I PK 144/09

Sygn. akt I PK 144/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa J. U.

przeciwko N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

o ustalenie i sprostowanie treści protokołu powypadkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 stycznia 2010 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w P.

z dnia 23 września 2008 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Powód J. U. domagał się od pozwanego N. Sp. z o.o. w K. ustalenia i

sprostowania treści protokołu powypadkowego przez wykreślenie z treści protokołu

przyczyn wypadku wskazanych przez pracodawcę i wpisanie rzeczywistych

przyczyn wypadku podanych przez powoda.

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., Sąd Rejonowy w O. oddalił powództwo.

Sąd ustalił, że w związku z wypadkiem przy pracy doszło do sporządzenia

protokołu powypadkowego, w którym stwierdzono, że wypadek miał charakter

wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy uznał jednak, że powód nie dysponował

interesem prawnym w żądaniu sprostowania treści protokołu. Między stronami nie

istniał spór co do kwalifikacji zdarzenia z dnia 19 października 2007 r. jako wypadku

przy pracy. Uzasadnienia dla żądania powoda, zdaniem sądu, nie mogła stanowić

ewentualność dochodzenia od pracodawcy odpowiedzialności uzupełniającej na

podstawie przepisów Kodeksu cywilnego czy dochodzenie świadczeń z

ubezpieczenia społecznego. Ustalenie przyczyn wypadku stanowiłoby ustalenie

faktów, a temu celowi nie może służyć powództwo na podstawie art. 189 k.p.c. Sąd

w związku z tym nie przeprowadził postępowania dowodowego.

Wyrokiem z dnia 23 września 2008 r., Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację

powoda wywiedzioną od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy przyjął, że o ile

pracownik dysponuje interesem prawnym w ustaleniu, że określone zdarzenie

miało charakter wypadku przy pracy, to ustalenie to powinno mieć wpływ dla

przyszłych jego roszczeń. Zdaniem Sądu Okręgowego treść protokołu nie

pozostawiała wątpliwości co do tego, że wypadek miał cechy wypadku przy pracy a

wskazane w nim przyczyny wypadku nie zostały określone w sposób, który mógłby

pozbawić powoda prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego albo żądań

mających za podstawę regulacje prawa cywilnego. Weryfikacja okoliczności

leżących po stronie pracownika, podanych w protokole, może mieć miejsce, jeśli

wytoczy on powództwo o świadczenie i w takim wypadku treść protokołu nie będzie

stanowić okoliczności przesądzającej.

3

Wyrok ten skargą kasacyjną zaskarżył pełnomocnik powoda, zarzucając w

skardze kasacyjnej naruszenie art. 189 k.p.c. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że

powód nie dysponował interesem prawnym żądając sprostowania protokołu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego uznaje dopuszczalność

kierowania przez pracownika powództwa o ustalenie, że określone zdarzenie miało

charakter wypadku przy pracy. Jego celem jest potwierdzenie zaistnienia

prawotwórczego faktu – wypadku przy pracy. Jedynie w najstarszym orzecznictwie

kwestionowano dopuszczalność takiego powództwa (por. wyrok z dnia 13 czerwca

1973 r. w sprawie I PR 156/73). Obecnie, w szczególności uwzględniając uchwałę z

dnia 11 maja 1994 r. w sprawie II PZP 1/94, Sąd Najwyższy akceptuje wytaczanie

takiego powództwa. Potwierdzają to kolejne rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego

(zob. np. wyrok z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie II UKN 425/00, uchwała z dnia

29 marca 2006 r., sygn. II PZP 14/05, wyrok z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. I UK

8/07). Wskazuje się przy tym alternatywnie, że celem takiego powództwa jest

ustalenie faktu prawotwórczego (tak np. wyrok z dnia 27 stycznia 1998 r., II UKN

471/97) albo też prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (tak np. w

uchwale II PZP 1/94), skoro wystąpienie wypadku przy pracy jest jedyną w istocie

przesłanką pozytywną przyznania świadczeń.

Nie ma także w judykaturze wątpliwości, że tak jak dopuszczalne jest

żądanie ustalenia, że zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy, tak

dopuszczalne jest domaganie się „sprostowania” protokołu powypadkowego (wyrok

SN z dnia 27 stycznia 1998 r., sygn. II UKN 471/97). Także i to roszczenie ma za

podstawę art. 189 k.p.c. z uwagi na tok szczególnego trybu „prostowania”

podobnego do np. prostowania świadectwa pracy.

Sąd Najwyższy ferując przedmiotowe rozstrzygnięcie ma na względzie fakt,

że w przedmiotowej sprawie sądy powszechne bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego odmówiły sprostowania protokołu powypadkowego zgodnie z

4

żądaniem powoda przyjmując, że powód nie dysponuje interesem prawnym w

kierowaniu takiego żądania.

Założenie to nie oznacza, że w sprawie rzeczywiście istnieje konieczność

sprostowania protokołu zgodnie z żądaniem powoda. Niemniej jednak

rozstrzygnięcie sprawy nie mogło ograniczać się do przyjęcia a priori, że powód nie

dysponuje roszczeniem o zmianę treści protokołu. Przeprowadzenie postępowania

co do żądań pozwu pozwoli dopiero na ferowanie prawidłowego orzeczenia

merytorycznego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

/tp/