WA 21/09

WYROK Z DNIA 9 LIPCA 2009 R.

WA 21/09

Sporządzenie przez żołnierza jako funkcjonariusza publicznego pro-

tokołu odbioru prac końcowych przez strony umowy w sprawach zamówień

publicznych, o których mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamó-

wieniach publicznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.), jest wysta-

wieniem przez niego dokumentu, jaki ma na uwadze art. 115 § 14 k.k., na-

tomiast podanie w nim, że wskazane prace zostały wykonane, gdy w rze-

czywistości nie zostały zrealizowane, poświadczeniem nieprawdy co do

okoliczności mającej znaczenie prawne, co wyczerpuje znamiona prze-

stępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k.

Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz.

Sędziowie SN: M. Pietruszyński, J. B. Rychlicki (sprawozdawca).

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żak.

Sąd Najwyższy w sprawie ppłk. Andrzeja R., oskarżonego o popeł-

nienie przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k., po rozpoznaniu w

Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. apelacji, wniesionej

przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w

P. z dnia 18 marca 2009 r.

u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...).

2

Z u z a s a d n i e n i a :

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 marca

2009 r., Andrzej R. został uznany za winnego tego, że „w dniu 19 grudnia

2003 r. w B. jako funkcjonariusz publiczny, będąc oddelegowany w charak-

terze przedstawiciela podmiotu zamawiającego (...), a tym samym upraw-

nionym do dokonania odbioru końcowego prac z zakresu «Przeglądu i ob-

sługi rocznej wraz z naprawą urządzeń szkolno – treningowych stanowią-

cych wyposażenie Strzelnicy Szkolnej BWP i TO w OS w B.», zgodnie z

umową (...) z dnia 11 sierpnia 2003 r., poświadczył nieprawdę w «Protokole

odbioru końcowego», co polegało na stwierdzeniu, że praca została wyko-

nana w całości, zgodnie z warunkami umowy i przedstawionymi dokumen-

tacjami, a wszystkie urządzenia spełniają wymagania taktyczno-techniczne

i jakościowe określone w ich dokumentacjach technicznych, podczas gdy w

rzeczywistości nie wykonano prac w całości ani zgodnie z wymogami

umownymi wynikającymi z przeprowadzonego postępowania przetargowe-

go,” tj. popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k., i za to na podstawie

art. 271 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 329 k.k. i art. 330 k.k. wymierzono

mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem pozostawania

na terenie macierzystej jednostki wojskowej (...) w każdy wtorek i czwartek

od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku, zaś na podstawie art.

323 § 3 k.k. orzeczono potrącenie 10% miesięcznego uposażenia na rzecz

Szpitala Wojskowego z Przychodnią – Samodzielnego Publicznego Zakła-

du Opieki Zdrowotnej w P.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego.

Zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

„- naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i zastosowanie

art. 271 § 1 k.k., a w szczególności przyjęcie, że podpisanie protokołu od-

3

bioru końcowego prac objętych stosunkiem cywilno-prawnym pomiędzy

Jednostką Wojskową i cywilnym wykonawcą jest wypełnieniem znamienia

poświadczenia nieprawdy w dokumencie w rozumieniu art. 271 § 1 k.k.,

- naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k., przez do-

konanie ustaleń faktycznych co do roli oskarżonego w zainicjowaniu spo-

rządzenia notatki oraz jego wiedzy, co do zakresu i prawidłowości wykona-

nych prac na niekorzyść oskarżonego pomimo istnienia co najmniej wątpli-

wości w tym zakresie, które w opinii obrońcy nie zostały usunięte,

- błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:

• przyjęciu, że to oskarżony był inicjatorem sporządzenia tzw. notatki

służbowej,

• przyjęciu, że pozostali członkowie komisji, a zwłaszcza ci, którzy do-

konywali odbioru technicznego, przekazali swoje negatywne za-

strzeżenia co do prawidłowości wykonania prac oskarżonemu”.

Skarżący na podstawie tak przedstawionych zarzutów wniósł o zmia-

nę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia za-

rzucanego mu przestępstwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyro-

ku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej in-

stancji.

W uzasadnieniu apelacji (...) co do zarzutu obrazy prawa materialne-

go autor apelacji podniósł, że tzw. protokół odbioru końcowego prac, m. in.

podpisany przez oskarżonego, jest dokumentem sporządzonym na użytek

zawartej umowy cywilno-prawnej pomiędzy stronami obrotu prawnego. Do-

kument ten nie jest obdarzony cechą zaufania publicznego. W związku z

tym, podpisanie tego dokumentu przez oskarżonego nie wyczerpywało

znamion przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. Na poparcie swoje-

go wywodu skarżący odwołał się do wyroków Sądu Najwyższego z dnia 5

października 2005 r., II KK 126/05, Lex nr 164270 i z dnia 13 listopada

2008 r., IV KK 373/08, Lex nr 468649.

4

Sąd Najwyższy, po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury

Wojskowej, który wnosił o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie w mocy

zaskarżonego wyroku, rozważył.

Apelacja obrońcy nie jest zasadna (...).

Co do zarzutu obrazy prawa materialnego (art. 271 § 1 k.k.), jest on

też niezasadny. Ocena Sądu pierwszej instancji, dotycząca okoliczności

podpisania przez oskarżonego tzw. protokołu odbioru prac końcowych, jest

prawidłowa. Sąd ten trafnie przyjął, że wspomniany protokół jest dokumen-

tem w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., wystawionym przez funkcjonariusza

publicznego (oskarżonego – żołnierza zawodowego), który poświadczył w

nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, że prace zle-

cone firmie „E.” zostały wykonane w sposób prawidłowy i całościowy, zaś

strzelnica OS w B. jest w pełni sprawna.

Stwierdzenia te w sposób oczywisty były nieprawdziwe, natomiast

okoliczności podane w protokole miały znaczenie prawne w obrocie, albo-

wiem stanowiły podstawę do wypłacenia całego wynagrodzenia firmie „E.”.

Dokument ten został przez oskarżonego wystawiony (podkr. Sądu Najwyż-

szego) i z tego też względu nie stanowił części umowy cywilno-prawnej, jak

postrzega to skarżący, a więc że był „zawierany” (por. wyrok Sądu Najwyż-

szego z dnia 25 stycznia 2005 r., WA 30/04, R-OSNKW 2005, poz. 196).

Dokument wystawiony przez funkcjonariusza lub inną osobę uprawnioną

do wystawienia dokumentu obdarzony jest cechą zaufania publicznego. W

związku z tym, w obrocie prawnym przyjmuje się, że określona treść wy-

stawionego dokumentu przez te podmioty jest prawdziwa, a więc odpowia-

da rzeczywistości. Natomiast oskarżony poświadczył w tym dokumencie

nieistniejący stan rzeczy (fałsz intelektualny), a więc coś, co w ogóle nie

wystąpiło. Powołane przez skarżącego orzeczenia Sądu Najwyższego do-

tyczą zupełnie innych stanów faktycznych (podpisywanie umów cywilno-

5

prawnych, rozliczenia podróży służbowej, kart drogowych), a przez to nie

mają żadnego związku z materią rozpoznawanej sprawy (...)