II PK 147/09

Wyrok z dnia 3 grudnia 2009 r.

II PK 147/09

Podjęcie uchwały rady nadzorczej spółki będącej zagraniczną osobą

prawną o „zamknięciu” oddziału w Polsce będącego pracodawcą w rozumieniu

art. 3 k.p., nie stanowi likwidacji pracodawcy w rozumieniu art. 411

k.p. i nie wy-

łącza ochrony stosunku pracy pracownicy w ciąży (art. 177 § 4 k.p.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (spra-

wozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy

z powództwa Małgorzaty S.-B. przeciwko „L.” Spółce Akcyjnej Uproszczonej Od-

działowi w Polsce z siedzibą w W. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie, odsetki,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 października 2008 r. [...]

1. o d d a l i ł skargę kasacyjną,

2. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.700 zł (dwa tysiące

siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasa-

cyjnym.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Małgorzata S.-B. pozwem z dnia 11 stycznia 2006 r. przeciwko „L.”

Spółce Akcyjnej Uproszczonej Oddziałowi w Polsce z siedzibą w W. wniosła o uzna-

nie wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 8 listopada 2006 r. za bezskuteczne, o

przywrócenie do pracy, zasądzenie od pozwanej wynagrodzenia za czas pozosta-

wania bez pracy z ustawowymi odsetkami oraz zwrotu kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2008 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Warszawy

Śródmieścia uwzględnił powództwo i przywrócił powódkę do pracy u pozwanej na

poprzednich warunkach oraz zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę

20.614,68 zł tytułem wynagrodzenia za każdy miesiąc pozostawania bez pracy po-

2

cząwszy od 1 marca 2006 r. Sąd Rejonowy ustalił, iż powódka była zatrudniona na

stanowisku dyrektora do spraw rozwoju na terenie Europy Środkowej i Wschodniej w

pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umów na czas określony w okresie od

18 czerwca 2004 r. do 28 lutego 2005 r. oraz od 1 marca 2005 r. na stanowisku ko-

ordynatora działań marketingowych na obszarze Europy Środkowej i Wschodniej w

pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony

(okoliczność niesporna). W zawieranych kolejno po sobie umowach o pracę powód-

ka jako adres zamieszkania wskazywała A., ul. K. Taki sam adres znajduje się na

złożonych do akt osobowych zaświadczeniach lekarskich, kartach płac, zaświadcze-

niach wydanych na potrzeby banku. W 2005 r. u pozwanej nastąpiły zmiany struktury

organizacyjnej. Pozwana weszła w skład grupy kapitałowej CRB z Irlandii, która w

ramach swoich struktur prowadziła działalność w Polsce. Pozwana spółka rozważała

dalsze zatrudnienie powódki na nowych warunkach. Doszło do rozmów między stro-

nami. Powódka wyraziła chęć pozostania w marketingu bądź w handlu. W związku z

tym wysłała pozwanej swoje curriculum vitae, które służyć miało procesowi dalszej

rekrutacji, w powyższym dokumencie wskazano jako adres powódki - Al. S. w W.

Pozwana wobec braku istotnych zamówień podjęła kroki w kierunku wynegocjowania

z powódką warunków rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Jednak

do porozumienia nie doszło ze względu na niezadowalające powódkę propozycje ze

strony pozwanej. Powódka od 27 października 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. przeby-

wała na zwolnieniu lekarskim. W okresie tym przebywała głównie u rodziców w A. W

związku z tym nie świadczyła pracy, natomiast pozostawała w ciągłym kontakcie z

partnerami w pracy, wykonywała liczne telefony celem negocjacji z kontrahentami.

Pierwsze zwolnienie lekarskie wpłynęło do firmy I.O.S. w październiku 2005 r. W dniu

8 listopada 2005 r. pozwana skierowała drogą elektroniczną na skrzynkę powódki

pismo stanowiące rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, wskazując jako

przyczynę brak wystarczających perspektyw na zamówienia i kontrakty zgodne z

oczekiwaniami firmy. Pismo zostało ponadto wysłane na wyżej wskazany adres w W.

Pismo to wróciło dwukrotnie awizowane 29 listopada 2005 r. z adnotacją „zwrot nie

podjęto w terminie". Powódka nie otrzymała także oświadczenia o wypowiedzeniu

przesłanego drogą elektroniczną. Przyczyną była prawdopodobnie przepełniona

skrzynka pocztowa. Powódka w tym czasie przebywała na zwolnieniu lekarskim, ze

względu na swój stan zdrowia nie mogła regularnie odbierać korespondencji. W dniu

13 grudnia 2005 r. wystawione zostało powódce zaświadczenie lekarskie z informa-

3

cją o 9 tygodniu ciąży. Zaświadczenia o ciąży wpłynęły do I.O.S. w styczniu 2006 r.

W dniu 20 grudnia 2005 r. powódka otrzymała skierowanie do szpitala. W dniu 23

grudnia 2005 r. powódka wysłała do rąk Wacławy S. kolejne zaświadczenie lekarskie

potwierdzające fakt bycia przez nią w ciąży. W dniu 4 stycznia 2006 r. zostało dorę-

czone na adres w W., -gdzie akurat przebywała - oświadczenie o wypowiedzeniu

umowy o pracę.

Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki jest uzasadnione w zakresie

przywrócenia do pracy oraz zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez

pracy, począwszy od 1 marca 2006 r., w pozostałym zakresie odwołanie powódki

oddalił. Sąd Rejonowy przyjął, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p. w oświadczeniu praco-

dawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o wypo-

wiedzeniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna

uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Ponadto zgodnie z art. 177 §

1 k.p. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w okresie ciąży, a także

w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uza-

sadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pra-

cownika zakładowa organizacja związkowa wyrazi na to zgodę. Bazując na ustalo-

nym stanie faktycznym Sąd Rejonowy stwierdził, że łącząca strony umowa o pracę

została rozwiązania z dniem 29 lutego 2006 r. „z uwagi na datę doręczenia powódce

oświadczenia o wypowiedzeniu, co nastąpiło dopiero w dniu 4 stycznia 2006 r. oraz

upływ jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia”. Ponadto chybione było stanowi-

sko pozwanej kwestionujące niedotrzymanie przez powódkę terminu do wniesienia

odwołania, bowiem w ocenie Sądu nie można było przyjąć, iż przedmiotowy termin

upłynął w dniu 6 grudnia 2006 r. Zgodnie z art. 61 k.c. oświadczenie woli jest złożone

innej osobie z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się z nim zapoznać.

W odniesieniu do oświadczenia woli na piśmie, która to forma jest obowiązkowa dla

wypowiedzenia umowy o pracę, chwila złożenia oświadczenia pokrywa się z chwilą

prawidłowego doręczenia pisma zawierającego oświadczenie woli adresatowi, skoro

ze stanu faktycznego wynika, że pismo zawierające oświadczenie o rozwiązaniu sto-

sunku pracy zostało przesłane powódce na adres w W., a nie ten, który figurował w

aktach osobowych, przy czym przesyłka wróciła dwukrotnie awizowana. Pozwana

nie wykazała, co jest konieczne na podstawie art. 6 k.c., że adresat miał możliwość

zapoznania się z treścią oświadczenia, a nie doszło do tego z jego woli. Pozwana

winna stosować adres wynikający z ustaleń umownych. Nadto pozwana nie prze-

4

prowadziła skutecznego dowodu doręczenia wypowiedzenia drogą elektroniczną na

skrzynkę powódki. Nawet przyjęcie odmiennego ustalenia (co do daty doręczenia),

nie mogłoby mieć wpływu na treść orzeczenia (z uwagi na zasadność przywrócenia

terminu do wniesienia odwołania) ze względu na brak pouczenia o terminie i sposo-

bie odwołania. Sąd Rejonowy co do przyczyny rozwiązania umowy o pracę („brak

wystarczających perspektyw na zamówienia i kontrakty") odniósł się w ten sposób,

że nie jest to jak podnosi pozwana równoznaczne z likwidacją pracodawcy. Pozwana

nie wykazała żadnych czynności likwidacyjnych, które są wymagane i zgodne z

przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i Kodeksem spółek han-

dlowych. Potwierdza to treść złożonego do akt sprawy odpisu KRS. Postępowanie

dowodowe nie wykazało, że pozwana w czasie wypowiedzenia umowy o pracę znaj-

dowała się w likwidacji. Naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę ma

miejsce zarówno wtedy, gdy treść lub sposób wypowiadania umowy o pracę narusza

przepisy dotyczące trybu wypowiedzenia, jak też wtedy gdy naruszeniu ulegają prze-

pisy o ochronie przed wypowiedzeniem. W ocenie sądu Rejonowego pozwana naru-

szyła przepisy art. 177 § 4 k.p. oraz art. 41 k.p.

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniosła strona pozwana. Wyrokiem z

dnia 14 października 2008 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w Warszawie oddalił apelację pozwanej. W ocenie Sądu drugiej instancji bezzasadny

był zarzut naruszenia art. 411

§ 1 k.p. w związku z art. 177 § 4 k.p. W toku postępo-

wania przed Sądem Rejonowym, jak również w apelacji strona pozwana wykazywa-

ła, iż pomimo braku powołania tej okoliczności w oświadczeniu o wypowiedzeniu po-

wódce umowy o pracę, bezpośrednią przyczyną rozwiązania z nią stosunku pracy

była likwidacja zakładu pracy. W ocenie Sądu Okręgowego, nie sposób zgodzić się z

zaprezentowanym przez apelującego stanowiskiem. Wbrew twierdzeniom skarżące-

go, uchwała rady nadzorczej pozwanej Spółki z dnia 9 maja 2007 r. nie może sta-

nowić potwierdzenia faktu likwidacji pozwanego, albowiem zawiera ona jedynie po-

stanowienie o zamknięciu oddziału Spółki na terenie Polski, przy czym podmiot nadal

funkcjonował w rozumieniu przepisów prawa polskiego, a czynność ta nie jest zaś

tożsama z likwidacją, o której mowa w art. 411

k.p. Pracodawca (mimo zamknięcia

oddziału na terenie Polski) mógł w każdej chwili powrócić w sferę bytu, zatrudnić pra-

cowników i dalej prowadzić działalność w Polsce, albowiem skutki jego dotychcza-

sowych zachowań nie miały charakteru trwałego. Tymczasem przepis art. 177 § 4

k.p., wyłączając ochronę pracownic w ciąży w sytuacjach likwidacji zakładu pracy

5

zakłada podejmowanie przez pracodawcę działań oznaczających trwałą utratę

swego bytu. W przeciwnym wypadku ochrona związana z rodzicielstwem, która sta-

nowi ratio legis przepisu art. 177 § 1 k.p. byłaby fikcją i każdy pracodawca mógłby w

sposób dowolny „ogłaszać" likwidację, podejmując działania pozorne o łatwo odwra-

calnych i nietrwałych skutkach. Co jednak najistotniejsze, uchwała rady nadzorczej o

zamknięciu oddziału pozwanej Spółki, na którą powołuje się skarżący w apelacji,

podjęta zastała po upływie niemal półtorarocznego okresu od dnia wręczenia powód-

ce oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę (pismo o wypowiedzeniu

doręczono powódce w dniu 4 stycznia 2006 r., zaś uchwała o zamknięciu oddziału

Spółki na terenie Polski zapadła w dniu 9 maja 2007 r). Z powyższych względów na-

leżało przyjąć, iż na dzień wypowiedzenia stosunku pracy nie zaistniały jakiekolwiek

okoliczności wyłączające ochronę przed wypowiedzeniem, której powódka podlegała

na podstawie art. 177 k.p. z uwagi na stan ciąży, potwierdzony przesłanymi do

pracodawcy i złożonymi do akt sprawy zaświadczeniami lekarskimi. Dlatego też

istniały przesłanki do przywrócenia powódki do pracy i zasądzenia na jej rzecz - w

oparciu o treść art. 47 k.p. wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy.

Nietrafny okazał się również zarzut niedochowania przez powódkę terminu do złoże-

nia odwołania od oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę. Jak prawidłowo

przyjął Sąd pierwszej instancji wypowiedzenie zostało doręczone powódce skutecz-

nie w dniu 4 stycznia 2006 r., gdyż dopiero w tym dniu mogła się z nim zapoznać.

Wcześniejsze, zainicjowane przez pracodawcę próby doręczenia wypowiedzenia

okazały się bezskuteczne, gdyż kierowane były na inny adres, aniżeli ten, który w

aktach osobowych widniał jako adres do korespondencji. Z powództwem Małgorzata

S.-B. wystąpiła w dniu 11 stycznia 2006 r., zachowała zatem siedmiodniowy termin

określony w art. 264 § 1 k.p. Strona pozwana nie udowodniła także faktu wcześniej-

szego doręczenia powódce wypowiedzenia drogą elektroniczną. W świetle art. 60 i

art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p. oświadczenie woli może być wyrażone także w

postaci elektronicznej i jest ono złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je

do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać

się z jego treścią (art. 61 § 2 k.c.). Niezbędne jest zatem stwierdzenie, że pracownik

mógł się zapoznać z treścią oświadczenia, czego w niniejszym postępowaniu po-

zwana nie udowodniła.

Na powyższe orzeczenie pozwana wniosła skargę kasacyjną podnosząc w

niej zarzut błędnej wykładni: 1) art. 411

§ 1 k.p. w związku z art. 177 § 4 k.p., poprzez

6

przyjęcie, że w czasie wypowiedzenia powódce umowy o pracę, pozwany - praco-

dawca nie znajdował się w likwidacji, gdyż nie zostało wszczęte formalne postępo-

wanie likwidacyjne, ani nie zostały podjęte jakiekolwiek czynności likwidacyjne w po-

staci zgłoszenia do sądu rejestrowego otwarcia likwidacji pozwanego, nazwisk i

imion likwidatorów, sposobu reprezentowania pozwanego, co tym samym nie wywo-

łało realnych i trwałych skutków likwidacyjnych polegających na definitywnym wyzby-

ciu się przez pracodawcę możliwości dalszego funkcjonowania, czego konsekwencją

było przyjęcie, że nie zaistniały okoliczności wyłączające ochronę przed wypowie-

dzeniem umowy o pracę z powódką, w sytuacji gdy zdefiniowany przez Sąd drugiej

instancji wymóg „trwałych skutków likwidacyjnych" nie zawiera powołany przepis art.

411

§ 1 k.p; 2) błędnej wykładni art. 3 k.p., poprzez przyjęcie, że pracodawcą powód-

ki był przedsiębiorca zagraniczny - L. Spółka Akcyjna Uproszczona z siedzibą we

Francji, a nie pozwany oddział w Polsce wyżej wymienionego przedsiębiorcy zagra-

nicznego, w sytuacji gdy pracodawcą powódki był pozwany, a tym samym zamknię-

cie oddziału w Polsce L. Spółka Akcyjna Uproszczona z siedzibą we Francji - przy-

znane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2008 r. - było tożsa-

me z likwidacją pracodawcy w rozumieniu art. 411

§ 1 k.p w związku z art. 177 § 4

k.p., co tym samym wyłączało ochronę powódki przed wypowiedzeniem umowy o

pracę; 3) niewłaściwego zastosowania art. 47 zdanie drugie k.p., poprzez przyznanie

powódce wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy, tj. począwszy od

dnia 1 marca 2006 r. w sytuacji, gdy z uwagi na fakt likwidacji pracodawcy - pozwa-

nego przepis ten nie powinien mieć zastosowania; 4) błędnej wykładni art. 30 § 4

k.p., poprzez przyjęcie, że przesłanka wypowiedzenia umowy o pracę z powódką jest

nierzeczywista i niekonkretna, a podnoszona przez pozwanego w toku procesu prze-

słanka likwidacji pozwanego pracodawcy jest pozorna ze względu na to, że nie zaist-

niał formalny akt prawny w postaci ogłoszenia likwidacji pracodawcy; 5) niewłaściwe-

go zastosowania art. 45 § 2 i 3 k.p., poprzez brak dokonania przez Sąd pierwszej

instancji oceny roszczenia powódki przywrócenia do pracy u pozwanego pod kątem

celowości i możliwości jej przywrócenia; 6) niewłaściwego zastosowania art. 60 k.c.

oraz art. 61 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., poprzez błędne przyjęcie, że wypo-

wiedzenie umowy o pracę zostało skutecznie doręczone powódce dopiero w dniu 4

stycznia 2006 r.; 7) naruszenie art. 8 k.p., poprzez brak dokonania przez Sąd pierw-

szej instancji zbadania zgodności żądania powódki przywrócenia do pracy z zasa-

dami współżycia społecznego i przyznanie powódce prawa korzystania z ochrony

7

przepisów prawa pracy, w sytuacji gdy powódka pod pozorem negocjacji zmiany

trybu rozwiązania umowy o pracę, począwszy od września 2005 r. dążyła do prze-

włoki, a jak się okazało w ostateczności do uniemożliwienia pozwanemu rozwiązania

z nią umowy o pracę, co stanowiło zawinione, a tym samym ciężkie naruszenie pod-

stawowych obowiązków pracowniczych w postaci przestrzegania w zakładzie pracy

zasad współżycia społecznego oraz dbania o dobro zakładu pracy, a także zasady

lojalności wobec pracodawcy.

Pozwana zaskarżonemu wyrokowi zarzuca ponadto naruszenie przepisów po-

stępowania - art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 382 i art. 233 § 1 k.p.c., poprzez nie-

rozpoznanie przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w War-

szawie w wyroku z dnia 14 października 2008 r. [...] zarzutów naruszenia prawa ma-

terialnego, tj. art. 30 § 4 k.p. oraz art. 45 § 2 i 3 k.p., wymienionych w piśmie proce-

sowym pozwanego z dnia 7 października 2008 r.; art. 316 § 1 k.p.c., poprzez pomi-

nięcie dokonania oceny przywrócenia powódki pod kątem jego celowości i możliwo-

ści (art. 45 § 2 i 3 k.p.) przy uwzględnieniu okoliczności, które istniały w chwili za-

mknięcia rozprawy, a nie w chwili dokonania wypowiedzenia umowy o pracę; art.

4771

k.p.c., poprzez zasądzenie przywrócenia do pracy, które było nieuzasadnione w

związku z likwidacją pozwanego pracodawcy (art. 41' § 1 k.p. w związku z art. 177 §

4 k.p.) oraz naruszeniem zasad współżycia społecznego przez powódkę (art. 8 k.p.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Kodeks pracy, w szczególno-

ści art. 41 1

§ 1 k.p., nie formułuje definicji pojęcia likwidacji. Niemniej jednak stwier-

dzić należy, że na gruncie prawa pracy „likwidacja" odnosi się do pracodawcy, a więc

jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników (art. 3 k.p.), tj. jednego z pod-

miotów (strony) stosunku pracy. Znajduje to swoje potwierdzenie w wykładni syste-

mowej, ponieważ art. 3 k.p. stanowi, iż: „pracodawcą jest jednostka organizacyjna,

choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają

one pracowników". Zatem zgodnie z poglądem utrwalonym w prawie pracy od dzie-

sięcioleci pracodawcą jest jednostka organizacyjna, która zatrudnia pracownika we

własnym imieniu [por. np. W. Sanetra (w:) J. Iwulski, W. Sanetra, Kodeks pracy, Ko-

mentarz, Warszawa 2003, s. 21 i nast.; M. Gersdorf, (w:) M. Gersdorf, K. Rączka, J.

Skoczyński, Kodeks pracy. Komentarz (red. Z. Salwa), Warszawa 2007, s. 17]. Taka

8

sytuacja zachodzi również, gdy mamy do czynienia z zagraniczną osobą prawną,

która ma swój oddział w Polsce. W niniejszej sprawie pracodawcą był oddział spółki

zagranicznej w Polsce, który w niniejszej sprawie posiadał osobowość prawną -

spółki kapitałowej i działał samodzielnie za pomocą swoich statutowych organów.

Likwidacja pracodawcy z istoty rzeczy musi dotyczyć utraty przez niego bytu praw-

nego i wobec tego zawsze jest likwidacją „w całości" (całego podmiotu prawnego);

nie ma częściowej likwidacji podmiotu prawnego (podmiot ten istnieje albo nie). Jest

to jednocześnie likwidacja stała i faktyczna, gdyż zlikwidowany pracodawca przestaje

istnieć jako „jednostka organizacyjna zatrudniająca pracowników". Jednakże mając

na uwadze, że likwidacja pracodawcy nie jest przez przepisy Kodeksu pracy szcze-

gólnie uregulowana, lecz przez różne przepisy prawa w zależności od formy prawnej

pracodawcy - pociąga to za sobą zróżnicowanie w zakresie form, przesłanek i trybu

jej przeprowadzenia (por. Z. Hajn: Upadłość i likwidacja pracodawcy (w:) Encyklope-

dia prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, red. L. Florek, Warszawa 2001). W ni-

niejszej sprawie z racji, iż pracodawcą była spółka prawa handlowego decydujące

znaczenie mają przepisy Kodeksu spółek handlowych, a przede wszystkim Rozdział

6 - Rozwiązanie i likwidacja spółki. Zgodnie z art. 274 § 1 k.s.h. czynność w postaci

otwarcia likwidacji jest początkiem procesu likwidacyjnego. Przepis ten odnosić nale-

ży tylko do wszczęcia postępowania likwidacyjnego, jako następstwo zaistnienia

przyczyn rozwiązania spółki (art. 270). Kodeks spółek handlowych odróżnia pojęcie

rozwiązania spółki od jej likwidacji. Rozwiązanie spółki polega na zakończeniu jej

bytu prawnego po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego (lub postępowania

upadłościowego zakończonego upadłością spółki). Po zaistnieniu przyczyn rozwią-

zania spółki następuje moment otwarcia likwidacji. Po otwarciu likwidacji spółka

wchodzi w specyficzny stan działalności, który jednak nie powoduje utraty osobowo-

ści prawnej. Jeżeli wszczęcie postępowania likwidacyjnego następuje wskutek pod-

jęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki, z tym dniem następuje otwar-

cie likwidacji, lecz dopiero w wyniku spełnieniu przez spółkę - konkretnie przez jej

likwidatorów - obowiązku zgłoszenia otwarcia likwidacji do sądu rejestrowego (art.

277) spółka występuje w obrocie prawnym jako podmiot w likwidacji. Zgodnie z art.

277 k.s.h. należy przyjąć, że od momentu otwarcia likwidacji przestaje działać zarząd

spółki, a jego funkcje przejmują likwidatorzy. Do czasu ustanowienia likwidatorów,

mimo że mandat członków zarządu wygasł, powinni oni sprawować pieczę nad ma-

jątkiem spółki i pomóc w jak najszybszym ustanowieniu likwidatorów. Ci ostatni, jeżeli

9

już zostaną ustanowieni, powinni zgłosić do rejestru otwarcie likwidacji, bowiem do-

piero zarejestrowanie otwarcia likwidacji w rejestrze przedsiębiorców łączy się ze

zmianą celu i zakresu działalności spółki (zob. A. Szajkowski: Kodeks spółek han-

dlowych, 2002, t. II, s. 712). Kompetencje likwidatora zostają z jednej strony zawę-

żone celem likwidacji, z drugiej zaś dotyczą go wszystkie przepisy regulujące jego

obowiązki z poszerzeniem o czynności likwidacyjne (ogłoszenia, sprawozdania itp.).

Analizując powyższy tryb likwidacji spółek prawa handlowego wskazać należy,

że w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, ażeby wypowiedzenie umowy

powódce nastąpiło na podstawie przyczyny (o której stanowi w art. 30 § 4 k.p.) w po-

staci likwidacji pracodawcy, skoro uchwała rady nadzorczej o zamknięciu oddziału

pozwanej Spółki, na którą powołuje się skarżąca, została podjęta po upływie niemal

półtorarocznego okresu od dnia wręczenia powódce oświadczenia woli o wypowie-

dzeniu umowy o pracę (pismo wypowiadające umowę doręczono 4 stycznia 2006 r.

zaś uchwałę podjęto w dniu 9 maja 2007 r.). W uchwale tej nie ustanowiono likwi-

datorów, a tym samym likwidatorzy nie mogli dopełnić obowiązków z art. 277 k.s.h. w

postaci zgłoszenia sądowi rejestrowemu faktu otwarcia likwidacji. Nie dokonano po-

wyższej czynności, bezpośrednio łączącej się ze zmianą celu i zakresu działalności

spółki (likwidacją), której dokonanie oznaczałoby tym, iż „dostrzegalna” byłaby ona

wobec innych podmiotów prawa od momentu ujawnienia jej w rejestrze sądowym.

Ponadto treść samej uchwały - „Rada Nadzorcza, na propozycję Przewodniczącego,

podejmuje decyzje o zamknięciu oddziału w Polsce” - wskazywać mogła co najwyżej

przyczynę rozwiązania spółki z art. 270 k.s.h., która następnie w procesie likwidacji w

wyniku ściśle określonych przepisami prawa reguł przedstawionych wyżej zostałaby

definitywnie rozwiązana z chwilą wykreślenia jej z sądowego rejestru spółek handlo-

wych. Nietrafny okazał się również zarzut niedochowania przez powódkę terminu do

złożenia odwołania od oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę. Wypowie-

dzenie zostało doręczone powódce w dniu 4 stycznia 2006 r., bowiem dopiero w tym

dniu Małgorzata S.-B. mogła zapoznać się z jego treścią. Wcześniejsze, zainicjowa-

ne przez pracodawcę próby doręczenia wypowiedzenia okazały się nieskuteczne,

gdyż kierowane były na inny adres, niż wskazany w aktach osobowych jako adres do

korespondencji. Z powództwem Małgorzata S.-B. wystąpiła w dniu 11 stycznia 2006

r., zachowując siedmiodniowy termin określony w art. 264 § 1 k.p. Strona pozwana

nie udowodniła także faktu wcześniejszego doręczenia powódce wypowiedzenia

drogą elektroniczną. W świetle art. 60 i art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p. świad-

10

czenie woli może być wyrażone także w postaci elektronicznej i jest ono złożone

innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w

taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 2 k.c.). Nie-

zbędne jest zatem stwierdzenie, że pracownik mógł się zapoznać z treścią oświad-

czenia, czego w niniejszym postępowaniu pozwana nie udowodniła. W oświadczeniu

o wypowiedzeniu umowy o pracę brakuje również pouczenia o przysługującym pra-

cownikowi prawie odwołania do sądu pracy w terminie 7 dni, co w oczywisty sposób

stanowi naruszenie art. 30 § 5 k.p. Z tych też względów, wbrew twierdzeniom skargi

kasacyjnej będących powtórzeniem zarzutów pozwanej podnoszonych w postępo-

waniu apelacyjnym, złożone przez powódkę odwołanie od wypowiedzenia umowy o

pracę jako wniesione w przepisanym prawem terminie, nie było dotknięte wadami i

podlegało merytorycznemu rozstrzygnięciu.

Z powyższych przyczyn zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia i tym samym

skargę należało oddalić na podstawie art. 39814

k.p.c.

========================================