II UK 115/08

Wyrok z dnia 15 grudnia 2008 r.

II UK 115/08

Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zawsze jest równoznaczne

ze spełnieniem przesłanki bezskuteczności egzekucji warunkującej odpowie-

dzialność za składki na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -

Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w

związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Przewodniczący SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Sędziowie SN:

Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia

2008 r. sprawy z wniosku Jana A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-

Oddziałowi w K. z udziałem zainteresowanej „F.B.-J.” Spółki z o.o. w S. o ustalenie

nieistnienia odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzial-

nością za zobowiązania spółki z tytułu składek, na skutek skargi kasacyjnej organu

rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2007 r.

[...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w

Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. decyzją z 11 kwietnia 2006 r.,

na mocy art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art.

31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obciążył

odpowiedzialnością Jana A. za składki należne od spółki z o.o. F.B. J. w S. za okres

od marca 2002 r. do sierpnia 2003 r. wraz z odsetkami, łącznie w kwocie 106.207,45

zł.

2

W odwołaniu Jan A. zarzucił brak bezskuteczności egzekucji wobec spółki,

gdyż nie wskazano mienia, z którego egzekucja była bezskuteczna, a przede wszyst-

kim wobec nieskierowania jej do nieruchomości spółki, obciążonej hipoteką przymu-

sową w kwocie 87.290,87 zł na rzecz pozwanego dla zabezpieczenia wierzytelności

z tytułu składek.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z 4 października 2007 r. oddalił apela-

cję pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z 14 lutego 2007 r., który

zmienił jego decyzję i ustalił, że Jan A. nie ponosi odpowiedzialności za składki na-

leżne od spółki. Kwota długu składkowego nie była sporna, tak samo jak pełnienie

przez Jana A. funkcji prezesa zarządu spółki w okresie, w których powstał dług

składkowy. Spółka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w S. o

powierzchni 0,1929 ha, obciążonej hipoteką przymusową w kwocie 87.290,87 zł dla

zabezpieczenia zaległości składkowych nieuiszczonych pozwanemu. Do tej nieru-

chomości była prowadzona egzekucja z wniosku innych wierzycieli, jednak ze

względu na brak licytantów nie została sprzedana. Obecnie prowadzone jest kolejne

postępowanie egzekucyjne z tej samej nieruchomości, przy czym pozwany również

nie wystąpił z wnioskiem o egzekucję składek z tej nieruchomości. Sąd Okręgowy

przyjął, że odwołujący się zasadnie zakwestionował przesłankę bezskuteczności

egzekucji z art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych, gdyż wskazał nieruchomość spółki, do której pozwany nie

skierował egzekucji. Biorąc po uwagę aktualne ceny nieruchomości stwierdził, że

egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych w znacznej części. Decyzja

o odpowiedzialności odwołującego się za składki należne od spółki była przedwcze-

sna, skoro prowadzona jest kolejna egzekucja z nieruchomości, choć pozwany z ta-

kim wnioskiem nie wystąpił. Odpowiedzialność odwołującego się nie ma uzasadnie-

nia, gdy pozwany nie wykorzystuje możliwości wyegzekwowania zaległych składek z

nieruchomości spółki.

Sąd Apelacyjny rozstrzygnął na podstawie ustaleń Sądu Okręgowego. Po-

dzielił również wykładnię art. 116 Ordynacji podatkowej, że odpowiedzialność

członka zarządu aktualizuje bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, choćby

częściowa. Nie jest przy tym wymagane, aby wierzyciel wykorzystał wszystkie praw-

nie dopuszczalne sposoby egzekucji. Nie zawsze też konieczne jest uprzednie pro-

wadzenie egzekucji i jej prawomocne umorzenie wskutek bezskuteczności. Bezsku-

teczność może być stwierdzona także wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika nie-

3

zbicie, że spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie

swoich należności. Jednak bezskuteczność egzekucji prowadzonej z wniosku innego

wierzyciela, bez szerszego obrazu tamtej sprawy, nie jest okolicznością przesądza-

jącą o bezskuteczności egzekucji w innej sprawie. Skuteczność egzekucji zależy od

właściwej postawy wierzyciela. Winien on wskazać organowi egzekucyjnemu mają-

tek oraz sposoby egzekucji. W toku egzekucji winien podejmować czynności mające

na celu wykonanie tytułu wykonawczego, w tym ustalenie majątku dłużnika. Nie za-

sługuje na uwzględnienie sytuacja, gdy z okoliczności sprawy nie wynika rzeczywisty

zamiar wyegzekwowania należności. Pozwany nie przedsiębrał żadnych czynności

zmierzających do ustalenia majątku spółki, prócz wezwania do wskazania mienia

spółki i uzyskania informacji o braku środków pieniężnych na rachunku bankowym

spółki. Organy egzekucyjne nie były zobligowane do ustalania majątku spółki i po-

zwany nie wyraził zainteresowania toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. W

szczególności nie podjął czynności do znanej mu nieruchomości, na której ustano-

wiono trzy hipoteki na zabezpieczenie należności z tytułu składek. Sąd Apelacyjny

nie zgodził się ze stanowiskiem pozwanego, iż bezskuteczność egzekucji z wniosku

innego wierzyciela skierowanej do nieruchomości z braku licytantów w drugiej licyta-

cji oznacza bezskuteczność egzekucji również dla pozwanego. Nie podał żadnych

przyczyn z jakimi wiąże się fakt braku potencjalnych nabywców nieruchomości

spółki, co mogło przesądzić o rzeczywistej bezskuteczności egzekucji z tego składni-

ka majątku spółki. Brak zaś danych do jakich pozostałych składników majątku dłuż-

nej spółki skierowano egzekucję nie pozwala na przesądzenie okoliczności, iż egze-

kucja przeciwko spółce winna być uznana za bezskuteczną. Przedwczesnym oka-

zało się wydanie decyzji przez pozwanego o odpowiedzialności Jana A. za składki

należne od Spółki. Wskazał on nieruchomość spółki, z której pozwany mógł w

znacznej części zaspokoić zaległość składkową. Pozwany nie zaprzeczył prawdzi-

wości tego oświadczenia, a fakt ustanowienia hipoteki może potwierdzać tę okolicz-

ność. Niezależnie od tego pozwany winien wszcząć postępowanie administracyjne i

zwrócić się do członka zarządu o wyjawienie majątku. Postępowanie wyjaśniające

nie mogło być zaniechane. Pozwany załatwia sprawę decyzją administracyjną w

oparciu w pierwszej kolejności o przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a w

zakresie nieuregulowanym w tychże w oparciu o przepisy postępowania administra-

cyjnego (art. 7, 12 k.p.a.). Jan A. nie został wezwany w trybie art. 116 Ordynacji po-

datkowej do wskazania majątku spółki. Wadliwość ta bezpośrednio rzutuje na

4

uprawnienia zobowiązanego i wpływa na trafność decyzji. Pozbawiona była też peł-

nej podstawy prawnej, gdyż art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31

ustawy systemowej nie obejmował składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz

Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, mające swoje

orębne regulacje. Zabrakło w decyzji „formalnego” stwierdzenia bezskuteczności eg-

zekucji przeciwko spółce. Niezbędnym warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności

członka zarządu za zaległości spółki jest stwierdzenie, po przeprowadzeniu postę-

powania egzekucyjnego, bezskuteczności egzekucji wobec spółki. W konkluzji Sąd

Apelacyjny wskazał na „brak podania w decyzji bezskuteczności egzekucji przeciwko

spółce”, co przy braku takiego ustalenia faktycznego czyni wadliwym jej rozstrzy-

gnięcie. Nie została wykazana bezskuteczność egzekucji przy ujawnionej bierności

pozwanego, a odwołujący się wskazując majątek w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Or-

dynacji podatkowej okresowo uwolnił się od odpowiedzialności za zobowiązanie

spółki.

Skargę kasacyjną pozwany oparł na obu podstawach określonych w art. 3983

§ 1 k.p.c. Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i nie-

właściwie zastosowanie odniósł do: 1) art. 7, 12, 104 i 107 k.p.a. w związku z art. 83

ust. 1 oraz 83a ust. 2 ustawy systemowej, poprzez uznanie, iż organ rentowy przy

wydawaniu decyzji w sprawie ustalenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z

o.o. zobowiązany jest stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego,

a zdaniem skarżącego nie ma obowiązku ich stosowania przy wydawaniu decyzji; 2)

art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 4 ust. 3 oraz 31 ustawy syste-

mowej w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 30 ust. 2 ustawy z 13 lipca

2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy,

art. 56 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez-

robociu, art. 107 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy, poprzez przyjęcie, że nie można członkowi zarządu spółki z o.o. przypi-

sać odpowiedzialności za składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na Fun-

dusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a ich dochodze-

nie możliwe jest tylko i wyłącznie na podstawie przytoczonych przepisów szczegól-

nych odnoszących się do należności z tychże składek; zdaniem skarżącego dopusz-

czalne jest obciążenie członka zarządu spółki z o.o. z tytułu niewyegzekwowania

tych składek (zgodnie z art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31

5

ustawy systemowej); 3) art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31

ustawy systemowej, poprzez przyjęcie, że w celu przypisania odpowiedzialności

członkowi zarządu spółki z o.o. za należności z tytułu składek na ubezpieczenia

społeczne konieczne jest formalne stwierdzenie bezskuteczności prowadzonej egze-

kucji wobec spółki oraz że wystarczającą okolicznością pozwalającą uwolnić się

członkowi zarządu spółki od odpowiedzialności jest wskazanie mienia spółki, z które-

go prowadzona była bezskuteczna egzekucja; zdaniem skarżącego nie ma koniecz-

ności formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, ważny jest sam fakt, iż

wierzyciel wszczynając egzekucję nie uzyskał zaspokojenia swojej wierzytelności

oraz że członek zarządu spółki nie może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez

wskazanie mienia, z którego była już prowadzona bezskuteczna egzekucja. Podsta-

wę procesową skargi stanowił zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., poprzez naru-

szenie zasady swobodnej oceny dowodów, to jest nierozważenie w całości materiału

dowodowego, poprzez stwierdzenie, że wnioskodawca wykazał okoliczności uwal-

niające go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu składek, a w szcze-

gólności poprzez wskazanie nieruchomości, z której była prowadzona już bezsku-

teczna egzekucja; zdaniem skarżącego Sąd uchybił logicznemu rozumowaniu oraz

zasadom doświadczenia życiowego, zdaniem skarżącego wskazanie nieruchomości,

z której była prowadzona już bezskuteczna egzekucja nie jest okolicznością uwal-

niającego członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu

składek, z uwagi na to, że organ rentowy zasadnie przyjął, iż ponowne wszczynanie

postępowania egzekucyjnego z tejże nieruchomości jest niecelowe i nie doprowadzi

do zaspokojenia jego wierzytelności.

Skarżący wniósł o uchylenie wyroków i oddalenie odwołania, ewentualnie o

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi Jan A. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, co nie oznacza, że zasadne są wszyst-

kie zarzuty skargi kasacyjnej.

1. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest

nietrafny o tyle, że skarga kasacyjna przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji

(art. 3981

§ 1 k.p.c.), który w sprawie cywilnej (art. 1 i 2 k.p.c.), jako sąd powszechny

6

nie stosował wskazanych w zarzucie przepisów procedury administracyjnej. Niemniej

zapytanie o to, czy pozwany przy wydaniu decyzji stosuje Kodeksu postępowania

administracyjnego znajduje odpowiedź w art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych (ustawa sus), zgodnie z którym w sprawach uregulowanych tą ustawą

stosuje się przepisy tego Kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pozwany nie

jest organem administracji publicznej i nie wydaje decyzji administracyjnych (art. 1

k.p.a.). Jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną i

realizuje zadania systemu ubezpieczeń społecznych oraz dalsze określone innymi

ustawami (art. 66 i nast. ustawy sus). Załatwia sprawy poprzez wydanie decyzji, co

nie oznacza, że są to decyzje administracyjne, w konsekwencji nie stosuje się do

nich wszystkich reguł procedury administracyjnej dotyczących decyzji administracyj-

nych. Istota zarzutu skarżącego kwestionuje jednak wywiedzenie z przepisów Ko-

deksu postępowania administracyjnego obowiązku wyjaśniania i pytania osoby trze-

ciej, przed wydaniem decyzji na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, o wskaza-

nie mienia, które może uwolnić ją od odpowiedzialności. Obowiązek taki wynika nie z

procedury administracyjnej, przynajmniej bezpośrednio, lecz wyraźnie wypływa z

tego przepisu Ordynacji podatkowej. Jego realizacja może mieć różne skutki dla roz-

patrywanej odpowiedzialności, co niżej szerzej zostanie omówione.

2. W zaskarżonym wyroku Sąd nie stwierdził, że członków zarządu nie można

obciążyć odpowiedzialnością za niezapłacone przez spółkę składki na ubezpieczenie

zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowni-

czych. Zauważył tylko, że pozwany winien podać pełną podstawę prawną z ustaw

dotyczących ubezpieczeń zdrowotnych oraz obu Funduszów. Sąd Najwyższy w

uchwale z 4 czerwca 2008 r., II UZP 3/08 (OSNP 2009 nr 11-12, poz. 148) stwierdził,

iż „Członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą, na podsta-

wie art. 116 ustawy z 29 sierpnia Ordynacja podatkowa w związku z art. 32 ustawy z

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w związku z art.

31 tej ustawy, zostać obciążeni odpowiedzialnością za niezapłacone w terminie

przez tę spółkę składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne”. Stanowisko tej uchwały jest trafne i

ma zastosowanie do rozstrzygnięcia w tej sprawie. Do składek na wskazane Fundu-

sze i ubezpieczenie zdrowotne stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek

na ubezpieczenie społeczne, co pozwala stosować również przepisy Ordynacji po-

datkowej z art. 116.

7

3. Sąd Apelacyjny nie przyjął, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest

równoznaczne z bezskutecznością egzekucji z art. 116 Ordynacji podatkowej. W

dyskursie o bezskuteczności egzekucji jako przesłance rozpoznawanej odpowie-

dzialności, w szczególności czy można ją przyjmować tylko po umorzeniu postępo-

wania egzekucyjnego, ta sprawa jest przykładem na odpowiedź negatywną. To, że

licytowana nieruchomość nie miała nabywców, zakończyło tę egzekucję jej umorze-

niem. Takie - jak się określa „formalne” - zakończenie egzekucji nie stanowiło dla

Sądu podstawy do stosowania odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej.

Tu wszak Sąd zauważył, że toczy się kolejne postępowanie egzekucyjne z tej samej

nieruchomości, choć nadal nie z wniosku skarżącego. Sąd Apelacyjny trafnie stwier-

dził, że nie można odmówić członkowi zarządu możliwości uwolnienia się od odpo-

wiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej przez wskazanie tego sa-

mego mienia (nieruchomości), z którego egzekucja była już prowadzona. Samo to,

że ponownie prowadzi się egzekucję do tej samej nieruchomości wywołuje wątpli-

wość co do jej nieefektywności i podważa założenie o bezskuteczności egzekucji.

Zwłaszcza gdy wartość nieruchomości (której nie ustalono) przekraczałaby znacznie

dług składkowy, który skarżący ma przy tym zabezpieczony hipoteką przymusową na

tej nieruchomości.

4. W zaskarżonym wyroku brak jest precyzji co do przesłanki bezskuteczności

egzekucji z art. 116 Ordynacji podatkowej. Nie jest jasne czy Sąd przyjął jej brak z

tego względu, że skarżący takiej egzekucji nie prowadził albo nie prowadził właściwie

(to znaczy nie prowadził z nieruchomości - co skarżący przyznaje - zatem powinien

ją skierować do tego mienia jako wierzyciel należności), czy też brak jest bezsku-

teczności egzekucji, gdyż członek zarządu spółki wskazał nieruchomość, z której

egzekucja umożliwi zaspokojenie należności składkowych. Jednak samo wskazanie

nie byłoby też wystarczającą okolicznością do negowania twierdzenia o bezskutecz-

ności egzekucji, gdyż w rozwiązaniu z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej chodzi

o mienie, które zaspokoi wierzytelność co najmniej w znacznej części. Z pozoru nie-

skomplikowany stan sprawy wywołuje szereg zagadnień, których nie można tu sta-

wiać frontalnie, gdyż wykraczałyby poza zakres dotychczasowego rozpoznania

sprawy. Wskazać należy na dwa sprzeczne interesy. Z jednej strony skarżącego,

który jako wierzyciel chce uzyskać zaspokojenie długu także od osoby trzeciej

(członka zarządu). Z drugiej jednak strony konstrukcja odpowiedzialności z art. 116

Ordynacji podatkowej daje członkowi zarządu możliwość wskazania mienia spółki na

8

zaspokojenie wierzytelności, co też on uczynił, zatem nie powinien być obciążony

szczególną odpowiedzialnością za dług spółki. Sytuacja jest klarowna gdy wskazanie

mienia następuje przed wydaniem decyzji - wówczas organ rentowy nie powinien

wydać decyzji, co najmniej do czasu zweryfikowania czy wskazane mienie wyklucza

bezskuteczność egzekucji jako przesłankę odpowiedzialności. Inaczej jednak może

być, gdy wskazanie mienia nastąpi po wydaniu decyzji na podstawie art. 116. Należy

przyjąć, że nie ma prekluzji do wskazania mienia, jednak wówczas wzruszenia czy

uchylenia decyzji odwołujący się członek zarządu może żądać w postępowaniu są-

dowym, zwłaszcza gdy wykaże, iż przed wydaniem decyzji nie został zapytany o

wskazanie mienia. W tej sprawie skarżący chce definitywnego zakończenia sprawy,

czyli oddalenia odwołania od decyzji, przy czym nie twierdzi, a wręcz przyznaje, że

nie wszczął egzekucji z wskazanej nieruchomości. Powstaje więc zagadnienie, w

pierwszej kolejności natury procesowej, czy może nie wszczynać egzekucji lecz na

podstawie egzekucji prowadzonej przez innego wierzyciela do mienia dłużnika

(spółki) twierdzić, że jest ona bezskuteczna, gdyż umorzona została egzekucja z nie-

ruchomości z braku licytantów. Prima facie odpowiedź może tu być pozytywna. Taki

sam wniosek egzekucyjny skarżącego mógłby przynieść taki sam efekt jak wniosek

innego wierzyciela. Trudno też wymagać, aby skarżący przejął egzekwowaną nieru-

chomość na własność skoro wierzytelność jest wierzytelność pieniężna i w takiej

formie winna być zaspokojona. Nie zamyka to jednak problemu, gdyż według ustaleń

toczy się kolejna egzekucja z nieruchomości, której skarżący również nie wniosko-

wał, przy czym jako wierzyciel hipoteczny ma zapewniony udział w podziale sumy

uzyskanej z egzekucji, co w pewnym stopniu zrozumiałym czyni brak angażowania

środków na bezpośrednie prowadzenie egzekucji. Z ustaleniem o kolejnej egzekucji

koliduje rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku. Chodzi o to, że Sąd Apelacyjny roz-

strzygnął orzeczeniem kończącym sprawę, gdyż oddalającym apelację skarżącego,

czyli uwolnieniem Jana A. od odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji po-

datkowej. Koliduje to ze stwierdzeniem Sądu, że odwołujący się „okresowo uwolnił

się od odpowiedzialności” za składki spółki, a także z podobnym określeniem pierw-

szej instancji, że wydanie decyzji o jego odpowiedzialności za składki spółki było

„przedwczesnym”. Dysonans wynika i z dalszego stwierdzenia, że odwołujący się

wskazał mienie do egzekucji. Nie jest wiadome, czy Sąd Apelacyjny dopuszcza moż-

liwość wydania kolejnej decyzji co do tej samej odpowiedzialności. Z uwagi na cywil-

ną genezę odpowiedzialności członków zarządu za składki (por. art. 298 k.h. i

9

uchwałę Sądu Najwyższego z 15 września 1993 r., II UZP 15/93, OSNCP 1994 nr 3,

poz. 48) można przyjmować dopuszczalność tylko jednego osądzenia sprawy, czyli

jednego procesu o odpowiedzialność członka zarządu. Z drugiej strony skarżący

może być uprawniony do wydania kolejnej decyzji przy zmienionym stanie faktycz-

nym, przy tej samej normie prawnej (co stanowi o proceduralnej specyfice spraw z

zakresu ubezpieczeń społecznych, innych niż administracyjne). Wydaje się, że winna

być jedna decyzja i ewentualnie jedno postępowanie odwoławcze rozstrzygające o

odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Po wskazaniu mienia

może się jednak okazać, że nie zwolni to obciążanego od odpowiedzialności bo nie

pozwala to na zaspokojenie zaległości składkowej. Sąd Apelacyjny nie odpowiedział

jednoznacznie, czy wskazanie nieruchomości zwalnia definitywnie odwołującego się

od odpowiedzialności, czy też możliwa jest kolejna decyzja i postępowanie odwoław-

cze. Ze względów funkcjonalnych i celowościowych nieuprawniona może być odmo-

wa wskazania mienia już po wydaniu decyzji, nawet prawomocnej, przy zaniechaniu

odwołania się do sądu. Nie można wykluczyć, że dopiero wówczas zostanie ujaw-

nione mienie spółki. Wówczas jednak dla sytuacji członka zarządu nie byłyby już

obojętne prawomocna decyzja albo orzeczenie sądowe o jego odpowiedzialności za

składki. Zagadnienia takie rysują się przy przedwczesnym uwolnieniu od odpowie-

dzialności lub po przypisaniu jej mimo braku podstaw do stwierdzenia bezskuteczno-

ści egzekucji. W sprawie nie ustalono jaka była wartość nieruchomości, natomiast

stanowisko o „okresowym” uwolnieniu się od odpowiedzialności za składki spółki nie

wyjaśnia sprawy. W aktach sprawy znajduje się oszacowanie (jednak nie od rzeczo-

znawcy majątkowego ). Skoro już raz licytowano nieruchomość, to powinien być jej

opis i oszacowanie. Brak nabywcy w pierwszej egzekucji nie wyklucza jej sprzedaży

w kolejnej egzekucji. Wszystkie poruszone kwestie prawne i faktyczne wymagają

ponownego zajęcia stanowiska przez Sąd Apelacyjny, gdyż skarga pozwanego nie

pozwala poprzestać na dotychczasowym rozstrzygnięciu.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 39815

k.p.c. i art.

108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821

k.p.c.

========================================