II PK 43/10

Sygn. akt II PK 43/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

Protokolant Dorota Białek

w sprawie z powództwa M. Z.

przeciwko Ministerstwu [...] w W.

o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie i odszkodowanie,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 8 czerwca 2010 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w W.

z dnia 17 września 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną bez obciążania powoda kosztami

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Pozwem z 31 stycznia 2006 r. powód M. Z. w sprawie przeciwko

Ministerstwu [...] w W. wniósł o: stwierdzenie, że przyczyna wygaśnięcia stosunku

pracy powoda jest niezgodna ze stanem faktycznym a w pozostałej części

nieistotna, stwierdzenie nieważności wygaśnięcia stosunku pracy, przywrócenie

powoda do wykonywania obowiązków służbowych mianowanego urzędnika służby

cywilnej z uwzględnieniem przygotowania zawodowego powoda na dotychczas

zajmowanym stanowisku radcy ministra w Ministerstwie [...], wypłacenia pełnego

wynagrodzenia wraz z przysługującymi dodatkami za okres niedopuszczenia do

wykonywania obowiązków służbowych wraz z ustawowymi odsetkami, zasądzenie

trzymiesięcznego wynagrodzenia tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia.

Powód na wezwanie Sądu, pismem z 3 marca 2006 r. doprecyzował wartość

zadośćuczynienia do 5.913,11 zł oraz odszkodowania do 11.826,22 zł, wskazując,

że tytułem odszkodowania wnosi o kwotę równą dwumiesięcznemu wynagrodzeniu.

3 lipca 2006 r. powód wniósł o sprostowanie wyliczenia wysokości odszkodowania i

zadośćuczynienia z 17.739,33 zł do 18.902,04 zł, w tym odszkodowania w

wysokości 12.601,36 zł.

Sąd Rejonowy dla W. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 7 lipca 2008 r. oddalił powództwo i odstąpił od obciążania powoda

kosztami zastępstwa procesowego.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. Powód był zatrudniony w

Ministerstwie [...] od 1 grudnia 1995 r. do 31 stycznia 2006 r. Początkowo na

umowę o pracę na czas określony. Od 1 marca 1996 r. na czas nieokreślony na

stanowisku głównego specjalisty w Departamencie Informatyki. 10 czerwca 1999 r.

powód wystąpił z wnioskiem o przeniesienie go do departamentu Finansowania

Bezpieczeństwa Państwa. 1 lipca 1999 r. pozwany przeniósł powoda do pracy w

Departamencie z zachowaniem stanowiska głównego specjalisty. 1 lipca 2000 r.

powód objął stanowisko radcy ministra z miesięcznym wynagrodzeniem 4.654,34

zł, a 1 października 2000 r. został mianowany urzędnikiem służby cywilnej.

3

11 września 2000 r. powód wystąpił z wnioskiem o przeniesienie go do

Departamentu Informatyki. 1 października 2000 r. pozwany przeniósł powoda do

pracy w wymienionym Departamencie z zachowaniem stanowiska radcy ministra

oraz przyznał mu z tym dniem pierwszy stopień służby cywilnej. Powód jako radca

ministra zajmował jednoosobowe stanowisko do spraw Ochrony Danych i

Zabezpieczeń Systemów i był bezpośrednio podporządkowany Dyrektorowi

Departamentu.

Departament Podatków Pośrednich pozwanego miał problemy z terminową

realizacją zadań. W związku z tym po uwzględnieniu przygotowania zawodowego

powoda 5 marca 2003 r. na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998

r. o służbie cywilnej został on przeniesiony do pracy w Departamencie Podatków

Pośrednich z zachowaniem stanowiska radcy ministra w Wieloosobowym

Stanowisku Pracy do spraw Kas Rejestrujących. Powód do przedmiotowego

przeniesienia nie zgłosił żadnych zastrzeżeń.

W piśmie z 6 marca 2003 r., skierowanym do Dyrektora Generalnego

pozwanego, powód wniósł o potwierdzenie przydzielenia mu dotychczasowych

zadań służbowych z zakresu ochrony danych i zabezpieczeń systemów oraz

wskazał, że podjęcie nowych zadań służbowych, zwłaszcza w zakresie badań

testowych kas fiskalnych w Departamencie Podatków Pośrednich będzie możliwe

po wyznaczeniu mu pracownika do współdziałania. Pismem z 14 marca 2003 r.

określono powodowi zakres obowiązków związanych z przeniesieniem (m.in.

opracowywanie wymagań technicznych dla kas rejestrujących i współdziałanie w

opracowywaniu rozporządzeń, przeprowadzanie badań kas rejestrujących,

opracowywanie decyzji dopuszczających kasy rejestrujące do obrotu). Powód

odmówił przyjęcia zakresu czynności służbowych i wniósł do niego zastrzeżenia. 24

marca 2003 r. wystąpił również do Dyrektora Departamentu Podatków Pośrednich

o ustalenie opisu zajmowanego przez niego stanowiska w Departamencie oraz o

ponowne ustalenie zakresu jego czynności służbowych. Powód zaproponował, aby

przy ustalaniu zakresu obowiązków uwzględniono zadania jakie wykonywał w

Departamencie Informatyki. Dyrektor Departamentu Podatków Pośrednich w

ramach zakresu obowiązków zlecił powodowi przeprowadzenie badań trzech kas

rejestrujących. Powód odmówił wykonania przedmiotowego polecenia,

4

uzasadniając to całkowitym brakiem przygotowania zawodowego do realizacji

służbowych zadań.

3 kwietnia 2003 r. powód wniósł o uchylenie decyzji z 5 marca 2003 r. w

sprawie przeniesieniu do Departamentu Podatków Pośrednich z uwagi na brak

przygotowania zawodowego do realizacji zadań służbowych. Dyrektor

Departamentu Podatków Pośrednich informował wielokrotnie Dyrektora

Generalnego pozwanego o niewykonywaniu przez powoda powierzonych mu

obowiązków w zakresie badania kas rejestrujących. Ponadto wskazywał, że powód

sprawia wrażenie nieprzygotowanego merytorycznie do zakresu obowiązków

przeznaczonych dla niego. Mimo licznych uwag Dyrektora Departamentu Podatków

Pośrednich odnośnie do niewykonywania przez powoda zadań Dyrektor Generalny

pozwanego podtrzymał decyzję o przeniesieniu powoda. W uzasadnieniu wskazał,

że powód ma wiedzę z zakresu nauk technicznych oraz prawa administracyjnego,

co daje rękojmię prawidłowego wykonywania przez niego zadań w zakresie

prowadzenia badań testowych kas rejestrujących i wydawania decyzji

dopuszczających te urządzenia do obrotu. Powód w pismach kierowanych do

Dyrektora Generalnego wskazywał, że nie jest przygotowany zawodowo do

wykonywania przedstawionego mu zakresu zadań w Departamencie Podatków

Pośrednich. Ponadto występował o utworzenie w Departamencie Podatków

Pośrednich jednoosobowego stanowiska do spraw ochrony danych przetwarzanych

dla potrzeb podatków pośrednich. Dyrektor Departamentu Podatków Pośrednich

wystąpił o przeniesienie powoda do innych komórek pozwanego. Wskazywał

również, że powód odmówił wykonania powierzonych zadań i nie wykonuje

żadnych zadań określonych dla Departamentu, albowiem nie zostały mu

powierzone żadne czynności zawodowe. Ponadto wskazał, że powód często

opuszcza miejsce pracy bez informowania o przyczynie, wpisując się jedynie do

książki wyjść.

Powód nie wykonywał zadań z zakresu swoich obowiązków, tylko sam

decydował o sposobie wykonywanej przez siebie pracy i występował z licznymi

wnioskami w zakresie prowadzenia przez niego szkoleń. Całą swoją aktywność

kierował na załatwianie spraw pozasłużbowych, tj. przygotowywał liczne dokumenty

o różnorakiej tematyce, która nie leżała w jego kompetencjach ani nie była z nim

5

uzgadniana. Ponadto, co wielokrotnie podkreślał w licznych pismach kierowanych

do pozwanego, nadal wykonywał zadania związane z jego poprzednim

stanowiskiem pracy, np. dotyczące wprowadzenia elektronicznej faktury VAT.

Powód po przeniesieniu go do Departamentu Podatków Pośrednich wielokrotnie

przebywał na zwolnieniach lekarskich, brał urlop wypoczynkowy wykorzystywany

do wykonywania dodatkowych zadań, tj. szkoleń, seminariów, wykładów oraz

przebywał na płatnym urlopie dla poratowania zdrowia.

Dyrektor Generalny pozwanego 13 kwietnia 2004 r. wystąpił do rzecznika

dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec powoda w

związku z niewykonywaniem przez niego poleceń służbowych i odmową przyjęcia

określonego dla niego zakresu obowiązków. 20 września 2004 r. powód ponownie

wystąpił do Dyrektora Generalnego pozwanego o uchylenie decyzji o przeniesieniu

z 5 marca 2003 r. i o przywrócenie go na poprzednio zajmowane stanowisko. W

odpowiedzi Dyrektor Generalny poinformował powoda, że jego poprzednie

stanowisko zostało przekształcone w stanowisko wieloosobowe, które ma już pełną

kadrę obsługową.

Pismem z 20 stycznia 2006 r., doręczonym 30 stycznia 2006 r.,

stwierdzono, że stosunek pracy zawarty z powodem 1 grudnia 1995 r. wygasa 31

stycznia 2006 r. na podstawie art. 64 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia

18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej. Jako przyczynę wygaśnięcia stosunku pracy

wskazano odmowę wykonywania decyzji Dyrektora Generalnego w sprawie

przeniesienia na stanowisko radcy ministra w Departamencie Podatków

Pośrednich i wykonywania zadań zgodnie z przedstawionym zakresem

obowiązków.

Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że postawa powoda

wyrażająca się w niewykonywaniu powierzonych mu zadań była niedopuszczalna.

Powód, mimo że nie wniósł zastrzeżeń do przeniesienia do pracy w

Departamencie Podatków Pośrednich, nie przyjął przedstawionego mu zakresu

obowiązków. Nie uzasadnił też odmowy wykonania powierzonych mu zadań.

Powód miał kwalifikacje do zajmowania się badaniami kas rejestrujących. Stan

faktyczny sprawy świadczy jednoznacznie o tym, że powód odmówił wykonania

6

decyzji z 5 marca 2003 r. Spełnione zostały zatem przesłanki z art. 60 pkt 7 ustawy

o służbie cywilnej, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy.

Apelację od wyroku wniósł powód, zaskarżając wyrok w punkcie I. Wyrokowi

zarzucił między innymi: przyjęcie błędnej wykładni art. 50 ust. 1, art. 60 pkt 7 oraz

art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, nieuwzględnienie

przepisów ustanawiających szczególną ochronę stosunku pracy powoda w okresie

przedemerytalnym, naruszenie przepisów art. 230-232 k.p.c. oraz art. 233 § 1-2

k.p.c. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie

powództwa o ustalenie stosunku pracy powoda w całości lub o uchylenie

zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego

rozpoznania.

Podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym 25 czerwca 2009 r. powód

sprecyzował swoje roszczenie. Żądał przywrócenia do :

pracy, zasądzenia

wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy. Cofnął również roszczenie o

odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Sąd Okręgowy w W. XII Wydział Pracy wyrokiem z 17 września 2009 r.

zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I tylko w ten sposób, że zasądził od

pozwanego na rzecz powoda 9.308,70 zł tytułem odszkodowania (pkt I), w

pozostałej części apelację powoda oddalił (II).

W uzasadnieniu stwierdzono, że zachowanie powoda nie dawało podstaw do

stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 60 pkt 7 ustawy o

służbie cywilnej z dnia 18 grudnia 1998 r. z dniem 31 stycznia 2006 r. Powód

faktycznie wykonał bowiem decyzję o przeniesieniu do Departamentu Podatków

Pośrednich. Powód zmienił 7 marca 2003 r. miejsce pracy, ale nie wykonywał

powierzonych mu obowiązków służbowych. Wynika to bezpośrednio z treści pism,

jakie kierowała do Dyrektora Generalnego pozwanego nowa bezpośrednia

przełożona powoda, informując o niewykonywaniu przez powoda powierzonych

zadań i prosząc o przeniesienie go do innego działu. Powód nie odmówił więc

wykonania decyzji w sprawie przeniesienia.

Z tej racji stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy z powodem, na

podstawie art. 60 ustawy o służbie cywilnej z dnia 18 grudnia 1998 r. nie było

zgodne z przepisami. Przyczyna ta nie jest rzeczywista. Druga przyczyna

7

wygaśnięcia stosunku pracy powoda (odmowa wykonywania zadań zgodnie z

przedstawionym zakresem obowiązków) jest rzeczywista, lecz nie uzasadnia

stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy 31 stycznia 2006 r. Powód już od

pierwszego dnia swojej pracy w nowym departamencie nie wykonywał

powierzonych mu obowiązków, o czym wiedziała jego bezpośrednia przełożona

Dyrektor Departamentu Podatków Pośrednich. Niewykonywanie pracy przez

powoda było podnoszone przez Dyrektora w szeregu pismach kierowanych do

Dyrektora Generalnego czy Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia już w kwietniu 2003 r.

Pracodawca nie podjął jednak żadnych czynności, aby zmienić istniejący stan

rzeczy. Przez blisko 3 lata tolerował niewykonywanie jakichkolwiek czynności

służbowych przez powoda zgodnie z powierzonymi mu obowiązkami. Dopiero po

przeprowadzonych dwóch kontrolach wewnętrznych pracodawca bezzwłocznie

podjął decyzję w trybie art. 60 pkt 7 i art. 64 ustawy o służbie cywilnej z dnia 18

grudnia 1998 r.

Z tych przyczyn pismo Dyrektora Generalnego Ministerstwa [...] z 20 stycznia

2006 r. stwierdzające, że stosunek pracy zawarty z powodem wygasa na podstawie

art. 64 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 7 ustawy z 18 grudnia 1998 r. było niezgodne z

prawem.

Podkreślono, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej z 18

grudnia 1998 r. powód może domagać się, zgodnie z treścią przywrócenia do pracy

na poprzednich warunkach bądź odszkodowania (art. 56 § 1 k.p.). Wobec powoda

nie zastosowano żadnego okresu wypowiedzenia. Pismo od pracodawcy powód

otrzymał 30 stycznia 2006 r. i dlatego przysługują mu roszczenia takie jak

pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę

umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Zdaniem Sądu Okręgowego, przywrócenie powoda do pracy na poprzednie

warunki pracy i płacy (stanowisko radcy ministra w Departamencie Podatków

Pośrednich) jest niecelowe. Powód przez cały czas zatrudnienia w tym

departamencie (także w trakcie procesu) podnosił, że brak mu przygotowania

fachowego do pracy na stanowisku przez niego zajmowanym. Przywrócenie go do

pracy prowadziłoby do sytuacji, kiedy nie wykonywałby on powierzonych zadań,

powołując się na brak kwalifikacji. Zgodnie z art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 56 § 2

8

k.p. Sąd pracy uznał, że przywracanie do pracy powoda nie byłoby celowe. Sąd

zmieniając zaskarżony wyrok, zasądził na rzecz powoda odszkodowanie zgodnie z

jego żądaniem w wysokości dwukrotnego miesięcznego wynagrodzenia.

Miesięczne wynagrodzenie powoda obliczone zgodnie z § 2 rozporządzenia

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu

ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia

stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków

wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w k.p.

wynosiło 4 654,35 zł. Powód żądał odszkodowania w wysokości dwumiesięcznego

wynagrodzenia. Sąd nie może orzekać ponad żądanie, dlatego zasądzono

odszkodowanie w dwumiesięcznego a nie trzymiesięcznego wynagrodzenia

powoda.

Wyrok w części orzekającej niecelowość przywrócenia powoda do

wykonywania obowiązków służbowych mianowanego urzędnika służby cywilnej na

dotychczasowym stanowisku (pkt I) zaskarżył skargą kasacyjną powód.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 377 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c.,

art. 385 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. polegające na: a)

nierozpoznaniu zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji przepisów o

szczególnej ochronie powoda uzasadnionej wiekiem przedemerytalnym. Zgodnie z

art. 377 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. Sąd II instancji miał obowiązek odnieść się do

tego zarzutu apelacji i uzasadnić przyczyny uznania bezzasadności zarzutu

szczególnej ochrony powoda uzasadnionej wiekiem przedemerytalnym, b)

nienależytym ustosunkowaniu się przez Sąd I instancji do szczególnych warunków

wykonywania obowiązków służbowych przez urzędników służby cywilnej a także

pobieżnej ocenie wzajemnej relacji pomiędzy przepisami obowiązującej ustawy o

służbie cywilnej a art. 45 § 2 k.p. Zgodnie z art. 377 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c., Sąd II

instancji miał obowiązek należytego rozpoznania istoty sprawy i ustosunkowania

się do zarzutów apelacji i uzasadnienia przyczyn odmowy przywrócenia powoda do

wykonywania obowiązków służbowych,

2) naruszenie prawa materialnego, tj. a) art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 §

3 k.p. oraz art. 8 k.p. w związku z art. 1, art. 36 ust. 3, art. 62 ust. 1, art. 70, art. 71,

9

art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, a także art. 153

ust. 1 Konstytucji RP polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 45 § 2 k.p. i

błędnym przyjęciu niecelowości przywracania powoda na poprzednio zajmowane

stanowisko (art. 45 § 2 k.p.). Zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami ustawy o

służbie cywilnej z 2008 r. i art. 153 ust. 1 Konstytucji RP stosunek służbowy

urzędników służby cywilnej podlega szczególnej ochronie (art. 45 § 3 k.p.).

Wykluczało to możliwość orzekania o niecelowości przywrócenia powoda do

wykonywania obowiązków służbowych na poprzednio zajmowanym stanowisku, b)

art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 39 k.p., polegające na

orzeczeniu w stosunku do powoda niecelowości przywrócenia na poprzednio

zajmowane stanowisko, gdy powodowi w chwili stwierdzenia wygaśnięcia stosunku

służbowego pozostawało mniej niż dwa lata do uzyskania uprawnień emerytalnych.

Prawidłowe zastosowanie art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 3 k.p. i art. 39 k.p.

nakazuje przywrócenia powoda na poprzednio zajmowane stanowisko.

Wniesiono: 1) o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonym

zakresie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie powoda do

wykonywania obowiązków służbowych mianowanego urzędnika służby cywilnej na

stanowisku radcy ministra w Ministerstwie [...], w Departamencie Podatków

Pośrednich, 2) ewentualnie o: 2) uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w

zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego

rozpoznania, 3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w

kwocie 240,00 zł, 4) przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na rozprawie.

Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano

na 1) jej oczywistą zasadność. Sąd II instancji bezzasadnie nie zastosował art. 45 §

3 k.p. w związku z art. 39 k.p. w zakresie w jakim dotyczy on ochrony osób w wieku

przedemerytalnym. Powodowi w dniu stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy

pozostały mniej niż dwa lata do osiągnięcia wieku emerytalnego i uzyskania

uprawnień emerytalnych z tego tytułu, 2) występowanie istotnego zagadnienia

prawnego, które ma polegać na ustaleniu, czy stosunek służbowy mianowanych

urzędników służby cywilnej podlega szczególnej ochronie w rozumieniu art. 45 § 3

k.p., za czym przemawiać ma w szczególności art. 62 ust. 1, art. 70, art. 71 ustawy

10

o służbie cywilnej z 2008 r., które enumeratywnie wskazują przesłanki stwierdzenia

wygaśnięcia stosunku służbowego i rozwiązania stosunku pracy urzędników, a

także funkcja Korpusu Służby Cywilnej polegająca na zapewnieniu kompetentnego,

zawodowego, bezstronnego a także politycznie neutralnego funkcjonowania

organów państwa (art. 1, art. 36 ust. 3, art. 84 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej z

2008 r., oraz art. 153 ust. 1 Konstytucji RP). W konsekwencji konieczne jest

ustalenie, czy dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 45 § 2 k.p. o

niecelowości przywracania do wykonywania obowiązków na poprzednio

zajmowanym stanowisku urzędnika służby cywilnej, co do którego orzeczono o

bezskuteczności wygaśnięcia stosunku służbowego.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono również, że w toku postępowania powód

wielokrotnie podkreślał, że w chwili stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy

pozostawał on w wieku przedemerytalnym. Do osiągnięcia uprawnień emerytalnych

pozostawały niecałe dwa lata. Jako nauczyciel akademicki miał on prawo

skorzystać z prawa do wcześniejszej emerytury z chwilą osiągnięcia wieku

sześćdziesięciu lat. W aktach osobowych powoda znajdują się pisma, w których

sygnalizował on zamiar przejścia na wcześniejszą emeryturę już cztery lata przed

stwierdzeniem wygaśnięcia stosunku pracy. Sąd II instancji pominął tę okoliczność

przy orzekaniu o niecelowości przywrócenia powoda na poprzednio zajmowane

stanowisko. Cała dokumentacja związana ze zgłoszeniem zamiaru przejścia na

wcześniejszą emeryturę została włączona do akt osobowych powoda. Sąd II

instancji miał zatem możliwość zapoznania się z nią. Powód kilkakrotnie podkreślał

fakt objęcia go ochroną określoną w art. 39 k.p.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy powodowi

przysługiwała szczególna ochrona przed wypowiedzeniem na podstawie art. 39

k.p. Od 1 czerwca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 120, poz. 1252 ze zm.) przepis ten

stanowi, że „pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi,

któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli

okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem

11

tego wieku”. Art. 39 k.p. ogranicza pracodawcę jedynie w wypowiadaniu umowy

(art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) i ustanawia węższy zakaz wypowiadania.

W prawie pracy rozróżnia się dwa sposoby ustania stosunku pracy.

Rozwiązanie (art. 30 § 1 k.p.), którego rodzajem jest między innym wypowiedzenie

przez pracodawcę i wygaśnięcie. Z treści art. 39 k.p. jednoznacznie wynika, że

ochrona przedemerytalna nie dotyczy wygaśnięcia stosunku pracy.

W związku z tym zarzut naruszenia art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 3

k.p. i art. 39 k.p. przez Sąd II instancji jest nieuzasadniony.

W konsekwencji Sąd II instancji nie rozpoznając zarzutów dotyczących

naruszenia przepisów o szczególnej ochronie powoda uzasadnionej wiekiem

przedemerytalnym, nie mógł też naruszyć art. 377 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art.

385 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Nie było bowiem

potrzeby rozpoznawania naruszenia art. 39 k.p.

Całkowicie nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 377 k.p.c., art. 378 § 1

k.p.c., art. 385 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., w zakresie

w jakim zarzucano w skardze kasacyjnej Sądowi II instancji, że nie uzasadnił

przyczyn odmowy przywrócenia powoda do pracy. Należy przypomnieć, że z

utrwalonego orzecznictwa wynika, że do naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez Sąd II

instancji dochodzi, gdy treść uzasadnienia orzeczenia Sądu drugiej instancji

uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do

wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do

niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (por. np.: wyroki Sądu

Najwyższego z 2 lipca 2009 r., III SK 10/09, LEX nr 551869, z 16 października

2009 r., I UK 129/09, LEX nr 558286, z 4 listopada 2009 r., I UK 142/09, LEX nr

564770).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jasno wynika, że Sąd Okręgowy

przyjął (całkowicie zasadnie), że w ustalonym stanie faktycznym sprawy

przywrócenie powoda do pracy prowadziłoby do sytuacji, kiedy nie wykonywałby on

powierzonych zadań, powołując się na brak kwalifikacji. Sąd uznał więc

przywrócenie do pracy za niecelowe (art. 56 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p.).

Prawidłowo też z powołaniem się na art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej z

18 grudnia 1998 r., art. 56 k.p. i art. 45 k.p., określono relację pomiędzy wskazaną

12

ustawą a Kodeksem pracy. (Należało jednak przywołać art. 67 k.p.). W tym

kontekście, jak i podnoszonego zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 1, art.

36 ust. 3, art. 62 ust. 1, art. 70, art. 71, art. 84 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej z

2008 r.) zupełnym nieporozumieniem jest powoływanie się przez skarżącego na

przepisy ustawy z 2008 r. W sprawie znajdowała zastosowanie ustawa o służbie

cywilnej z 1998 r.

Powyższe prowadzi również do wniosku, że istotne zagadnienie prawne jest

przez skarżącego sformułowane wadliwie. Odnosi się bowiem do przepisów ustawy

z 2008 r. Problem prawny, ujęty w skardze kasacyjnej, dotyczyć musi kwestii

decydującej o rozstrzygnięciu sprawy. Nie może być dla niej prawnie obojętny.

Innymi słowy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne tylko, kiedy wynik

sprawy uzależniony jest od interpretacji przepisów przedstawionych we wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (tak też Sąd Najwyższy w

postanowieniu z 25 września 2007 r., I UK 161/07, niepubl.).

Bezpodstawny był też zarzut naruszenia art. 8 k.p. i art. 153 ust. 1

Konstytucji RP.

Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu z mocy art. 39814

k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.

/tp/