II UK 353/08

Sygn. akt II UK 353/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z wniosku D. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.

o objęcie ubezpieczeniem społecznym,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 kwietnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 19 marca 2008 r.,

oddala skargę.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. wyrokiem z

dnia 21 marca 2007 r. oddalił odwołanie D. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 23 sierpnia 2006 r. obejmującej go ubezpieczeniem

2

społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w

okresach zgłaszanych przerw w prowadzeniu tej działalności. Wyrok ten zapadł w

następującym stanie faktycznym.

D. P. od 27 stycznia 2003 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą

w zakresie usług tartacznych na podstawie wpisu do ewidencji działalności

gospodarczej. Działalność tę „wyrejestrował” w dniu 14 czerwca 2006 r. W okresie

figurowania w ewidencji działalności gospodarczej ubezpieczony 23 razy

wyrejestrowywał się z ubezpieczeń społecznych w okresach objętych zaskarżoną

decyzją. Sąd Okręgowy ustalił, że w okresach zgłaszanych przerw ubezpieczony

prowadził działalność gospodarczą, a praktykowane przez niego „wyrejestrowanie”

z ubezpieczenia miało na celu zaoszczędzenie kosztów związanych ze składkami

na to ubezpieczenie. Sąd bowiem uznał, że okres oczekiwania na konkretne

zlecenie nie stanowi przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej. Brak

zleceń związany jest z ryzykiem osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a

spowodowany nim przestój w wykonywaniu czynności nie niweczy ciągłości w

prowadzeniu tej działalności. Stąd też Sąd uznał, że w okresach wynikających z

decyzji organu rentowego ubezpieczony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia

społecznego na podstawie art. 6 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz.

74 ze zm.) jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia

rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia jej zaprzestania (art. 13 pkt 4

ustawy systemowej).

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19

marca 2008 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego,

stwierdzając, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do

przyjęcia, że ubezpieczony w okresach zgłaszanych przerw zaprzestał

działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z zeznań ubezpieczonego,

dokonywał on „wyrejestrowań” z ubezpieczenia społecznego w okresach, kiedy

nie świadczył usług, a zgłaszał się do tego ubezpieczenia jedynie na czas

wykonywania zlecenia, ograniczając czas swojej aktywności do jedynie kilku dni w

danym miesiącu. Sąd podkreślił, że ubezpieczony w spornym okresie ani razu nie

wystąpił o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej swojej działalności.

3

Wywiódł, że z prowadzeniem działalności gospodarczej wiąże się podejmowanie

działań zmierzających do zaistnienia czynności gospodarczych. Rozpoczęcia i

zakończenia działalności gospodarczej nie można więc utożsamiać jedynie z

konkretnym transakcjami w zakresie świadczonych usług, albowiem pozostawanie

w gotowości do wykonywania tych usług, oczekiwanie na klienta jest również

elementem prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można uznać za

prowadzenie działalności gospodarczej jedynie tego okresu, kiedy dochodzi do

zapłaty za konkretną usługę lub kiedy realizowane jest określone zlecenie.

Ciągłość działalności gospodarczej nie zakłada wykonywania czynności w każdym

kolejnym dniu tygodnia, miesiąca czy w innych terminach. Przedsiębiorca

swobodnie dysponuje swoim czasem i samodzielnie określa częstotliwość

wykonywania konkretnych usług. Sąd zatem przyjął, że w okresach zgłaszanych

przerw w działalności ubezpieczony był w gotowości do świadczenia swoich usług,

w każdej chwili miał możliwość stawienia się do zakładu w celu realizacji usług.

Stąd zgłaszane przerwy były okresami oczekiwania na zlecenie i stanowiły

przejaw wykonywania działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny wskazał także,

że ”wyrejestrowanie” z ubezpieczenia społecznego nie jest dla organu rentowego

wiążące, bowiem o obowiązku ubezpieczenia społecznego rozstrzygają przepisy

prawa, a nie wola ubezpieczonego czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W

konkluzji przyjął, że w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji ubezpieczony

podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w oparciu o przepis art. 13

pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach ubezpieczony zarzucił

naruszenie prawa materialnego – art. 13 pkt 4 ustawy systemie ubezpieczeń

społecznych poprzez przyjęcie, że pomimo zawiadomienia organu rentowego

przerwach w prowadzeniu działalności gospodarczej ubezpieczony podlega

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i że jest to tożsame z obowiązkiem

opłacania składek na te ubezpieczenia. W ramach drugiej podstawy skarżący

podniósł zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w związku z § 2 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu

przeprowadzania kontroli płatników składek (Dz.U. Nr 164, poz. 116) w związku z

4

art. 231 k.p.c. przez bezpodstawne oparcie wyroku na domniemaniach

faktycznych i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania bądź

uchylenie tego wyroku i orzeczenie, że „w okresach tzw. wyrejestrowań powód nie

miał obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne,

rentowe, wypadkowe)”.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał

się na występowanie w niniejszej sprawie istotnego zagadnienia prawnego i

potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, tj. art. 13 pkt 4

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 14 ustawy z dnia 2 lipca

2004 r. o swobodzie gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). O

rozbieżności w orzecznictwie na tle tych przepisów świadczyć ma wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, z którego wynika że

podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu nie jest tożsame z

koniecznością opłacania składek na ubezpieczenie. Pogląd ten nie znalazł

akceptacji w orzecznictwie sądów powszechnych oraz w innych orzeczeniach

Sądu Najwyższego – w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03 oraz w

wyroku z dnia 16 maja 2006 r., I UK 298/05. Wyrażono tam odmienne stanowisko,

że faktyczne niewykonywanie działalności w okresie oczekiwaniu na kolejne

zamówienie lub w czasie ich poszukiwania nie jest przerwą w prowadzeniu tej

działalności równoznaczną z okresem zaprzestania jej wykonywania i nie

powoduje ustania obowiązku opłacania składki.

Skarżący stwierdził także, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na

to, że zaskarżony wyrok nie spełnia standardów z art. 2 Konstytucji RP, bowiem

wydany został bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto Sąd

Apelacyjny oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego – „o ustalenie

nieistnienia obowiązku ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego”. Stąd

skarżący stwierdził, że oddalając odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS Sąd

Okręgowy faktycznie ustalił, że z natury dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

jest obowiązkowe. Oddalając apelację ubezpieczonego od tego wyroku Sąd

5

Apelacyjny orzekł zatem wbrew ustawie i mocą swego wyroku, to co jest

uprawnieniem obywatela, uczynił jego obowiązkiem.

W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych skarżący podniósł, że organ rentowy

nigdy nie kwestionował zgłaszanych przez ubezpieczonego przerw w prowadzeniu

działalności gospodarczej, nastąpiło to dopiero po dacie zaprzestania działalności

gospodarczej. Tymczasem z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia

1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli

płatników składek wynika możliwość kontroli płatnika zobowiązanego do

odprowadzania wyłącznie składki na własne ubezpieczenie w uzasadnionych

przypadkach. Fakt tak częstego „wyrejestrowywania” się z ubezpieczenia

społecznego stanowił taki właśnie uzasadniony przypadek. Weryfikacja zgłoszenia

do ubezpieczenia społecznego po zaprzestaniu prowadzenia działalności

gospodarczej świadczy o tym, że organ rentowy nie wywiązuje się ze swoich

obowiązków i jednocześnie działa na niekorzyść ubezpieczonego. Ponadto organ

ten błędnie i wbrew obowiązującemu prawu przyjmuje, że nie faktyczne

zaprzestanie działalności, ale jej wyrejestrowanie, prowadzi do ustania obowiązku

opłacania składek. Sądu obu instancji całkowicie zaakceptowały takie

postępowanie i nie przeprowadziły wnikliwego postępowania dowodowego. Oparły

się jedynie na domniemaniach faktycznych, rozszerzając je na domniemanie, że

ubezpieczony – wbrew jego twierdzeniom - wykonywał prace wyłącznie na rzecz

nie tylko jednego zleceniodawcy, chociaż miał możliwość weryfikacji tej kwestii w

oparciu o książkę przychodów i rozchodów, faktury i umowy. Sąd Apelacyjny, przy

braku wyjaśnienia istotnych elementów w sprawie, stanął na stanowisku, że

ubezpieczony, podlegając ubezpieczeniu społecznemu, nie ma możliwości

uniknięcia obowiązku opłacenia składek, ponieważ faktyczne podleganie

ubezpieczeniu rodzi taki obowiązek.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa

procesowego. Skarżący zarzuca brak ustaleń faktycznych, które uzasadniałyby

6

przyjęte przez Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcie i zastąpienie ich domniemaniami

faktycznymi. Przy czym z treści uzasadnienia tego zarzutu wynika, że chodzi o

kwestię roztrząsaną wyłącznie przez Sąd pierwszej instancji, a mianowicie o

okoliczność, z iloma kontrahentami ubezpieczony współpracował przy

prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, co do której Sąd ten nie dał

wiary ubezpieczonemu, że był to jeden zleceniodawca. Tymczasem Sąd drugiej

instancji dokonał własnej oceny materiału dowodowego i ustalenia oparł wyłącznie

na wyjaśnieniach samego ubezpieczonego, nie kwestionując ich. Stwierdził

mianowicie, że ubezpieczony „dokonywał wyrejestrowań z ubezpieczenia

społecznego w okresach, kiedy nie świadczył usług, a zgłaszał się do ubezpieczeń

na czas, kiedy faktycznie wykonywał zlecenia współpracując jedynie z jednym

zakładem, ograniczając swój czas aktywności zawodowej z tytułu prowadzonej

działalności jedynie do kilku dni w danym miesiącu”. Przyjął zatem odmiennie niż

Sąd pierwszej instancji, że ubezpieczony współpracował z jednym zleceniodawcą,

zgodnie jego z twierdzeniami. Nie skonstruował zatem żadnego domniemania

faktycznego ani co do liczby kontrahentów, ani w innej kwestii. Z tego względu

bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 231 k.p.c. Nieuzasadnione jest także

powoływanie się na § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r.

w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli płatników

składek w związku zarzutem naruszenia art. 227 k.p.c. Jak można się domyślać

(skarżący związku tego nie wyjaśnił), zarzut ten dotyczy braku ustaleń Sądu

związanych z uchybieniami organu rentowego, który, zdaniem skarżącego, winien

był przeprowadzić kontrolę płatnika składek wcześniej, a nie dopiero po

zaprzestaniu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Zgodnie z art.

227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy

istotne znaczenie. Jakiekolwiek uchybienia organu rentowego w tej kwestii nie

mają wpływu na obowiązek ubezpieczenia społecznego, bowiem powstaje on z

mocy prawa z chwilą spełnienia się warunków wynikających z art. 13 pkt 4 ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym (w brzmieniu

obowiązującym w spornym okresie) osoby prowadzące pozarolniczą działalność

podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu

7

i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia

zaprzestania wykonywania tej działalności.

Nie ma także usprawiedliwionej podstawy zarzut naruszenia przepisu art. 13

pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy wielokrotnie

zajmował się wykładnią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych (w uprzednim brzmieniu), zawsze jednolicie

wykładając pojęcie „zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej”

powodujące ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z tym

jednolitym stanowiskiem obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej

pozarolniczą działalność – w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego

prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności

gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne

zaprzestanie tej działalności. Natomiast kwestie związane z formalnym

„zarejestrowaniem”, „wyrejestrowaniem”, czy zgłaszaniem przerw w tej

działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej, nie przesądzają

natomiast same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Takie pojmowanie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a

wcześniej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu

społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin

(jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r., Nr 46, poz. 250 ze zm.), istniało na gruncie

uprzednio obowiązującego art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o

działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), jak również w ten

sposób był interpretowany przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. -

Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Wejście w

życie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej rozumowania

takiego nie zmieniły. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 grudnia 1997r. II UKN

392/97 (OSNP 1998 r. nr 19, poz. 584) stwierdził, że okresem ubezpieczenia w

rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu

społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin jest

przypadający w czasie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia okres faktycznego

prowadzenia działalności gospodarczej lub przerw w jej faktycznym prowadzeniu,

w których następuje zwolnienie z opłacania składki. Identyczne stanowisko zajęte

8

zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03

(M. P. Pr. – wkładka 2004 nr 7, poz. 16), gdzie stwierdza się, że nie może budzić

wątpliwości, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą

podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu od dnia rozpoczęcia

wykonywania takiej działalności i ubezpieczenie to trwa do dnia zaprzestania jej

wykonywania stosownie do art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych oraz że okresi oczekiwania na kolejne zamówienie nie oznacza

zaprzestania jej prowadzenia. Wreszcie z w wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. I

UK 105/04 (OSNP 2005 nr 13, poz.198) Sąd Najwyższy wprost się nie

wypowiedział się na temat definicji pojęcia zaprzestanie działalności gospodarczej,

lecz z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż zgłoszenie faktycznego zaprzestania

prowadzenia działalności gospodarczej tylko w Zakładzie Ubezpieczeń

Społecznych może, ale nie musi prowadzić do ustania przymusu ubezpieczenia.

Ostateczna konkluzja w tym orzeczeniu jest jednoznaczna - tylko w przypadku

jednoczesnego zgłoszenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zaprzestania

prowadzenia działalności gospodarczej i zaistnienia rzeczywistej przerwy w

prowadzeniu tej działalności ustaje obowiązek ubezpieczenia. Zatem decydujące

znaczenie dla obowiązku ubezpieczenia ma ustalenie, czy w okresie zgłaszanych

przerw w działalności gospodarczej, działalność ta uległa faktycznemu

zaprzestaniu. Wbrew zatem twierdzeniom autora skargi w wyroku tym nie

sformułowano poglądu odmiennego dotyczącego rozważanej kwestii. Także w

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005r., I UK 80/05 (OSNP 2006 nr

9 - 20, poz. 309) wywiedziono, że zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu,

rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące

działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia

zaprzestania wykonywania tej działalności. Chodzi w tym przepisie o faktyczne

wykonywanie działalności pozarolniczej, w tym działalności gospodarczej. Dalej

zaś wskazano, że zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności

gospodarczej tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych może prowadzić do

ustania obowiązku ubezpieczenia w przypadku rzeczywistego zaistnienia przerwy

w prowadzeniu tej działalności i powołano się na podobne stanowisko wyrażone w

9

wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2000 r., II UKN 457/99, OSNAPiUS

2001 nr 18, poz. 564; z dnia 3 kwietnia 2003 r., II UK 221/02, OSNP 2004 nr 9,

poz. 161 i z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 392/97, OSNAPiUS 1998 nr 19, poz.

584 oraz wyrok SA w Warszawie z dnia 4 września 2003 r., III AUa 445/02, OSA

2004 nr 5, poz. 11). Taka linia orzecznicza kontynuowana była także w nowszym

orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki: z dnia 4 kwietnia 2007 r., I UK

293/07, M.P.Pr. 2008 nr 9, poz. 495, z dnia 4 stycznia 2007 r., I UK 202/07, LEX

nr 44289, z dnia 4 stycznia 2008 r., I UK 208/07, LEX nr 442841).

Sąd Apelacyjny przyjął, że okresy zgłaszanych przez skarżącego w organie

rentowym przerw w działalności gospodarczej nie były spowodowane jej

rzeczywistym zaprzestaniem, bowiem ubezpieczony pozostawał w gotowości do

świadczenia usług, w każdej chwili miał możliwość stawienia się do zakładu w celu

ich realizacji. Uznał zatem, że okres, w którym osoba prowadząca działalność

gospodarczą nie świadczy usług, lecz przeznacza go na poszukiwanie nowego

klienta, pozostaje w gotowości do wykonywania zlecenia, jest nadal okresem

prowadzenia działalności gospodarczej. Jej swobodnej woli pozostawiony jest

sposób organizacji pracy, a więc ciągłość prowadzenia działalności gospodarczej

nie opiera się na założeniu, że wykonywana ona musi być w każdym kolejnym

dniu tygodnia, czy miesiąca. Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym poglądem

judykatury wyrażanym na gruncie przepisów obowiązujących w spornym okresie.

Tak przyjęto w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r. II UK 111/03 (OSNP 2003 nr 17 -

wkł.) oraz w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r. II UK 95/05 (OSNP 2006 nr 19 -

20, poz. 311). W pierwszym z tych wyroków wyrażono stanowisko, według

którego, faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie

oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza

zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku

ubezpieczenia społecznego. W drugim z kolei wyroku Sąd Najwyższy wywiódł, że

zgodnie z art. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej działalność

gospodarcza ma być z założenia działalnością wykonywaną w sposób

zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, zatem bez

znaczenia dla charakteru takiej działalności są ewentualne przerwy w faktycznym

wykonywaniu tej działalności, już po jej uruchomieniu. Powyższy pogląd został

10

zaprezentowany także w przywołanym wyżej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25

listopada 2005 r. I UK 80/05, w którym uznano za trafny pogląd, że wykonywanie

(prowadzenie) działalności gospodarczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie

czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności

zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności

przygotowawczych). Na przykład, prowadzenie działalności gospodarczej

występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w

okresach wykonywania innych czynności związanych z działalnością - takich jak

poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie

spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z

działalnością usługową, bowiem zmierzają do stworzenia właściwych warunków

do jej wykonywania. Poglądy te stały się nieaktualne, ale jedynie w stosunku do

przedsiębiorcy niezatrudniającego pracowników, dopiero od 20 września 2008 r.,

tj. od wprowadzenia do ustawy o swobodzie gospodarczej, na mocy art. 1 pkt

ustawy 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 888), art. 14a

przewidującego dla takiego przedsiębiorcy zawieszenie działalności gospodarczej.

Z tą datą także na podstawie powyższej ustawy zmieniającej (art. 7 ust. 1)

znowelizowano art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z

którego aktualnie wynika, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność

podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu

i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia

zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który

wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o

swobodzie działalności gospodarczej.

Z uwagi na fakt, że sporne okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym z

tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oceniać należy przy

uwzględnieniu przepisów sprzed nowelizacji i podzielając przedstawione wyżej

poglądy judykatury, za nieuzasadniony Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia

art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

11

Na koniec, nieuzasadnione są wywody skargi, z których wynika, że Sąd

Apelacyjny oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego – „o ustalenie

nieistnienia obowiązku ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego”, a zatem

zaakceptował stanowisko Sądu Okręgowego, że z natury dobrowolne

ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe, w konsekwencji orzekł wbrew

ustawie i mocą swego wyroku, to co jest uprawnieniem obywatela, uczynił jego

obowiązkiem. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji w sposób

jednoznaczny wynika, że wyrok dotyczy podlegania obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym – emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Także

nie ma wątpliwości, że Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego w sprawie

o objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, a nie o objęcie

dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Wskazywane uchybienie nie ma

wpływu na wynik sprawy, lecz stanowi oczywistą omyłkę w komparycji wyroku z

dnia 21 marca 2007 r., która podlega naprawieniu poprzez jej sprostowanie na

podstawie art. 350 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39814

k.p.c. orzekł

jak w sentencji.

/tp/