I UK 16/10

Sygn. akt I UK 16/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania Stanisława P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 czerwca 2010 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 stycznia 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 w części oddalającej

apelację w zakresie początkowej daty przyznania świadczenia i

sprawę w tej części przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I od

wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6

grudnia 2007 r. zmieniającego decyzję organu rentowego z dnia 5 września 2006 r.

i przyznającego wnioskodawcy Stanisławowi P. prawo do renty z tytułu częściowej

niezdolności do pracy na okres 5 lat do dnia 14 marca 2006 r., a także zasądził od

organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego za drugą instancję.

W sprawie tej ustalono, że ubezpieczony, urodzony w 1955 r., zatrudniony

jako mechanik samochodowy, operator wózka widłowego, pracownik fizyczny, w

dniu 14 marca 2006 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do renty. Decyzją z dnia

5 września 2006 r. organ rentowy odmówił mu przyznania prawa do renty z

ogólnego stanu zdrowia. Ubezpieczony domagał się zmiany tej decyzji i przyznania

prawa do renty, twierdząc, że nie posiada obecnie sprawności fizycznej

pozwalającej na wykonywanie pracy robotnika wykwalifikowanego na ogólnym

rynku pracy w wymiarze pełnego etatu.

Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych z zakresu

neurologii, otolaryngologii, gastroenterologii i medycyny pracy ustalił, że

ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy i przyznał mu prawo do renty z

tytułu częściowej niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia na okres 5 lat,

począwszy od 14 marca 2006 r.

W apelacji organ rentowy zarzucił naruszenie między innymi art. 100 ust. 2

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), sygnalizując, że ubezpieczony

pobierał zasiłek chorobowy do dnia 11 kwietnia 2006 r., a zatem zaskarżony wyrok

naruszał prawo co daty początkowej przyznanej renty.

Po rozpoznaniu apelacji, Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu

pierwszej instancji, że ubezpieczony w znacznym stopniu utracił zdolność do pracy

zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji i nie jest zdolny do pracy mechanika

samochodowego na ogólnym rynku pracy.

3

Wyrok ten organ rentowy zaskarżył jedynie w zakresie początkowej daty

przyznanego świadczenia, zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie art. 100

ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez jego niezastosowanie i zbyt

wczesne przyznanie prawa do renty. Dlatego skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona.

W konsekwencji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w

zaskarżonej części i orzeczenie, że prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności

do pracy z ogólnego stanu zdrowia przysługuje od dnia 12 kwietnia 2006 r.,

ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania procesowego wg

norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna „w zakresie początkowej daty” przyznania

ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 14

marca 2006 r. jest usprawiedliwiona, ponieważ w rozpoznawanej sprawie

wielokrotnie pojawiała się sprawa korzystania przez ubezpieczonego z prawa do

zasiłku chorobowego do dnia 11 kwietnia 2006 r.. Na tę okoliczność wskazywał

organ rentowy już w odpowiedzi na odwołanie, a także w apelacji od wyroku Sądu

pierwszej instancji, w której apelujący organ rentowy sformułował zarzut naruszenia

art. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, którego Sąd drugiej instancji nie

weryfikował i nie rozpoznał.

Wprawdzie prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje z dniem

spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia (art. 100 ust. 1

ustawy o emeryturach i rentach), to jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy,

świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy

wypłacane na podstawie Kodeksu pracy, prawo do renty powstaje z dniem

zaprzestania pobierania tych świadczeń (ust. 2 tego przepisu). Z powyższego nie

wynika, że prawo do renty powstaje od daty złożenia wniosku rentowego już

dlatego, że świadczenie wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do

określonego świadczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym

4

zgłoszono wniosek (art. 129 ust. 1 ustawy). Oznacza to, że w razie złożenia

wniosku rentowego w danym miesiącu prawo do renty z tytułu niezdolności do

pracy przyznaje się i wypłaca od dnia złożonego wniosku tylko wtedy, gdyby

ustalono, że w tym konkretnym dniu zostały spełnione warunki wymagane do

przyznania dochodzonego prawa, a ubezpieczony nie korzysta z żadnego z innych

wyżej wymienionych świadczeń za czas niezdolności do pracy. W innym razie

prawo do renty przysługuje od początku miesiąca, w którym złożony był wniosku

rentowy. Natomiast jeżeli w dniu spełnienia wszystkich warunków do przyznania

emerytury lub renty osoba uprawniona pobiera zasiłek chorobowy lub inne

świadczenie za czas niezdolności do pracy, to ustalone prawo do emerytury lub

renty powstaje i może być realizowane z dniem zaprzestania pobierania świadczeń

krótkoterminowych (art. 100 ust. 2 ustawy). W konsekwencji istnieje potrzeba

zweryfikowania okresu pobierania zasiłku chorobowego i wskazania prawidłowej

daty początkowej przyznania świadczenia rentowego, dlatego w zaskarżonym

zakresie Sąd Najwyższy wyrokował na podstawie art. 39815

k.p.c., pozostawiając

Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie wniosku skarżącego organu rentowego w

przedmiocie kosztów postępowania.