I PK 180/08

Wyrok z dnia 9 marca 2009 r.

I PK 180/08

Ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę przewidzianej w art. 39

k.p. podlega pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia

wieku emerytalnego wskazanego w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jedno-

lity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), jeżeli z osiągnięciem tego

wieku nabędzie prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach

lub w szczególnym charakterze na podstawie tego przepisu.

Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy

Kwaśniewski, Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca

2009 r. sprawy z powództwa Stanisława O. przeciwko Przedszkolu [...] w T.M. o

przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okrę-

gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim z dnia

20 maja 2008 r. [...]

1) u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację strony pozwanej od wyroku

Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 grudnia 2007 r.

[...];

2) zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 150 zł (sto pięćdzie-

siąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 5

grudnia 2007 r. uznał za bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę dokonane

Stanisławowi O. przez pozwane Przedszkole [...] w T.M. Sąd pierwszej instancji usta-

lił, że powód urodził się 11 lutego 1951 r., a zatem w dniu 11 lutego 2011 r. ukończy

60 lat. Pracę zawodową rozpoczął 17 czerwca 1969 r. i pracował do 20 sierpnia 1969

2

r. jako pracownik sezonowy w Spółdzielni Inwalidów „P.” w T.M. Następnie był za-

trudniony w Zakładach Włókien Chemicznych „W.” w T.M. w okresach: od 30 kwiet-

nia 1970 r. do 13 lipca 1970 r. i od 16 grudnia 1971 r. do 28 października 1997 r. Od

3 listopada 1997 r. do 30 marca 1998 r. przebywał na zasiłku dla bezrobotnych, a 1

kwietnia 1998 r. podjął pracę w pozwanym Przedszkolu. W okresach: od 16 grudnia

1971 r. do 15 marca 1973 r. oraz od 6 stycznia 1974 r. do 28 października 1997 r. (z

wyłączeniem miesiąca kwietnia 1995 r.) wykonywał pracę w warunkach szczegól-

nych przy produkcji włókien chemicznych jako przędzarz. Powód nie przystąpił do

otwartego funduszu emerytalnego.

W dniu 28 września 2007 r. strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę

o pracę z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska w związku ze

zmianami organizacyjnymi.

W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie zostało dokonane z naruszeniem

art. 39 k.p., według którego pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pra-

cownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego,

jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnię-

ciem tego wieku. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wynikający z tego przepisu zakaz

wypowiedzenia odnosi się nie tylko do pracowników spełniających przesłanki nabycia

świadczenia emerytalnego w wieku powszechnie przewidzianym dla ubezpieczonych

w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpie-

czeń Społecznych, ale również do pracowników zatrudnionych w szczególnych wa-

runkach lub w szczególnym charakterze, w stosunku do których wiek emerytalny zo-

stał obniżony na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w

sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

lub w szczególnym charakterze. Do takich osób należy zaś powód, albowiem z osią-

gnięciem obniżonego wieku emerytalnego (60 lat) spełni warunki uprawniające do

emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, wynikające z art. 184 ustawy z

dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecz-

nych. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r.,

którzy w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnie-

nia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepi-

sach dotychczasowych oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27 ustawy (co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn), przysłu-

guje emerytura po osiągnięciu obniżonego wieku emerytalnego przewidzianego w

3

art. 32 ustawy, pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalne-

go oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pra-

cownikiem. Powód w dniu 1 stycznia 1999 r. miał już pełny staż ubezpieczeniowy, tj.

25 lat pracy, w tym wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach - 15

lat. Nie przystąpił także do otwartego funduszu emerytalnego, a zatem po ukończe-

niu 60 lat życia nabędzie prawo do emerytury. Skoro zaś wiek emerytalny osiągnie

11 lutego 2011 r., to od 11 lutego 2007 r. pozostawał pod ochroną przed wypowie-

dzeniem umowy o pracę przewidzianą w art. 39 k.p. Tym samym wypowiedzenie

doręczone mu 28 września 2007 r. naruszało ten przepis, co czyni uzasadnionym

jego roszczenie o uznanie czynności pracodawcy za bezskuteczną.

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunal-

skim, po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej, wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r.

zmienił zaskarżony przez nią wyrok Sądu Rejonowego w całości w ten sposób, że

oddalił powództwo. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd pierwszej instancji dokonał

błędnej wykładni art. 39 k.p., uznając że za wiek emerytalny, o którym w nim mowa,

uznawać należy także obniżony wiek emerytalny, po osiągnięciu którego pracowni-

kom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy-

sługuje emerytura. Zdaniem Sądu Okręgowego, przywołany przez Sąd Rejonowy dla

uzasadnienia tej tezy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I PKN

141/01 (OSNP 2004 nr 5, poz. 46), jest orzeczeniem odosobnionym, a bardziej prze-

konujący jest pogląd przeciwny, „znajdujący oparcie w wypowiedziach przedstawicieli

doktryny i nowszym orzecznictwie sądów”, zgodnie z którym przez wiek emerytalny z

art. 39 k.p. należy rozumieć wiek przewidziany „w przepisach o ubezpieczeniu spo-

łecznym”, czyli aktualnie 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet.

Sąd drugiej instancji zwrócił nadto uwagę, iż „stosownie do reformy emerytal-

nej wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. niższy wiek emerytalny został zachowany

jako obowiązujący także w stosunku do urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. górni-

ków i kolejarzy. Dlatego też w odniesieniu do takich pracowników pozostaje aktualne

wyjaśnienie, że wiek emerytalny. w rozumieniu art. 39 k.p., dla pracownika kolejowe-

go w odniesieniu do mężczyzn wynosi 60 lat. Jest to dla nich normalna emerytura,

chociaż obiektywnie rzecz ujmując jest ona przyznawana wcześniej niż pozostałym

obywatelom. Należy jednak odróżnić emeryturę przyznawaną szczególnym zawo-

dom, dla których wiek emerytalny jest niższy od wieku emerytalnego dla ogółu społe-

czeństwa (np. dla kolejarzy) od prawa do wcześniejszej emerytury (przyznawanej po

4

spełnieniu odpowiednich warunków powszechnie obywatelom). Do przypadków

przejścia na tzw. wcześniejszą emeryturę okres ochronny przewidziany w art. 39 k.p.

nie znajduje zastosowania, ponieważ wiek, w którym możliwe jest skorzystanie z

tego świadczenia, nie jest powszechnym wiekiem emerytalnym”.

Niezależnie od tego uzasadnione wątpliwości, w ocenie Sądu odwoławczego,

budzi stanowisko Sądu Rejonowego o spełnieniu przez powoda warunków upraw-

niających do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W zebranym ma-

teriale nie ma bowiem dowodu, iż powód przepracował w takich warunkach co naj-

mniej 15 lat, skoro świadectwo wykonywania takiej pracy nie pochodzi od podmiotu

uprawnionego do jego wystawienia, tj. pracodawcy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników za-

trudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), lecz od

syndyka masy upadłości.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł powód, opierając ją

na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 39 k.p., poprzez błędną wykład-

nię oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie

wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze, poprzez stwierdzenie, że świadectwo pracy nie odpowiada

warunkom formalnym, gdyż nie pochodzi od pracodawcy.

Wskazując na takie zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okrę-

gowego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie powoda do pracy

oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie

tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpozna-

nia i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, między innymi, że niższy od powszech-

nego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach jest

dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy

pracownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem tego wieku korzystają ze szczególnej

ochrony prawnej przewidzianej w art. 39 k.p., a przeciwne stanowisko Sądu Okręgo-

wego nie zasługuje na akceptację. Zupełnie chybione są także dywagacje tego Sądu

co do wad formalnych świadectwa pracy, albowiem Z.W.Ch. „W.” w dniu rozwiązania

z powodem umowy o pracę pozostawał w stanie upadłości, a zatem świadectwo

pracy musiało być wystawione przez syndyka masy upadłości działającego w imieniu

upadłego pracodawcy.

5

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W orzecznictwie Sądu Naj-

wyższego jednolicie prezentowane jest stanowisko, że przez wiek emerytalny, o któ-

rym mowa w art. 39 k.p., należy rozumieć wiek określony w przepisach emerytalnych

zezwalający na uzyskanie uprawnień w normalnym trybie, z uwzględnieniem, iż niż-

szy od powszechnego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze, górników, czy pracowników kolejowych

jest dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że

tacy pracownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego właściwego

dla tych kategorii zatrudnienia korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewi-

dzianej w art. 39 k.p (por. uchwałę pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Spo-

łecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85, wytyczne w

przedmiocie stosowania art. 45 k.p. - OSNCP 1985 nr 11, poz. 164, czy wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia: 29 lipca 1997 r., I PKN 227/97, OSNAPiUS 1998 nr 11, poz.

326; 28 marca 2002 r., I PKN 141/01, OSNP 2004 nr 5, poz. 86; 5 lutego 2004 r., I

PK 348/03, OSNP 2004 nr 24, poz. 417; uzasadnienie wyroku z dnia 9 lutego 2006

r., II PK 159/05, OSNP 2007 nr 1 - 2, poz. 3, jak również wyrok z dnia 8 lipca 2008 r.,

I PK 309/07). Zaprezentowana przez Sąd Rejonowy wykładnia art. 39 k.p. nie była

zatem oparta na odosobnionym orzeczeniu Sądu Najwyższego, jak przyjął Sąd od-

woławczy, a na jednolitych poglądach judykatury, które należy w pełni zaakceptować.

Odwołując się w szczególności do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia

28 marca 2002 r., I PKN 141/01, wskazać bowiem należy, że pojęcie wieku emery-

talnego jest ustawową kategorią prawa ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że

ustawodawca określa w tym dziale prawa wiek emerytalny, którego granice - de lege

lata - są uwarunkowane nie tylko kategorią płci, ale również rodzajami zatrudnienia,

które preferują wykonujących je pracowników do skorzystania z uprawnień emerytal-

nych w obniżonym wieku emerytalnym, uznanym przez ustawodawcę za normalny

wiek emerytalny dla ściśle określonych kategorii zatrudnienia. W obowiązującym sta-

nie prawnym ustawowym wiekiem emerytalnym jest wiek uprawniający do przejścia

na emeryturę na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emerytu-

rach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r.

Nr 39, poz. 353 ze zm., powoływanej dalej jako: „ustawa o emeryturach i rentach”).

6

Ustawa ta określa jednolity wiek emerytalny w zależności od płci pracownika wyno-

szący dla kobiety 60, a dla mężczyzny 65 lat. Równocześnie przejściowo utrzymuje

ona możliwość przejścia na emeryturę przez ubezpieczonych urodzonych przed

dniem 1 stycznia 1949 r., którzy spełnią warunki wymagane do nabycia uprawnień

emerytalnych przed osiągnięciem tzw. powszechnego wieku emerytalnego. Należą

do nich górnicy, pracownicy kolejowi, ale także pracownicy, o których mowa w ustę-

pach 2 i 3 art. 32 tej ustawy zatrudnieni w szczególnych warunkach lub w szczegól-

nym charakterze. Wiek emerytalny dla tych pracowników, rodzaje prac lub stanowisk

oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje

prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, które za-

wiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku eme-

rytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym

charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Aktualnie obowiązująca regulacja ustawo-

wa ostatecznie usuwa zatem kontrowersje niekiedy dostrzeganej kolizji pomiędzy

wiekiem emerytalnym określonym w tym akcie wykonawczym w granicach delegacji

ustawowej z art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), przewidującej określenie

rodzaju lub stanowisk pracy oraz warunków, na podstawie których przysługuje prawo

do emerytury w określonym wieku niższym niż wiek emerytalny - z terminologią

ustawową określającą jednolicie normalny (powszechny) wiek emerytalny (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1995 r., I PRN 33/95, OSNAPiUS 1995 nr 23,

poz. 291). Oznacza to, że niższy od powszechnego wiek emerytalny pracowników

zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest dla

nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy pra-

cownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego właściwego dla tych

kategorii zatrudnienia korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewidzianej w

art. 39 k.p. Innymi słowy, określony w tym przepisie zakaz wypowiedzenia umowy o

pracę obejmuje również pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub

w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia

ustawowo obniżonego wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych, jeżeli

dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnię-

ciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego.

Warto podkreślić, że ustawowo obniżonego wieku emerytalnego tych kategorii

pracowników nie sposób traktować jako ich przywileju pracowniczego, albowiem ob-

7

niżenie dotyczy instytucji prawa ubezpieczeń społecznych i wynika z legislacyjnego

założenia wcześniejszej utraty sprawności psychofizycznej do wykonywania prac w

szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ze względu na szczególne

uciążliwości związane w wykonywanym zatrudnieniem, co wymaga swoistej kom-

pensacji szczególnych obciążeń pracowniczych w sferze ubezpieczeń społecznych

właśnie przez obniżenie dla nich ustawowego wieku emerytalnego. Skoro jednak

wcześniejszy wiek emerytalny jest dla takich pracowników „normalnym" ustawowym

wiekiem emerytalnym, to korzystają oni z ochrony przewidzianej w art. 39 k.p. tylko

jeden raz i tylko wówczas, gdy dalszy okres zatrudnienia w okresie czterech lat do

osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego umożliwia im uzyskanie prawa do eme-

rytury z osiągnięciem tego wieku.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy z niezrozu-

miałych przyczyn utożsamił nabycie prawa do emerytury w obniżonym wieku przez

pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach z możliwością uzyskania

prawa do tzw. wcześniejszej emerytury. Wiekiem emerytalnym określonym w art. 39

k.p. nie jest bowiem istotnie wiek, który w świetle przepisów emerytalnych daje moż-

liwość przejścia na wcześniejszą emeryturę, na przykład na podstawie art. 29 ustawy

o emeryturach i rentach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2006 r., II PK

159/05, OSNP 2007 nr 1 - 2, poz. 3). Sąd drugiej instancji nie wziął jednak pod

uwagę, że o ile zarówno z art. 32 ust. 1, jak i z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i

rentach wynika, iż osobom spełniającym określone w nich warunki przysługuje eme-

rytura po osiągnięciu ustawowo obniżonego wieku emerytalnego, o tyle na tzw.

wcześniejszą emeryturę ubezpieczeni mogą przejść po spełnieniu określonych wa-

runków (np. art. 29, czy art. 31 ustawy o emeryturach i rentach). Ta różnica w ujęciu

nabywania prawa do świadczenia nie wynika przy tym ze względów stylistycznych,

czy redakcyjnych, lecz świadczy o charakterze tych uprawnień. Osoby zatrudnione w

szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze po osiągnięciu obniżonego

wieku emerytalnego nabywają bowiem emeryturę z mocy prawa, natomiast spełnia-

jące warunki do tzw. wcześniejszej emerytury dopiero wówczas, gdy wyrażą wolę

skorzystania z tego świadczenia, co może nastąpić zarówno tuż po ukończeniu 55 lat

przez kobietę, czy 60 lat przez mężczyznę, jak i w okresie późniejszym - do czasu

osiągnięcia wieku emerytalnego przewidzianego powszechnie dla wszystkich ubez-

pieczonych. Nie można zatem uznać, że ustawa o emeryturach i rentach określa inny

niż powszechnie obowiązujący wiek emerytalny osób spełniających warunki do tzw.

8

wcześniejszej emerytury w odróżnieniu od ubezpieczonych uzyskujących emeryturę

z tytułu pracy w warunkach szczególnych z mocy prawa z dniem osiągnięcia okre-

ślonego ustawowo wieku. Należy zwrócić uwagę, że w zakresie nabywania prawa do

emerytury z osiągnięciem ustawowo obniżonego wieku emerytalnego sytuacja pra-

cowników zatrudnionych w szczególnych warunkach nie różni się od sytuacji osób

spełniających warunki do emerytury górniczej czy kolejowej (emerytura takim ubez-

pieczonym przysługuje - art. 40 i art. 50a ustawy o emeryturach i rentach), stąd roz-

różnienie przez Sąd Okręgowy tych grup pracowników dla celów określenia ich wieku

emerytalnego w rozumieniu art. 39 k.p. nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach ubezpieczonym uro-

dzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku

przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

(1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w

wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz (2) okres składkowy

i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i

25 lat dla mężczyzn). Emerytura przysługuje ponadto pod warunkiem nieprzystąpie-

nia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przy-

padku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2). Ponieważ przepisy te rów-

nież dotyczą pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze-

gólnym charakterze i odwołują się do przepisów określających wiek emerytalny tej

kategorii ubezpieczonych, pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osią-

gnięcia wieku emerytalnego wskazanego w tym przepisie i któremu okres zatrudnie-

nia umożliwia uzyskanie emerytury na podstawie tego przepisu, podlega ochronie

przewidzianej w art. 39 k.p. Przeciwne stanowisko Sądu Okręgowego nie zasługuje

na uwzględnienie.

Z art. 39 k.p. wynika, że ochroną objęty jest pracownik, który z chwilą osią-

gnięcia wieku emerytalnego nabędzie prawo do emerytury, co zależy od spełnienia

pozostałych - obok wieku emerytalnego - przesłanek warunkujących prawo do tego

świadczenia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powód warunki te spełnił.

Nie przystąpił bowiem do otwartego funduszu emerytalnego, a przed dniem 1 stycz-

nia 1999 r. osiągnął wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 25 lat),

jak również określony na co najmniej 15 lat okres pracy w warunkach szczególnych.

Za całkowicie nieuprawnione należy bowiem uznać stanowisko Sadu drugiej instan-

9

cji, że spełnienie tej ostatniej przesłanki może budzić wątpliwości z uwagi na rzeko-

me braki formalne świadectwa wykonywania takiej pracy. Okoliczność, że świadec-

two to sporządził syndyk masy upadłości nie oznacza bowiem, że nie pochodzi ono

od pracodawcy powoda. Jeżeli bowiem pracodawca jest w stanie upadłości, to syn-

dyk masy upadłości z mocy samego prawa uzyskuje status podmiotu dokonującego

za takiego pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu

art. 31

k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2002 r., I PKN 171/01,

OSNP 2004 nr 7, poz. 121), a zatem sporządzone przez niego świadectwo wykony-

wania pracy w warunkach szczególnych jest dokumentem pochodzącym od praco-

dawcy pracownika.

Z powyższego wynika, że po ukończeniu 60 lat powód nabędzie prawo do

emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, a zatem jest chroniony przed

wypowiedzeniem umowy o pracę przez 4 lata poprzedzające osiągnięcie tego wieku,

co nastąpi 11 lutego 2011 r. Strona pozwana wypowiedziała mu tymczasem umowę

o pracę 28 września 2007 r., a zatem w okresie objętym zakazem z art. 39 k.p.

Wypowiedzenie uchybiało więc przepisom o wypowiadaniu umów o pracę w

rozumieniu art. 45 § 1 k.p., a przeciwne stanowisko Sądu Okręgowego narusza

prawo materialne, jak trafnie zarzucił skarżący.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39816

k.p.c. i art. 39821

w

związku z art. 108 § 1 i art. 98 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

========================================