I CNP 28/09

Sygn. akt I CNP 28/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 czerwca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

w sprawie skargi K. Spółki z o.o.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Okręgowego w W. z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt [...],

wydanego w sprawie z powództwa S.

przeciwko K. Spółce z o.o.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 czerwca 2009 r.,

oddala skargę i zasądza od K. Spółki z o.o. na rzecz S. kwotę

180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania.

Uzasadnienie

2

Powód S. wniósł o zasądzenie od pozwanego K. sp. z o.o. na swoją rzecz

kwoty 100 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia

zapłaty. Nadto powód, na podstawie art. 47 oraz 105 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego

1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wniósł o zobowiązanie

pozwanego do udzielenia powodowi informacji i dostarczenia dokumentacji

pozwalającej na określenie rozmiaru wpływów z korzystania z utworów

audiowizualnych przez pozwaną spółkę. Powód wskazał, że informacja powinna

składać się z dwóch części. W jednej powinny zostać ujawnione informacje

dotyczące utworów reprodukowanych na egzemplarzu przeznaczonym do użytku

prywatnego nabywców, przy czym odnośnie do każdego reprodukowanego utworu

informacja powinna uwzględniać następujące dane: 1) tytuł utworu

audiowizualnego, 2) nazwisko reżysera, 3) nazwisko operatora, 4) nazwisko

scenarzysty, 5) kraj produkcji, 6) rodzaj nośnika, 7) ilość sprzedanych nośników od

22 lipca 2000 r. do daty wydania postanowienia zobowiązującego do udzielenia

informacji w niniejszym postępowaniu, 8) ilość nośników przekazanych jako insert

do czasopism, 9) cenę jednostkową sprzedanych nośników (netto). W części

drugiej powinny zostać ujawnione informacje dotyczące utworów reprodukowanych

na egzemplarzu w celu najmu, przy czym odnośnie do każdego reprodukowanego

utworu informacja powinna uwzględniać dane wskazane w części pierwszej, oprócz

danych z pkt 8.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2006 r. zobowiązał

pozwanego do udzielenia S. informacji, o treści jak w sentencji i dostarczenia

dokumentacji, pozwalających na określenie rozmiarów wpływów z korzystania

utworów audiowizualnych przez pozwaną spółkę.

Pozwany od powyższego orzeczenia wniósł skargę o wznowienie

postępowania, którą Sąd Okręgowy w W. odrzucił postanowieniem z dnia 30

października 2007 r. Z kolei Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 marca 2008

r. oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi.

W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie wydane w dniu 31 sierpnia 2006 r. nie

należy do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie i nie

przysługuje na nie skarga o wznowienie postępowania.

3

Pozwany wniósł następnie skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 sierpnia 2006 r. zaskarżając je w

całości. Skarżący wskazał, że orzeczenie to jest niezgodne z:

- art. 13 § 1 k.p.c. w zw. z art. 354 k.p.c. przez rozpoznanie sprawy w nieznanym

ustawie postępowaniu na posiedzeniu niejawnym i rozstrzygnięcie

merytorycznego żądania S. postanowieniem zamiast wyrokiem, mimo braku

ustawowej podstawy do takiego działania, co skutkowało pozbawieniem

pozwanego przysługujących mu gwarancji procesowych;

- art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 9 k.p.c. w zw.

z art. 148 § 1 k.p.c., art. 154 § 2 k.p.c., art. 206 § 1 k.p.c., art. 224 § 1 k.p.c.

oraz art. 326 § 2 k.p.c. przez naruszenie zasady jawności postępowania, w tym

brak wyznaczenia rozprawy i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,

a w każdym razie w warunkach usprawiedliwionej nieobecności skarżącego

stanowiącej podstawę do odroczenia rozprawy, pozbawienie skarżącego

prawa zabrania głosu, pominięcie ogłoszenia orzeczenia rozstrzygającego

żądanie powoda, mimo braku ustawowej podstawy do takich działań;

- art. 217 § 1 k.p.c. przez pozbawienie skarżącego możliwości powoływania

dowodów i przedstawiania faktów na swoją obronę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

stanowi jeden z instrumentów służących realizacji konstytucyjnej zasady

odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa z tytułu bezprawnej

działalności władzy publicznej. W postępowaniu zainicjowanym wniesieniem tego

środka prawnego Sąd Najwyższy bada legalność jurysdykcyjnej działalności sądów

powszechnych, przez kontrolę zgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

sądu drugiej instancji.

Prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji wyjątkowo tylko może być

przedmiotem kontroli w postępowaniu skargowym, a mianowicie w przypadku gdy

zachodzi wyjątkowy wypadek, zaś niezgodność z prawem wynika z naruszenia

podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw

człowieka i obywatela. Zarówno w judykaturze jak i doktrynie powszechnie

4

przyjmuje się, że za wypadek wyjątkowy, o którym mowa w art. 4241

§ 2 k.p.c.

można uznać np. nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka

zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej

informacji udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 13).

Zwykła dbałość o własne interesy wymaga zachowania należytej staranności

w toku postępowania, co powinno przejawiać się w podejmowaniu przez stronę

koniecznych, leżących w jej interesie czynności procesowych. Mogą jednak

powstać sytuacje, zajścia obiektywne, nie przewidziane okoliczności, w których nie

można postawić stronie zarzutu, że nie skorzystała z przysługującego jej środka

prawnego. Natomiast, jak trafnie na to zwrócił uwagę Sąd Najwyższy, zaniechanie

wniesienia przysługujących stronie środków prawnych, z przyczyn leżących po

stronie zainteresowanego, wyklucza uznanie takiej sytuacji za wyjątkowy wypadek

(tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2007 r., V CNP 26/07, niepubl.).

Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na zaistnienie wyjątkowego

wypadku, o którym mowa powyżej. Nawet gdyby przyjąć, jak podaje skarżący, że

pozwany o zaskarżonym orzeczeniu dowiedział się, na skutej błędu sądu, dopiero

w dacie doręczenia mu wniosku powoda o wszczęcie egzekucji na jego podstawie,

co nastąpiło w dniu 27 czerwca 2007 r., to w takiej sytuacji żadne okoliczności nie

stały na przeszkodzie ku temu, aby pozwany wniósł od tego orzeczenia stosowny

środek odwoławczy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Skarżący zamiast wniosku o przywrócenie terminu wniósł skargę o wznowienie

postępowania, która z oczywistych względów została odrzucona. Podjęcie

czynności procesowych zupełnie nieadekwatnych do należytej ochrony interesów

strony nie pozwala przyjąć, że do niezaskarżenia kwestionowanego w skardze

postanowienia doszło na skutek wyjątkowych okoliczności. Przeciwnie, w niniejszej

sprawie doszło do zaniechania po stronie skarżącego, który nie wykazał się

należytą dbałością i starannością o własne interesy i nie skorzystał

z przysługującego mu środka prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił skargę na podstawie

art. 42411

§ 1 k.p.c., rozstrzygając o kosztach postępowania jak w sentencji.

5