SNO 97/08

WYROK Z DNIA 16 LUTEGO 2009 R.

SNO 97/08

Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Gerard Bieniek.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego

Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po

rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. sprawy byłego sędziego Sądu Rejonowego w

związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego –

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 22 września 2008 r., sygn. akt (...)

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł Sądowi Apelacyjnemu –

Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym złożył do Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej

sędziego Sądu Rejonowego, zarzucając mu, że:

a) w okresie od dnia 16 marca 2007 r. do dnia 27 lutego 2008 r. jako sędzia Sądu

Rejonowego, pomimo przekazania mu na piśmie w dniu 4 lipca 2007 r., w trybie

art. 37 § 4 u.s.p. uwagi dotyczącej sprawności postępowania dopuścił się

przewinienia służbowego poprzez niewykonanie wielokrotnych poleceń Prezesa

Sądu Rejonowego z dnia: 16 marca, 29 maja, 28 i 29 czerwca, 2, 10, 14 i 16 lipca,

16 i 18 października, 20 listopada 2007 r. oraz 14 i 28 lutego 2008 r., a także

poleceń Przewodniczącego Wydziału z dnia: 12 czerwca, 4 i 12 lipca, 18 i 20

września i dwóch zarządzeń z dnia 15 października 2007 r. zobowiązujących go

do sporządzenia uzasadnień wyroków i wyznaczenia terminów rozpraw we

wskazanych w tych pismach sprawach, oraz do pisemnego wyjaśnienia przyczyn

nieterminowego sporządzenia uzasadnień tych wyroków i poleceń tych nie

wykonał oraz nie udzielił odpowiedzi o powodach zwłoki w sporządzeniu

uzasadnień wyroków, a także nie wystąpił z wnioskami o przedłużeniu terminu do

sporządzenia uzasadnienia,

b) dopuścił się przewinienia służbowego stanowiącego oczywistą obrazę prawa

polegającą na tym, że z rażącym naruszeniem 14-dniowego terminu określonego

w art. 423 § 1 k.p.k.:

- w dniu 4 lipca 2007 r. po upływie 2 lat, 4 miesięcy i 24 dni zwrócił

uzasadnienie wyroku wydanego dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie II K 379/04

2

przeciwko Radosławowi M. pomimo tego, że projekt uzasadnienia w tej

sprawie został sporządzony w dniu 23 lutego 2005 r. przez aplikantkę sądową

M. O.-Ł.,

- w dniu 4 lipca 2007 r. po upływie 2 lat, 4 miesięcy i 15 dni zwrócił

uzasadnienie wyroku wydanego w dniu 31 stycznia 2005 r. w sprawie II K

423/03 przeciwko Mariuszowi i Radosławowi G. pomimo tego, że projekt

uzasadnienia został sporządzony w dniu 24 lipca 2005 r. przez aplikanta

prokuratorskiego K. S.,

- w okresie od dnia 30 września 2006 r. do dnia 3 grudnia 2007 r. w 17 sprawach

karnych sporządził uzasadnienia wyroków ze zwłoką przy czym zwłoka

wynosiła:

- II K 323/05 - 7 miesięcy i 12 dni,

- II K 308/06 - 5 miesięcy i 26 dni,

- II K 4/07 - 6 miesięcy i 15 dni,

- II K 17/07 - 4 miesiące i 7 dni,

- II K 254/07 - 4 miesiące i 1 dzień – oskarżony tymczasowo aresztowany,

- II K 36/07 - 2 miesiące i 28 dni,

- II K 276/07 - 3 miesiące i 7 dni,

- II K 474/07 - 3 miesiące i 2 dni,

- II K 220/06 - 2 miesiące i 13 dni,

- II K 411/06 - 2 miesiące i 8 dni,

- II K 88/07 - 2 miesiące i 8 dni,

- II K 224/05 - 10 miesięcy i 18 dni,

- II K 308/05 - 4 miesiące i 23 dni,

- II K 207/06 - 4 miesiące i 20 dni,

- II K 322/06 - 2 miesiące i 12 dni,

- II K 188/07 -2 miesiące,

- II K 245/07 -2 miesiące i 2 dni,

- w okresie od dnia 18 października 2007 r. do 25 lutego 2008 r. wbrew

obowiązkowi wynikającemu z art. 423 k.p.k. nie sporządził uzasadnień

wyroków wydanych w 6 sprawach karnych, przy czym zwłoka w sporządzeniu

uzasadnień w następujących sprawach na dzień 25 lutego 2008 r. wynosiła:

- II K 23/07 - 4 miesiące i 23 dni,

- II K 29/03 - 4 miesiące i 12 dni,

- II K 1/03 - 2 miesiące i 15 dni,

- II K 405/05- 2 miesiące,

- II K 229/07 - 1 miesiąc i 29 dni,

c) w dniu 9 października 2006 r. okazał Kierownikowi Sekretariatu Wydziału

Karnego Sądu Rejonowego Jolancie F. akta sprawy II K 171/02 przeciwko Zofii J.

3

wraz z uzasadnieniem opatrzonym tą sygnaturą, w wyniku czego odnotowała ona

w kontrolce uzasadnień sporządzenie tego uzasadnienia, gdy w rzeczywistości

uzasadnienie to nie było sporządzone przez okres 8 miesięcy i 26 dni, bowiem

sporządził je dopiero w wyniku interwencji Sądu Okręgowego w dniu 19 czerwca

2007 r., a w dniu 21 czerwca 2007 r. wypisał osobiście potwierdzenia nadania

korespondencji stronom ze wsteczną datą 14 czerwca 2007 r.,

d) dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy prawa w ten sposób, że w sprawie II K

379/04 dopiero w dniu 4 lipca 2007 r., a więc po upływie 2 lat, 5 miesięcy i 7 dni

od wydania wyroku wydał zarządzenia o wykonaniu wyroku wobec Krzysztofa D.

w sytuacji, gdy wyrok wobec tego skazanego uprawomocnił się dnia 28 stycznia

2005 r.,

e) od dnia 23 czerwca 2004 r. do 20 września 2007 r. wbrew obowiązkowi, nie

wyznaczył terminów rozpraw i posiedzeń w 36 następujących sprawach karnych

zarejestrowanych w repertorium „K”, „Kp” i „Ks”, co spowodowało, że

następujące sprawy pozostawały bez biegu:

- II K 173/02 - od 23 czerwca 2004 r. do 29 maja 2007 r. - 2 lata, 11 miesięcy i

6 dni,

- II K 356/05 - od 21 listopada 2005 r. do 7 lipca 2007 r. - 1 rok, 7 miesięcy i

28 dni,

- II K 412/05 - od 29 grudnia 2005 r. do 20 sierpnia 2007 r. - 1 rok, 7 miesięcy

i 22 dni,

- II Ks 62/03 - od 8 lipca 2004 r. do 2 lipca 2007 r. - 2 lata, 11 miesięcy i 25

dni,

- II Ks 2/06 - od 11 maja 2006 r. do dnia kontroli 20 września 2007 r. – 1 rok,

4 miesiące i 9 dni

- II Kp l81/06 - od 30 marca 2006 r. do 7 lipca 2007 r. -1 rok, 3 miesiące i 7

dni,

- II Kp 455/06 - od 21 września 2006 r. do 7 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 16

dni,

- II Kp 146/06 - od 16 marca 2006 r. do 7 lipca 2007 r. - 1 rok, 2 miesiące i 22

dni,

- II Kp 506/06 - od 12 października 2006 r. do 12 lipca 2007 r. - 9 miesięcy,

- II Kp 443/05 - od 26 sierpnia 2005 r. do 25 czerwca 2007 r. - 1 rok i 10

miesięcy,

- II Kp 288/06 - od 11 września 2006 r. do 7 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 26

dni,

- II Kp 292/06 - od 12 czerwca 2006 r. do 7 lipca 2007 r. - 1 rok i 25 dni,

- II Kp 579/06 - od 21 listopada 2006 r. do 7 lipca 2007 r. - 8 miesięcy i 16

dni,

4

f) od dnia 30 września 2006 r. następujące sprawy pozostawały bez biegu:

- II K359/04 - do 3 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 3 dni,

- II K 508/04 - do 14 września 2007 r. - 11 miesięcy i 14 dni,

- II K 141/05 - do dnia 29 czerwca 2007 r. - 8 miesięcy i 29 dni,

- II K 95/05 - do 5 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 5 dni,

- II K 264/05 - do 9 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 9 dni,

- II K 238/05 - do 5 lipca 2007 r. - 9 miesięcy i 5 dni,

- II K 1/03 - do 25 czerwca 2007 r. - 8 miesięcy i 25 dni,

g) od dnia 30 września 2006 r. do dnia kontroli 20 września 2007 r. pozostawały bez

biegu następujące sprawy: II K 118/05, II K 385/04, II K 161/03, II K 229/03, II K

98/05, II K 129/03, II K 490/04, II K 360/03, II K 21/04, II K 111/05, II K 105/05,

II K 162/05, II K 514/04, II K 285/04, II K 600/03, II K 250/03 - wszystkie po 11

miesięcy i 20 dni,

h) po wydaniu orzeczenia nie przekazywał do Sekretariatu Wydziału Karnego akt

spraw celem odnotowania treści orzeczeń w następujących 7 sprawach

zarejestrowanych w repertorium „Kp”, w wyniku czego wydane w nich orzeczenia

nie zostały odnotowane przez:

- 9 miesięcy - II Kp 382/06 - od 27 września 2006 r. do lipca 2007 r.,

- 9 miesięcy - II Kp 420/06 - od 11 października 2006 r. do 11 lipca 2007 r.,

- 7 miesięcy - II Kp 561/05 - od 13 grudnia 2006 r. do 11 lipca 2007 r.,

- 2 miesiące i 11 dni - II Kp 642/06 - od 25 kwietnia 2007 r. do 6 lipca 2007 r.,

- 2 miesiące i 12 dni - II Kp 564/06 - od 25 kwietnia 2007 r. do 7 lipca 2007 r.,

- 8 miesięcy i 26 dni - II Kp 418/06 - od 11 października 2006 r. do 6 lipca

2007 r.

- 8 miesięcy i 26 dni - II Kp 426/06 - od 11 października 2006 r. do 5 lipca

2007 r.,

i) w 2007 r. przetrzymywał akta 45 spraw, w których zostały wydane wcześniej

orzeczenia i pomimo tego, że orzeczenia te uprawomocniły się, nie wydał

zarządzeń o ich uprawomocnieniu oraz nie skierował do wykonania, przy czym,

po ich ujawnieniu w jego gabinecie w dniu 18 września 2007 r. zarządzenie o

prawomocności tego samego dnia wydała Przewodnicząca Wydziału, przez co

zwłoka w stwierdzeniu prawomocności wynosiła w następujących sprawach:

- 10 miesięcy - II K 325/04 - Łukasz G., wyrok - 31 sierpnia 2004 r.,

prawomocny - 23 listopada 2006 r.,

- 11 miesięcy - II K 262/06 - Jan G., wyrok - 5 października 2006 r.,

prawomocny - 12 października 2006 r.,

- 11 miesięcy - II K 232/05 - Jerzy D., wyrok - 5 października 2006 r.,

prawomocny - 12 października 2006 r.,

5

- 1 rok i 3 miesiące - II K 95/01 - Piotr S., wyrok - 14 marca 200l r.,

prawomocny - 21 marca 200l r.,

- 1 rok i 5 miesięcy - II K 112/06 - Paweł C., wyrok - 20 kwietnia 2006 r.,

prawomocny - 27 kwietnia 2006 r.,

- 5 miesięcy - II K 445/03 - Marcin U., Dawid W., Jacek K., wyrok - 28 marca

2007 r., prawomocny - 4 kwietnia 2007 r. (wobec 3 skazanych),

- 1 rok - (w stwierdzeniu prawomocności postanowienia) - II K 838/03 -

Krzysztof I., wyrok - 1 marca 2004 r., prawomocny - 12 maja 2004 r.,

wniosek kuratora o zamianę kary ograniczenia wolności na grzywnę

rozpoznany po upływie 7 miesięcy z dnia 21 sierpnia 2006 r.,

- 2 lata i 8 miesięcy - II K 294/04 - Rafał W., wyrok - 18 października 2004 r.,

prawomocny - 5 stycznia 2005 r.,

- 5 miesięcy - II K 199/07 - Mieczysław K., wyrok - 17 maja 2007 r., wyrok

prawomocny - 24 maja 2007 r.,

- 11 miesięcy - II K 288/06 - Artur D., wyrok - 24 października 2006 r.,

prawomocny - 31 października 2006 r.,

- 1 rok i 5 miesięcy (nie wykonano przepadku) - II Kp 122/06 – wniosek

Prokuratury Rejonowej z dnia 2 marca 2006 r. o przepadku dowodów

rzeczowych, postanowienie prawomocne - 25 kwietnia 2006 r.,

- 11 miesięcy (nie wykonano przepadku) - II Kp 406/06 – wniosek

Prokuratury Rejonowej z dnia 29 sierpnia 2006 r. o przepadek dowodów

rzeczowych, postanowienie prawomocne - 31 października 2006 r.,

- 1 rok i 5 miesięcy (niewykonany przepadek) - II Kp 87/06 – wniosek

Prokuratury Rejonowej z dnia 15 lutego 2006 r. o przepadkach dowodów

rzeczowych, postanowienie prawomocne 25 kwietnia 2006 r.,

- 11 miesięcy (niewykonany przepadek) - II K 150/06 - wniosek Prokuratury

Rejonowej z dnia 18 marca 2006 r. o przepadek dowodów rzeczowych,

postanowienie prawomocne 30 października 2006 r.,

- 11 miesięcy (niewykonany dozór kuratora, koszty) - II K 326/05 - Janusz

C., wyrok - 10 października 2006 r., prawomocny - 17 października 2006

r.,

- 10 miesięcy (nie wykonano przepadku), od daty wpływu wniosku upłynął 1

rok i 5 miesięcy, - II Kp 272/05 - wniosek Urzędu Celnego z dnia 16 maja

2005 r. o orzeczenie przepadku przedmiotów, postanowienie prawomocne -

9 listopada 2006 r.

- 11 miesięcy - II K 261/05 - Józefa S., wyrok - 3 października 2006 r.,

prawomocny - 10 października 2006 r., (nie wykonano dozoru kuratora

zakazu prowadzenia pojazdów, świadczenia pieniężnego i kosztów),

6

- 1 rok - II K 257/03 - Paweł R., wyrok - 17 czerwca 2003 r., prawomocny -

1 lipca 2003 r. - okres próby do 1 lipca 2008 r., postanowienie o

zarządzeniu kary prawomocne - 8 września 2006 r. (niewykonana kara

bezwzględna),

- 11 miesięcy - II K 131/04 - Jan M., wyrok - 10 listopada 2004 r.,

prawomocny - 17 listopada 2004 r. okres próby do 17 listopada 2008 r.,

dnia 27 września 2006 r. - postanowienie o zarządzeniu kary z art. 75 § 2

k.k., prawomocne 11 października 2006 r. (niewykonana kara

bezwzględna),

- 11 miesięcy - II K 251/04 - Tomasz T., wyrok - 9 lipca 2004 r., -

prawomocny - 16 lipca 2004 r., dnia 27 września 2006 r. – postanowienie o

zarządzeniu kary art. 75 § 1 k.k., prawomocne - 19 października 2006 r.

(niewykonana kara bezwzględna pozbawienia wolności),

- 2 lata i 1 miesiąc - II K 330/04 - Marek W., wyrok - 19 maja 2005 r.,

prawomocny - 27 maja 2005 r., 10 czerwca 2005 r. - wniosek o raty – 13

czerwca 2005 r. postanowienie o rozłożeniu kosztów na 12 rat,

prawomocne - 20 listopada 2006 r., wniosek o rozłożeniu na raty

nierozpoznany przez 1 rok i 3 miesiące, a następnie nie skierowano

postanowienia do wykonania przez 10 miesięcy, wykonanie kosztów

przedawni się 31 maja 2008 r.,

- 6 miesięcy - II K 404/06 - Paweł L., wyrok - 6 marca 2007 r., prawomocny -

13 marca 2007 r. (niewykonana grzywna, zakaz prowadzenia pojazdów,

koszty),

- II K 207/05 - Henryk T., wyrok - 15 września 2005 r., prawomocny - 22

września 2005 r., przewlekłość (nie wykonano dozoru kuratora i kosztów) - 2

lata,

- 2 lata wobec 3 skazanych - II K 283/05 - Ryszard K., Bartosz S., Karol S.,

wyrok - 22 września 2005 r., prawomocny - 29 września 2005 r.

(niewykonane dozory kuratora, obowiązek naprawienia szkody),

- 1 rok i 5 miesięcy - II K 283/04 - Piotr W., wyrok - 16 sierpnia 2005 r.,

prawomocny - 23 sierpnia 2005 r. (nie wykonano dozoru kuratora i

kosztów),

- 2 miesiące - II K 225/05 - Mateusz K., wyrok - 5 lipca 2007 r., prawomocny

- 12 lipca 2007 r., (nie wykonano dozoru kuratora i kosztów),

- 10 miesięcy - II K 273/06 - Krystian C., wyrok łączny, postanowienie o

umorzeniu postępowania i koszty obrony, prawomocne – 7 listopada 2006 r.

(nie wykonano kosztów obrony),

7

- 11 miesięcy - II K 255/05 - Artur H., wyrok - 10 października 2006 r.,

prawomocny - 17 października 2006 r., (nie wykonano dozoru kuratora i

kosztów),

- 1 rok 3 miesiące i 26 dni - II K 601/03 - Zbigniew M., wyrok – 18 sierpnia

2004 r., prawomocny - 25 sierpnia 2004 r., wniosek kuratora o umorzenie

postępowania z 23 maja 2006 r., gdyż skazany zmarł,

- 9 miesięcy - II K 75/05 - Stefan B., Jerzy K., wyrok 19 kwietnia 2005 r.,

prawomocny - 27 kwietnia 2005 r. (nie wykonano dozoru kuratora, co do

dwóch skazanych),

- 9 miesięcy - II K 152/06 - Maciej K. i Piotr K., wyrok - 5 grudnia 2006 r.,

prawomocny - 12 grudnia 2006 r. (nie wykonano grzywny, kary ograniczenia

wolności),

- 11 miesięcy - II K 296/06 - Jan H., wyrok - 3 października 2006 r.,

prawomocny - 10 października 2006 r. (nie wykonano dozoru kuratora,

zakazu prowadzenia pojazdów, świadczenia pieniężnego, kosztów),

- 2 lata i 10 miesięcy - II K 410/04 - Piotr W., wyrok - 29 października 2004

r., prawomocny - 6 listopada 2004 r., 1 grudnia 2005 r. - wyrok łączny w

sprawie II K 457/04 obejmujący wyrok II K 410/04 (nie stwierdzono

prawomocności wyroku), a przewlekłość w sprawie II K 410/04 (nie

wykonano kary bezwzględnej) - 1 rok,

- 10 miesięcy - II K 333/03 - Anna G., wyrok - 15 lipca 2003 r., prawomocny -

25 lipca 2003 r., wniosek kuratora o zwolnienie od dozoru Ko 347/06 - 24

lipca 2006 r., postanowienie o zwolnieniu od dozoru prawomocne - 30

października 2006 r., (nie wykonano postanowienia), okres próby upłynął w

dniu 25 lipca 2007 r.,

- 9 miesięcy - II K 103/05 - Krzysztof U., wyrok - 17 czerwca 2005 r.,

prawomocny - 9 marca 2006 r., wniosek skazanego o odroczenie kary Ko

214/06 - 5 maja 2006 r., postanowienie o nie uwzględnieniu wniosku o

odroczenie kary prawomocne - 21 grudnia 2006 r. (nie skierowano wyroku

do wykonania - kara bezwzględna),

- 9 miesięcy (w rozpoznaniu sprawy z urzędu w przedmiocie zastępczej kary

pozbawienia wolności na grzywnę) - II K 542/03, Ko 255/06 – Tomasz C.,- 5

kwietnia 2006 r., prawomocne - 16 stycznia 2007 r., a w stwierdzeniu

prawomocności postanowienia - dalsze 8 miesięcy,

- 6 miesięcy - II K 159/02 - Franciszek W., postanowienie - 5 lipca 2006 r. o

zarządzenie wykonania kary 8 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie

art. 75 § 2 k.k. (brak stwierdzenia prawomocności), wniosek skazanego o

odroczenie kary Ko 391/06 - 9 sierpnia 2006 r., postanowienie o odroczenie

8

kary do 27 marca 2007 r. prawomocne - 11 października 2006 r. (w

skierowaniu postanowienie do wykonania),

- 1 rok i 6 miesięcy - II K 601/01 - Adam Z., wniosek o rozłożenie kosztów na

raty Ko 49/06, postanowienie o rozłożeniu kosztów na 11 rat prawomocne -

9 marca 2006 r. (nie wykonano postanowienia o ratach),

- 1 miesiąc - II K 188/06 - Elżbieta Ś., wyrok - 25 lipca 2007 r., prawomocny -

1 sierpnia 2007 r. (nie wykonano wyroku warunkowo umarzającego

postępowanie),

- 4 miesiące - II K 194/07 - Marzena B., wyrok - 17 maja 2007 r.,

prawomocny - 24 maja 2007 r. (nie wykonano dozoru kuratora, obowiązku

naprawienia szkody i kosztów),

- 1 rok i 8 miesięcy - II K 88/05 - Paweł F., wyrok łączny - 29 grudnia 2005 r.,

prawomocny - 18 stycznia 2006 r. (nie wykonano kary bezwzględnej),

- 11 miesięcy - II K 226/06 - Stanisław S., wyrok - 28 września 2006 r.,

prawomocny - 5 października 2006 r. (nie wykonano kary bezwzględnej i

zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych),

- 8 miesięcy - II K 172/06 - Sławomir S. i Grzegorz L., prawomocny - 4

stycznia 2007 r. (nie wykonano kar bezwzględnych, co do dwóch

skazanych),

- II K 185/05 - Jolanta K.-G., wyrok - 7 marca 2006 r., uchylony przez Sąd

Okręgowy i umorzono postępowanie, prawomocny - 10 kwietnia 2007 r.,

stwierdzono prawomocność - 18 września 2007 r.,

j) spowodował przewlekłość postępowania w 34 następujących sprawach

zarejestrowanych w wykazie „Ko” w 2005 roku przez to, że rozpoznawał je w

ewidentnym opóźnieniem, i tak:

- Ko 70/05, II K 411/02, 16 lutego 2005 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

kary pozbawienia wolności, rozpoznany - 30 sierpnia 2006 r., nie zarządzono

kary, przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 76/05, II K 459/00, 21 lutego 2005 r. - wniosek skazanego Roberta C. o

odroczenie kary rozpoznany - 24 maja 2006 r., odroczono wykonanie kary do

24 listopada 2006 r., przewlekłość - 1 rok i 3 miesiące (kara bezwzględna

pozbawienia wolności),

- Ko 77/05, II K 443/01, 22 lutego 2005 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

kary pozbawienia wolności, rozpoznany - 20 lipca 2006 r., postępowanie

umorzone, przewlekłość - 1 rok i 5 miesięcy,

- Ko 79/05, II K 261/01, 22 lutego 2005 r. - wniosek kuratora o zwolnienie od

dozoru rozpoznany - 20 lipca 2006 r. i zwolniony z dozoru, przewlekłość – 1

rok i 5 miesięcy,

9

- Ko 83/05, II K 121/02, 22 lutego 2005 r. - z urzędu o zarządzenie kary

pozbawienia wolności, rozpoznano - 30 maja 2007 r., nie zarządzono

wykonania kary, przewlekłość - 2 lata i 3 miesiące,

- Ko 84/05, II K 504/01, 23 lutego 2005 r., z urzędu o zarządzenie wykonania

kary pozbawienia wolności, rozpoznano - 30 maja 2007 r., nie zarządzono

wykonania kary, przewlekłość - 2 lata i 3 miesiące,

- Ko 85/05, II K 102/99, z urzędu - 23 lutego 2005 r. o zarządzenie zastępczej

kary pozbawienia wolności, rozłożono grzywnę na raty - 26 marca 2007 r.,

przewlekłość - 2 lata,

- Ko 160/05, II K 3/02, 29 marca 2005 r. z urzędu o zwolnienie od dozoru,

zwolniony z dozoru - 17 lipca 2006 r., przewlekłość - 1 rok i 4 miesiące,

- Ko 170/05, II K 91/02, wniosek z 1 kwietnia 2005 r. skazanego Wojciecha P.

o umorzenie kosztów, umorzono postępowanie - 30 maja 2007 r.,

przewlekłość, 2 lata i 1 miesiąc,

- Ko 187/05, II K 402/99, 13 kwietnia 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

zastępczej kary, rozpoznano 16 maja 2007 r. i zarządzono wykonanie

zastępczej kary pozbawienia wolności 100 dni, przewlekłość - 2 lata,

- Ko 191/05, II K 95/01, 13 kwietnia 2005 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany 21 sierpnia 2006 r.,

umorzono postępowanie wykonawcze, przewlekłość - 1 rok i 4 miesiące,

- Ko 192/05, II K 446/02, 13 kwietnia 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano 11 kwietnia 200 r., nie

zarządzono wykonania kary, przewlekłość - 2 lata,

- Ko 219/05, II K 360/02, 15 kwietnia 2005 r. - wniosek kuratora o zwolnienie

od dozoru, rozpoznany i zwolniony od dozoru - 17 lipca 2006 r.,

przewlekłość - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 223/05, II K 3/02, 15 kwietnia 2005 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany - 30 marca 2007 r.,

zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, przewlekłość - 2 lata,

- Ko 254/05, II K 334/02, 28 kwietnia 2005 r. - wniosek kuratora o

zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano - 23

października 2006 r., zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności,

przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 318/05, II K 20/05, 30 maja 2005 r., wniosek skazanego o rozłożenie

kosztów na raty, rozpoznano - 7 marca 2006 r., rozłożono koszty na raty,

przewlekłość - 10 miesięcy,

- Ko 321/05, II K 1/04, 30 maja 2005 r. - wniosek obrońcy o odroczenie

wykonania kary pozbawienia wolności wobec Roberta B. rozpoznany 15

maja 2006 r., przewlekłość - 1 rok,

10

- Ko 326/05, II K 152/01, 1 czerwca 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności, rozpoznano 17 lipca 2006 r. i nie

zarządzono kary, przewlekłość - 1 rok i 1 miesiąc,

- Ko 336/05, II K 640/02, 6 czerwca 2005 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności, rozpoznano 17 lipca 2006 r.,

zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, przewlekłość - 1 rok i 1

miesiąc,

- Ko 361/05, II K 330/04, 13 czerwca 2005 r. - wniosek skazanego o

rozłożenie kosztów na raty rozpoznano 8 listopada 2006 r., rozłożono koszty

na raty, przewlekłość - 1 rok i 5 miesięcy,

- Ko 375/05, II K 230/03, 20 czerwca 2005 r. - wniosek skazanego o

rozłożenie grzywny na raty, rozpoznano - 20 czerwca 2007 r., rozłożono

grzywnę na raty, przewlekłość - 2 lata,

- Ko 425/05, II K 538/00, 10 sierpnia 2005 r. - wniosek skazanego o

umorzenie kosztów, rozpoznano - 16 kwietnia 2007 r., umorzono

postępowanie wykonawcze, przewlekłość - 1 rok i 8 miesięcy,

- Ko 425/05, II K 267/04, 1 września 2005 r. - wniosek kuratora o zamianę

kary ograniczenia wolności rozpoznano - 23 maja 2007 r., zamieniono na

zastępczą karę grzywny, przewlekłość - 1 rok i 8 miesięcy,

- Ko 448/05, II K 493/02, 1 września 2005 r. - wniosek kuratora o zamianę

kary ograniczenia wolności rozpoznano - 16 kwietnia 2007 r., orzeczono 120

dni zastępczej kary pozbawienia wolności, przewlekłość - 1 rok i 8 miesięcy,

- Ko 518/05, II K 258/01, 26 października 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności rozpoznano 11 kwietnia

2007 r., zarządzono 15 dni zastępczej kary pozbawienia wolności,

przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 538/05, II K 92/05, 26 października 2005 r. - wniosek skazanego o

rozłożenie kosztów na raty rozpoznano 29 maja 2007 r., rozłożono koszty na

raty, przewlekłość - 1 rok i 7 miesięcy,

- Ko 547/05, II Ks 11/04, 3 listopada 2005 r. - wniosek skazanego o rozłożenie

kosztów na raty rozpoznano 11 kwietnia 2007 r., rozłożono koszty na raty,

przewlekłość - 1 rok i 5 miesięcy,

- Ko 563/05, II K 601/02, 15 listopada 2005 r. - wniosek kuratora o zwolnienie

od dozoru rozpoznano 30 maja 2007 r. i postępowanie umorzone,

przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 599/05, II K 701/02, 1 grudnia 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano 30 maja 2007 r., nie

zarządzono wykonania kary, przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

11

- Ko 625/05, II K 685/01, 8 grudnia 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano 30 maja 2007 r., nie

zarządzono wykonania kary, przewlekłość - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 630/05, II K 33/05, 9 grudnia 2005 r. - wniosek skazanego o umorzenie

grzywny rozpoznano 26 marca 2007 r., wniosku nie uwzględniono,

przewlekłość - 1 rok i 4 miesiące,

- Ko 644/05, II K 264/04, 15 grudnia 2005 r. - wniosek skazanego o rozłożenie

kosztów na raty rozpoznano 16 kwietnia 2007 r., rozłożono koszty na raty,

przewlekłość - 1 rok i 4 miesiące,

- Ko 646/05, II K 192/03, 15 grudnia 2005 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano 30 maja 2007 r., nie

zarządzono kary, przewlekłość - 1 rok i 5 miesięcy,

- Ko 668/05, II K 608/98, 21 grudnia 2005 r. - wniosek skazanego o zatracie

skazania rozpoznano 20 marca 2007 r., uznano wniosek za bezzasadny,

przewlekłość - 1 rok i 3 miesiące,

a ponadto zaniechał rozpoznania kolejnych 34 spraw z wykazu Ko za 2005 r., w

wyniku czego Przewodnicząca Wydziału, 21 z tych spraw, w marcu 2007 r. zabrała z

jego referatu, przez co spowodował następującą przewlekłość w następujących

sprawach:

- Ko 4/06, II K 570/03, 5 stycznia 2006 r. - wniosek skazanego o umorzenie

kosztów rozpoznany 16 kwietnia 2007 r., nie uwzględniono wniosku,

przewlekłość postępowania - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 34/06, II K 1330/03, 18 stycznia 2006 r. - wniosek kuratora o zamianę

kary ograniczenia wolności, rozpoznany 20 sierpnia 2007 r., zamieniono na

zastępczą karę grzywny, przewlekłość postępowania - 1 rok i 7 miesięcy,

- Ko 74/06, II K 61/03, 22 lutego 2006 r. - z urzędu o zarządzenie wykonania

kary pozbawienia wolności rozpoznany 6 kwietnia 2007 r., nie zarządzono

wykonania kary, przewlekłość postępowania - 1 rok i 2 miesiące,

- Ko 77/06, II K 659/02, 22 lutego 2006 r. - z urzędu o zarządzenie wykonania

kary pozbawienia wolności rozpoznano 16 kwietnia 2007 r., zarządzono

wykonanie kary pozbawienia wolności, przewlekłość postępowania - 1 rok i

2 miesiące,

- Ko 86/06, II K 78/01, 24 lutego 2007 r. - z urzędu o zarządzenie zastępczej

kary pozbawienia wolności rozpoznano 9 lipca 2007 r., nie zarządzono

zastępczej kary, przewlekłość postępowania - 1 rok i 5 miesięcy, o 105/06, II

K 505/04, 8 marca 2006 r. - z urzędu o zarządzenie wykonania kary

pozbawienia wolności rozpoznano 1 czerwca 2007 r., przekazano według

właściwości do Sądu Rejonowego w A., przewlekłość postępowania - 1 rok i

3 miesiące,

12

- Ko 114/06, II K 558/00, 13 marzec 2006 r. - z urzędu o zarządzenie

zastępczej kary pozbawienia wolności rozpoznano 5 września 2007 r.,

rozłożono grzywnę na raty, przewlekłość postępowania - 1 rok i 6 miesięcy,

- Ko 115/06, II K 4/03, 13 marca 2006 r. - wniosek skazanego o odroczenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznano 11 kwietnia 2007 r.,

wniosku nie uwzględniono, przewlekłość postępowania - 11 miesięcy,

- Ko 133/06, II K 153/00, 17 marca 2006 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany 11 czerwca 2007 r., nie

zarządzono wykonania kary, przewlekłość postępowania - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 158/06, II K 612/98, 28 marca 2006 r. - z urzędu o zarządzenie

wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany 29 czerwca 2007 r.,

postępowanie umorzono, przewlekłość postępowania - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 159/06, II K 378/01, 29 marca 2006 r. - wniosek skazanego o umorzenie

grzywny i kosztów rozpoznany 6 kwietnia 2007 r., wniosku nie

uwzględniono, przewlekłość postępowania - 1 rok i 1 miesiąc,

- Ko 162/06, II K 290/00, 30 marca 2006 r. - wniosek skazanego o zatracie

skazania, rozpoznany 11 czerwca 2007 r., nie uwzględniono wniosku,

przewlekłość postępowania - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 164/06, II K 326/04, 30 marca 2006 r. - wniosek skazanego o odroczenie

kary, rozpoznany 25 czerwca 2007 r., wniosku nie uwzględniono,

przewlekłość postępowania - 1 rok i 3 miesiące,

- Ko 173/06, II K 128/05, 5 kwietnia 2006 r. - wniosek kuratora o zarządzenie

kary pozbawienia wolności rozpoznany 26 marca 2007 r., zarządzono

wykonanie kary, przewlekłość postępowania - 11 miesięcy,

- Ko 174/06, II K 253/99, 7 kwietnia 2006 r. - wniosek skazanego o zamianę

grzywny na pracę społecznie użyteczną rozpoznany 11 kwietnia 2007 r.,

umorzono postępowanie wykonawcze, przewlekłość postępowania - 1 rok,

- Ko 223/06, II K 392/05, 15 maja 2006 r. - wniosek kuratora o zwieszenie

postępowania wykonawczego rozpoznany 26 marca 2007 r., wniosku nie

uwzględniono, przewlekłość postępowania - 10 miesięcy,

- Ko 239/06, II K 19/03, 23 maja 2006 r. - wniosek kuratora o zwolnienie od

dozoru rozpoznany 30 maja 2007 r., postępowanie umorzono, przewlekłość

postępowania - 1 rok,

- Ko 252/06, II K 520/00, 29 maja 2006 r. - wniosek skazanego o odroczenie

kary pozbawienia wolności, rozpoznany 29 maja 2007 r., wniosku nie

uwzględniono, przewlekłość postępowania - 1 rok,

- Ko 285/06, II K 148/05, 14 czerwca 2006 r. - wniosek skazanego o

umorzenie kosztów lub rozłożenie na raty rozpoznany 6 kwietnia 2007 r.,

rozłożono koszty na raty, przewlekłość postępowania - 10 miesięcy,

13

- Ko 320/06, II K 565/03, 7 lipca 2006 r. - wniosek o ułaskawienie rozpoznany

20 sierpnia 2007 r., pozostawiony bez dalszego biegu, przewlekłość

postępowania - 1 rok i 1 miesiąc,

- Ko 354/06, II K 133/99, 31 lipca 2006 r. - wniosek obrońcy o ułaskawienie

rozpoznany 3 lipca 2007 r., przesłano do Prokuratora Generalnego,

przewlekłość postępowania - 11 miesięcy,

- Ko 496/06, II K 285/06, 16 października 2006 r. - wniosek skazanego o

umorzenie kosztów rozpoznany 11 czerwca 2007 r. i rozłożono koszty na

raty, przewlekłość postępowania - 8 miesięcy,

- Ko 498/06, II K 13/04, 16 października 2006 r. - wniosek kuratora o

zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany 11 czerwca

2007 r., nie zarządzono wykonania kary, przewlekłość postępowania – 8

miesięcy,

- Ko 507/06, II K 304/04, 18 października 2006 r. - wniosek kuratora o

zarządzenie kary pozbawienia wolności rozpoznany 1 czerwca 2007 r.,

zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, przewlekłość

postępowania - 8 miesięcy,

- Ko 511/06, II K 94/04, 20 października 2006 r. - wniosek skazanego o

odroczenie kary pozbawienia wolności rozpoznany 29 listopada 2006 r.,

odroczono wykonanie kary do 29 maja 2007 r., sekretariat otrzymał do

wykonania 23 maja 2007 r., przewlekłość - 3 miesiące,

- Ko 527/06, 7 listopada 2006 r. - wniosek kuratora o zarządzenie kary

pozbawienia wolności rozpoznany 15 czerwca 2007 r., zarządzono

wykonanie kary, przewlekłość postępowania - 7 miesięcy,

- Ko 536/06, II K 132/05, 16 listopada 2006 r. - wniosek skazanego o

rozłożenie grzywny na raty, rozpoznany 1 czerwca 2007 r., rozłożono

grzywnę na raty, przewlekłość postępowania - 7 miesięcy,

- Ko 570/06, II K 141/06, 27 listopada 2006 r. - wniosek skazanego o

odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności rozpoznany 11 czerwca

2007 r. odroczono wykonanie kary, przewlekłość postępowania - 7 miesięcy,

- Ko 589/06, II K 392/04, 30 listopada 2006 r. - wniosek skazanego o

rozłożenie kosztów na raty rozpoznany 1 czerwca 2007 r., rozłożono na raty,

przewlekłość postępowania - 6 miesięcy,

- Ko 614/06, II K 85/03, 20 grudnia 2006 r. - z urzędu o zarządzenie kary

pozbawienia wolności rozpoznano 2 kwietnia 2007 r., nie zarządzono kary,

przewlekłość postępowania - 3 miesiące,

to jest popełnienie przewinienia służbowego stanowiącego przewinienie dyscyplinarne

z art. 107 § 1 u.s.p.

14

Obwiniony sędzia Sądu Rejonowego na rozprawie w dniu 22 września 2008 r.

złożył wniosek w trybie przepisu art. 387 k.p.k. w zw. art. 128 u.s.p. o dobrowolne

poddanie się karze przeniesienia na inne miejsce służbowe. Wnioskowi temu nie

sprzeciwił się Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 22 września 2008 r.,

uwzględniając wniosek obwinionego sędziego uznał go za winnego popełnienia

przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1 u.s.p., popełnionego w sposób

wyżej opisany w punktach a) do j) i przyjmując, że czyny wymienione w pkt a) do j)

stanowią jedno przewinienie służbowe określone w art. 107 § 1 u.s.p. na podstawie art.

109 § 1 pkt 4 u.s.p. w zw. z art. 128 u.s.p. wymierzył mu karę przeniesienia na inne

miejsce służbowe.

Od powyższego wyroku odwołanie na niekorzyść obwinionego, w części

dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł Minister Sprawiedliwości. Na podstawie

przepisu art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażącą niewspółmierność

orzeczonej kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce służbowe w stosunku do

przypisanych obwinionemu przewinień służbowych. Mając powyższe na uwadze

wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zaostrzenie orzeczonej kary i

wymierzenie kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie Ministra Sprawiedliwości jest zasadne. Skarżący podnosi, że Sąd

dyscyplinarny pierwszej instancji, akceptując zaproponowaną przez obwinionego i

zaaprobowaną przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego karę, zbyt duże znaczenie

przypisał temu, iż obwiniony przed objęciem urzędu sędziego nie odbył aplikacji

sądowej i asesury. Nie dostrzegł natomiast okoliczności, które rzutują na szczególną

naganność zachowania obwinionego, a które powinny być wzięte pod uwagę przy

doborze rodzaju kary dyscyplinarnej.

Analiza pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu dyscyplinarnego pierwszej

instancji potwierdza zasadność tych zarzutów.

Argumenty o nieodbyciu przez obwinionego aplikacji sądowej i asesury, miały

duże znaczenie przy wymiarze kary za przewinienia obwinionego popełnione na

początku jego służby sędziowskiej. Jednak ich znaczenie dla wymiaru kary w

obecnym postępowaniu dyscyplinarnym nie może być tożsame z tym, jakie miały one

w poprzedniej, prawomocnie zakończonej sprawie. O ile bowiem w okresie po

powołaniu na stanowisko sędziowskie, popełniane przez obwinionego uchybienia,

polegające na nieterminowym podejmowaniu czynności, można było tłumaczyć

wspomnianymi okolicznościami odnoszącymi się do trudności w opanowaniu

technicznej strony pracy sędziego, o tyle w aktualnie toczącym się postępowaniu, gdy

15

zarzut dotyczy przewinienia popełnionego po upływie niemal trzech lat od czasu

objęcia urzędu nie można, przy ocenie zachowania sędziego, przywiązywać

istotniejszego znaczenia do wpływu ewentualnych braków warsztatowych, na jego

całkowitą bezczynność, czy rażącą przewlekłość w podejmowaniu czynności w

poszczególnych sprawach. Wykonując obowiązki sędziego przez okres trzech lat,

obwiniony miał wystarczającą ilość czasu potrzebną na usunięcie braków

warsztatowych.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zbagatelizował nadto te okoliczności, które

wprost świadczą o lekceważącym stosunku obwinionego do powierzonych mu zadań.

Jak słusznie wskazuje skarżący, przewinienie będące przedmiotem niniejszego

postępowania dyscyplinarnego zostało popełnione, pomimo że na stwierdzone

uchybienia zwracali obwinionemu uwagę jego przełożeni oraz mimo tego, iż sędzia

był świadomy tego, że za podobne zachowania popełnione we wcześniejszym okresie

zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie dyscyplinarne.

Zatem nie można odmówić słuszności skarżącemu, że Sąd pierwszej instancji

zbyt duże znaczenie przypisał okolicznościom łagodzącym, nie wziął zaś pod uwagę

okoliczności obciążających wskazanych w odwołaniu, co w rezultacie doprowadziło

do wymierzenia rażąco niewspółmiernej kary. Wydaje się, że wymierzenie kary w

niniejszej sprawie było nie tyle wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności

mających wpływ na wymiar kary, co rezultatem zaaprobowania kary zaproponowanej

przez obwinionego, wymierzeniu której nie sprzeciwił się Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego.

Jednak wniosek Ministra Sprawiedliwości o zmianę zaskarżonego wyroku

poprzez orzeczenie kary zdjęcia z urzędu nie jest trafny.

Przede wszystkim do wydania orzeczenia w niniejszej sprawie doszło w trybie

dobrowolnego poddania się karze przewidzianego w art. 387 § 1 k.p.k., a więc bez

przeprowadzania postępowania dowodowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego –

Sądu Dyscyplinarnego wyrażano niejednokrotnie pogląd o dopuszczalności

stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym instytucji określonej w art. 387 § 1 k.p.k.

(wyroki Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 17 czerwca 2003 r., SNO

33/03, OSNSD 2003, zeszyt I, nr 15, s. 101; z dnia 29 października 2003 r., SNO

48/03, OSNSD 2003 r., zeszyt II, nr 60, s. 56; z dnia 25 maja 2005 r., SNO 23/05,

OSNwSD 2005, nr 10, s. 56).

Wiadomo, że stosowanie trybu przewidzianego w art. 387 k.p.k. w postępowaniu

dyscyplinarnym następuje w wyniku odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu

postępowania karnego (art. 128 u.s.p.). Nie wdając się w powszechnie w orzecznictwie

przyjmowane (opisane w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r., I

KZP 8/06, OSNKW 2006, z. 10, poz. 87) reguły odpowiedniego przenoszenia

przepisów procedury karnej do innych postępowań, jest oczywiste, że odpowiednie

16

stosowanie danego przepisu jest dopuszczalne, jeżeli przepis ten daje się zastosować w

innym modelu postępowania, nie zaburzając jego istoty i funkcji. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego w dotychczasowych rozważaniach co do

możliwości stosowania art. 387 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym nie brano pod

uwagę, że w postępowaniu dyscyplinarnym istnieje możliwość zaskarżenia

zwyczajnym środkiem odwoławczym orzeczenia sądu dyscyplinarnego przez

podmioty nie będące stronami tego postępowania i z tego powodu nie biorące udziału

w procesie uzgadniania treści orzeczenia. Istota i sens instytucji określonej w art. 387

k.p.k. polega natomiast na tym, że wszystkie podmioty, które mają prawo zaskarżenia

warunków na jakich doszło do wydania wyroku, w procesie tej ugody uczestniczą.

Jeżeli zatem z specyficznym modelu postępowania dyscyplinarnego, prawo

zakwestionowania warunków dobrowolnego poddania się karze, mają także podmioty,

które nie będąc stronami postępowania dyscyplinarnego, nie uczestniczą w procedurze

dobrowolnego poddania się karze, to zastosowanie tej instytucji w postępowaniu

dyscyplinarnym byłoby sprzeczne z jej istotą.

Przecież stosowanie tej instytucji w postępowaniu karnym ma służyć

uproszczeniu, a przede wszystkim przyspieszeniu tego postępowania. Realizacji tych

funkcji sprzyja to, że uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze jest

uzależnione od stanowiska wszystkich podmiotów, które mogą zaskarżyć wyrok

uwzględniający wniosek o dobrowolne poddanie się karze.

Możliwość zaskarżenia w postępowaniu dyscyplinarnym wyroku wydanego w

uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze, w drodze zwyczajnego

środka odwoławczego, przez podmioty niebiorące udziału w postępowaniu

dyscyplinarnym, podważa racje funkcjonalne stosowania tej instytucji, nie służy

bowiem przyspieszeniu postępowania. Zarówno Minister Sprawiedliwości jak i

Krajowa Rada Sądownictwa, choć nie są stronami postępowania dyscyplinarnego i

przez to nie mają możliwości sprzeciwienia się wnioskowi obwinionego, mają jednak

prawo wniesienia odwołania od wyroku sądu pierwszej instancji, w tym

rozstrzygnięcia co do kary. Przy czym w przypadku wniesienia odwołania na

niekorzyść obwinionego przez te podmioty, sąd odwoławczy, uznając zasadność

podniesionych w takim odwołaniu zarzutów, nie ma w zasadzie możliwości zmiany

zaskarżonego wyroku na niekorzyść, gdyż z reguły naruszałoby to prawo obwinionego

do obrony. W takim wypadku istnieje na ogół konieczność uchylenia wyroku sądu

pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na zasadach

ogólnych. Zatem przeszkodą w stosowaniu w postępowaniu dyscyplinarnym instytucji

dobrowolnego poddania się karze jest właśnie możliwość zaskarżenia wyroku nie

tylko przez podmioty biorące udział w postępowaniu mediacyjnym, które miały

sposobność zajęcia stanowiska co do wniosku o dobrowolne poddanie się karze.

17

Odnośnie do sytuacji procesowej w tej konkretnej sprawie, podnieść trzeba, że

warunkiem stosowania instytucji określonej w art. 387 k.p.k. jest wymóg, by

okoliczności popełnienia przestępstwa przez oskarżonego nie budziły wątpliwości. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącego stosowania instytucji dobrowolnego

poddania się karze w postępowaniu karnym wskazuje się, że chodzi przy tym nie tylko

o kwestie sprawstwa oskarżonego, ale o wszystkie okoliczności, które mają znaczenie

dla ustalenia zakresu odpowiedzialności oskarżonego, w tym także o właściwą ocenę

prawną czynu będącego przedmiotem osądu. Stwierdzenie jakichkolwiek wątpliwości

powinno skutkować nieuwzględnieniem wniosku i przeprowadzeniem postępowania

dowodowego (tak m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 31 października 2008 r., II

KK 198/08, Lex 468646; z dnia 24 października 2007 r., IV KK 333/07, Lex 346223).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie kwestia oceny prawnej zachowań

obwinionego sędziego musi budzić wątpliwości.

Wskazać trzeba, że prawomocnym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r., SNO

38/08, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego skazujący sędziego Sądu Rejonowego za kilka odrębnych przewinień

służbowych, uznając zachowania obwinionego za jedno przewinienie służbowe z art.

107 § 1 u.s.p. i wymierzył za nie jedną karę dyscyplinarną. W pisemnym uzasadnieniu

wyroku Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wskazał, że zachowania zarzucane

obwinionemu cechowało podobieństwo wynikające zarówno z ich rodzaju (naruszenie

przepisów postępowania), jak i skutku (spowodowanie przewlekłości postępowania).

Podniósł, że zachowania te pozostawały w bliskim związku czasowym (lata 2004-

2006), w którym to okresie utrzymywał się stan nieuzasadnionej przewlekłości w

wielu sprawach karnych. Z uwagi na to Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, mimo że

szczegóły zachowań obwinionego różniły się, uznał zachowania obwinionego za jedno

przewinienie służbowe z art. 107 § 1 u.s.p. i wymierzył za nie jedną karę

dyscyplinarną.

Zarzuty w niniejszym postępowaniu dotyczyły m.in. niewyznaczania przez

obwinionego sędziego w okresie od 2005 r. do 2007 r. terminów rozpraw i posiedzeń,

niesporządzania do 2007 r. pisemnych uzasadnień wyroków wydanych w roku 2005 i

2006. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał obwinionego sędziego za winnego

popełnienia przewinienia służbowego popełnionego w sposób opisany w zarzutach

rzecznika dyscyplinarnego i, przyjmując, że czyny te stanowią jedno przewinienie

służbowe, wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Nie ulega wątpliwości, że gdyby niektóre z zachowań sędziego, ujawnionych

już po zakończeniu poprzedniego postępowania dyscyplinarnego, a będących

przedmiotem niniejszego postępowania, były oceniane łącznie z zachowaniami

objętymi uprzednim prawomocnym wyrokiem, z pewnością tworzyłyby konstrukcję

jednego przewinienia dyscyplinarnego. W poprzednim postępowaniu dyscyplinarnym

18

przedmiotem postępowania były zachowania obwinionego popełnione w okresie do

dnia 23 listopada 2006 r., polegające na naruszeniu przepisów postępowania karnego,

których skutkiem było spowodowanie rażącej przewlekłości postępowania. Jak zostało

powyżej wskazane, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że skoro zachowania

zarzucane obwinionemu cechowało podobieństwo wynikające zarówno z ich rodzaju

(naruszenie przepisów postępowania), jak i skutku (spowodowanie przewlekłości

postępowania), oraz że pozostawały w bliskim związku czasowym, w którym to

okresie utrzymywał się stan nieuzasadnionej przewlekłości w wielu sprawach karnych,

mimo, że szczegóły zachowań obwinionego różniły się, to stanowią one jedno

przewinienie służbowe z art. 107 § 1 u.s.p. i wymierzył za nie jedną karę

dyscyplinarną. Podnieść należy, że gdyby niektóre z zachowań obwinionego,

będących przedmiotem niniejszego postępowania dyscyplinarnego, były oceniane

łącznie z zachowaniami objętymi uprzednim prawomocnym wyrokiem, tworzyłyby

konstrukcję jednego przewinienia służbowego popełnionego w okresie do dnia 23

listopada 2006 r. Tytułem przykładu wskazać trzeba, że w obecnie toczącym się

postępowaniu dyscyplinarnym rzecznik dyscyplinarny wniósł o ukaranie sędziego

Sądu Rejonowego m.in. za spowodowanie przewlekłości postępowania w sprawie KO

70/05, II K 411/02, w której wniosek kuratora o zarządzenie kary pozbawienia

wolności wpłynął do sądu dnia 16 lutego 2005 r., został zaś rozpoznany dnia 30

sierpnia 2006 r., jak również w sprawie Ko 76/05, II K 459/00, w której wniosek

skazanego o odroczenie kary pozbawienia wpłynął do sądu dnia 21 lutego 2005 r.,

został zaś rozpoznany dnia 24 maja 2006 r.

Należy więc rozważyć, czy w takim przypadku fakt prawomocnego skazania

wyrokiem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 czerwca 2008 r.

sędziego Sądu Rejonowego za przewinienie służbowe, polegające na naruszaniu w

okresie 2004-2006 przepisów postępowania, których skutkiem było spowodowanie

rażącej przewlekłości postępowania, powoduje stan rzeczy osądzonej co do zachowań

sędziego popełnionych w tym okresie, a polegających właśnie na naruszeniu

przepisów postępowania, których skutkiem było spowodowanie przewlekłości.

W orzecznictwie sądów dyscyplinarnych dominuje pogląd, że przy rozstrzyganiu

spraw z zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej możliwe jest odwołanie się do

przepisów części ogólnej Kodeksu karnego, zwłaszcza w zakresie oparcia przesłanek

odpowiedzialności dyscyplinarnej na zasadzie winy, zasad wymierzenia kar (tak m.in.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w wyroku z dnia 5 listopada 2003 r., SNO

67/03). Przyjmuje się również, iż możliwa jest konstrukcja jednego przewinienia

dyscyplinarnego w odniesieniu do podobnych zachowań, dokonanych w krótkich

odstępach czasu i w konsekwencji wymierzenie za nie jednej kary dyscyplinarnej

(wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 8 października 2004 r.,

SNO 42/04). Zatem skoro w postępowaniu dyscyplinarnym dopuszcza się możliwość

19

stosowania instytucji czynu ciągłego, to należałoby w konsekwencji uznać, tak jak to

uznaje się na gruncie art. 12 k.k., że prawomocne skazanie za przewinienie

dyscyplinarne polegające na podobnych zachowaniach, dokonanych w krótkich

odstępach czasu, stoi na przeszkodzie ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.,

ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania będące elementami tego

czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia. Powaga rzeczy

osądzonej nie będzie natomiast obejmować zachowań wykraczających poza czas

popełnienia przewinienia ustalonego w tym wyroku. Zatem skoro rzecznik

dyscyplinarny zarzucał w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym sędziemu Sądu

Rejonowego wielokrotne naruszenie przepisów postępowania, których skutkiem było

powstanie przewlekłości postępowania, zaś niektóre z tych zachowań, gdyby zostały

ujawnione wcześniej, stanowiłyby z pewnością element przewinienia służbowego, za

które obwiniony sędzia został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Najwyższego –

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 czerwca 2008 r., SNO 38/08, to sytuacja ta nakazywała

rozważenie przez Sąd pierwszej instancji zakresu powagi rzeczy osądzonej. Potrzeba

zaś rozważenia zakresu powagi rzeczy osądzonej powodowała, że okoliczności czynu

nie mogły nie budzić wątpliwości.

Ponadto na podstawie istniejącego stanu sprawy, nie sposób było stwierdzić, że

okoliczności dokonania czynu opisanego w pkt c) zarzutów Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego nie budzą wątpliwości. Obwiniony sędzia nie składał w

przedmiotowej sprawie wyjaśnień ani w toku postępowania prowadzonego przez

rzecznika dyscyplinarnego, ani przed sądem dyscyplinarnym. Na rozprawie w dniu 22

września 2008 r. obwiniony również nie składał wyjaśnień, w tym również nie

wskazał, czy przyznaje się do popełnienia zarzucanych mu zachowań. Złożył jedynie

wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Na pytanie rzecznika dyscyplinarnego

oświadczył, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych. To nie oznacza jednak, że

wyjaśniona została kwestia antydatowania korespondencji przez obwinionego.

Ponadto rozważenia wymagało również to, czy zachowanie opisane w tym punkcie

powinno zostać zakwalifikowane jako element przewinienia służbowego,

polegającego na naruszaniu przepisów postępowania karnego, których skutkiem było

spowodowanie przewlekłości, czy też może stanowiło ono inną postać deliktu

dyscyplinarnego, a mianowicie uchybienie godności urzędu. Obwinionemu bowiem

zarzucono, że „w dniu 9 października 2006 r. okazał Kierownikowi Sekretariatu

Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Jolancie F. akta sprawy II K 171/02 przeciwko

Zofii J. wraz z uzasadnieniem opatrzonym tą sygnaturą, w wyniku czego odnotowała

ona w kontrolce uzasadnień sporządzenie tego uzasadnienia, zaś w rzeczywistości

uzasadnienie to nie było sporządzone przez okres 8 miesięcy i 26 dni, bowiem

sporządził je dopiero w wyniku interwencji Sądu Okręgowego w dniu 19 czerwca

2007 r., a w dniu 21 czerwca 2007 r. wypisał osobiście potwierdzenia nadania

20

korespondencji stronom ze wsteczną datą 14 czerwca 2007 r.” Zatem zarówno

okoliczności dokonania czynu opisanego w pkt c) zarzutów rzecznika

dyscyplinarnego, jak również ocena prawna tego zachowania nie pozwalały

uwzględnić wniosku sędziego o dobrowolne poddanie się karze.

Z powodów opisanych powyżej zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji

wniosku obwinionego o dobrowolne poddanie się karze stanowiło rażące naruszenie

art. 387 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. Stwierdzenie zaś tak rażącego naruszenia

przepisów postępowania powoduje, że uchylenie zaskarżonego wyroku w części

dotyczącej jedynie orzeczenia o karze byłoby rażąco niesprawiedliwe (art. 440 k.p.k.

w zw. z art. 128 u.s.p.).

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten ewentualnie pominie zachowania

obwinionego objęte powagą rzeczy osądzonej, stosując w tym zakresie przepis art. 17

§ 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. Powaga rzeczy osądzonej nie będzie natomiast

obejmować tych zachowań obwinionego, których czas popełnienia przewinienia

służbowego wykracza poza okres ustalony w wyroku Sądu Najwyższego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 4 czerwca 2008 r., SNO 38/08. Sąd również powinien

wyjaśnić czy obwiniony nakłaniał pracowników sekretariatu do antydatowania

korespondencji lub sam takiego antydatowania dokonał, a w przypadku ustalenia, że

miało to miejsce, rozważyć ocenę prawną tego zachowania pod kątem uchybienia

godności urzędu. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny ponadto będzie musiał

szczegółowo rozważyć wszystkie okoliczności, tak łagodzące jak obciążające, mające

wpływ na wymiar kary oraz szkodliwość przypisanych obwinionemu przewinień (na

tle na nowo dokonanego opisu czynu) i dopiero na tym tle rozstrzygnąć o rodzaju

adekwatnej kary dyscyplinarnej. Pamiętać przy tym trzeba, że nie powinien mieć przy

ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowania przepis art. 434 § 3 k.p.k., albowiem

stosowanie tego przepisu powinno być ograniczone tylko do sytuacji, gdy oskarżony

(obwiniony) skazany, na swój wniosek, w trybie art. 387 k.p.k., następnie odwołuje się

od orzeczenia skazującego, zarzucając naruszenie jego prawa do obrony.

Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w wyroku.