I CSK 520/08

Sygn. akt I CSK 520/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lipca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper

SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Kredyt Banku S.A. w Warszawie

przeciwko M. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 lipca 2009 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 maja 2008 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy, w uwzględnieniu

powództwa wytoczonego przez Kredyt Bank S.A. w Warszawie, zasądzona została

na jego rzecz od M. P. kwota 500 000 zł tytułem naprawienia szkody polegającej na

sprzedaży przez pozwaną ruchomości stanowiących jego własność, które w toku

postępowania egzekucyjnego, później umorzonego, oddane zostały pod dozór

pozwanej. Wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r. Sąd Apelacyjny na skutek apelacji

pozwanej zmienił ten wyrok i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny stwierdził, że

zasadność powództwa powinna być oceniana w oparciu o treść art. 415 k.c. Uznał

jednakże, że powód nie udowodnił, iż w stosunku do przedmiotów sprzedanych

przez pozwaną przysługiwało mu prawo własności, a także nie udowodnił

wysokości żądania.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego powód wniósł skargę kasacyjną.

Podstawą skargi jest naruszenie art. 415 w zw. z art. 6 i art. 361 § 2 k.c. przez

niewłaściwe ich zastosowanie oraz art. 101 § 2 Prawa bankowego przez błędną

jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania bądź orzeczenie co do istoty sprawy i oddalenie apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ciężar udowodnienia poniesienia szkody (w okolicznościach rozpoznawanej

sprawy – udowodnienia, że ruchomości sprzedane przez pozwaną stanowiły

własność powoda) i wysokości szkody spoczywał na powodzie. Stojąc na tym

stanowisku Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 415 w zw. z art. 6 k.c. Rację jednakże

ma skarżący zarzucając, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę

zaskarżonego wyroku nie uzasadniały przyjęcia, że powód nie udowodnił –

przynajmniej co do niektórych ruchomości sprzedanych przez pozwaną –

iż stanowiły jego własność i że nie udowodnił wysokości szkody, przynajmniej

co do jej części. Stanowi to o naruszeniu wymienionych przepisów

przez niewłaściwe ich zastosowanie (błąd w subsumcji). Dotyczy to także

zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 361 § 2 k.c., co do przyjęcia

3

przez Sąd Apelacyjny, że naprawienie szkody nie obejmuje straty, którą powód

poniósł. Należy zauważyć, że powód określił wysokość poniesionej szkody

na kwotę 1 290 901 zł, a dochodzi jej naprawienia do wysokości 500 000 zł.

Oddalenie powództwa w całości byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby powód

nie udowodnił co do żadnej z ruchomości sprzedanych przez pozwaną, że był jej

właścicielem i że nie poniósł żadnej szkody.

Przedstawionymi przez powoda dowodami własności ruchomości

sprzedanych przez pozwaną są umowy zawarte przez poprzednika prawnego

powoda Prosper Bank S.A. z F. F. S.A. dotyczące przeniesienia własności rzeczy

na zabezpieczenie udzielonych kredytów. Umowa z dnia 17 sierpnia 2000 r.

wymienia „wyposażenie” określonych w niej sklepów i mimo że dotyczy rzeczy

oznaczonych co do tożsamości, nie wskazuje jakie konkretnie ruchomości obejmuje

to wyposażenie. Nie dawała więc podstawy do ustalenia, jakie z mocy tej umowy

ruchomości stały się własnością powoda. Natomiast umowa z dnia 1 lipca 2000 r.

obejmuje „towary” znajdujące się w określonych magazynach jako rzeczy

oznaczone co do gatunku. W świetle przepisu art. 101 § 2 Prawa bankowego

oznacza to, że własnością powoda mogły się stać rzeczy znajdujące się w

magazynach, które zostały zajęte przez komornika i oddane pod dozór pozwanej.

Ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku w każdym razie

nakazywały rozważenie (w oparciu o dowody przeprowadzone w sprawie

i przy wykorzystaniu domniemań faktycznych – art. 231 k.p.c.), czy ruchomościami

stanowiącymi własność powoda, które sprzedała pozwana, są ruchomości

wymienione w fakturach przez nią złożonych.

Wysokość odszkodowania należnego powodowi powinna być ustalona

stosownie do art. 363 § 2 k.c. W sytuacji, gdy brak jest bezpośrednich dowodów

pozwalających na ustalenie ceny z daty ustalenia odszkodowania, rozważenia

wymagało, czy za cenę taką może być przyjęta cena z daty wcześniejszej, tj. z daty

zajęcia ruchomości przez komornika. Ustalenia stanowiące podstawę

zaskarżonego wyroku powinny być też podstawą rozważenia, czy wysokości

szkody doznanej przez powoda nie określa przynajmniej cena ruchomości

sprzedanych przez pozwaną, wynikająca ze złożonych przez nią faktur.

4

Z przytoczonych względów skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.

Na podstawie art. 39815

§ 1 oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 39821

k.p.c.

Sąd Najwyższy orzekł przeto, jak w sentencji.

jz