SNO 34/09

WYROK Z DNIA 9 CZERWCA 2009 R.

SNO 34/09

Przewodniczący: sędzia SN Ewa Strużyna (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Jacek Gudowski, Hubert Wrzeszcz.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego – sędziego Sądu Okręgowego w sprawie sędziego Sądu

Rejonowego obwinionej o przewinienie służbowe przewidziane w art. 107 § 1 ustawy

– Prawo o ustroju sądów powszechnych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 9 czerwca 2009 r. odwołań obwinionej, Ministra Sprawiedliwości oraz

Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego

z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt ASD (...)

1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 109 § 1 pkt 5

ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych orzekł wobec sędziego Sądu

Rejonowego karę złożenia z urzędu,

2 kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sędzia Sądu Rejonowego obwiniona została o to, że w dniu 12 czerwca 2008 r.

zgłosiła się do pracy i prowadziła posiedzenie w stanie po użyciu alkoholu, tj. o

popełnienie przewinienia służbowego w rozumieniu art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r., sygn.

akt ASD (...), uznał obwinioną – sędziego Sądu Rejonowego za winną zarzucanego jej

przewinienia służbowego w postaci uchybienia godności urzędu i na podstawie art.

109 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

wymierzył jej karę przeniesienia na inne miejsce służbowe w Sądzie Rejonowym w

obszarze właściwości Sądu Apelacyjnego w A.

Odwołania od tego wyroku wniesione zostały przez Krajową Radę Sądownictwa,

Ministra Sprawiedliwości oraz samą obwinioną.

Krajowa Rada Sądownictwa zaskarżając powyższy wyrok na niekorzyść

obwinionej – sędziego Sądu Rejonowego w części dotyczącej orzeczenia o karze i

zarzucając rażącą niewspółmierność wymierzonej obwinionej kary dyscyplinarnej

przeniesienia na inne miejsce służbowe w stosunku do przypisanego przewinienia,

nieodzwierciedlającej stopnia społecznej szkodliwości i nie spełniającej w związku z

tym celów jakie ma osiągnąć, wniosła:

2

o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie wobec obwinionej kary

dyscyplinarnej złożenia z urzędu, określonej w art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Minister Sprawiedliwości wnosząc odwołanie na niekorzyść obwinionej, na

podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi

rażącą niewspółmierność orzeczenia o karze polegającego na wymierzeniu obwinionej

na podstawie art. 109 § 1 pkt 4 u.s.p. kary dyscyplinarnej przeniesienia na inne miejsce

służbowe, będącą wynikiem nieuwzględnienia w sposób właściwy stopnia zawinienia

obwinionej oraz wagi popełnionego przez nią przewinienia, i wniósł

o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie obwinionej, na podstawie art.

109 § 1 pkt 5 u.s.p., kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu.

Obwiniona sędzia Sądu Rejonowego wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku

przez wymierzenie kary dyscyplinarnej w postaci nagany. W uzasadnieniu odwołania

podniosła, że cała jej praca zawodowa związana jest z sądownictwem, ale jako osoba o

wyłącznie pozytywnych cechach charakteru i nieodporna na stresy, z trudem

funkcjonuje w środowisku zawodowym, w którym panuje zła atmosfera związana z

walką o stanowiska, a także zawiść, egoizm i karierowiczostwo. W tych warunkach

zawiódł ją instynkt samozachowawczy i przed pięciu laty doszło do ukarania jej

usunięciem z zajmowanego stanowiska. W tym czasie okazało się, że jest chora, a

ponadto ciężko zachorowała jej matka, której jest jedyną opiekunką. Od kilku lat żyje

zatem w ciągłym stresie i pozostaje w złej kondycji psychofizycznej (stopniowo

ujawniają się liczne poważne dolegliwości zdrowotne).

Podniosła ponadto, że zdarzenie będące przedmiotem niniejszego postępowania

dyscyplinarnego, do którego się przyznała i z powodu którego jest jej wstyd,

spowodowane zostało przemęczeniem, utratą samokontroli i nadmiernymi

obowiązkami. W opisanych trudnych warunkach zdrowotnych i życiowych

uzasadniona jest więc, zdaniem obwinionej, prośba o wymierzenie łagodniejszej kary

dyscyplinarnej.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie obwinionej nie jest zasadne. W świetle analizy okoliczności sprawy i

przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu brak bowiem

podstaw nie tylko do wymierzenia obwinionej łagodniejszej kary dyscyplinarnej, ale

do powzięcia przekonania, że obwiniona powinna nadal sprawować urząd sędziego.

Zły stan zdrowia i trudna sytuacja życiowa nie mogą mieć decydującego znaczenia dla

uznania, że obwiniona zasługuje na sprawowanie tego urzędu. Nie może mieć w tym

względzie znaczenia także eksponowane w odwołaniu przyznanie się obwinionej do

popełnionego przewinienia, skoro w świetle zgromadzonych dowodów fakt

3

wykonywania przez nią czynności sędziowskich w stanie po użyciu alkoholu nie mógł

być skutecznie kwestionowany.

Sposób scharakteryzowania przez obwinioną w odwołaniu przymiotów własnej

osoby i poczucia doznawanej krzywdy w konfrontacji z negatywnymi cechami

środowiska sędziowskiego z jakim związana jest jej droga zawodowa, wskazuje na

brak krytycyzmu i dystansu do siebie samej. Jest także wyrazem przekonania, że

negatywne wydarzenia, będące następnie przedmiotem odpowiedzialności

dyscyplinarnej, nastąpiły w wyniku okoliczności zewnętrznych na które nie miała

wpływu. Obwiniona, w przeciwieństwie do tego co deklaruje, w rzeczywistości nie ma

poczucia winy, skoro uważa, że brak przeszkód do dalszego pełnienia przez nią

obowiązków sędziego w sądzie, w którym naraziła zarówno siebie jak i wymiar

sprawiedliwości na kompromitację. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wykonywanie

obowiązków przez sędziego będącego w stanie po użyciu alkoholu jest, w odbiorze

społecznym, kompromitujące dla wymiaru sprawiedliwości.

Trafne są ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny, że bardzo poważne przewinienie służbowe obwinionej, ma postać

rażącego uchybienia godności urzędu. Należy dodać, że przewinienie to nastąpiło w

wyniku świadomego złamania poczucia obowiązku, zasad uczciwości, godności i

honoru.

Słusznie zwraca się uwagę w odwołaniu Krajowej Rady Sądownictwa, że

stawienie się do pracy i wykonywanie obowiązków pod wpływem alkoholu przez

pracownika, stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę w trybie

przewidzianym w art. 52 Kodeksu pracy. A nie ulega wątpliwości, że wobec sędziego,

od którego wymaga się nieskazitelnego charakteru i którego urząd obwarowany jest

licznymi gwarancjami, m. in. w zakresie nieusuwalności, muszą być stosowane

znacznie podwyższone standardy w zakresie wszelkich zachowań, w tym także zasad

sprawowania tego urzędu.

Konieczne jest ponadto podkreślenie, że przewinienia będącego przedmiotem

postępowania w niniejszej sprawie obwiniona dopuściła się po raz kolejny i pomimo

uprzedniego ukarania jej w postępowaniu dyscyplinarnym (wyrokiem Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 listopada 2003 r. wymierzono

obwinionej karę usunięcia z funkcji przewodniczącej wydziału).

Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności należało uznać, że

obwiniona utraciła autorytet niezbędny do sprawowania urzędu sędziego i nie daje

gwarancji należytego wykonywania obowiązków sędziego w przyszłości.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, uznając zatem wniesione na niekorzyść

obwinionej przez Krajową Radę Sądownictwa i Ministra Sprawiedliwości odwołania

za zasadne, zmienił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 ustawy –

4

Prawo o ustroju sądów powszechnych orzekł wobec sędziego Sądu Rejonowego karę

złożenia z urzędu.

O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny

postanowił w oparciu o przepis art. 133 u.s.p.