III CZP 105/08

Uchwała z dnia 19 listopada 2008 r., III CZP 105/08

Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący)

Sędzia SN Jan Górowski

Sędzia SA Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi wierzyciela Janusza E. na postanowienie

komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2007

r. w sprawie (...) przy uczestnictwie Zenona B. i małżonki dłużnika Danuty B. po

rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 19 listopada 2008 r.

zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie

postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r.:

"Czy w razie skutecznego zajęcia nieruchomości stanowiącej według wpisu w

księdze wieczystej majątek odrębny małżonka dłużnika, przeciwko któremu nadana

została klauzula wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c. komornik może umorzyć

egzekucję z tej nieruchomości ze względu na to, że zgodnie z treścią tytułu

wykonawczego odpowiedzialność małżonka dłużnika ograniczona jest do majątku

wspólnego czy też po zajęciu dopuszczalność egzekucji z tej nieruchomości może

być rozstrzygnięta tylko w drodze powództwa małżonka dłużnika o zwolnienie od

egzekucji (art. 841 k.p.c.)?"

podjął uchwałę:

Małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu – na podstawie art. 787 § 1

k.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 1975

r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 45, poz. 234) –

została nadana klauzula wykonalności z ograniczeniem jego

odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, nie

przysługuje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji (art.

841 § 1 k.p.c.).

Uzasadnienie

(...) W sprawie, w której przedstawiono zagadnienie prawne do

rozstrzygnięcia, na skutek polecenia Sądu Rejonowego w Szczecinie, zawartego w

wydanym na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. postanowieniu z dnia 30 lipca 2007 r.,

komornik sądowy postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2007 r. umorzył egzekucję z

nieruchomości. Na skutek skargi wierzyciela postanowieniem z dnia 19 listopada

2007 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie uchylił postanowienie komornika o umorzeniu

egzekucji.

Ustalił, że na wniosek wierzyciela komornik wszczął egzekucję z

nieruchomości lokalowej nr 9 położonej w S. przy ul. C. nr 8a, dla której Wydział

Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą nr

(...). Nieruchomość ta została zajęta, a ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji

ujawniono w księdze wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości, w dniu 13

marca 2007 r. na wniosek z dnia 21 grudnia 2005 r. Postanowieniem z dnia 26 maja

2007 r. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z

nieruchomości. Wierzyciel do wniosku załączył tytuł wykonawczy wystawiony

przeciwko Zenonowi B. oraz małżonce dłużnika Danucie B. z ograniczeniem jej

odpowiedzialności do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową. Lokal

mieszkalny nr 9 przy ul. C. nr 8a Dorota B. nabyła na podstawie umowy z dnia 13

sierpnia 2004 r. zawartej w formie aktu notarialnego. W umowie tej Danuta B.

oświadczyła, że pozostaje w związku małżeńskim i w małżeństwie obowiązuje

ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej na mocy umowy z dnia 19 listopada

1992 r. zawartej przed notariuszem Zofią D.

Sąd Rejonowy ocenił, że egzekucję z nieruchomości lokalowej należy

kontynuować. W sprawie ma zastosowanie art. 47 § 2 k.r.o. w brzmieniu

obowiązującym do dnia 20 stycznia 2005 r., przed zmianą tego przepisu

wprowadzoną ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodziny

i opiekuńczy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691). Skoro

przy rozpoznawaniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przyjęto, że umowa

znosząca wspólność ustawową jest bezskuteczna w stosunku do tego wierzyciela,

to w postępowaniu egzekucyjnym małżonek dłużnika nie może skutecznie

powoływać się na tę umowę i żądać umorzenia egzekucji, wskazując, że zajęta

nieruchomość stanowi majątek odrębny (osobisty). Małżonek dłużnika może podjąć

skuteczną obronę przeciwko prowadzonej egzekucji z nieruchomości jedynie w

drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.

Zażalenie na to postanowienie wniosła małżonka dłużnika, zarzucając błędną

interpretację art. 825 pkt 3 k.p.c. przez przyjęcie, że organ egzekucyjny nie może

orzekać o umorzeniu egzekucji, jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych

powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy w Szczecinie powziął poważne

wątpliwości, ujęte w przedstawionym Sądowi Najwyższemu pytaniu prawnym. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pytaniu prawnym sądu drugiej instancji, mającym postać alternatywny,

zawarta jest logiczna sprzeczność, gdyż pierwsza jego część dotyczy rodzaju

rozstrzygnięcia komornika – w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego –

druga zaś rodzaju akcji sądowej (powództwa przeciwegzekucyjnego), jaką może

podjąć małżonek dłużnika w razie zajęcia nieruchomości stanowiącej, według wpisu

w księdze wieczystej, majątek odrębny (obecnie osobisty) małżonka dłużnika.

Prawidłowo zadane pytanie w formie alternatywy powinno dotyczyć albo rodzaju

środków obrony, które może podjąć małżonek dłużnika, albo rodzaju rozstrzygnięć,

które w takim wypadku może podjąć organ egzekucyjny albo sąd. Należy przy tym

zwrócić uwagę, że w przedstawionym zagadnieniu Sąd Okręgowy nie wskazał

podstawy prawnej, na podstawie której komornik może umorzyć postępowanie

egzekucyjne.

Mając na względzie te zastrzeżenia, Sąd Najwyższy przyjął, że istota

przedstawionego zagadnienia prawnego dotyczy środków obrony małżonka

dłużnika w sytuacji, w której egzekucja została skierowana – według zarzutu tego

małżonka – do jego majątku osobistego (poprzednio odrębnego) w postaci

nieruchomości na podstawie tytułu egzekucyjnego zapatrzonego w klauzulę

wykonalności wydaną przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego

odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.

W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1968 r., III CZP

89/67 (OSNCP 1969, nr 1, poz. 2) zwrócono uwagę na obowiązywanie zasady

jednotorowości postępowania do dochodzenia (obrony) przysługujących stronom

praw. Zważywszy na tę zasadę, uznanie, że w razie zajęcia przez komornika w

egzekucji przedmiotu należącego do jego majątku osobistego małżonkowi dłużnika

przysługuje prawo wytoczenia powództwa ekscydencyjnego na podstawie art. 841 §

1 k.p.c., eliminowałoby możliwość skutecznego korzystania z innych środków

obrony praw małżonka dłużnika przewidzianych w przepisach egzekucyjnych; i

odwrotnie, uznanie, że małżonek dłużnika nie może wnieść w takim wypadku

powództwa ekscydencyjnego oznacza, iż aktualizują się środki obrony przewidziane

w przepisach regulujących postępowanie egzekucyjne (wniosek o umorzenie

egzekucji i skarga na czynności komornika), zmierzające do umorzenia

postępowania przez organ egzekucyjny na podstawie art. 825 pkt 3 k.p.c.

Istotną okolicznością jest to, że klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi

dłużnika nadano postanowieniem na podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu

wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o zmianie ustawy –

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 45, poz. 234), tj. przed zmianą dokonaną

ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z przepisami przejściowymi

zawartymi w tej ustawie, przepisy dotychczasowe stosuje się do wyłączenia lub

ograniczenia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązanie jednego

małżonka powstałe przed wejściem ustawy w życie (art. 5 ust. 5 pkt 2), a jeżeli

roszczenie powstało przed wejściem w życie ustawy, egzekucję prowadzi się

według przepisów dotychczasowych (art. 5 ust. 6). W konsekwencji rozstrzygnięcie

przedstawionego zagadnienia uwzględnia stan prawny wynikający z brzmienia

przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne oraz postępowanie klauzulowe

przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, zawartych w ustawie z dnia

17 czerwca 2004 r.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego, podobnie jak w piśmiennictwie,

prezentowane są dwa przeciwne poglądy dotyczące możliwości wytaczania przez

małżonka dłużnika powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 841 § 1

k.p.c., w razie skierowania egzekucji do majątku stanowiącego jego majątek

osobisty (odrębny). Według jednego, małżonek dłużnika ma w takim wypadku

status osoby trzeciej, zatem w razie skierowania egzekucji do majątku osobistego

może on wnieść powództwo o zwolnienie zajętej rzeczy spod egzekucji (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1968 r., II PZ 1/68, OSPiKA

1968, nr 11, poz. 241, z dnia 11 czerwca 1969 r., II CZ 61/69, OSNCP 1970, nr 4,

poz. 65, z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164, z dnia

2 grudnia 1970 r., II CZ 122/70, OSNCP 1971, nr 6, poz. 112 i z dnia 3 lipca 1970 r.,

I PZ 31/70, nie publ.). Za tym stanowiskiem przemawia to, że określenie, czy

konkretny przedmiot należy do majątku wspólnego, jest zagadnieniem

materialnoprawnym, które powinno być rozstrzygane w drodze powództwa

ekscydencyjnego.

Według drugiego stanowiska, małżonek dłużnika, przeciwko któremu została

nadana klauzula wykonalności z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku

wspólnego, nie może bronić się powództwem opartym na podstawie art. 841 § 1

k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2001 r., II CKN

498/00, nie publ. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2003 r., IV CK

327/02, "Monitor Prawniczy" 2004, nr 3, s. 106). Ponadto w uchwale z dnia z dnia

17 października 1995 r., III CZP 143/95 (OSNC 1996, nr 2, poz. 24) Sąd Najwyższy

uznał, że nie jest osobą trzecią w rozumieniu przepisu art. 841 § 1 k.p.c. osoba,

przeciwko której – jako dłużnikowi – skierowano egzekucję.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie przychyla się do drugiego stanowiska,

uznając, że małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności

na podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z

dnia 19 grudnia 1975 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr

45, poz. 234) nie przysługuje prawo wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego

na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. w razie skierowania egzekucji do składników jego

majątku osobistego (odrębnego), z chwilą bowiem nadania przeciwko małżonkowi

dłużnika klauzuli wykonalności staje się on – według treści tytułu wykonawczego

(art. 776 k.p.c.) – dłużnikiem egzekwowanym i uzyskuje status strony postępowania

egzekucyjnego.

Należy podzielić argumentację, że osobą trzecią, w rozumieniu art. 841 § 1

k.p.c., jest inna osoba niż wymieniona w treści tytułu wykonawczego. Taka

wykładnia znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści art. 8911

k.p.c., dotyczącego

egzekucji z rachunku wspólnego dłużnika i jego małżonka na podstawie tytułu

wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku

małżeńskim. W takim wypadku – jak stanowi § 2 tego przepisu – nie jest wyłączona

możliwość obrony małżonka dłużnika w drodze powództwa o zwolnienie od

egzekucji. Artykuł 8911

§ 1 k.p.c. wyraźnie jednak określa, że chodzi o sytuację, w

której tytuł wykonawczy jest wystawiony tylko przeciwko dłużnikowi, a nie także

przeciwko jego małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku

objętego wspólnością majątkową. Małżonek dłużnika, przeciwko któremu nadano

klauzulę wykonalności, może korzystać z tych samych środków co dłużnik

egzekwowany, tj. skargi na czynności komornika, wniosku o umorzenie

postępowania egzekucyjnego (art. 825 k.p.c.) oraz powództwa opozycyjnego (art.

840 k.p.c.).

Zgodnie z art. 803 k.p.c., tytuł wykonawczy stanowi podstawę prowadzenia

egzekucji całego objętego nim roszczenia i ze wszystkich części majątku dłużnika,

chyba że z treści tytułu wynika co innego. Ta regulacja harmonizuje z art. 783 § 1

zdanie pierwsze k.p.c., według którego klauzula wykonalności powinna zawierać

stwierdzenie, że tytuł uprawnia do egzekucji, a w razie potrzeby oznaczać jej

zakres. Klauzula wykonalności nadana na podstawie art. 787 k.p.c. określa

ograniczony zakres majątku małżonka dłużnika, z którego możliwa jest egzekucja.

Prowadzenie egzekucji z majątku dłużnika innego niż wynika z treści klauzuli

wykonalności jest naruszeniem art. 803 k.p.c. W uzasadnieniu uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 7 lutego 1968 r., III CZP 89/67 (OSNCP 1969, nr 1, poz. 2)

zwrócono uwagę, że powództwo ekscydencyjne przewidziane w art. 841 § 1 k.p.c.

miało odzwierciedlenie w art. 574 § 1 d.k.p.c.; wyliczenie zawarte w tym przepisie

wskazywało, że chodzi wyłącznie o wypadki, w których dopuszczalne czynności

egzekucyjne naruszyły prawo materialne. Stanowisko to Sąd Najwyższy uznał za

aktualne także na tle art. 841 § 1 k.p.c., a podzielając je należy przyjąć, że osoba

trzecia to osoba, której naruszenie praw do przedmiotu zajętego w egzekucji jest

niezależne od formalnej poprawności czynności egzekucyjnych. Nie obejmuje więc

osoby, której naruszenie praw do przedmiotu, do którego skierowano egzekucję,

jest jedynie konsekwencją naruszenia norm regulujących postępowanie

egzekucyjne, w takim bowiem wypadku – ze względu na zasadę jednotorowości

środków ochrony (obrony) – pierwszeństwo należy dać środkom obrony przed

wadliwie prowadzoną egzekucją. Taka sytuacja zachodzi w stosunku do małżonka

dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności w razie skierowania

egzekucji do przedmiotu wchodzącego w skład jego majątku osobistego

(odrębnego). Naruszenie praw tego małżonka dłużnika posiadanych do

przedmiotów wchodzących do jego majątku osobistego (odrębnego) jest

konsekwencją naruszenia norm procesowych określających zakres egzekucji, tj. art.

803 w związku z art. 776 i art. 783 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.

Podobna sytuacja do wynikającej z art. 787 § 1 k.p.c. jest przedmiotem

regulacji zawartej w art. 837 k.p.c., który dotyczy możliwości powoływania się na

ograniczenie odpowiedzialności dłużnika tylko wówczas, gdy ograniczenie to

zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym. Mimo że przepis ten nie określa

sposobu realizacji tego uprawnienia, nie budzi jednak wątpliwości, że w takim

wypadku dłużnik nie jest uprawniony do wytoczenia powództwa na podstawie art.

841 § 1 k.p.c., lecz do wniesienia skargi na czynności komornika albo złożenia

wniosku o umorzenie egzekucji, dłużnik bowiem nie może być uznany za osobę

trzecią w rozumieniu art. 841 § 1 k.p.c.

Małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności z

ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością

majątkową, nie przysługuje prawo wniesienia powództwa na podstawie art. 841 § 1

k.p.c. bez względu na to, do jakiego składnika majątkowego wierzyciel skierował

egzekucję. Prawo do wniesienia takiego powództwa nie powstaje w szczególności

wówczas, gdy egzekucję skierowano do nieruchomości stanowiącej, według wpisu

w księdze wieczystej, wyłączną własność małżonka dłużnika, art. 841 § 1 k.p.c.

bowiem nie zawiera żadnych dodatkowych lub odrębnych przesłanek wniesienia

tego powództwa ze względu na to, że egzekucję skierowano do nieruchomości.

Również przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie

zawierają w tym zakresie odrębnych regulacji. W art. 953 § 1 pkt 6 k.p.c. –

określającym elementy obwieszczenia o licytacji nieruchomości – użyto pojęcia

"praw osób trzecich" oraz złożenia przez te osoby przed rozpoczęciem przetargu

dowodu wniesienia powództwa o zwolnieniu nieruchomości od egzekucji. Nie ma

podstaw do tego, aby przyjmować definicję pojęcia "osoby trzeciej" z art. 953 § 1

pkt 6 k.p.c. inną niż w przypadku art. 841 § 1 k.p.c. Bez znaczenia dla możliwości

wniesienia przez małżonka dłużnika powództwa przewidzianego w art. 841 § 1

k.p.c. jest także to, że w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do

nieruchomości doszło do zajęcia tej nieruchomości wskutek uprawomocnienia się

wpisu ostrzeżenia sądu wieczystoksięgowego o wszczęciu postępowania

egzekucyjnego z nieruchomości. Skuteczne zajęcie nieruchomości należącej –

według wpisu w księdze wieczystej – do majątku osobistego (odrębnego) małżonka

dłużnika, nie nadaje małżonkowi dłużnika statusu osoby trzeciej w rozumieniu

wymienionego przepisu.

Zajęcie nieruchomości nie pozbawia małżonka dłużnika możliwości obrony

swych praw. Przesądzenie, że małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu – na

podstawie art. 787 § 1 k.p.c. w brzmieniu wynikającym z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia

19 grudnia 1975 r. – nadano klauzulę wykonalności z ograniczeniem jego

odpowiedzialności do majątku wspólnego, nie przysługuje prawo wniesienia

powództwa na podstawie art. 841 § 1 k.p.c., oznacza, że przysługują mu środki

obrony przeciwko prowadzeniu egzekucji ze składników jego majątku osobistego

(odrębnego) przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego takie jak dłużnikowi.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 czerwca 2006 r., III CZP 29/06

(OSNC 2007, nr 3, poz. 45) Sąd Najwyższy wyraźnie zwrócił uwagę na konieczność

rozróżnienia pomiędzy czynnością egzekucyjną polegającą na skierowaniu

egzekucji do określonego składnika majątkowego, co następuje przez jego zajęcie,

a możliwością prowadzenia egzekucji z tego składnika majątkowego. Uznanie, że

czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu określonego składnika majątkowego

jest niewadliwa pod względem formalnym, nie musi oznaczać, iż do tego

przedmiotu egzekucja może się toczyć. Specyfika zajęcia nieruchomości polega

m.in. na tym, że we wstępnej fazie postępowania komornik nie bada stosunków

własnościowych; czynność zajęcia dokonana przez komornika jest zależna od

rozstrzygnięcia sądu wieczystoksięgowego. Okoliczność, czy zajęta nieruchomość

wchodzi do majątku wspólnego, nie jest jednak przedmiotem badania podczas

rozpoznawania przez sąd wieczystoksięgowy wniosku o wpis wzmianki o toczącej

się egzekucji z nieruchomości. Ograniczone są również skutki prawne wpisu w

księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącej się egzekucji z nieruchomości. Wpis

ostrzeżenia o toczącej się egzekucji z nieruchomości jest jedynie instrumentem

służącym sprawnemu przebiegowi postępowania egzekucyjnego i nie przesądza,

czy egzekucja z nieruchomości może się toczyć. Wpis w księdze wieczystej

ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji ma to znaczenie, że z chwilą jego dokonania, w

stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania określonego w art. 923

k.p.c., i w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta (art. 925 § 1 k.p.c.).

Skutkiem zajęcia nieruchomości jest bezskuteczność rozporządzenia nią po jej

zajęciu (art. 930 § 1 k.p.c.). Innym skutkiem zajęcia jest wynikający z art. 927 k.p.c.

zakaz prowadzenia odrębnej egzekucji do już zajętej nieruchomości (por.

uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r., III CZP 31/03,

OSP 2004, nr 7-8, poz. 94).

Badanie przez komornika dokumentu wykazującego prawo własności dłużnika

do zajętej nieruchomości odbywa się, zgodnie z art. 943 k.p.c., dopiero na etapie

złożenia przez wierzyciela wniosku o opis i oszacowanie. Według art. 943 § 1 i 2

k.p.c., wierzyciel przy wniosku o dokonanie opisu i oszacowania powinien złożyć

wyciąg, a w razie potrzeby odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie sądu

wystawione na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego dla nieruchomości,

zawierające wskazanie jej właściciela, a jeżeli nieruchomość nie ma księgi

wieczystej, inny dokument stwierdzający własność dłużnika. Dokumentów tych, gdy

nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, zgodnie z art. 943 § 3 k.p.c.,

może żądać od właściwych organów także komornik. Z regulacji tej wynika, że

obowiązek wykazania na tym etapie postępowania egzekucyjnego, iż egzekucja

może toczyć się do zajętej wcześniej nieruchomości, nie obciąża dłużnika, co jest

dodatkowym argumentem przemawiającym przeciwko możliwości wytaczania przez

małżonka dłużnika powództwa na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. W takim wypadku

ciężar dowodu, że w stosunku do zajętej nieruchomości nie powinna toczyć się

egzekucja, przechodziłby na małżonka dłużnika i to z surowymi rygorami,

dotyczącymi prekluzji procesowej, wynikającymi z art. 843 § 3 k.p.c. Badanie przez

organ egzekucyjny, czy zajęta nieruchomość stanowi własność dłużnika poprzedza

kolejną fazę postępowania, o której mowa w art. 945 k.p.c., tj. przystąpienie do

opisu i oszacowania. Gdy na podstawie tytułu wykonawczego wystawionemu

przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku

wspólnego skierowano egzekucję do nieruchomości stanowiącej – według wpisu w

księdze wieczystej – własność małżonka dłużnika, wierzyciel w ramach obowiązku

przewidzianego w art. 943 k.p.c., powinien wykazać, że zajęta nieruchomość

wchodzi w skład majątku wspólnego. Oceny dokonuje organ egzekucyjny

uwzględniając treść wpisu w księdze wieczystej albo na podstawie innych

dokumentów wymienionych w art. 943 k.p.c., przy uwzględnieniu ewentualnych

orzeczeń sądowych mających wpływ na ocenę skuteczności wobec wierzyciela

umowy majątkowej małżeńskiej zawartej pomiędzy dłużnikiem i jego małżonkiem.

Decyzja organu egzekucyjnego dotycząca kontynuowania lub umorzenia

postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości zajętej w egzekucji

umożliwia uruchomienie sądowej kontroli stanowiska organu egzekucyjnego.

Stronami tego sporu są wszystkie zainteresowane rozstrzygnięciem osoby, tj.

dłużnik, małżonek dłużnika oraz wierzyciel.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy, rozstrzygnął przedstawione

zagadnienie prawne, jak w uchwale (art. 390 § 1 k.p.c.).