II CSK 461/08

Sygn. akt II CSK 461/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

Protokolant Anna Wasiak

w sprawie z powództwa M.C. i S.C.

przeciwko GNG - Spółce Akcyjnej

o przywrócenie stanu zgodnego z prawem,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 30 stycznia 2009 r.,

skargi kasacyjnej powodów

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Powodowie M.C. i S.C. wnieśli o nakazanie pozwanemu G. S.A.

przywrócenia stanu zgodnego z prawem przez usunięcie odcinka gazociągu ze

stanowiącej ich własność nieruchomości, zarzucając, że strona pozwana

zbudowała i eksploatuje gazociąg bez tytułu prawnego. Roszczenie swoje oparli na

art. 222 § 2 k.c.

Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa wskazując, że budowa

i eksploatacja gazociągu jest zgodna z prawem a roszczenie powodów

bezpodstawne oraz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo

wskazując między innymi, że powodowie wyrazili zgodę na budowę gazociągu na

ich gruncie, a jedynie żądali wyższego odszkodowania. Obecnie pozwana nie ma

tytułu prawnego do korzystania z tej nieruchomości, bowiem ostateczna decyzja

administracyjna zezwalająca na przeprowadzenie gazociągu przez działkę

powodów została uchylona z mocą wsteczną. Sąd Okręgowy biorąc to pod uwagę,

a także rozważywszy interes społeczny- prawo mieszkańców T. do korzystania z

tego nośnika energii, oddalił powództwo na podstawie art. 5 k.c.

W wyniku apelacji powodów Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu pierwszej

instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając, że Sąd

Okręgowy nie przeprowadził pełnej analizy roszczenia w świetle art. 5 k.c. i art. 222

§ 2 k.c.

W toku ponownego rozpoznania sprawy powodowie zmienili żądanie

wnosząc o nakazanie stronie pozwanej przebudowy linii gazociągu w obrębie ich

nieruchomości, przez przesunięcie gazociągu do granicy działki od strony północnej

i usytuowanie go przy pasie torów kolejowych.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w P. uwzględnił tak

zmienione powództwo określając roczny termin na realizację przebudowy.

Sąd ustalił między innymi, że powodowie są właścicielami nieruchomości

o powierzchni około 33,15 ha w L., którą wykorzystują rolniczo i mieszkają tam

wraz z dziećmi.

3

W dniu 30 września 1999 r. została wydana decyzja administracyjna

ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu trasy gazociągu

wysokiego ciśnienia, biegnącej między innymi przez nieruchomość powodów.

Na wniosek J.W. i M.W. spółka cywilna P., w którym wskazano, że powodowie

zmieniają swoje żądania co do odszkodowania za wybudowanie gazociągu na ich

terenie, została wydana w dniu 15 maja 2000 r. decyzja administracyjna na

podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce

nieruchomościami zezwalająca tej spółce na założenie przewodów gazowych na

działce powodów, zgodnie z wnioskiem. Decyzja ta, po rozpoznaniu odwołania

powodów, została utrzymana w mocy w dniu 30 czerwca 2000 r. W wyniku skargi

powodów do NSA wyrokiem z dnia 26 października 2001 r. uchylił decyzję z dnia

30 czerwca 2000 r. uznając, że została ona wydana na rzecz niewłaściwej osoby,

skoro decyzja o warunkach zabudowy uprawniała do budowy gazociągu

Przedsiębiorstwo „G.”, a nie P. Decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. Wojewoda

uchylił decyzję z dnia 15 maja 2000 r. i umorzył postępowanie administracyjne

stwierdzając, że art. 124 u.g.n. dotyczy inwestycji przyszłych, a inwestycja objęta

wnioskiem została już zrealizowana. NSA postanowieniem z dnia 20 marca 2002 r.

odrzucił skargę P.

Równolegle toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące warunków

lokalizacyjnych i pozwolenia na budowę gazociągu. Decyzją z dnia 7 lipca 2000 r.,

której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zatwierdzono projekt

budowlany i udzielono pozwolenia na budowę między innymi odcinka gazociągu

biegnącego przez działkę powodów. Pozwana w dniu 7 lipca 2000 r. zgłosiła

rozpoczęcie budowy tego odcinka gazociągu, a w dniu 12 lipca 2000 r. zakończenie

jego budowy. Decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, zaś decyzją

z dnia 11 sierpnia 2000 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie między innymi

odcinka gazociągu na nieruchomości powodów. Po rozpoznaniu odwołania

powodów Wojewoda w dniu 20 listopada 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną

decyzję, a NSA wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002 r. oddalił skargę powodów.

Powodowie wystąpili w dniu 12 lutego 2002 r. z pozwem o odszkodowanie

za zniszczenie zasiewów oraz obniżenie wartości nieruchomości w wyniku budowy

gazociągu bez wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Prawomocnym wyrokiem

4

z dnia 24 marca 2003 r. Sąd Rejonowy w G. zasądził na ich rzecz z tego tytułu

kwotę 12 805,40 zł. z ustawowymi odsetkami solidarnie od J. i M. W. oraz „N” S.A.

Obecnie właścicielem gazociągu jest strona pozwana.

Usytuowanie gazociągu na działce powodów nie utrudnia im obecnie

korzystania z nieruchomości. Zabudowania mieszkalne i gospodarcze znajdują się

poza strefą zajętą przez gazociąg. Gazociąg ten jest jedynym źródłem zaopatrzenia

w gaz miejscowości T. Może pracować jeszcze około 50 lat. Istnieje techniczna

możliwość przesunięcia go na działce powodów zgodnie z ich wnioskiem, jednak

takie położenie gazociągu przyspieszy jego zużycie i podniesie koszty eksploatacji.

Wykonanie przesunięcia wymaga roku do półtora od momentu podjęcia decyzji

lokalizacyjnej, a jego koszt wyniesie około 1 460 000 zł.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, że strona

pozwana zajęła działkę pod budowę gazociągu bez tytułu prawnego i również

obecnie nie posiada tytułu prawnego do korzystania z niej w tym zakresie. W tej

sytuacji powodom przysługuje roszczenie z art. 222 § 2 k.c. nie tylko o usuniecie

gazociągu z ich działki ale także o przesunięcie go w jej obrębie. Sąd Okręgowy

stwierdził, że strona pozwana nie może powoływać się na art. 5 k.c. skoro

realizowała inwestycję metodą faktów dokonanych, nie czekając na

uprawomocnienie się decyzji administracyjnych ani nawet na upływ terminu do ich

zaskarżenia do NSA. Przesunięcie gazociągu dostatecznie zabezpieczy interes

powodów nie naruszając interesu mieszkańców T.

W wyniku apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony

wyrok i oddalił powództwo.

Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do braku

tytułu prawnego pozwanej do zajmowania nieruchomości powodów, natomiast nie

podzielił jego stanowiska co do tego, że powodom na podstawie art. 222 § 2 k.c.

przysługuje roszczenie o przesunięcie gazociągu na ich działce. Stwierdził, że art.

222 § 2 k.c. daje właścicielowi jedynie prawo do żądania zaniechania naruszeń lub

przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a nałożenie na pozwaną obowiązku

przeniesienia gazociągu w inne miejsce na działce powodów nie mieści się

w żadnym z tych roszczeń. Choć właściciel ma prawo tolerowania jednych

5

naruszeń a sprzeciwiania się innym, to jednak zdaniem Sądu, nie może żądać

nakazania osobie naruszającej jego prawo dokonywania tych naruszeń w sposób

przez siebie wskazany, bowiem przysługuje mu tylko roszczenie o przywrócenie

stanu zgodnego z prawem, to jest odwrócenie stanu jaki powstał wskutek cudzej

bezprawnej ingerencji. Skoro stron nie łączy żaden stosunek prawny, to jakakolwiek

zmiana biegu gazociągu nie będzie, zdaniem Sądu, zmierzała do przywrócenia

stanu zgodnego z prawem, lecz stworzy jedynie, różny od poprzedniego, stan

bezprawności. Zgoda powodów na inny przebieg rurociągu nie prowadzi do

zawarcia umowy o korzystanie z ich nieruchomości, skoro pozwana się temu

sprzeciwia. Nie istnieje też żadne prawomocne orzeczenie sądu, które w myśl art.

64 k.c. zastępowałoby oświadczenie woli strony pozwanej.

Ponadto Sąd Apelacyjny stwierdził, że wykonanie wyroku Sądu pierwszej

instancji wiązałoby się z koniecznością ingerencji w prawa właścicieli

nieruchomości sąsiednich, a zatem wymagałoby uzyskania ich zgody na zmianę

biegu gazociągu lub decyzji administracyjnych zezwalających na taką zmianę,

a interes osób trzecich nie był w sprawie badany.

Przyjmując zatem, że powodom nie przysługuje na podstawie art. 222 § 2

k.c. roszczenie o przesunięcie gazociągu na ich działce, Sąd Apelacyjny uznał za

bezprzedmiotowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacji dotyczących

technicznych możliwości przesunięcia gazociągu i niezbędnego na to czasu oraz

kwestii oceny postawy obu stron w czasie realizacji inwestycji i po jej wykonaniu.

W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach powodowie w ramach

pierwszej podstawy zarzucili naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP

oraz art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności, a także art. 222 § 2 k.c. i art. 140 oraz art. 5 k.c.

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzucili naruszenie art. 382, art. 386 § 6,

art. 380 oraz art. 102 k.p.c. Wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach

procesu przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.

Strona pozwana wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów

postępowania kasacyjnego.

6

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że znaczna część uzasadnienia skargi

kasacyjnej sformułowana jest w sposób nie pozwalający na ocenę prawną. Zawiera

bowiem wywody pozbawione merytorycznej treści oraz pozaprawne sugestie bez

wskazania ich podstaw i rzeczowych argumentów, co wymaga zwrócenia uwagi na

niestosowność takiej formy wypowiedzi w piśmie procesowym, szczególnie

sporządzonym przez zawodowego pełnomocnika, natomiast nie nadaje się do

merytorycznej oceny Sądu Najwyższego.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego są bezzasadne, a niezależnie od

tego, wbrew wymogom art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c., nie podjęto nawet próby

wykazania, że zarzucane naruszenie przez Sąd Apelacyjny wskazanych w skardze

kasacyjnej przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzestając

w tym względzie jedynie na stwierdzeniu, że naruszenie art. 380 k.p.c. polegające

na nie rozpatrzeniu przez Sąd Apelacyjny kwestii zawyżenia wartości przedmiotu

zaskarżenia, miało wpływ na bezzasadne podwyższenie kosztów procesu. Jest to

zarzut oczywiście bezzasadny, bowiem niezależnie od tego, że przedmiotem

rozpoznania Sądu Apelacyjnego była tylko apelacja strony pozwanej, która nie

zwierała wniosków w trybie art. 380 k.p.c., to niewątpliwe jest także, iż ustalenie

prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia nie może mieć wpływu na

merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, a co najwyżej na wysokość kosztów procesu,

co pozostaje poza oceną Sądu Najwyższego w ramach rozpoznawania skargi

kasacyjnej. Jedynie zatem na marginesie można stwierdzić, że skoro przedmiotem

roszczeń powodów było przesunięcie odcinka gazociągu, a ustalone przez Sąd

pierwszej instancji koszty tego przysunięcia wynoszą około 1 460 000 zł., to trudno

uznać za zawyżoną wartość przedmiotu zaskarżenia określoną na kwotę

498 822 zł.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 382 k.p.c., bowiem sąd drugiej

instancji ma prawo dokonać odmiennej oceny prawnej roszczeń, opierając się na

stanie faktycznym ustalonym przez sąd pierwszej instancji.

Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 386 § 6 k.p.c., skoro

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w poprzednim

7

wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczyły innego, pierwotnego roszczenia powodów,

a nie roszczenia, którego dochodzili po uchyleniu pierwszego wyroku Sądu

Okręgowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodziła konieczność

dokonania oceny prawnej nowego roszczenia, której z oczywistych względów nie

dokonywał Sąd Apelacyjny rozpoznając sprawę po raz pierwszy, a zatem jego

ocena prawna i wskazania nie odnosiły się do tego roszczenia.

Wobec treści wyroku Sądu Najwyższego, przy ocenie ostatniego zarzutu

procesowego naruszenia art. 102 k.p.c., można jedynie stwierdzić, że zastosowanie

tego przepisu uzasadnione jest tylko w przypadkach szczególnych, wyjątkowych

i po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Nie wystarczy, jak to uczynili

skarżący, powołanie się na bliżej nieokreślone względy słuszności i wskazanie, że

„zawinione wszczęcie procesu leży wyłącznie po stronie pozwanej”. Przy

ponownym rozpoznaniu sprawy, jeżeli jej wynik będzie to uzasadniał, Sąd

Apelacyjny orzekając o kosztach procesu, rozważy możliwość zastosowania art.

102 k.p.c.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, za niezrozumiały

i bezprzedmiotowy trzeba uznać zarzut naruszenia art. 5 k.c., który nie był

podstawą rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Sąd drugiej instancji oddalił

powództwo nie dlatego, że uznał, iż wymagają tego zasady współżycia

społecznego (art. 5 k.c.), lecz dlatego, że jego zdaniem powodom nie przysługiwało

na podstawie art. 222 § 2 k.c. zgłoszone przez nich roszczenie.

Bezzasadne są także zarzuty naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2

Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności, a także art. 140 k.c. Z samej treści powyższych

przepisów wynika, że prawo własności nie jest prawem niczym nieograniczonym.

Ograniczenia prawa własności mogą wynikać z przepisów ustaw oraz zasad

współżycia społecznego, zgodnie bowiem z art. 140 k.c. właściciel może

wykonywać swoje prawo własności z wyłączeniem innych osób tylko w granicach

określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Stanowisko Sądu

Apelacyjnego przyjmujące, że na podstawie art. 222 § 2 k.c. powodom przysługuje

roszczenie o usunięcie gazociągu z ich nieruchomości, natomiast nie przysługuje

8

roszczenie o jego przesunięcie w granicach nieruchomości, może być ocenione

jako naruszające art. 222 § 2 k.c. przez błędną wykładnię, o czym niżej, natomiast

bez wątpienia nie narusza pozostałych wskazanych w skardze kasacyjnej

przepisów prawa materialnego.

Ostatecznie skuteczny okazał się jedynie zarzut naruszenia art. 222 § 2 k.c.

Wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd Apelacyjny nie jest bowiem

uzasadniona jego treścią ani celem. Roszczenie negatoryjne przysługuje

właścicielowi gdy osoba trzecia dokonała bezprawnej ingerencji w sferę jego

własności w inny sposób niż przez pozbawienie go faktycznego władztwa nad

rzeczą. Wówczas właściciel może żądać „ przywrócenia stanu zgodnego z prawem”

i zaniechania naruszeń. Przedmiotem roszczenia powodów jest żądanie

przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a zatem ta część art. 222 § 2 k.c.

powinna być poddana wykładni. Wskazówką w tym zakresie może być to, że

w przepisie nie użyto sformułowania „przywrócenia stanu poprzedniego”, choć

w wielu wypadkach ustawodawca posługuje się tym określeniem. Stan, którego

przywrócenia żąda właściciel na podstawie art. 222 § 2 k.c. nie musi zatem być

stanem poprzednim, istniejącym przed dokonaniem naruszenia. Może to być stan

inny, byleby był zgodny z prawem, a więc nie naruszał bezwzględnie

obowiązujących przepisów regulujących sposób korzystania z nieruchomości.

Zgoda właściciela na określony, zgodny z prawem, sposób korzystania przez osobę

trzecią z jego nieruchomości uchyla bezprawność działania tej osoby. Nie dochodzi

wówczas do naruszenia własności w rozumieniu art. 222 § 2 k.c. Z tych względów

trzeba uznać, że w ramach przewidzianego w tym przepisie roszczenia

przywrócenia stanu zgodnego z prawem właściciel, co do zasady, jest uprawniony

do żądania nakazania osobie trzeciej, naruszającej jego własność, podjęcia działań

prowadzących do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości niezgodnego z jego

wolą, na inny określony sposób, zgodny z wolą właściciela i zgodny z prawem.

Takie rozumienie przepisu, odpowiadające jego treści i celowi, uwzględnia także

podstawową zasadę wykładni logicznej opartej na wnioskowaniu argumentum

a maiori ad minus. Skoro właściciel, zgodnie z art. 222 § 2 k.c., ma prawo żądania

zaniechania przez osobę trzecią korzystania z jego nieruchomości w jakikolwiek

sposób, to ma tym bardziej prawo do żądania zmiany sposobu korzystania

9

z nieruchomości. W doktrynie nie budzi wątpliwości, że właściciel, który został

pozbawiony faktycznego władztwa nad rzeczą i któremu służy roszczenie

windykacyjne z art. 222 § 1 k.c., może z roszczenia tego nie skorzystać, a wystąpić

jedynie z roszczeniem negatoryjnym na podstawie art. 222 § 2 k.c., jeżeli godzi się

by osoba trzecia korzystała z jego nieruchomości, mimo bezprawnego dojścia do

takiego stanu, ale nie godzi się na określony sposób korzystania.

Z tych względów należy uznać, że powodom, co do zasady, przysługuje na

podstawie art. 222 § 2 k.c. roszczenie o zobowiązanie strony pozwanej do

przesunięcia gazociągu w obrębie ich nieruchomości i usytuowania go przy jej

północnej granicy.

Roszczenie takie podlega ocenie na podstawie art. 222 § 2 k.c. oraz art. 5

k.c., tak samo jak pierwotne, dalej idące roszczenie o usuniecie gazociągu

z nieruchomości. Konieczne jest zatem przede wszystkim ustalenie i ocena, czy

rzeczywiście doszło do bezprawnego wejścia przez stronę pozwaną na

nieruchomość powodów, bezprawnej budowy i eksploatacji gazociągu, a jeżeli tak,

to czy zarzut pozwanej sprzeczności także nowego żądania powodów z zasadami

współżycia społecznego, jest uzasadniony, czy nie.

Co do pierwszej kwestii trzeba stwierdzić, że zasadą jest, iż decyzje

administracyjne wydane przez organ drugiej instancji w wyniku rozpoznania

odwołania są ostateczne i wykonalne, choć nie są prawomocne. Podjęcie zatem

działań na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej z reguły nie może być

uznane za bezprawne, nawet jeżeli w wyniku późniejszego wyroku Naczelnego

Sądu Administracyjnego decyzja ta została uchylona z mocą wsteczną i w jej

miejsce nie wydano innej. Po wtóre, jak wskazano wyżej, zgoda właściciela na

określony sposób korzystania z jego nieruchomości daje osobie trzeciej skuteczne

względem właściciela uprawnienie do takiego korzystania z nieruchomości, a zatem

uchyla bezprawność działania i niweczy możliwość realizacji roszczenia zarówno

z art. 222 § 1 jak i 222 § 2 k.c. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia własności

powodów konieczne jest zatem uwzględnienie, że budowa gazociągu na ich

gruncie i w miejscu, gdzie został usytuowany zrealizowana została w oparciu

o ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 124 u.g.n. oraz

10

ostateczne i prawomocne decyzje administracyjne o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn.

tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) osoba ubiegająca się

o pozwolenie na budowę musi dołączyć do wniosku oświadczenie o posiadanym

prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku

o pozwolenie na budowę przedmiotowego gazociągu załączone zostało pisemne

oświadczenie powodów z dnia 29 maja 2000 r. o wyrażeniu przez nich zgody na

budowę gazociągu na ich nieruchomości w miejscu, gdzie się on obecnie znajduje.

Powodowie zastrzegli sobie jedynie prawo do wyższego odszkodowania. Ta

okoliczność łącznie z bezspornym faktem uzyskania przez nich na drodze sądowej

odszkodowania między innymi za utratę wartości nieruchomości z powodu

wybudowania na niej gazociągu w miejscu, gdzie został położony może świadczyć

o tym, że zarówno sama budowa gazociągu na ich gruncie w miejscu, gdzie się on

znajduje, jak i jego eksploatacja przez stronę pozwaną ma źródło w zgodzie

właścicieli nieruchomości, co jak wskazano wyżej usuwa bezprawność działania

strony pozwanej i pozbawia powodów roszczenia z art. 222 § 2 k.c. zarówno o

usuniecie, jak i przesunięcie gazociągu. Okoliczności te mają też istotne znaczenie

dla oceny roszczenia powodów w świetle art. 5 k.c., jeżeli okaże się, że jednak

doszło do naruszenia ich prawa własności. Podobnie roszczenie powodów o

przesunięcie gazociągu na granicę nieruchomości wymaga oceny co do jego

zgodności z art. 144 k.c., a w szczególności, czy takie usytuowanie gazociągu nie

naruszy praw sąsiadów, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny, nie

rozważając jednak bliżej tej kwestii. Wymaga także oceny w świetle unormowania

art. 3052

k.c., umożliwiającego zarówno przedsiębiorcy jak i właścicielowi

nieruchomości uregulowanie kwestii korzystania z nieruchomości przez sądowne

ustanowienie służebności gruntowej przesyłu w sytuacji przeprowadzenia przez

cudzy grunt urządzeń przesyłowych i braku zgody właściciela lub przedsiębiorcy na

zawarcie umowy o ustanowieniu stosownej służebności.

Z uwagi na to, że powyższe kwestie, decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy,

pozostały poza oceną Sądu Apelacyjnego w wyniku przyjęcia błędnej wykładni art.

222 § 2 k.c., podobnie jak pozostałe zarzuty apelacji strony pozwanej, konieczne

było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

11

rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 39815

§ 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821

k.p.c.).