I CSK 214/08

Sygn. akt I CSK 214/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Parafii w Ł.

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 stycznia

2008 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala skargę kasacyjną; zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5400

(pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powód – Parafia w Ł. domagała się zasądzenie od Skarbu Państwa - Wojewody

X odszkodowania za szkodę spowodowaną niezgodnym z prawem przejęciem przez

Skarb Państwa nieruchomości położonej w Ł., stanowiącej działkę o pow. 5a 21 m2

.

Według strony powodowej, szkoda wynosiła 1.700.000 zł i obejmowała także utratę

korzyści związanych z niemożnością korzystania z nieruchomości zgodnie z jej

przeznaczeniem.

Sądy meriti za podstawę rozstrzygnięcia przyjęły następujące ustalenia faktyczne.

2

Dla spornej, zabudowanej nieruchomości, składającej się z kilku działek,

prowadzona jest księga wieczysta KW nr (…) i jako właściciel tej nieruchomości

ujawnione zostało Zgromadzenie (...) w Ł. Wpisu takiego dokonano, pomimo że

Zgromadzenie nie było osobą prawną, nie mogło więc być podmiotem praw i

obowiązków. Zgromadzenie (...) działało przy Parafii (…) w Ł. i Parafia ta (strona

powodowa) była właścicielem majątku Zakonu. Prezydium Wojewódzkiej Rady

Narodowej w R. – Urząd Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia 8 września 1989 r.

zarządziło likwidację stowarzyszenia pod nazwą Zgromadzenie (...) i przejęcie jego

majątku na rzecz Skarbu Państwa (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Ł.).

Podstawę prawną tej decyzji stanowiły art. 26 i 27 ustawy z dnia 27 października 1932 r.

o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 84, poz. 808, ze zm.). Nieruchomość objęta sporem

przekazana została w 1970 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Ł.. W 1971 r.

ustanowiono na nieruchomości użytkowanie wieczyste na czas nieoznaczony na rzecz

Wojewódzkiej Spółdzielni (...) w R. – Oddział w Ł.. Gmina Miasta Ł. nabyła z mocy

prawa własność działki nr (...)/1, powstałej z parcel pb (...)/1, (...)/2 i par. (…), objętych

księgą wieczystą nr (...). W grudniu 1993 r. Gmina ustanowiła na rzecz Powszechnej

Spółdzielni (...) w R. – Oddział w Ł. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości

oznaczonej jako działka nr (...)/1 o pow. 4 a 54 m2

oraz przeniosła na rzecz tej

Spółdzielni własność znajdujących się na tej działce zabudowań. Do chwili obecnej

działka ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym PSS „S.(...)” w Ł. Powodowa Parafia

wystąpiła o wszczęcie tzw. postępowania regulacyjnego na podstawie przepisu ustawy z

dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w RP (Dz. U. Nr 29,

poz. 159 ze zm., cyt. dalej jako „ustawa z 1989 r.). W postępowaniu tym żądała

przywrócenia własności upaństwowionej nieruchomości. Postępowanie regulacyjne

zakończyło się rozprawą w dniu 27 lutego 2004 r. W protokole tej rozprawy stwierdzono,

że nie doszło do uzgodnienia stanowisk stron w kwestii zgłoszonego żądania Parafii

oraz nie doszło pomiędzy stronami do zawarcia ugody. O takim sposobie zakończenia

postępowania Komisja Majątkowa poinformowała strony pismem z dnia 4 marca 2004 r.

z pouczeniem o dalszym sposobie dochodzenia roszczeń związanych

z nieruchomością. W marcu 2004 r. Parafia (…) wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie

wydania z naruszeniem prawa decyzji Prezydium WRN w R. z dnia 8 września 1969 r.

Ostatecznie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Decyzją nr 2/2005 r. z dnia 17

sierpnia 2005 r. stwierdził, że decyzja z 1969 r. wydana została z rażącym naruszeniem

3

prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności, gdyż wywołała nieodwracalne

skutki prawne.

Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz strony

powodowej kwotę 676.766,25 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił. Kierując się

wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., Sąd

Okręgowy stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym, mającym na celu prawną

weryfikację decyzji z dnia 8 września 1969 r., stroną tego postępowania była Parafia (...)

w Ł. Parafia ta wykazała fakt poniesienia szkody w postaci utraty własności

nieruchomości, której wartość rynkową przy pomocy opinii biegłego określono na kwotę

409.050 zł. Wartość utraconych korzyści (w postaci użytkowania stosownego czynszu

najmu) wynosiła 267.716 zł. Jako podstawę orzekania Sąd Okręgowy przyjął przepis art.

4171

§ 2 k.c.

Apelacja strony pozwanej została oddalona jako nieuzasadniona. Sąd Apelacyjny

podzielił stanowisko Sadu pierwszej instancji, że stroną postępowania

administracyjnego (stwierdzenie wydania decyzji z dnia 8 września 1969 r.

z naruszeniem prawa) była powodowa Parafia. W niniejszym postępowaniu sądowym

doszło do wzruszenia domniemania przewidzianego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca

1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 1361 ze zm., cyt. dalej

jako „u.k.w.i.h.”), ponieważ zostało wykazane, że właścicielem spornej nieruchomości

była powodowa Parafia. Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 64 ust. 2

ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Wskazując na fakt związania Sądu Apelacyjnego

ocenami prawnymi zawartymi we wspomnianym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12

lutego 2007 r. w zakresie określenia reżimu prawnego zgłoszonego w danej sprawie

roszczenia odszkodowawczego, Sąd Apelacyjny – orzekając ponownie - przyjął, że

przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. mają zastosowanie wyłącznie do tych roszczeń,

które zostały zgłoszone w trybie tej ustawy. Natomiast w innych sprawach zastosowanie

znajdują przepisy powszechnie obowiązujące. Uzyskanie przez stronę powodową

decyzji weryfikacyjnej Ministra z dnia 17 sierpnia 2005 r. otwierało drogę do

dochodzenia od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 4171

§

2 k.c. Nie mógł zatem znaleźć zastosowania przepis art. 64 ust. 2 ustawy z 17 maja

1989 r., przewidujący termin zawity do dochodzenia roszczenia przed Sądem, gdy

zespół orzekający lub Komisja Majątkowa w pełnym składzie nie uzgodniły orzeczenia i

zawiadomiły o tym pisemnie uczestników postępowania.

4

W skardze kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa podniesiono zarzuty

naruszenia art. 234 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 u.k.w.i.h. oraz w zw. z art. 1025 k.c. i w

zw. z art. 679 k.p.c. Eksponowano także zarzuty naruszenia art. 417 § 1 k.c., art. 63 ust.

1 pkt 1-3, art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny oaz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w zw. art. 160 k.p.a. W ocenie

skarżącego, w rozpatrywanej sprawie podstawą prawną rozstrzygnięcia powinien być

art. 160 § 4 k.p.c. a nie art. 4171

§ 2 k.c. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego o odrzucenie pozwu w stosunku do Skarbu

Państwa, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania lub oddalenie powództwa w całości w

stosunku do Skarbu Państwa – Wojewody X.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I. Należy podzielić stanowisko Sądu Apelacyjnego, że domniemanie prawne,

przewidziane w art. 3 ust. 1 u.k.w.i h., może być obalone w każdym postępowaniu, w

którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu. W

obecnym postępowaniu o odszkodowanie istotne znaczenie miało przesądzenie

prawno-rzeczowego statusu spornej nieruchomości, a więc ustalenie tego, że

powodowa Parafia była jej właścicielem w chwili wyrządzenie szkody i w chwili

dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. Zgromadzenie (...) nie było osobą prawną

i nie mogło być samodzielnym podmiotem praw i obowiązków. Nie było zakonem,

stowarzyszeniem i zgromadzeniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27

października 1932 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 808 ze zm.) i nie podlegało rejestracji.

Wspomniany Zakon funkcjonował w ramach prawno-organizacyjnej struktury powodowej

Parafii i Parafii tej przysługiwało prawo własności spornej nieruchomości. W

postępowaniach administracyjnych (kwestionujących decyzje z dnia 13 sierpnia 1969 r. i

z dnia 8 września 1969 r.) oraz przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji

występował zawsze proboszcz Parafii, będący jednocześnie Dyrektorem Zakonu.

Należy stwierdzić, że nie było kwestionowane „nabycie” spadku przez

Zgromadzenie III Zakonu i tym samym nie kwestionowano sukcesji ogólnej obejmującej

sporną nieruchomość. Zgromadzenie nie miało osobowości prawnej i funkcjonowało w

ramach prawno-organizacyjnej struktury powodowej Parafii także w czasie otwarcia

spadku. Nie pojawił się w związku z tym problem nabycia spadku (nieruchomości) przez

5

inny podmiot niż wspomniana Parafia, czyli konieczność – jak podnoszono w skardze -

„ustalenia nowego spadkobiercy”.

Z tych względów za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 234

k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 u.k.w. i h. oraz art. 1025 k.c. w zw. z art. 679 k.p.c.

II. Z ustaleń faktycznych Sądów meriti wynika to, że powodowa Parafia wystąpiła

o wszczęcie postępowania regulacyjnego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. i

żądała „przywrócenia Parafii własności upaństwowionej nieruchomości [s. (…)

uzasadnienia zaskarżonego wyroku]. Postępowanie regulacyjne zakończyło się

stwierdzeniem, że nie doszło do uzgodnienia stanowisk stron w kwestii zgłoszonego

żądania, nie doszło także do zawarcia ugody. Strony postępowania odmiennie oceniają

sytuację prawną powodowej Parafii w obecnym procesie odszkodowawczym. Jeżeli

pozwany Skarb Państwa powołuje się na prekluzję wynikającą z art. 64 ust. 2 zd. III

ustawy, powodowa Parafia eksponuje prawną odrębność reżimu dochodzenia

odszkodowania po uzyskaniu decyzji weryfikacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i

Administracji z dnia 17 sierpnia 2005 r., który wyłącza możliwość zastosowania

wspomnianej prekluzji (art. 4171

§ 2 k.c.).

Wypadnie zwrócić przede wszystkim uwagę na zasadniczy cel przepisów ustawy

z dnia 17 maja 1989 r. w zakresie wprowadzenia szczególnego, tzw. regulacyjnego tryb

dochodzenia roszczeń przez kościelne osoby prawne (w tym – przez parafie, art. 72

ustawy) „w przedmiocie przywrócenia im własności nieruchomości lub ich części” (art.

61 ust. 1 ustawy). Chodzi tu o uproszczenie (w stosunku do ogólnych reguł prawa)

postępowania przed Komisją Majątkową (zeS.(...) orzekającym), przebiegającego w

sposób koncyliacyjny (a nie władczy) z możliwością definitywnego zakończenia tego

postępowania także w sposób odpowiadający uczestnikom postępowania (wydaniem

uzgodnionego orzeczenia lub ugodą; art. 64 ust. 1 i art. 63 ust. 4 ustawy). Z polityczno-

prawnego punktu widzenia rozwiązania takie zmierzają niewątpliwie do spowodowania

usunięcia stanu pokrzywdzenia Kościoła Katolickiego w okresie powojennym, przy czym

honorują one jednocześnie autonomiczny status tego Kościoła także w sferze jego

uprawnień majątkowych. Wspomniany cel ustawy powinien być brany pod uwagę przy

interpretacji postanowień działu IV ustawy, przewidujących przyznanie kościelnym

osobom prawnym ochrony prawnej w zakresie przysługujących im roszczeń

odszkodowawczych, powstałych w związku z wydaniem wadliwych decyzji

administracyjnych i ingerujących w sferę prawa własności ich nieruchomości. Co więcej,

6

taki ochronny sens wspomnianych przepisów ustawy z 1989 r. ujawnia się tym bardziej

de lege lata po dokonaniu istotnych zmian ustawodawczych obejmujących deliktową

odpowiedzialność Skarbu Państwa w omawianej dziedzinie.

Analiza art. 61-64 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prowadzi do wniosku,

że przepisy te przewidują trzy zasadnicze kategorie roszczeń „regulujących”

określonych w art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy i poddaje je odpowiedniemu reżimowi

prawnemu przynajmniej w kilku płaszczyznach. Roszczenia te ograniczono do grupy

nieruchomości wymienionych w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy. Przewidziano określoną

sekwencję ich dochodzenia przez wnioskodawcę. W razie niemożności uczynienia

zadość dwóm pierwszym roszczeniom („przywrócenie własności nieruchomości” lub

„przyznania odpowiedniej nieruchomości zamiennej”) możliwe jest uwzględnienie

roszczenia o „przyznaniu odszkodowania” (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy). W każdym razie

przy zachowaniu takiej, ustawowej sekwencji roszczeń postępowaniem regulacyjnym

będzie z pewnością objęte roszczenie wskazane przede wszystkim we wniosku

kościelnej osoby prawnej. Wymienione kategorie roszczeń mogą być objęte

uzgodnionym orzeczeniem (art. 64 ust. 1 ustawy) lub ugodą zawartą przed zeS.(...)

orzekającym (art. 65 ust. 5 ustawy). Przewidziano możliwość definitywnego wygaśnięcia

tych roszczeń w wyniku upływu (z reguły) niedługich terminów (por. art. 62 ust. 3 ustawy

i art. 64 ust. 2 ustawy). Wnioskodawca w toku postępowania regulacyjnego może zrzec

się prawa własności nierolniczej nieruchomości zamiennej na rzecz innej kościelnej

osoby prawnej, przy czym zrzeczenie takie włącza się do treści ugody lub orzeczenia

zespołu orzekającego (art. 63 ust. 6 ustawy).

Można zatem ogólnie stwierdzić, że w ustawie z 1989 r. przewidziano grupę

oryginalnych roszczeń służących ochronie prawa własności nieruchomości kościelnych

osób prawnych, które mogą być objęte – z woli takiej osoby – postępowaniu

regulacyjnemu. Nie sposób jednak przyjmować, że przynajmniej w zakresie roszczeń

odszkodowawczych (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy) regulacja prawna ustawy, mająca

urzeczywistniać wspomnianą ochronę kościelnych osób prawnych, stanowi lex specialis

w stosunku do ogólnych reguł statuujących obowiązek naprawienia szkody w zakresie

objętym tą regulacją. De lege lata regulację roszczenia odszkodowawczego w ustawie z

1989 r. wypadnie zatem traktować jako możliwy, dodatkowy tytuł prawny dochodzenia

tych roszczeń przez kościelne osoby prawne, które poniosły szkodę w związku z

wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej w odniesieniu do ich nieruchomości.

Dochodzi tu zatem do zbiegu roszczeń odszkodowawczych, wynikających z art. 63 ust.

7

1 pkt 3 ustawy i roszczenia o naprawienie szkody przewidzianego w przepisach

ogólnych. Konstruowaniu zbiegu roszczeń odszkodowawczych w omawianym zakresie

nie stoi na przeszkodzie tożsamość zdarzenia prawnego, które je kreują (wydanie

wadliwej decyzji administracyjnej) i taki sam cel prawny roszczenia (uzyskanie

świadczenia odszkodowawczego). Chodzi tu bowiem o jurydyczną odrębność obu

roszczeń wyrażająca się w odmienności ich tytułów prawnych. Konstrukcja zbiegu

roszczeń odszkodowawczych oznacza możliwość wyboru przez uprawnionego

odpowiedniego tytułu prawnego zgłoszonego roszczenia. Zbiegające się roszczenia

mają z reguły niezależny byt prawny. Jeżeli zatem kościelna osoba prawna wystąpiła do

sądu (po bezskutecznym przebiegu postępowania regulującego, art. 64 ust. 1 ustawy) z

roszczeniem o naprawienie szkody wynikającym z art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy po terminie

określonym w art. 64 ust. 2 ustawy, roszczenie takie należałoby uznać za wygasłe.

Oznaczałoby to też definitywne wyłączenie możliwości ponownego skorzystania z

postępowania regulacyjnego w zakresie tego samego roszczenia.

Z ustaleń obu Sądów meriti wynika to, że powodowa Parafia wskazywała jako

tytuł prawny sformułowanego roszczenia odszkodowawczego ogólne przepisy o

odpowiedzialności deliktowej, skoro po bezskutecznych przebiegu postępowania

regulacyjnego uzyskała negatywną weryfikację decyzji z dnia 8 września 1969 r.,

a następnie wystąpiła z roszczeniem o naprawienie szkodą wyrządzoną wydaniem

wadliwej decyzji. Ogólny reżim odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa (art. 4171

§ 2 k.c.; por. pkt III uzasadnienia) wyklucza możliwość zastosowania w takiej sytuacji

prekluzji „sądowej” przewidzianej w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy uznał za nietrafne zarzuty

naruszenia art. 63 ust.1 pkt 1-3 w zw. z art. 64 ust. 2 ustawy z 1989 r. i art. 4171

§ 2 k.c.

III. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks

cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), do zdarzeń i stanów

prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do dnia 1

września 2004 r. stosuje się m.in. przepisy art. 417 k.c. i przepisy art. 160 k.p.a. w

poprzednim brzmieniu. Strona skarżąca kwestionuje stanowisko Sądu Apelacyjnego,

który przyjął, że do kategorii „zdarzeń prawnych” przewidzianych w art. 5 wspomnianej

ustawy zaliczać należy wydanie orzeczenia nadzorczego, potwierdzającego

bezprawność zapadłej wcześniej decyzji administracyjnej. Jak ustalono, decyzja

nadzorcza Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zapadła w sierpniu 2005 r. i

8

stwierdzono w niej, że weryfikowana decyzja z dnia 8 września 1969 r. wydana została z

rażącym naruszeniem prawa, wywołując nieodwracalne skutki prawne.

Należy stwierdzić, że źródłem powstania szkody i jednocześnie obowiązku jej

naprawienia było wydanie wadliwej decyzji administracyjnej z 1969 r. Wydanie takiej

decyzji było zatem działaniem bezprawnym organu administracji państwowej i stanowiło

delikt uzasadniający odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa. W art. 160 §

1 k.p.a. powstanie szkody wyraźnie powiązano właśnie z wydaniem decyzji

administracyjnej i nie ma powodów, aby rezygnować z tak ujętej konstrukcji deliktu de

lege lata. Prawidłowość (legalność) decyzji administracyjnej może podlegać stosownej,

prejudycjalnej weryfikacji jako wymogu niezbędnego dla zaktualizowania się

odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Innymi słowy, decyzja

weryfikacyjna organu nadzorczego stwarza możliwość skutecznego żądania

naprawienia szkody (por. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia

2006 r., III CZP 99/06, OSN 2007, z. 6, poz.79, s. 10-11). Taka prawna możliwość

dochodzenia odszkodowania może oznaczać, że powstałe wcześniej roszczenie

odszkodowawcze (z chwilą wydania wadliwej decyzji administracyjnej, negatywnie

zweryfikowanej) uzyskuje cechę wymagalności ze wszystkimi wynikającymi stąd

konsekwencjami prawnymi.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2008 r., III CZP 10/08

(nieopubl.) przyjęto, że dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o odszkodowanie za

szkodę poniesioną na skutek wydania przed dniem 1 września 2004 r. decyzji

administracyjnej, której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją

administracyjną po tym dniu.

Użyty w art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. zwrot ustawowy – „zdarzenia i

stany prawne” powinien być interpretowany przede wszystkim przy uwzględnieniu

materii prawnej objętej tą ustawą. Taki jest bowiem cel wspomnianego przepisu

intertemporalnego. Otóż ustawą tą objęto przede wszystkim zagadnienie podstaw

odpowiedzialności odszkodowawczej, przy czym – dokonując istotnych zmian w tej

mierze w przepisach kodeksu cywilnego – przewidziano także odesłanie do procedury

prejudycjalnego stwierdzenia niezgodności z prawem ostatecznej decyzji, której wydanie

prowadziło do powstania szkody (art. 4171

§ 2 zd. 1 k.c.). W związku z tym pojęciem

„zdarzeń i stanów prawnych” należy obejmować także takie stany, które odnoszą się do

wspomnianych procedur weryfikujących wadliwe decyzje administracyjne. Istotny byłby

tu czas definitywnego zakończenia takiej procedury. Jeżeli zatem nie doszło do takiego

9

zakończenia do dnia 1 września 2004 r., to – zgodnie z art. 5 k.c. ustawy z dnia 17

czerwca 2004 r. – w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę

spowodowaną wydaniem ostatecznej decyzji znajdzie zastosowanie przepis art. 4171

§

2 k.c.

Wprawdzie Sąd Apelacyjny nie dokonywał szerszej analizy prawnej art. 5 ustawy

z dnia 17 czerwca 2004 r., lecz stwierdził tylko ogólnie, że uzyskanie przez stronę

powodową decyzji weryfikacyjnej w sierpniu 2005 r. „otwierało jej drogę do dochodzenia

od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych”, należy

jednak stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia tego przepisu w wyniku jego

niezastosowania w niniejszej sprawie. Istniały bowiem wystarczające podstawy do

przyjęcia reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa przewidzianego

w art. 4171

§ 2 k.c. a nie w art. 160 § 4 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 17

czerwca okazał się zatem nieuzasadniony.

Z przedstawionych względów należało oddalić skargę kasacyjną pozwanego jako

nieuzasadnioną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98

k.c. i art. 108 § 1 k.p.c.