąd Apelacyjny  Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn.

akt (...), odmówił zezwolenia na pociągnięcie asesora Sądu Rejonowego do

odpowiedzialności karnej nie uznając, aby zachodziło dostateczne

prawdopodobieństwo popełnienia przez nią zarzuconego jej we wniosku oskarżyciela

prywatnego przestępstwa z art. 212 § 1 k.k.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

podkreślił, że w wyroku wydanym przez Sąd Rejonowy w dniu 12 kwietnia 2006 r. w

jego punkcie XXII Marek B. uznany został za winnego tego, że w dniu 30 czerwca

2003 r. w B., poprzez przyjęcie od Patrycji Z. pełnomocnictwa do prowadzenia przed

sądem rodzinnym jej sprawy rozwodowej i udzielenie jej pomocy prawnej w

charakterze adwokata, nie zastosował się do orzeczonego wyrokiem Sądu

Okręgowego z dnia 3 czerwca 2003 r., o sygn. akt IV Ka 1601/02, zakazu

wykonywania zawodu adwokata. Kwalifikując ten czyn jako przestępstwo z art. 244

k.k. Sąd wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten utrzymany

został w mocy orzeczeniem Sądu Okręgowego z dnia 17 października 2006 r., zaś

wniesiona od powyższego wyroku kasacja  odnosząca się również do tego fragmentu,

który jest przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie  postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV KK 11/08, została oddalona.

W tej sytuacji, skoro pomimo poddania wyroku Sądu Rejonowego z dnia 12

kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt II K 243/05 kontroli instancyjnej i kasacyjnej,

oceniające ten wyrok Sądy uznały go za zgodny z prawem, nie można zasadnie

stawiać referentowi sprawy – asesorowi Sądu Rejonowego, zarzutów sformułowanych

we wniosku.

Ponadto, zdaniem Sądu Apelacyjnego  Sądu Dyscyplinarnego, w uzasadnieniu

wyroku na k. 6196 do 6243 (tom XXIX sprawy II K 243/05 Sądu Rejonowego) nie

użyte zostały przez jego autorkę – asesora Sądu Rejonowego żadne takie stwierdzenia,

jakie przytoczone są w zarzucie skargi wniesionej przez oskarżyciela prywatnego

Marka B. W konkluzji Sąd ten stwierdził, że analiza dowodów zebranych w sprawie i

wynikających z nich okoliczności nie pozwala na przyjęcie, że spełniony został

warunek w postaci uzasadnionego okolicznościami podejrzenia, że asesor Sądu

Rejonowego wydając wyrok w sprawie II K 243/05 popełniła przestępstwo z art. 212 §

1 k.k.

Wnioskodawca – oskarżyciel prywatny Marek B. złożył zażalenie na powyższą

uchwałę. Zaskarżył ją w części, w której nie uwzględniono jego wniosku i odmówiono

zezwolenia na pociągniecie asesora sądowego Sądu Rejonowego do

odpowiedzialności karnej. Wnioskodawca w zażaleniu podniósł:

3

1) Naruszenie art. 212 § 1 k.k. w związku z art. 438 k.p.k. w związku z art. 110 §

2 u.o.s.p. poprzez przyjęcie, że (...) wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 kwietnia 2006

r. w sprawie do sygn. akt U K 243/05 w ogóle nie zawiera w swej treści tych

okoliczności, które stały się przedmiotem zarzutów stawianych referentowi sprawy –

asesorowi Sądu Rejonowego. Niezależnie od tego podkreślić należy, że w

uzasadnieniu wyroku na k. 6196 do 6243 (tom XXIX sprawy U K 243/05 Sądu

Rejonowego) nie użyte zostały przez jego autorkę – asesora sądowego żadne takie

stwierdzenia, jakie przytoczone są w zarzucie skargi wniesionej przez oskarżyciela

prywatnego Marka B. (...). Kategorycznie zatem należy stwierdzić, że tenże wyrok nie

zawiera żadnych treści mogących mieć charakter „nieprawdziwych informacji'”. (...).

Opisany powyżej błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził Sąd do wniosku,

który skutkował:

2) Naruszeniem art. 80 § 2c u.o.s.p. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą

przesłanki dla podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie asesora sądowego do

odpowiedzialności karnej.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z uzasadnieniu wyroku w

sprawie o sygn. II K 243/05 Sądu Rejonowego (karta 6229), wynika, iż autorka tego

uzasadnienia – asesor sądowy, uznała, że w czasie dokonywania przeszukań w domu

należącym do żony Marka B., we wrześniu i październiku 2003 roku, nie wykonywał

on zawodu adwokata, gdyż orzeczono wobec niego prawomocnie zakaz wykonywania

tegoż zawodu, jak również w tym czasie był już skreślony z listy adwokatów.

Skarżący wskazał, że z akt sprawy wynika, iż został on skreślony z listy adwokatów

nieprawomocną uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia 27 czerwca 2003

r., zaś dopiero w dniu 12 września 2005 r. w oparciu o orzeczenie Sądu

Dyscyplinarnego, ostatecznie skreślono go z listy adwokatów. Zdaniem skarżącego

należało, na podstawie akt prowadzonego wobec niego postępowania dyscyplinarnego,

ustalić czy we wrześniu lub październiku 2003 r. był skreślony z listy adwokatów i czy

był wówczas adwokatem. Dopiero ustalenie tego faktu, o co skarżący wnioskował w

postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym – Sądem Dyscyplinarnym, pozwoli ocenić,

czy informacja zawarta w wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r. była prawdziwa i czy

doszło do pomówienia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne. Prawidłowo Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

stwierdził w zaskarżonej uchwale, że oskarżyciel prywatny nie wykazał, aby

zachodziło dostateczne prawdopodobieństwo popełnienia przez asesora Sądu

Rejonowego przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w uzasadnieniu wyroku dopuszczalne

jest używanie określeń, które negatywnie oceniają zachowanie oskarżonego i nie jest

4

to czyn, za który członek składu orzekającego może być pociągnięty do

odpowiedzialności karnej. Stanowisko takie od dawna przyjmowane jest w

orzecznictwie – zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1990 r., III NSD

50/89 powołane w: W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów.

Komentarz, Warszawa 2005, s. 61 no 13. Skarżący zaś nawet nie zarzuca asesor, że

negatywnie oceniła jego postępowanie, a jedynie wywodzi, iż podała ona w

uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r. nieprawdziwe dane dotyczące jego

osoby. W związku z tym należy zwrócić uwagę, na następujące okoliczności, które

czynią jego zarzuty zupełnie bezpodstawnymi.

Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, bo przyznaje to sam oskarżyciel prywatny,

że został on został on skreślony z listy adwokatów uchwałą z dnia 27 czerwca 2003 r.

Jeżeli tak jak wywodzi on w zażaleniu uchwała w tej sprawie była we wrześniu i

październiku 2003 roku, nieprawomocna, to powinien on przedstawić Sądowi

Apelacyjnemu dowody potwierdzające tę okoliczność, a nie ograniczyć się tylko do

złożenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego,

którego był przecież uczestnikiem.

Po drugie, nawet zakładając, że rzeczywiście w czasie przeprowadzania

przeszukania w domu jego żony orzeczenie w sprawie skreślenia go z listy adwokatów

było nieprawomocne, to stwierdzenie na podstawie takiego nieprawomocnego

orzeczenia, że nie przysługiwały mu uprawnienia adwokata było uzasadnione skoro

takie orzeczenie w tym czasie nie zostało jeszcze prawomocnie uchylone, zaś nie

ulega wątpliwości, że ostatecznie takich uprawnień Marek B. został pozbawiony.

Oskarżyciel prywatny nie wykazał, zaś w trakcie postępowania, że we wrześniu lub

październiku 2003 roku przysługiwały mu uprawnienia adwokackie. Wobec tego brak

podstaw do przyjęcia, że zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2008 r.,

stwierdzenia były nieprawdziwe.

Wreszcie po trzecie i najważniejsze, we wniosku o pociągniecie do

odpowiedzialności karanej asesora Sądu Rejonowego oraz w zażaleniu brak

jakiegokolwiek wywodu wskazującego na to, że sformułowania które Marek B. uważa

za nieprawdziwe mogłyby go poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę

zaufania potrzebnego dla wykonywania przez niego zawodu. Oskarżyciel prywatny

ograniczył się tylko do przytoczenia sformułowań użytych w uzasadnieniu wyroku z

dnia 12 kwietnia 2008 r. oraz powołania tekstu przepisu art. 212 § 1 k.k. Takie

uzasadnienie wniosku jest zupełnie niewystarczające. Tylko bowiem argumenty i

ewentualne dowody na ich poparcie, zawarte w uzasadnieniu wniosku lub zażalenia,

świadczące o tym, że sformułowania zawarte w uzasadnieniu powołanego wyżej

wyroku poniżyły go w opinii publicznej lub naraziły na utratę zaufania potrzebnego do

wykonywania przez niego zawodu, mogły uzasadniać stwierdzenie, że mamy do

czynienia z przestępstwem z art. 212 § 1 k.k.

5

Mając powyższe na względzie należy uznać, że oskarżyciel prywatny nie

wykazał, aby zachodziło dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez

asesora Sądu Rejonowego przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., tym samy zaś zażalenie

należało oddalić i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.