I CSK 437/08

Sygn. akt I CSK 437/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Stanisław Dąbrowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa P.K.

przeciwko A.C.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 maja 2009 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W.

z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

P.K. po ostatecznym sprecyzowaniu żądań pozwu wnosiła o zasądzenie od

pozwanego A.C. kwoty 64.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 21.12.2004 r. do

dnia zapłaty, bądź nakazanie wydania samochodu osobowego marki SEAT Altea.

Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 28 maja 2007 r. oddalił powództwo.

Sąd ten ustalił, bądź przyjął za bezsporne, następujące okoliczności faktyczne:

Pozwany był organizatorem konkursu, którego finał odbył się w dniu 4 września

2004 r. Zwyciężczynią tego konkursu została 17-letnia wówczas powódka. W dniu

finału konkursu obok wybiegu sceny znajdowała się platforma na której

prezentowany był czerwony samochód SEAT Altea. Ponadto, na scenie znajdował

się motocykl Harley Davidson oraz reklama firmy [...]. Konferansjerka po ogłoszeniu

powódki zwyciężczynią konkursu, wymieniła nagrody jakie ona otrzyma. Oznajmiła

to następującymi słowami: „Miss [...] otrzyma samochód osobowy SEAT od I.”.

Informacja o konkursie została zamieszczona przez pozwanego na jego stronie

internetowej. Znalazło się w niej sformułowanie: „główną nagrodą w konkursie był

samochód osobowy SEAT ufundowany przez firmę I.

W ocenie Sądu Rejonowego, ogłoszenie przez konferansjerkę przyrzeczenia

otrzymania samochodu osobowego SEAT od I. zrodziło powstanie po stronie

pozwanego organizatora konkursu zobowiązania do świadczenia rzeczy

oznaczonej co do gatunku. W świadczeniu oznaczonym co do gatunku rzecz

oznaczona jest tylko wedle cech rodzajowych, a każdy z desygnatów mieszczących

się w zakresie wyznaczonym treścią danej nazwy może być przedmiotem

świadczenia. Na podstawie tak sformułowanego przyrzeczenia publicznego

pozwany zobowiązany był świadczyć powódce rzecz stanowiącą samochód

osobowy marki SEAT, przy czym rzecz ta miała pochodzić z masy składników

należących do I. Pozwany nie skonkretyzował świadczenia, jakość rzeczy nie

została oznaczona przez właściwe przepisy, przez czynność prawną, ani nie

wynikała z okoliczności. Okoliczność, że na scenie znajdował się samochód SEAT

Altea i twierdzenie na tej podstawie, że był on główną nagrodą nie znalazła

odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.

3

Sąd Rejonowy stwierdził, że powszechnie znany jest fakt (art. 228 § 1 k.p.c.),

iż każda marka samochodów wypuszcza na rynek wiele modeli. Model Altea

stanowił samochód zaliczany do klasy najwyższej samochodów SEAT, o czym

świadczyła akcja promocji tego modelu podczas konkursu. Powódka domagając

się zapłaty równowartości pojazdu SEAT Altea, bądź jego wydania, bezpodstawnie

żądała świadczenia rzeczy najwyższej jakości do czego nie był zobowiązany

pozwany, mający świadczyć rzecz średniej jakości.

Apelację powódki od powyższego wyroku Sąd Okręgowy w W. oddalił

wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy uznał, że skoro Sąd pierwszej

instancji przyjął za udowodnioną, zgodnie z żądaniami powódki, okoliczność

dokonania przez pozwanego przyrzeczenia publicznego, to bezprzedmiotowe są

zarzuty przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i błędu w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mającego wpływ na jego treść.

Powyższa uwaga dotyczyła również zarzutu nieprzeprowadzenia dowodów

mających na celu potwierdzenie prawdziwości twierdzeń powódki,

a w szczególności oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań M.Ż. i

D.J. Jednakże, Sąd Okręgowy zaakcentował, że wbrew wywodom apelacji dowód

ten nie został oddalony ze względu na ustalenie okoliczności, jaka miała być tym

dowodem udowodniona, lecz z powodu zgłoszenia dowodu z naruszeniem art. 207

§ 3 k.p.c. Na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r., w trakcie której przesłuchano

strony w trybie art. 212 k.c. i określono płaszczyznę sporu, Sąd zakreślił

pełnomocnikom stron, w tym powódce reprezentowanej przez adwokata 14-dniowy

termin do składania wniosków dowodowych, wskazując na rygor z art. 207 pkt 3

k.p.c. Odnośny wniosek został złożony z przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd

terminu, dlatego Sąd miał prawo spóźniony wniosek dowodowy oddalić.

Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo

i wyczerpująco wykazał, że przedmiotem nagrody miał być samochód SEAT nie

określonego typu, wobec czego zastosowanie ma art. 357 k.c. Sąd Okręgowy

w pełni ocenę tę podzielił i uznał, że wobec tego nie zachodzi potrzeba powtarzania

argumentacji, zawartej w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego powódka zarzuciła

naruszenie przepisów postępowania: art. 318 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne

4

oddalenie powództwa w sytuacji, w której Sąd uznał powództwo za

usprawiedliwione w zasadzie i art. 207 § 3 k.p.c. poprzez uznanie za prawidłowe

niedopuszczenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu z zeznań świadków M.Ż. i

D.J. z uwagi na przekroczenie zakreślonego przez Sąd terminu do składania

wniosków dowodowych, podczas gdy potrzeba przeprowadzenia dowodu ze

wskazanych środków dowodowych wynikła na rozprawie z dnia 21 kwietnia 2006 r.

z uwagi na treść zeznań świadków strony pozwanej M.K. i K.M. Skarżąca zarzuciła

także naruszenie prawa materialnego – art. 357 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie

są zasadne.

Art. 318 § 1 k.p.c. określa zasady wydania wyroku wstępnego. Wyrok

wstępny jest z istoty rzeczy instytucją postępowania przed Sądem pierwszej

instancji. Sąd Okręgowy kwestią wydania, a właściwie niewydania wyroku

wstępnego w ogóle się nie zajmował i biorąc pod uwagę treść apelacji nie mógł

zajmować się tym zagadnieniem, więc zarzut naruszenia art. 318 § 1 k.p.c. uznać

należy za oczywiście chybiony.

Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena odmowy przez Sąd pierwszej

instancji przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków M.Ż. i D.J. nie narusza

art. 207 § 3 k.p.c. Sąd pierwszej instancji wyznaczył stronom reprezentowanym

przez profesjonalnych pełnomocników termin do zgłoszenia środków dowodowych

pod rygorem ich pominięcia. Pełnomocnik powódki uchybił wyznaczonemu

terminowi. Zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenie, że potrzeba

przeprowadzenia dowodów powstała później, nie jest przekonywujące.

Zasadny natomiast jest zarzut naruszenia art. 357 k.c. Sąd Okręgowy

w pełni podzielił ocenę prawną Sądu pierwszej instancji wskazując, że nie ma

potrzeby powtarzania tego, co wskazał w uzasadnieniu swojego wyroku Sąd

pierwszej instancji. Uznać więc można wypowiedzi Sądu pierwszej instancji za

równoznaczne ze stanowiskiem Sądu Okręgowego.

Sąd ustalił, że pozwany zobowiązał się świadczyć powódce samochód

„Seat”, oznaczony co do gatunku. Powinien więc świadczyć rzecz średniej jakości.

Ponieważ są różne modele marki SEAT, średnia jakość oznacza także średnią

5

klasę modelu. Z tym rozumowaniem na gruncie art. 357 k.c. można się zgodzić.

Przepis ten stanowi, że jeżeli dłużnik jest zobowiązany do świadczenia rzeczy

oznaczonych co do gatunku, a jakość rzeczy nie jest oznaczona przez właściwe

przepisy lub przez czynność prawną ani nie wynika z okoliczności, dłużnik powinien

świadczyć rzeczy średniej jakości.

W ocenie Sądu przeszkodą w uwzględnieniu powództwa było to, że

powódka żądała wydania samochodu „Seat Altea” lub zasądzenia jego

równowartości w kwocie 64.000 zł, a samochody tego modelu są najwyższej klasy.

Przekonanie swoje, że samochód „Seat Altea” jest samochodem najwyższej klasy

Sąd oparł na tym tylko, że samochód ten był promowany w czasie konkursu, który

wygrała powódka. Argument ten jest oczywiście wadliwy, gdyż promowane bywają

samochody najrozmaitszych klas.

Miernikiem jakości samochodu mogłaby być jego cena. Samochody są

dobrem powszechnego użytku, więc jest powszechnie znane, że ceny nowych

samochodów najwyższej klasy wielokrotnie przewyższają kwotę 64.000 zł. Należy

zauważyć także, że pozwany zobowiązany do świadczenia na rzecz powódki

samochodu marki „SEAT” żadnego samochodu jej nie zaproponował. Zaskarżony

wyrok w istocie odmawia ochrony roszczenia powódki, mimo że Sądy obu instancji

deklarują, że roszczenie powódce przysługuje.

Z powyższych względów na mocy art. 39815

k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji wyroku.