II PK 187/08

Sygn. akt II PK 187/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca)

SSA Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa M. D.

przeciwko D.P. Zespół Elektrociepłowni S.A. w P.

o odszkodowanie, odprawę pieniężną ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 lutego 2009 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 22 lutego 2008 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę (dwa

tysiące siedemset) 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

2

UZASADNIENIE

Powód Maciej D. domagał się – po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa -

od pozwanego D.P. Zespół Elektrociepłowni S.A. zasądzenia odszkodowania za

nieuzasadnione i dokonane z naruszeniem prawa rozwiązanie stosunku pracy bez

wypowiedzenia z winy pracownika a także odprawy z tytułu rozwiązania stosunku

pracy z przyczyn niedotyczących pracownika oraz odszkodowania na podstawie

układu zbiorowego pracy.

Oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy uzasadnione zostało

nieprzestrzeganiem przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy a także

przepisów przeciwpożarowych oraz naruszenie obowiązku dbałości o dobro

pracodawcy w ten sposób, że w dniu 8 lipca 2004 r. przebywając na terenie

zakładu pracy w dniu wolnym od pracy bez zgody przełożonego odpalił race

świetlne z dachu maszynowni przez co stworzył poważne zagrożenie dla

funkcjonowania zakładu pracy i miasta przez co naraził pracowników i mienie

pracodawcy na niebezpieczeństwo.

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. wyrokiem z

dnia 9 czerwca 2006 r. oddalił powództwo w całości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia

sprawy stały się następujące ustalenia faktyczne. W dniu 7 lipca 2004 r. powód

pytał swych kolegów z pracy gdzie można nabyć fajerwerki. Ustalono, że powód

zakupił takie fajerwerki w sklepie w C.. W dniu 8 lipca 2004 r. mimo, iż przebywał

na urlopie wypoczynkowym, powód ok. godziny 22.20 nie posiadając wymaganej

zgody samowolnie wszedł na teren zakładu pracy z duża torbą, w której znajdowały

się materiały pirotechniczne. Strażnik wpuścił powoda mimo, że nie „odbił” on karty

magnetycznej. Wejście powoda zarejestrowały kamery telewizji przemysłowej.

Przed wyjściem z domu powód pokłócił się z żoną.

Następnie, jak ustalił sąd I instancji powód udał się na dach maszynowni,

gdzie ustawił i odpalił 25 rac świetlnych połączonych lontem a następnie opuścił

dach maszynowni. Ok. godziny 22.30 nastąpiło odpalenie materiałów

pirotechnicznych. Strażnicy udali się w pobliże budynku maszynowni, jednak nie

zdołali zatrzymać sprawcy, znaleźli jedynie pozostałości po odpalonych racach na

dachu maszynowni.

3

Po uzyskaniu w dniu 9 lipca 2004 r. przez prezesa Zarządu pozwanego

raportu o zaistniałej sytuacji zawiadomiono Policję. Wszczęto także postępowanie

wyjaśniające. W 5 lub 6 dniu po zdarzeniu powód odbył rozmowę z prezesem

Zarządu pozwanego, nie przyznając się do czynu z dnia 8 lipca 2004 r. Ochrona

sporządziła dla Zarządu dwa raporty dotyczące zdarzenia dostarczone temu

organowi w dniach 14 lipca i 29 lipca 2004 r.

W dniu 12 sierpnia 2004 r. wręczono powodowi oświadczenie o rozwiązaniu

stosunku pracy.

Kluczowe w sprawie ustalenia dotyczące sprawstwa odpalenia rac przez

powoda zostały poczynione na podstawie dowodów pośrednich. Koledzy powoda z

pracy potwierdzili jego zamiar nabycia rac, potwierdzono także fakt ich nabycia

przez powoda. Stwierdzone zostało wejście powoda na teren zakładu pracy w dniu

8 lipca 2004 r. ok. godziny 22.20 bez rejestracji; powód miał ze sobą znacznych

rozmiarów torbę. Powód w tym dniu przebywał na urlopie wypoczynkowym. Sąd

Rejonowy swe ustalenia poczynił na podstawie powyższych dowodów wyciągając z

nich wnioski z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania.

Apelację od wyroku skierował powód zarzucając Sądowi Rejonowemu

naruszenie art. 233 k.p.c. przez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów a

także naruszenie art. 231 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.

Wyrokiem z dnia 27 października 2006 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w P.

oddalił apelację powoda. Sąd Okręgowy podtrzymał ustalenia faktyczne poczynione

przez Sąd Rejonowy wraz i podzielił rezultaty oceny materiału dowodowego,

przeprowadzoną przez ten Sąd.

Od wyroku wniesiona została przez powoda skarga kasacyjna, zawierająca

zarzuty naruszenia art. 231 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.

oraz art. 233 § 1 k.p.c.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i

przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd

Najwyższy w ramach wytycznych polecił Sądowi Okręgowemu ustalić:

1. Jakie materiały pirotechniczne nabył powód i czy torba powoda mieściła rac

odpalonych z dachu budynku,

2. Czy torba powoda mogła być wypełniona fajerwerkami,

4

3. Czy wykonanie przez powoda wszystkich czynności w ciągu 10 minut

dzielących zdarzenie od momentu wejścia na teren zakładu było możliwe,

4. Wyjaśnienia okoliczności wyjścia powoda M. D.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 22

lutego 2008 r. oddalił apelację powoda. Sąd dokonał wnikliwej oceny materiałów

zgromadzonych w aktach postępowania karnego, w szczególności przez ocenę

zeznań powoda składanych w tym postępowaniu oraz na różnych etapach

postępowania w niniejszej sprawie. Wskazał Sąd na istotne rozbieżności w tych

zeznaniach co do zakresu działań, które miał podejmować powód na terenie

zakładu, przyczyn przebywania na tym terenie a także zachowań, jakie przejawiał

powód przebywając u pracodawcy w nocy z 8 na 9 lipca 2004 r.

Ponadto Sąd, jak wynika z uzasadnienia, poczynił ustalenia możliwości

wykonania czynności od momentu przejścia przez bramę zakładu do momentu

odpalenia rac. Sąd oparł te ustalenia na podstawie znajdujących się w sprawie

dokumentów i swego doświadczenia. Na tej podstawie Sąd wyliczył, że w ciągu 10

minut powód mógł wykonać wszystkie czynności łącznie z odpaleniem fajerwerków.

Obliczył Sąd także, zgodnie z oczekiwaniem Sądu Najwyższego, rozmiary torby

wniesionej przez powoda, ustalił wymiary opakowania fajerwerków i stwierdził, że

opakowanie to mogło zmieścić się w torbie nawet razem z ubraniami, które miał –

jak sam twierdził – wnieść powód.

Zaniechał natomiast Sąd dodatkowego ustalenia okoliczności opuszczenia

przez powoda terenu zakładu pracy przyjmując, że stało się to zgodnie z jego

zeznaniami tj. ok. godz. 5.20-5.30 przez bramę zakładu.

Skargę kasacyjną od wyroku ponownie wywiódł powód. Podniósł w niej

zarzuty naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c., art. 39820

k.p.c., art.

228 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c., art. 235 k.p.c. i 328 § 2 k.p.c.

Zarzuty te w istocie sprowadzały się do zakwestionowania trybu dokonania ustaleń

możliwości pokonania przez powoda odległości od bramy na dach budynku

maszynowni a także zarzutu zastosowania wykładni prawa odmiennej od wykładni

przyjętej przez Sąd Najwyższy.

5

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 3983

§ 3 k.p.c.

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznający sprawę w niniejszym składzie

uznaje, że skarga kasacyjna zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych

dokonanych przez Sąd Okręgowy i dokonanej przez ten Sąd oceny dowodów. Jak

wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (por. dla przykładu postanowienie z dnia 9

stycznia 2008 r. sygn. III UK 88/07) każdy zarzut, stanowiący polemikę z

ustaleniami faktycznymi sądu II instancji, nawet ukryty pod pozorem błędnej

wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego jest a

limine niedopuszczalny.

Z tego względu rozpoznaniu podlegały jedynie zarzuty nieważności

postępowania oraz zarzut dotyczący związania Sądu Okręgowego wykładnią prawa

dokonaną przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie dopatruje się w działaniach Sądu

Okręgowego nieważności postępowania polegającej na naruszeniu prawa strony

powodowej do obrony. Działanie Sądu Okręgowego, które kwestionuje skarżący,

stanowiły w istocie przejaw zastosowania zasad doświadczenia życiowego w

ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym szkicu

sytuacyjnego). Ustalanie czasu potrzebnego na przemarsz czy wejście po

schodach nie wymaga prowadzenia eksperymentu procesowego. Okoliczności te

znane są każdemu na podstawie obserwacji życia codziennego. Tym samym

zagadnienie oceny materiału dowodowego przy użyciu zasad doświadczenia

życiowego nie powinno być przenoszone na płaszczyznę samego prowadzenia

postępowania dowodowego. Zarzut nieważności postępowania jest więc

nieuzasadniony.

Również za nieuzasadniony należy uznać zarzut niezastosowania się przez

Sąd Okręgowy do wykładni prawa zaprezentowanej przez Sąd Najwyższy. Sąd

Okręgowy otrzymał jedynie wytyczne przeprowadzenia określonych ustaleń, co też

w toku ponownego postępowania uczynił. Przeprowadzona analiza materiału

dowodowego ma charakter gruntowny i szeroki, wnioski jakie Sąd wywiódł z

6

ustalonych faktów mają charakter logiczny. Należy uznać, że Sąd Okręgowy

wykonał przedstawione mu wytyczne. Ponieważ nie był przy tym związany

dokonaną przez Sąd Najwyższy wykładnią prawa, jego postępowanie nie może być

oceniane przez pryzmat naruszenia art. 39820

k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

/tp/