I CSK 331/08

Sygn. akt I CSK 331/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

Protokolant Ewa Krentzel

w sprawie z powództwa B. U. G.

przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Finansów

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2009 r.,

skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 5 marca 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną i nie obciąża powódki kosztami

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2008 r. oddalił apelację powódki od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 grudnia 2006 r., oddalającego powództwo

o zapłatę kwoty 7 423 339,46 zł, dochodzonej na podstawie art. 354 § 1, art. 471

i 417 k.c. w związku z niewykupieniem obligacji skarbowych emitowanych w okresie

międzywojennym.

Z ustaleń stanowiących podstawę obu wyroków wynika, że powódka jest

właścicielką obligacji 4% pożyczki państwowej o łącznej nominalnej wartości

71 250 zł oraz obligacji 4 ½% pożyczki państwowej o łącznej wartości nominalnej

18 300 zł.

Obligacje 4% pożyczki zostały wyemitowane w dniu 15 maja 1936 r. na

mocy dekretu Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 14 stycznia 1936 r. o konwersji

państwowych pożyczek wewnętrznych (Dz. U. nr 3, poz. 10) oraz rozporządzenia

Ministra Skarbu z dnia 17 lutego 1936 r. o wypuszczeniu 4% pożyczki

konsolidacyjnej i warunkach konwersji państwowych pożyczek wewnętrznych

(Dz. U. nr 12, poz. 114). Podlegały one umorzeniu w drodze losowania w terminie

do dnia 15 maja 1982 r. Ich wykup miał następować w złotych polskich według

równowartości 900/5332 grama czystego złota za jednego złotego z nadpłatą

w wysokości 20% wartości nominalnej w ciągu pierwszych 10 lat okresu umorzenia

i 15% w ciągu następnych lat okresu umorzenia.

Obligacje 4 ½% pożyczki zostały wyemitowane na podstawie ustawy z dnia

7 kwietnia 1937 r. o konwersji i zamianie papierów emisyjnych państwowych,

samorządowych i gwarantowanych przez Skarb Państwa, wypuszczonych

w walutach obcych (Dz. U. nr 28, poz. 207) i na podstawie rozporządzenia Ministra

Skarbu z dnia 15 maja 1937 r. o warunkach konwersji i zamiany papierów

emisyjnych państwowych i samorządowych wypuszczonych w walutach obcych,

oraz o wypuszczeniu 4 ½% wewnętrznej pożyczki państwowej (Dz. U. nr 37, poz.

248). Ich umorzenie miało następować do dnia 1 lutego 1958 r. w drodze losowania

lub skupu z wolnej ręki. Do czasu wylosowania przynosiły one odsetki, 4 ½%

w stosunku rocznym, płatne za zwrotem kuponów odsetkowych.

3

Obligacje będące własnością powódki, podarowane jej przez ojca w 1947 r.,

nie zostały wylosowane do umorzenia, ani wykupione przez Skarb Państwa.

Losowania przewidziane w warunkach emisji obligacji nie odbywały się ani podczas

drugiej wojny światowej, ani po jej zakończeniu.

Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Okręgowego o zasadności

podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia o wykup

obligacji, jak też roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem

niedozwolonym strony pozwanej. Poza tym uznał – powołując się m.in. na wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2005 r., III CZP 82/05 (OSNC 2006, nr 9,

poz. 148), że w sprawie nie było podstaw do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej

strony pozwanej. Samo niewykonanie zobowiązania nie może stanowić czynu

niedozwolonego, a bezczynność legislacyjna przed wejściem w życie

obowiązującej obecnie Konstytucji nie uzasadniała odpowiedzialności deliktowej

państwa.

Skarżąc w całości wyrok Sądu Apelacyjnego powódka jako podstawy

kasacyjne przytoczyła: - naruszenie art. 277 pkt 4 kodeksu zobowiązań, art. 109

pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. – przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. nr

34, poz. 311) w związku z art. XXXV p.w.k.c. oraz art. 121 pkt 4 k.c. przez

przyjęcie, że uwarunkowania polityczne lat 1944-1989 nie stanowiły siły wyższej,

powodującej zawieszenie biegu przedawnienia; - naruszenie art. 5 k.c. przez

przyjęcie, że zgłoszenie zarzutu przedawnienia przez stronę pozwaną nie stanowiło

nadużycia prawa podmiotowego; - naruszenie art. 316 w związku z art. 378 § 1

k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji; - naruszenie art. 64 ust. 1

i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji przez uchybienie zasadzie ochrony

prawa własności i praw majątkowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że obligacje skarbowe

wyemitowane przed wybuchem drugiej wojny światowej utraciły w wyniku regulacji

dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określaniu wysokości nie

umorzonych zobowiązań pieniężnych (Dz. U. nr 45, poz. 332 ze zm.) oraz regulacji

ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. nr

4

50, poz. 459 ze zm.) realną wartość ekonomiczną. Według art. 15 dekretu,

mającego z mocy art. 17 zastosowanie także do zobowiązań Skarbu Państwa,

wysokość należności wynikającej z obligacji ulegała zmianie: wyznaczały

ją przepisy art. 6, 7 i 8 dekretu. Oznaczało to w szczególności, że obligacje

opiewające na złote będące w obiegu w chwili emisji obligacji wyrażały, zgodnie

z art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 dekretu, należność w złotych będących w obiegu

w chwili wejścia w życie dekretu; podobnie w przypadku obligacji opiewających na

złote w złocie jeden złoty w złocie równał się, zgodnie z art. 6 ust. 2 w związku z art.

4 dekretu, jednemu złotemu mającemu obieg w chwili wejścia w życie dekretu.

Z kolei na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zmianie systemu pieniężnego wszelkie

zobowiązania pieniężne opiewające na złote dotychczasowe uległy przeliczeniu

z dniem 30 października 1950 r. na nowe złote według stosunku: 100 złotych

dotychczasowych – 1 jeden nowy złoty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, niepubl.); tylko wyjątkowo stosowany był

przelicznik: 100 złotych dotychczasowych – 3 złote nowe (por. art. 8 ust. 3 ustawy

oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

28 października 1950 r. w sprawie określenia stosunku przeliczenia niektórych

zobowiązań (Dz. U. nr 50, poz. 461). Kolejne przeliczenie - już jednak wyłącznie

o charakterze „technicznym”, tj. bez przyświecającego mu zamiaru obniżenia

wartości zobowiązań pieniężnych - nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. nr 84, poz. 386 ze zm.).

Przedstawiona, daleko idąca ingerencja w zobowiązania pieniężne, także

właścicieli obligacji, dokonana na podstawie wskazanych przepisów dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, ma zasadniczy wpływ na ocenę

przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Gdyby powódka z upływem 1 lutego 1958 r. – tj. z upływem dnia

zamykającego okres, w którym miało nastąpić umorzenie obligacji 4 ½% pożyczki,

będącego zarazem dniem, od którego w okolicznościach sprawy należało liczyć, jak

trafnie przyjęły sądy orzekające w sprawie (por. także uchwała Sądu Najwyższego

z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 56), bieg

dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tych obligacji

(zob. art. 105 przepisów ogólnych prawa cywilnego w związku z art. III i XIX ustawy

5

z dnia 18 lipca 1950 r. – przepisy wprowadzające przepisy ogólne prawa cywilnego,

Dz. U. nr 34, poz. 312, oraz w związku z art. XXXV pkt 2 p.w.k.c. i art. 108

przepisów ogólnych prawa cywilnego) – zażądała zapłaty kwot wynikających

z obligacji po przeliczeniu zgodnie z przepisami powoływanego dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, kwoty te mogłyby zapewne być

dochodzone bez żadnych przeszkód. Podobnie gdyby powódka z upływem 15 maja

1982 r. – będącego ostatnim dniem okresu, w którym miało nastąpić umorzenie

obligacji 4 % pożyczki, i zarazem dniem, od którego w okolicznościach sprawy

należało liczyć, jak zasadnie przyjęły sądy orzekające w sprawie, bieg

dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tych obligacji

(art. 118 k.c. w związku z art. III przepisów wprowadzających przepisy ogólne

prawa cywilnego i art. 120 k.c.) – zażądała zapłaty kwot wynikających z obligacji po

przeliczeniu zgodnie z przepisami powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie

systemu pieniężnego, również te kwoty mogłyby zapewne być dochodzone bez

żadnych przeszkód. Zwrócono by co najwyżej uwagę na osobliwość takiego

żądania związaną z nieracjonalnością domagania się zapłaty sumy pieniężnej

pozbawionej realnej wartości. Jeżeliby zatem przy ocenie zarzutów skargi

kasacyjnej podnoszących niemożność dochodzenia przez powódkę roszczeń

wynikających z obligacji w okresie biegu przedawnienia tych roszczeń uwzględniać

treść nadaną tym roszczeniom przez przepisy powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego, zarzuty te należałoby uznać za nieuzasadnione.

Powódka podnosząc wspomniane zarzuty pomija jednak treść nadaną

rozpatrywanym obligacjom przez przepisy powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego. Uznając, że przepisy te były niezgodne z art. 64

ust. 1 i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji, uważa, iż nie mogły one

kształtować roszczeń pieniężnych wnikających z obligacji, i zarazem podkreśla,

że w okresie biegu przedawnienia tych roszczeń nie mogła ich dochodzić

w kształcie wolnym od wpływu tych przepisów. Przy tym założeniu wspomniane

zarzuty należałoby uznać za zdecydowanie uzasadnione. Nie wdając się

w szczegółowe rozważania, wystarczy wskazać, że fundamentalnym założeniem

biegu wszelkich terminów, których upływ ogranicza wykonywanie prawa lub

powoduje utratę prawa, jest możność dochodzenia prawa podczas biegu terminu

6

przez osobę uprawnioną przy zastosowaniu środków przymusu państwowego

(por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2002 r., III CZP 72/01,

OSNC 2002, nr 9, poz. 107, z dnia 9 maja 2003 r., V CK 24/03, LEX nr 157310,

z dnia 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, nr 4, poz. 58, z dnia

13 października 2005 r., I CK 162/05, OSP 2006, z 9, poz. 107, oraz wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 r., P 3/03, OTK-A 2003, nr

8, poz. 82), a nie ulega wątpliwości, że w okresach, na które, według sądów

orzekających w sprawie, przypadał bieg terminów przedawnienia roszczeń

wynikających z rozpatrywanych obligacji, roszczeń tych w kształcie wolnym od

wpływu przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego nie można było dochodzić na drodze sądowej.

Założenie przyświecające zarzutom powódki nie ma jednak uzasadnionych

podstaw. Kompetencję do kontroli zgodności z Konstytucją norm zawartych

w aktach o mocy ustawy zarówno wydanych po, jak i przed wejściem w życie

Konstytucji, ma – zgodnie z art. 188 w związku z art. 7 Konstytucji – jedynie

Trybunał Konstytucyjny (zob. w szczególności wyroki Sądu Najwyższego z dnia

16 kwietnia 2004 r., I CK 291/03, OSNC 2005, nr 5, poz. 71,oraz z dnia 8 stycznia

2009 r., I CSK 482/08). O ocenę zgodność art. 6, 7 i 8, jak też art. 5 i 11

powoływanego dekretu, oraz art. 8, a także 6, ustawy o zmianie systemu

pieniężnego z art. 2, 21 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji zwrócili się do Trybunału

Konstytucyjnego właściciele przedwojennych obligacji w skargach konstytucyjnych,

na skutek których zapadł wyrok z dnia 24 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygnaturze

SK 49/05 (OTK-A 2007, nr 4, poz. 39). W sprawie tej w zakresie dotyczącym

zgodności wymienionych przepisów dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego z wskazanymi normami Konstytucji Trybunał Konstytucyjny umorzył

postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia

1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 ze zm.) ze względu na

niedopuszczalność orzekania. Umarzając postępowanie w tym zakresie Trybunał

Konstytucyjny przyjął, nawiązując do koncepcji znajdującej wyraz w wielu innych

jego orzeczeniach, że kwestionowane przepisy nie spełniają warunku

uzależniającego kognicję Trybunału od obowiązywania kontrolowanego aktu

normatywnego w chwili dokonywania kontroli, gdyż ich moc obowiązująca

7

wyczerpała się wraz z jednorazowym uregulowaniem oznaczonych stosunków

prawnych (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada

2008 r., P 5/07, OTK-A 2008, nr 9, poz. 163, oraz powołane w nim orzeczenia);

stało się to przy tym na długo przed wejściem w życie Konstytucji. Trybunał

Konstytucyjny nie znalazł zarazem, mimo bardzo krytycznej oceny wspomnianych

przepisów, zwłaszcza rozwiązań zawartych w art. 5-8 i 11 dekretu, podstaw do

merytorycznej ich kontroli w drodze wyjątku przewidzianego w art. 39 ust. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym; dozwala on na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny

merytorycznego orzeczenia o pozbawionych mocy obowiązującej przepisach ze

względu na konieczność ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Odrzucając

zastosowanie tego ostatniego przepisu w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia

24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wymienione

przepisy dekretu wywołały nieodwracalne skutki prawne i ekonomiczne. Trybunał

Konstytucyjny nie dysponuje bowiem środkami pozwalającymi mu tak ukształtować

prawa właścicieli przedwojennych obligacji skarbowych, aby z jednej strony, została

zapewniona rzeczywista realizacja praw właścicieli obligacji, a z drugiej - możliwość

miarkowania należnych im świadczeń ze względu na doniosłe racje społeczno-

ekonomiczne.

Konsekwencją stanowiska Trybunału Konstytucyjnego jest konieczność

stosowania przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu

pieniężnego w sytuacjach objętych hipotezami tych przepisów. Dotyczy to

oczywiście także sprawy wytoczonej przez powódkę, jeżeli bowiem norma zawarta

w akcie o mocy ustawy nie została wyeliminowana z porządku prawnego na

podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, sąd nie może odmówić

jej stosowania w sytuacjach objętych jej hipotezą z powołaniem się na jej

niezgodność z wzorcami wywiedzionymi z Konstytucji. W związku z tym nie może

być uznany za trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 64

ust. 1 i 2 w związku z art. 21 oraz art. 2 Konstytucji.

Poza tym - jak już była o tym mowa wyżej - przy założeniu oddziaływania

przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego

na treść roszczeń wynikających z przedwojennych obligacji skarbowych nie mogą

odnieść zamierzonego skutku także wszystkie te zarzuty skarżącej, które

8

powołując się na naruszenie art. 277 pkt 4 kodeksu zobowiązań, art. 109 pkt 4

przepisów ogólnych prawa cywilnego w związku z art. XXXV p.w.k.c. oraz art. 121

pkt 4 k.c. i art. 5 k.c., zmierzają do wykazania niemożności dochodzenia przez

skarżącą roszczeń wynikających z obligacji w okresie ustalonego biegu ich

przedawnienia. Właściciele przedwojennych obligacji w okresach: 1 lutego 1958 r. –

1 lutego 1968 r. i 15 maja 1982 r. – 15 maja 1992 r., zapewne mogliby dochodzić

roszczeń o treści ukształtowanej przez przepisy powoływanego dekretu oraz

ustawy o zmianie systemu pieniężnego, a jeżeli takich działań nie podejmowali to –

podobnie jak i obecnie – tylko dlatego, że nie miałoby to rzeczywistego znaczenia

ze względu na nieposiadanie przez tak ukształtowane roszczenia realnej wartości

ekonomicznej. Innymi słowy, przyczyną niedochodzenia roszczeń

z przedwojennych obligacji we wskazanych okresach było w istocie

„wywłaszczenie” osób uprawnionych z inkorporowanych w nich roszczeń przez

przepisy powoływanego dekretu i ustawy o zmianie systemu pieniężnego, który to

skutek, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie może być w żadnym zakresie

podważony przez orzeczenie niezgodności tych przepisów z Konstytucją, gdyż nie

mogą one podlegać jego kontroli merytorycznej.

W tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby również rozpatrywanie zawartego

w skardze kasacyjnej twierdzenia o naruszeniu art. 316 w związku z art. 378 § 1

k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji, gdyż skarżąca ma tu na

względzie zarzuty, przy formułowaniu których pominięto zastosowania w sprawie

przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego.

Powyższej oceny skargi kasacyjnej powódki nie podważa orzeczenie przez

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, że art. 12

ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r., o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. nr

55, poz. 321 – dalej: „ustawa nowelizująca”) w zakresie, w jakim ogranicza dostęp

do waloryzacji sądowej na podstawie art. 3581

§ 3 k.c. w odniesieniu do

zobowiązań pieniężnych powstałych przed dniem 30 października 1950 r.,

wynikających z obligacji skarbowych, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku

z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

9

Można by przypuszczać, że orzeczona przez Trybunał Konstytucyjny

niezgodność art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z Konstytucją, nie powinna

otwierać możliwości sądowej waloryzacji świadczeń pieniężnych w zakresie,

w którym ich wartość uległa obniżeniu na skutek ingerencji przepisów

powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie systemu pieniężnego. Ponieważ

skutki tej ingerencji zostały w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego

uznane za nieodwracalne i tym samym niemożliwe do pominięcia przez sądy

w sytuacjach objętych hipotezami wspomnianych przepisów, należałoby

konsekwentnie przyjąć, że wskutek utraty mocy obowiązującej art. 12 ust. 1 ustawy

nowelizującej sądowa waloryzacja powinna być dopuszczona jedynie w takim

zakresie, w jakim wartość świadczenia pieniężnego wynikająca z tych przepisów

uległa następnie dodatkowemu obniżeniu wskutek zjawisk inflacyjnych. Przy takiej

interpretacji wynikła z wyroku Trybunału Konstytucyjnego zmiana art. 12 ust. 1

ustawy nowelizującej nie miałaby jednak żadnej praktycznej doniosłości.

Ale zawarta w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05,

motywacja niezgodności art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej z Konstytucją wyraźnie

sugeruje możliwość waloryzacji świadczeń pieniężnych także z powodu utraty ich

wartości wskutek oddziaływania przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy

o zmianie systemu pieniężnego. Dokonywanie waloryzacji w tym zakresie

pozostawałoby jednak, jak już wspomniano, w zdecydowanej sprzeczności

z zajętym w omawianym wyroku stanowiskiem o nieodwracalności skutków

oddziaływania wspomnianych przepisów, a ta, tkwiąca w tym wyroku sprzeczność,

mogłaby być źródłem bardzo poważnych trudności przy rozstrzyganiu przez sądy

o waloryzacji świadczeń pieniężnych na żądanie właścicieli przedwojennych

obligacji. W pewnym wszelako stopniu sprzeczność tę łagodzi i ogranicza

wynikające z niej niekorzystne konsekwencje adresowanie przez Trybunał

Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej

z Konstytucją przede wszystkim do ustawodawcy. Odraczając częściową utratę

mocy obowiązującej art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej do dnia 11 maja 2008 r.,

Trybunał Konstytucyjny zmierzał w pierwszej kolejności do stworzenia

ustawodawcy możliwości ustanowienia przepisów normujących we właściwy

sposób sytuację prawną właścicieli przedwojennych obligacji skarbowych.

10

Jeszcze silniej Trybunał Konstytucyjny podkreślił, z jednej strony, definitywność

skutków wejścia w życie przepisów powoływanego dekretu oraz ustawy o zmianie

systemu pieniężnego, a z drugiej to właśnie, że jedynym w zasadzie właściwym

sposobom złagodzenia tych skutków i przywrócenia stanu pożądanego z punktu

widzenia obecnych standardów konstytucyjnych jest – z czym należy się w pełni

zgodzić – odpowiednie ustawodawstwo, w postanowieniu z dnia 6 listopada

2008 r., P 5/07.

Bez względu jednak na to, jakie stanowisko zajmie się co do zakresu

możliwej waloryzacji sądowej na skutek orzeczenia o częściowej

niekonstytucyjności art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej, utrata przez ten przepis

mocy obowiązującej w zakresie oznaczonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, nie dawała podstaw do uznania, choćby

częściowo tylko, zasadności rozpatrywanej skargi kasacyjnej. W chwili orzekania

przez Sąd Apelacyjny wyrok Trybunału w części dotyczącej art. 12 ust. 1 ustawy

nowelizującej nie wywarł jeszcze skutku (w związku z tym por. np. uzasadnienie

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 151/07, OSNC-ZD

2008, nr D, poz. 121). Wywołana wyrokiem Trybunału zmiana w stanie prawnym

nie podlegała także uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy, pomimo iż orzekał on już

po wejściu w życie tej zmiany (co do kwestii konieczności uwzględnienia przez Sąd

Najwyższy zmian w stanie prawnym wynikających z orzeczeń Trybunału

Konstytucyjnego por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 r.,

III CK 266/02, LEX nr 163999), ponieważ Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę

w wyniku zaskarżenia kasacyjnego w granicach podstaw kasacyjnych (art. 39813

§ 1 k.p.c.), a skarżąca nie zarzuciła naruszenia art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej,

ani art. 3581

§ 3 k.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.

39814

k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 102

k.p.c.

(eb)