II UK 3/10

Sygn. akt II UK 3/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z wniosku A. J. Sp. z o.o.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.

z udziałem zainteresowanego E. K.

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 czerwca 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 23 lipca 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 marca 2009 r., IX U …/09, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy A. J. spółki z o.o. od

2

decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2008 r. w

przedmiocie podlegania zainteresowanego E. K. ustawodawstwu polskiemu w

zakresie ubezpieczeń społecznych.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność

gospodarczą w zakresie pośrednictwa pracy (agencja pracy tymczasowej).

Pracownicy są zatrudniani wyłącznie w celu delegowania ich do pracy we Francji.

Żaden z pracowników, poza administracją, nie wykonywał pracy na terenie Polski.

Zarząd spółki nie przebywa na terenie Polski; znajduje się tu jedynie administracja.

Firma nie realizuje żadnych umów z klientami w Polsce i nie osiąga w Polsce

żadnych dochodów. Zainteresowany E. K. zawarł z wnioskodawcą umowę o pracę

na czas określony od 25 sierpnia 2007 r. do 23 listopada 2007 r. w pełnym

wymiarze czasu pracy na stanowisku cieśli. Praca miała być wykonywana

wyłącznie we Francji na budowie M. M. w Renes. W ocenie Sądu pierwszej

instancji, w sprawie należało ustalić, czy zainteresowany został delegowany w celu

wykonywania pracy na terytorium Francji w rozumieniu art. 14 ust. 1 lit. a

rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie

stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników

najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz ich rodzin

przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE z 5 lipca 1971 r., L 149, s. 2

ze zm.). Sąd powołał się na treść Decyzji Komisji Administracyjnej WE do spraw

zabezpieczenia socjalnego pracowników migrujących z dnia 13 grudnia 2000 r. nr

181 w sprawie oddelegowania pracowników (Dz.Urz. WE z 14 grudnia 2001 r., L

329, s. 73), na tzw. Praktyczny przewodnik dotyczący oddelegowania pracowników

w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru

Gospodarczego i Szwajcarii (sformułowany przez Komisję Administracyjną) oraz

orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i uznał, że pracownik nadal

podlega dotychczasowemu ustawodawstwu na podstawie art. 14 ust. 1a

rozporządzenia, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: okres

oddelegowania nie przekracza 12 miesięcy, pracownik nie został wysłany w

zastępstwie innego pracownika, utrzymany jest stosunek zależności wobec

przedsiębiorstwa wysyłającego podczas trwania całego okresu oddelegowania,

praca jest wykonywana na rzecz i w interesie przedsiębiorstwa oddelegowującego.

3

W uzasadnieniu wskazano, że istotnym warunkiem zawartym w decyzji nr 181

wynikającym z wytycznych Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest wymóg,

aby przedsiębiorstwo wysyłające prowadziło znaczącą część działalności na

obszarze państwa wysyłającego (działalność „godną odnotowania”). Sąd podkreślił

również, że w sprawie niesporne jest, że wnioskodawca prowadził działalność

polegającą wyłącznie na zatrudnianiu pracowników w celu ich natychmiastowego

delegowania do pracy we Francji. Wszystkie umowy zawierane były z

przedsiębiorstwami francuskimi i tylko z tego tytułu spółka uzyskiwała dochody.

Żaden z pracowników nie został skierowany do pracy u krajowego pracodawcy.

Tym samym nie spełniono warunku prowadzenia działalności „godnej odnotowania”

w państwie wysyłającym i nie ma też podstaw do uznania, że wnioskodawca

wysyłał pracowników tymczasowo do pracy na terenie innego Państwa

Członkowskiego. Zakres pojęcia „tymczasowo” obejmuje sytuację pracownika stale

zatrudnionego w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegowanego do pracy na

terytorium innego Państwa Członkowskiego tylko na z góry oznaczony,

przemijający okres, po upływie którego pracownik wraca do pracy do państwa

wysyłającego a fakt, że wnioskodawca jest agencją pracy tymczasowej nie

przesądza o automatycznym stosowaniu art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2009 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację

wnioskodawcy od powyższego wyroku, wskazując w uzasadnieniu że w sprawie

znajduje zastosowanie rozporządzenie 1408/71. Zgodnie z art. 13 ust. 2 lit a

rozporządzenia, pracownik najemny podlega ubezpieczeniu według przepisów tego

Państwa Członkowskiego, na terytorium którego jest zatrudniony, nawet jeżeli

zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub jeżeli

przedsiębiorstwo lub pracodawca który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną

siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego Państwa

Członkowskiego. Od tej ogólnej reguły art. 14 rozporządzenia przewiduje wyjątki.

Dla sprawy znaczenie ma wyjątek przewidziany w art. 14 ust. 1 lit. a

rozporządzenia, z którego wynika, najogólniej rzecz ujmując, że podleganie

zainteresowanego ustawodawstwu polskiemu uzależnione jest od tego, aby był on

„zwykle zatrudniony" przez przedsiębiorstwo i został przez pracodawcę skierowany

do wykonywania pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego przez okres

4

nie przekraczający dwunastu miesięcy. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi

zainteresowany zatrudniony przez wnioskodawcę wykonywał obowiązki

pracownicze wyłącznie we Francji. Nie był więc pracownikiem delegowanym w

rozumieniu art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia. Rodzaj podmiotu zatrudniającego –

agencja pracy tymczasowej - nie zmienia powyższej oceny. Sąd Apelacyjny

podkreślił jednocześnie, że w pełni akceptuje stanowisko Sądu pierwszej instancji,

iż warunkiem powołania się przez pracodawcę na art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia

jest prowadzenie znaczącej części działalności na terenie państwa wysyłającego. Z

umowy spółki wnioskodawcy wynika bardzo szeroki przedmiot działalności, lecz

działalność spółki na terenie Polski była ukierunkowana wyłącznie na rekrutację i

udostępnianie pracowników innym podmiotom.

Powyższy wyrok zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik

wnioskodawcy i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 14 ust.

1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów

zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących

działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się

we Wspólnocie, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Spółka

nie prowadziła działalności na terenie Polski i tym samym, że nie spełniła warunków

delegowania pracowników umożliwiających pozostawienie jej pracowników w

polskim systemie ubezpieczeń społecznych, wniósł o jego uchylenie w całości oraz

uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy

temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego

wyroku poprzez uwzględnienie apelacji, wraz z orzeczeniem o kosztach

postępowania. W uzasadnieniu skargi powołano się na decyzję nr 181 w sprawie

interpretacji art. 14 ust. 1 i 2, art. 14a ust. 1 i 2 oraz art. 14b rozporządzenia,

wydaną na podstawie art. 81 lit. a rozporządzenia, przez Komisję Wspólnot

Europejskich ds. Zabezpieczenia Socjalnego i Pracowników Sezonowych, w której

stwierdzono, że „pracownik podlegający zgodnie z Rozporządzeniem przepisom

prawnym Państwa Członkowskiego, zostaje zatrudniony w Państwie

Członkowskim, w którym ma siedzibę lub zakład przedsiębiorstwo, w celu wysłania

go na rachunek tego przedsiębiorstwa do innego Państwa Członkowskiego, o ile: a)

w okresie wysłania nadal występuje stosunek pracy pomiędzy tym

5

przedsiębiorstwem a pracownikiem, b) przedsiębiorstwo to prowadzi swoją

działalność zazwyczaj w pierwszym Państwie Członkowskim, tzn. o ile to

przedsiębiorstwo wykonuje zwyczajowo oznaczoną działalność na terytorium

pierwszego Państwa Członkowskiego. Aby w razie konieczności lub wątpliwości

stwierdzić, czy przedsiębiorstwo wykonuje zwyczajowo oznaczoną działalność na

terytorium Państwa Członkowskiego, w którym ma ono swój zakład, właściwa

władza tego państwa musi ocenić całokształt działalności tego przedsiębiorstwa. W

tym celu należy uwzględnić m.in. miejsce siedziby i zarządu przedsiębiorstwa,

liczbę pracowników zatrudnionych w Państwie Członkowskim miejsca siedziby

względnie w zarządzie oraz w innym Państwie Członkowskim, miejsce zatrudnienia

wysyłanych pracowników, miejsce, w którym zawierana jest większość umów z

klientami, prawo, któremu podlegają umowy zawierane między przedsiębiorstwem

a pracownikami lub klientami, a także obrót osiągnięty w odpowiednio określonym

przedziale czasu w danym Państwie Członkowskim". W opinii skarżącego warunki

te dotyczą tak pracodawcy, jak i pracownika. Sądy obu instancji skupiły się głównie

na warunkach, które powinien spełnić pracodawca. Zaznaczono, że w decyzji

organu rentowego, jak i w uzasadnieniach wyroków obu Sądów orzekających w

sprawie, warunki delegowania są jedynie wymienione bez precyzyjnego wskazania,

których warunków wnioskodawca nie spełnia. Wnioskodawca wskazał także, iż

pogląd Sądu drugiej instancji, zgodnie z którym dla powołania się przez

przedsiębiorstwo na przepisy dotyczące delegowania, powinno ono prowadzić

znaczną część działalności na obszarze państwa wysyłającego, jest błędny. Z

powołaniem się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w

sprawie Fitzwilliam, C-202/97, podniósł, że Trybunał uznał, iż użycie przez

europejskiego prawodawcę pojęcia „prowadzić działalność godną odnotowania w

kraju wysyłającym" nie oznacza, że w kraju oddelegowującym działalność

przedsiębiorstwa musi mieć charakter przeważający. Skarżący wskazał także na

wątpliwości co do korzyści dla pracownika ubezpieczonego dotychczas wyłącznie w

Polsce, jeśli na krótki czas zostanie on objęty francuskim systemem

zabezpieczenia społecznego, by po powrocie ponownie podlegać polskiemu

ustawodawstwu. W jego ocenie jest to sprzeczne ze swobodą przemieszczania się

pracowników (zasada ta ma wynikać z preambuły rozporządzenia). Poza tym,

6

zgodnie z art. 48 rozporządzenia okres ubezpieczeniowy w danym Państwie

Członkowskim krótszy niż 12 miesięcy nie daje podstawy do żądania wypłaty części

emerytury lub renty przez to państwo. W opinii skarżącego, wszystkie wskazane

przez art. 14 ust. 1 lit a rozporządzenia warunki zostały w sprawie spełnione.

Zainteresowany został przez wnioskodawcę zatrudniony na podstawie umowy o

pracę, został delegowany do pracy za granicę na okres nie przekraczający 12

miesięcy, oraz nie został delegowany w miejsce innej osoby, której okres

delegowania upłynął.

W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2010 r. pełnomocnik wnioskodawcy

wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii instytutu naukowego - Instytutu Zatrudnienia

Transgranicznego z siedzibą w Warszawie w celu odpowiedzi na pytania; „czy

pracownik mający stałe miejsce zamieszkania w Polsce, który został delegowany

na teren Francji na okres krótszy niż 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym

będzie mógł zostać zgłoszony do francuskiego systemu ubezpieczeń

społecznych?”, oraz w wypadku odpowiedzi odmownej - „czy nie stanowi

naruszenia zasady swobody zatrudniania pracowników oraz zasady zakazu

dyskryminacji wynikających z traktatu o utworzeniu Wspólnot Europejskich

wyłączenie polskiego pracownika delegowanego do Francji z mocą wsteczną z

polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, jeżeli nie ma możliwości objąć go za

ten sam okres francuskim systemem ubezpieczeń społecznych ?”. Ponadto

pełnomocnik wnioskodawcy wniósł na podstawie art. 39811

§ 1 k.p.c. o rozpoznanie

skargi na rozprawie z uwagi na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego dotyczącego wykładni pojęcia „prowadzenie działalności godnej

odnotowania w kraju wysyłającym”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 39813

§ 1 i 2 k.p.c., Sąd

Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (jej podstaw) i jest

związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania

(bądź jeżeli taki zarzut okaże się niezasadny). Zgodnie z art. 3983

§ 3 k.p.c.

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów. Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji Sądu Najwyższego

7

jako sądu prawa, który rozpoznając skargę kasacyjną w granicach jej podstaw, jest

związany z mocy art. 39813

§ 2 k.p.c. ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli w skardze nie podniesiono zarzutu

naruszenia przepisów postępowania, tak jak w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.

W postępowaniu kasacyjnym nie jest także dopuszczalne powołanie nowych faktów

i dowodów.

Tym samym zawarty w piśmie procesowym wnioskodawcy z dnia 12 maja

2010 r. wniosek jako sprzeczny z art. 39813

§ 2 k.p.c., nie ma znaczenia prawnego.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu było ustalenie właściwego

ustawodawstwa, któremu powinien podlegać pracownik wnioskodawcy, w zakresie

podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Z niepodważonych

ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego wynika, że zainteresowany w sprawie

pracownik wykonywał pracę wyłącznie na terenie Francji. Zawierając umowę o

pracę strony były w pełni świadome, że na terenie Polski nie będą wykonywane

jakiekolwiek czynności związane z jej realizacją, a skarżąca agencja zatrudniła

zainteresowanego wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i

pod kierownictwem francuskiego pracodawcy. W związku z powyższymi

ustaleniami faktycznymi należy stwierdzić, że w sprawie znajdują zastosowanie

przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w

sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników

najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich

rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.E.L. 71.149.2, ze zm. – dalej

rozporządzenie 1408/71). W przypadku pracowników najemnych generalną regułą

jest podleganie systemowi zabezpieczenia społecznego kraju, w którym jest

świadczona praca (lex loci laboris). Przepis art. 13 ust. 2a rozporządzenia 1408/71

stanowi bowiem, że z zastrzeżeniem przepisów art. 14 – 17, pracownik najemny

zatrudniony na terytorium jednego Państwa Członkowskiego podlega

ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego

Państwa Członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go

zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności

na terytorium innego Państwa Członkowskiego. W rozporządzeniu przewidziano

liczne wyjątki od powyższej zasady terytorialności. W rozpatrywanej sprawie, jak

8

trafnie przyjął Sąd drugiej instancji, decydujące znaczenie ma przepis art. 14 ust.

1a rozporządzenia 1408/71. Stanowi on, że pracownik najemny zatrudniony na

terytorium Państwa Członkowskiego przez przedsiębiorstwo, w którym jest zwykle

zatrudniony i przez które został skierowany do wykonywania pracy na terytorium

innego Państwa Członkowskiego podlega nadal ustawodawstwu pierwszego

Państwa Członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania

pracy nie przekracza dwunastu miesięcy i że nie został on skierowany w miejsce

innej osoby, której okres skierowania upłynął. W sprawie jest niespornym, że okres

wykonywania pracy we Francji nie przekraczał 12 miesięcy oraz, że pracownik nie

został skierowany w miejsce innej osoby, której upłynął okres skierowania,

powyższe jednak nie przesądzało o rozstrzygnięciu sprawy. W ocenie Sądu

Najwyższego rozważeniu podlegała treść przepisu art. 14 ust. 1a rozporządzenia

1408/71 z uwzględnieniem wykładni dokonanej w Decyzji Nr 181, orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Najwyższego oraz dorobku

doktryny. Istotne znaczenie ma w rozstrzyganej sprawie Decyzja Komisji

Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Nr 181 z dnia 13 grudnia 2000 r.

(L 329/73) wydana w celu wykładni przepisów rozporządzenia 1408/71 – dalej

Decyzją. Punkt 3 Decyzji dotyczy szczególnej sytuacji, w której pracownik został

zatrudniony wyłącznie w celu oddelegowania do innego przedsiębiorstwa w

Państwie Członkowskim. Poza istnieniem więzi pracowniczej wymaga się wtedy, by

przedsiębiorstwo delegujące „zwykle” prowadziło działalność na terenie państwa, z

którego pracownik został oddelegowany. Ponadto stwierdza się, że chodzi o

działalność „godną odnotowania” w kraju delegującym. Decyzja ta została wydana

na podstawie art. 81 rozporządzenia 1408/71. Zadania Komisji dotyczą, między

innymi, dokonywania wykładni przepisów rozporządzenia, która jest podejmowana

jednomyślnie i ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, słuszne zatem

jest odniesienie się do warunków wynikających z Decyzji, pozwalające na

wyjaśnienie znaczenia działalności „zwykle” prowadzonej i „godnej odnotowania” w

kraju delegującym. W tym celu uzasadnione jest wykorzystanie orzecznictwa ETS

oraz wykładni dokonanej przez Komisję Administracyjną. „Praktyczny Przewodnik

Dotyczący Oddelegowania Pracowników w Państwach Członkowskich Unii

Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii”, przyjęty przez

9

Komisję, nie ma co prawda charakteru normatywnego, ale może być traktowany

jako źródło wykładni autentycznej. W jego punkcie 6 stwierdza się, że w przypadku

agencji pracy czasowej mogą występować liczne niewłaściwe praktyki i nadużycia

przy wysyłaniu ofert (zjawisko firm będących jedynie „skrzynkami pocztowymi”).

Natomiast w odniesieniu do sformułowania (Decyzji) „prowadzić znaczącą część

działalności na obszarze państwa wysyłającego” stwierdzono, że prowadzenie w

tym państwie wyłącznie działań związanych z zarządzaniem wewnętrznym nie

będzie już stanowiło uzasadnienia dla stosowania przepisów dotyczących

oddelegowania. Wobec ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, według

których pracownicy agencji byli zatrudniani wyłącznie w celu wykonywania pracy

we Francji, żaden z nich (poza administracją) nie wykonywał pracy na terenie

Polski, zarząd spółki nie przebywa na terenie Polski, na terenie Polski nie były

także realizowane żadne umowy z podmiotami polskimi, a agencja nie osiąga tu

żadnych dochodów, należało przyjąć, że do zainteresowanego nie mogło być

zastosowane wyłączenie zawarte w art. 14 ust. 1a rozporządzenia 1408/71. W

kwestii obu powyższych przesłanek wypowiadał się już Europejski Trybunał

Sprawiedliwości. W sprawie Manpower, wyrok ETS z dnia 17 grudnia 1970 r. –

wydany na gruncie poprzedniego rozporządzenia Nr 3 (35/70, ECR 1970/1251),

rozstrzygnięto o możliwości delegowania, na podstawie art. 14 ust. 1a

rozporządzenia 1408/71, pracowników agencji pracy tymczasowej. W ocenie ETS,

przyjęcie takiego rozwiązania uzasadnia usunięcie trudności, jakie są związane z

krótkotrwałym przemieszczaniem się pracowników delegowanych i zmianą sytemu

zabezpieczenia społecznego. Wskazano także, że ze względu na różnice w

poszczególnych systemach zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE

(różna wysokość składki i świadczeń) powoływanie się wyłącznie na trudności z

krótkotrwałym przemieszczaniem się mogłoby być nadużywane przez

przedsiębiorstwa, które zajmują się wyłącznie delegowaniem pracowników do

innych państw członkowskich i wykorzystywaniem różnic w systemach

ubezpieczenia społecznego. Na ten aspekt problemu zwrócono wyraźnie uwagę w

późniejszym orzecznictwie ETS. W wyroku z dnia 10 lutego 2000 r., w sprawie

Fitzwilliam (C-202/97, ECR 2000/2/l-00883, LEX nr 82707), Trybunał

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdził, że art. 14 ust. 1

10

rozporządzenia 1408/71, w wersji skodyfikowanej rozporządzeniem nr 2001/83,

powinien być interpretowany w ten sposób, że w celu skorzystania z przywileju

przyznanego przez ten przepis (który, ustanawiając odstępstwo od reguły, zgodnie

z którą osoba podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na którego

terytorium jest zatrudniona, zezwala przedsiębiorstwu, w którym jest ona zwykle

zatrudniona, na utrzymywanie rejestracji tej osoby w systemie zabezpieczenia

społecznego Państwa Członkowskiego, na którego terytorium przedsiębiorstwo ma

siedzibę), przedsiębiorstwo pracy tymczasowej, które przekazuje czasowo

pracowników z jednego Państwa Członkowskiego do dyspozycji przedsiębiorstwom

mającym siedzibę w innym Państwie Członkowskim, musi zwykle wykonywać swą

działalność w tym pierwszym Państwie. Warunek ten jest spełniony, jeżeli

przedsiębiorstwo stale wykonuje znaczącą działalność w Państwie, w którym ma

siedzibę. Nietrafny jest zatem argument podniesiony w skardze, że z orzeczenia

powyższego nie wynika, iż działalność ta musi mieć charakter przeważający. Sąd

Apelacyjny nie stwierdził bowiem, że działalność agencji delegującej powinna mieć

charakter „przeważający”, lecz, że ma to być prowadzenie „znacznej” działalności

na terenie państwa wysyłającego. W kolejnym wyroku z dnia 9 listopada 2000 r. w

sprawie Plum (C-404/98, ECR 2000/11A/l-09379, LEX nr 83030) jednoznacznie

stwierdzono, że zastosowanie art. 14 ust. 1a rozporządzenia 1408/71, zmienionego

i uaktualnionego przez rozporządzenie nr 2001/83, nie dotyczy pracowników

przedsiębiorstwa z siedzibą w jednym Państwie Członkowskim, wysyłanych do

pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego, w którym poza czysto

wewnętrznymi działaniami zarządzającymi, to przedsiębiorstwo prowadzi całą

swoją działalność. Pracownicy takiego przedsiębiorstwa podlegają zatem

ustawodawstwu dotyczącego zabezpieczenia społecznego Państwa

Członkowskiego, na którego terytorium rzeczywiście pracują. Stanowisko takie

zostało też wyrażone w sprawie Manpower i jest akceptowane w orzecznictwie

Sądu Najwyższego (por. np. wyrok z dnia 5 listopada 2009 r., II UK 99/09,

postanowienie z dnia 8 marca 2010 r., II UK 23/10, oraz wyrok z dnia 11 maja 2010

r., II UK 378/09 - dotąd niepublikowane). Na podstawie wyżej przedstawionych

poglądów TSUE można stwierdzić, że skarżąca agencja pracy tymczasowej nie

spełnia warunku polegającego na tym, iż „zwykle” prowadzi swoją „znaczną”

11

działalność na terytorium Polski. Tym samym można też stwierdzić, że stanowisko

powyższe znajduje swe uzasadnienie tak w przepisach unijnych, regulujących

koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, jak i w poglądach organów

uprawnionych do interpretacji prawa unijnego oraz w dotychczasowym

orzecznictwie Sądu Najwyższego. Powyższe wnioski potwierdzają – co warto

odnotować – regulacje przyjęte w rozporządzeniach, które weszły w życie 1 maja

2010 r. Są to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z

dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia

społecznego (DZ.U.UE.L.04.166.1) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania

rozporządzenia nr 883/2004 (DZ.U.UE.L.284.1). Zgodnie z art. 12 ust. 1

pierwszego z powołanych rozporządzeń osoba, która wykonuje działalność jako

pracownik najemny w Państwie Członkowskim w imieniu pracodawcy, który

normalnie tam prowadzi swą działalność, a która jest delegowana przez tego

pracodawcę do innego Państwa Członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu

tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego Państwa

Członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany czas takiej pracy nie

przekracza 24 miesięcy i, że osoba ta nie jest wysłana, by zastąpić inną osobę.

Natomiast w art. 14 ust. 2 drugiego rozporządzenia doprecyzowano, że

przedmiotowe sformułowanie odnosi się do pracodawcy zazwyczaj prowadzącego

znaczną część działalności, innej niż działalność związana z samym zarządzaniem

wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę,

z uwzględnieniem wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność prowadzoną

przez dane przedsiębiorstwo. Odnośne kryteria muszą zostać dopasowane do

specyficznych cech każdego pracodawcy i do rzeczywistego charakteru

prowadzonej działalności. Nowe regulacje są więc zgodne z dotychczasowym

rozumieniem poprzednich przepisów. W tej sytuacji należy uznać, że przepisy

nowych rozporządzeń nie zmieniły dotychczasowego stanu prawnego lecz jedynie

go potwierdziły i doprecyzowały, natomiast decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy

były dokonane ustalenia faktyczne, z których wynika jednoznacznie, że nie został

spełniony warunek stałego prowadzenia znaczącej (godnej odnotowania)

działalności na terenie państwa wysyłającego pracownika a tym samym w sprawie

12

nie znajdował zastosowania wyjątek przewidziany w art. 14 ust. 1a rozporządzenia

1408/71.

Tym samym skoro podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa

materialnego, przez błędną wykładnię art. 14 ust. 1a rozporządzenia 1408/71 jest

nieuzasadniony, zaskarżony wyrok odpowiada prawu, czym się kierując orzeczono

jak w sentencji na podstawie art. 39814

k.p.c.