IV KK 28/09

WYROK Z DNIA 24 CZERWCA 2009 R.

IV KK 28/09

Właściwe zrealizowanie obowiązków określonych w art. 457 § 3

k.p.k. świadczy o zachowaniu standardu rzetelnego procesu odwoławcze-

go. Wynikający z treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności standard rzetelnego procesu

obejmuje także postępowanie odwoławcze, a jednym z jego wyznaczników

jest wyraźne wskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy rozstrzygnięcia,

a więc także odniesienia się do argumentacji stron, które gwarantuje stro-

nie możliwość stwierdzenia rzeczywistego skorzystania z prawa do apela-

cji.

Przewodniczący: sędzia SN J. Szewczyk (sprawozdawca).

Sędziowie SN: J. Grubba, R. Malarski.

Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Grzeszczyk.

Sąd Najwyższy w sprawie nieletniego Pawła M., skazanego z art. 158

§ 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24

czerwca 2009 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okrę-

gowego w K. z dnia 28 maja 2008 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu

Rejonowego w K. z dnia 12 lipca 2007 r.,

u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej Pawła M. i sprawę w tym

zakresie p r z e k a z a ł do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu

w K.

2

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 lipca 2007 r., oskarżony

Paweł M. został uznany za winnego popełnienia przestępstw wyczerpują-

cych znamiona art. 158 § 1 k.k., art. 159 k.k., art. 157 § 1 k.k., art. 190 § 1

k.k.

Na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k., biorąc za podstawę kary po-

zbawienia wolności wymierzone za wyżej przedstawione przestępstwa,

Sąd skazał Pawła M. na karę łączną 6 lat pozbawienia wolności.

Powyższy wyrok zawiera jeszcze rozstrzygnięcia dotyczące dowo-

dów rzeczowych, zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności

na poczet kary pozbawienia wolności oraz kosztów sądowych.

Od wspomnianego wyroku apelację wywiódł oskarżony Paweł M.,

który nieprecyzując zarzutu odwoławczego, wniósł o ponowne rozpoznanie

sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

Z treści uzasadnienia sporządzonej osobiście przez oskarżonego

apelacji wynika, że zarzuca on wyrokowi Sądu Rejonowego błędną ocenę

zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonych, a w konsekwencji skazanie

go „bez niepodważalnych dowodów winy”.

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., utrzymał w

mocy wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym oskarżonego

Pawła M.

Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył obrońca oskarżonego, który w

kasacji zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art. 433

§ 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak merytorycznego odniesienia się

przez Sąd odwoławczy do zarzutów osobistej apelacji skazanego, której

zarzuty nie zostały nawet przytoczone w uzasadnieniu, pomimo iż w części

wstępnej wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że ten skazany złożył apelację,

co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że zarzuty te nie były w

3

ogóle, przez Sąd odwoławczy rozważone i w konsekwencji Sąd Okręgowy

sporządził w tym zakresie uzasadnienie nieodpowiadające przepisowi

ustawy, w szczególności, poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego od-

niesienia się do osobistej apelacji skazanego, a nawet brak przytoczenia

czego domagał się ten skazany w apelacji i jakie zarzuty postawił wyrokowi

Sądu Rejonowego.

Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Rzeczywiście, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie zawiera

rozważań dotyczących apelacji wniesionej przez Pawła M. Sąd drugiej in-

stancji nie wskazał nawet, jakie zarzuty stawiał oskarżony wyrokowi Sądu

pierwszej instancji, i o co wnosił.

Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego daje podstawę do

przyjęcia, że rozpoznając sprawę na skutek apelacji wniesionych przez

obrońców współoskarżonych w sprawie Pawła M., Sąd drugiej instancji w

ogóle nie ocenił treści apelacji sporządzonej osobiście przez Pawła M. Nie

można przecież uznać za ocenę zasadności apelacji, kwestionującej ocenę

dowodów, stwierdzenia Sądu odwoławczego, że „żaden z apelujących nie

przedstawił przekonywającej, alternatywnej i opartej na wiarygodnym mate-

riale dowodowym wersji przebiegu zdarzeń stanowiących przedmiot kar-

noprawnego wartościowania”.

Podzielić zatem należy zarzut kasacji, że zaskarżone orzeczenie za-

padło z rażącą obrazą przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.,

gdyż w treści uzasadnienia tego wyroku, które jako dokument sprawoz-

dawczy powinno wykazać dokonanie rzetelnej kontroli odwoławczej, a za-

tem przedstawiać tok rozumowania poprzedzający wydanie wyroku oraz w

sposób konkretny wyjaśnić skarżącemu, dlaczego jego zarzuty są nie-

4

słuszne, znalazło się ogólnikowe i niczego niewyjaśniające określenie.

Oczywiste jest przy tym, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na

treść wyroku Sądu odwoławczego, albowiem w przypadku konieczności

odniesienia się do zarzutów i wniosków oraz przedstawienia stosownej ar-

gumentacji, nie można wykluczyć możliwości wydania odmiennego wyroku

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2003 r., IV KKN

56/01, ROSNKW 2003, poz. 2214).

Właściwe zrealizowanie obowiązków określonych w art. 457 § 3

k.p.k. świadczy o zachowaniu standardu rzetelnego procesu odwoławcze-

go. Wynikający z treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności standard rzetelnego procesu

obejmuje także postępowanie odwoławcze, a jednym z wyznaczników tego

standardu jest wyraźne wskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy roz-

strzygnięcia, a więc także odniesienia się do argumentacji stron, które gwa-

rantuje stronie możliwość stwierdzenia rzeczywistego skorzystania z prawa

do apelacji (M. A. Nowicki: Europejski Trybunał Praw Człowieka. Orzecz-

nictwo, tom 1, Kraków 2001, s. 477).

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w

wyroku.