SNO 45/09

WYROK Z DNIA 14 LIPCA 2009 R.

SNO 45/09

Przewodniczący: sędzia SN Dorota Rysińska.

Sędziowie SN: Marek Sychowicz, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego

Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz

protokolanta po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy asesora Sądu

Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego –

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt (...)

utrzymał zaskarżony wyrok w mocy;

kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 3 marca 2009 r., ASD

(...), uznał obwinioną asesor Sądu Rejonowego za winną tego, że w dniu 22 lipca 2008

r. w A., pełniąc obowiązki asesora sądowego w Wydziale II Karnym Sądu

Rejonowego, dopuściła się nieumyślnie oczywistej i rażącej obrazy art. 576 § 2 k.p.k.

w ten sposób, że orzekając jednoosobowo w sprawie skazanej Maliki A. o wydanie

wyroku łącznego (sygn. akt II K 144/08), w wydanym wyroku łącznym, gdzie sąd

wymierzył karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności niższą od sumy okresów

odbytych już i ulegających połączeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych w

sprawach objętych wyrokiem łącznym nie wydała niezwłocznie zarządzenia o

zwolnieniu skazanej, powodując tym bezpodstawne przebywanie przez skazaną

Malikę A. w zakładzie karnym w okresie od dnia 22 lipca 2008 r. do dnia 22 sierpnia

2008 r., tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 117, poz. 753 z późn. zm.) i za to na podstawie art. 109 § 1

pkt 1 cyt. ustawy wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia.

Od powyższego wyroku odwołanie wniosła obwiniona, zarzucając mu:

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1

k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. mające wpływ na treść wyroku poprzez nieuwzględnienie

całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przemawiającego

zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionej (wyjaśnień obwinionej i treść

załączonych przez obwinioną dokumentów) a w konsekwencji błędnego ustalenia, iż

obwiniona jest winna przypisanego jej przewinienia służbowego; naruszenie art. 424 §

1 pkt 2 w zw. z art. 9 § 2 k.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez niewyjaśnienie podstawy

2

prawnej wyroku oraz obrazę przepisów prawa karnego materialnego, a to art. 9 § 2

k.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez niewskazanie przypisanej obwinionej formy

zawinienia nieumyślnego.

Asesor Sądu Rejonowego wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i

uniewinnienie jej od stawianego jej zarzutu, bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu pierwszej

instancji.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Odwołanie jest nieuzasadnione.

Ustalenia Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji dotyczące strony

przedmiotowej przypisanego obwinionej przewinienia służbowego są w sprawie

niesporne. Asesor Sądu Rejonowego nie kwestionuje bowiem, iż wymierzona w

sprawie skazanej Maliki A. kara łączna 7 miesięcy pozbawienia wolności była niższa

od sumy okresów odbytych już i ulegających połączeniu kar pozbawienia wolności

orzeczonych w sprawach objętych wyrokiem łącznym, i że w tej sytuacji nie wydała

niezwłocznie zarządzenia o zwolnieniu skazanej stosownie do art. 576 § 2 k.p.k.

Zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczą wyłącznie strony podmiotowej

zarzucanego jej uchybienia i sprowadzają się w istocie do próby ekskulpacji

obwinionej z powołaniem się na okoliczność nadmiernego przeciążenia pracą. Choć

obwiniona w odwołaniu wiele miejsca poświęca zarzutowi niesprecyzowania formy

przypisanej jej winy nieumyślnej i niewyjaśnienia, czy zarzuca się jej lekkomyślność,

czy niedbalstwo, to w istocie polemika z rozstrzygnięciem Sądu sprowadza się do

stwierdzenia, iż nie wziął on pod uwagę okoliczności, na które skarżąca wskazywała w

swych wyjaśnieniach a dotyczące jej przemęczenia spowodowanego skumulowaniem

się obowiązków orzeczniczych w dwóch wydziałach.

Oba te zarzuty są bezpodstawne.

Po pierwsze należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd Apelacyjny –

Sąd Dyscyplinarny wskazał w uzasadnieniu wyroku na brak świadomości obwinionej

co do rozmiaru wykonanych do chwili wydania wyroku łącznego kar i uznał, iż

wynikało to z nie dość uważnej lektury akt sprawy. Tym samym przypisał obwinionej

winę w postaci nieświadomej nieumyślności, określanej także jako niedbalstwo.

Po drugie, również wbrew twierdzeniom obwinionej, Sąd Dyscyplinarny

pierwszej instancji wiele miejsca poświęcił okoliczności przeciążenia asesor

obowiązkami orzeczniczymi. Podkreślił, że obwiniona była obciążona nimi w

poważnym stopniu jeśli zważyć na jej mniejsze doświadczenie (była asesorem od

ponad roku). Podniósł, iż w dniach od 19 do 25 lipca 2008 r. pełniła dyżur aresztowy,

a nadto orzekała 4 razy w tygodniu zarówno w sprawach z zakresu prawa karnego, jak

i w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i nieletnich, która to dziedzina była nowa

3

dla obwinionej, ponieważ do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich została przeniesiona

od dnia 1 lipca 2008 r. Nadto Sąd zważył, iż obwiniona w dniu 22 lipca 2008 r. kiedy

to orzekając w sprawie wymiaru kary łącznej Maliki A. dopuściła się naruszenia art.

576 § 2 k.p.k., rozpoznawała zarówno sprawy rodzinne, jak i karne (8 spraw karnych i

5 spraw z zakresu prawa rodzinnego), których godziny rozpoczęcia rozpraw były

częściowo tożsame. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny pomimo stwierdzenia, iż uchybienie obwinionej było rażące uznał za

odpowiednią najłagodniejszą z kar dyscyplinarnych – karę upomnienia.

Ocenę tę w pełni podziela Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny.

Należy zgodzić się z opinią Sądu Dyscyplinarnego pierwszej instancji, że

ustalenie okresów dotychczas odbytych kar podlegających połączeniu jest istotną

okolicznością dla postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Stwierdzenie tej okoliczności nie wymagało żmudnych i czasochłonnych prac, lecz

sprowadzało się do przeglądu akt sprawy liczącej kilkanaście kart i zawartej tam opinii

o skazanej, która była istotnym dowodem dla postępowania. Niezbadanie tego

dokumentu z należytą starannością i niezwrócenie uwagi na wskazany w nim okres

zaliczony na poczet kary od dnia 22 listopada 2007 r. do 13 lutego 2008 r. przesądza o

spełnieniu kryterium winy nieumyślnej w postaci niezachowania przez obwinioną

wymaganej w danych okolicznościach ostrożności (art. 9 § 2 k.k.). Zachowanie to

doprowadziło do oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa a to art. 576 § 2 k.p.k.,

którego wykładnia, wobec jednoznaczności przepisu, nie nasuwa żadnych problemów

interpretacyjnych i wypełniło tym samym znamiona przewinienia służbowego

określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, tak jak Sąd Apelacyjny, stoi na

stanowisku, że waga naruszonych zachowaniem obwinionej interesów jest bardzo

znaczącą. Skutkiem naruszenia art. 576 § 2 k.p.k. było bowiem bezpodstawne

pozbawienie wolności strony postępowania przez miesiąc i tym samym przyniosło

poważny uszczerbek dla autorytetu i zaufania, jakim powinny się cieszyć organy

wymiaru sprawiedliwości dla prawidłowego spełnienia swej funkcji. Orzeczenie w

tym przypadku najłagodniejszej z kar dyscyplinarnych, według oceny Sądu

Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, przesądza o tym, iż Sąd Dyscyplinarny

pierwszej instancji w istotnym stopniu wziął pod uwagę podnoszone przez obwinioną i

ustalone w toku postępowania okoliczności związane z jej nadmiernym obciążeniem

skutkującym znacznym przemęczeniem w dniu popełnienia przewinienia służbowego.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 456 k.p.k. w zw.

z art. 128 u.s.p. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania dyscyplinarnego

orzeczono zgodnie z art. 133 u.s.p.