III CZP 38/10

Uchwała z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZP 38/10

Sędzia SN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

Sędzia SN Dariusz Dończyk

Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Elżbiety B. przeciwko Małgorzacie W.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej

na posiedzeniu jawnym w dniu 17 czerwca 2010 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 lutego

2010 r.:

"Czy dłużnik zobowiązany na podstawie umowy przedwstępnej do sprzedaży

oznaczonej nieruchomości zachowuje legitymację bierną w procesie o

zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o sprzedaży tej nieruchomości, jeżeli

w toku procesu zbył ją na rzecz osoby trzeciej?"

podjął uchwałę:

Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie w wypadku zbycia

nieruchomości przez dłużnika w toku sprawy o zobowiązanie go do złożenia

oświadczenia woli o zawarciu przyrzeczonej umowy sprzedaży tej

nieruchomości.

Uzasadnienie

Wątpliwość przedstawioną w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu

prawnym Sąd Apelacyjny w Gdańsku powziął przy rozpoznawaniu apelacji

pozwanej Małgorzaty W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30

września 2008 r. uwzględniającego powództwo Marii B. i zobowiązującego

pozwaną Małgorzatę W. do złożenia oświadczenia woli o sprzedaży powódce

nieruchomości lokalowej – mieszkania wraz z odpowiednim udziałem w prawie

użytkowania wieczystego działki i we współwłasności części domu przeznaczonych

do wspólnego korzystania – w wykonaniu przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 6

stycznia 2006 r. za cenę w wysokości 240 000 zł.

Z ustaleń wynika, że powódka zawarła w formie aktu notarialnego

przedwstępną umowę sprzedaży tego lokalu z Janiną Ś. Po jej śmierci pozwana,

będąca jej spadkobierczynią, odmówiła wykonania umowy przedwstępnej i zwróciła

powódce uiszczoną przy podpisaniu umowy zaliczkę. W toku sprawy o nakazanie

złożenia oświadczenia woli pozwana darowała ten lokal synowi Karolowi W., który

ustanowił na jej rzecz służebność osobistą mieszkania. Następnie, także w toku

sprawy, Karol W. zawarł umowę zamiany tego lokalu z Ewą i Henrykiem

małżonkami P., którzy zostali wpisani do księgi wieczystej jako właściciele.

Nabywcy nieruchomości nie wstąpili do sprawy w miejsce pozwanej Małgorzaty W.

Roszczenie powódki o zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży zostało

prawomocnie wykreślone z księgi wieczystej w toku postępowania apelacyjnego w

niniejszej sprawie.

Sąd Okręgowy uznał zgłoszone roszczenie za znajdujące podstawę w art. 390

§ 2 k.c. Zbycie rzeczy, o którą toczyła się sprawa, ocenił jako pozbawione wpływu

jej na bieg i wskazał na regulację zawartą w art. 192 pkt 3 k.p.c. Przyjął, że w

sytuacji, w której żaden z nabywców lokalu nie wyraził zgody na wstąpienie do

sprawy w miejsce pozwanej, pozwana zachowała legitymację bierną.

Sąd Apelacyjny, uzasadniając przedstawione zagadnienie, zwrócił uwagę, że

wyrok ma realnie chronić prawo wierzyciela, wobec czego sąd powinien brać pod

uwagę możliwość uzyskania przez niego zaspokojenia. Przyjęcie, że pozwana –

mimo zbycia własności lokalu w toku sprawy – zachowuje legitymację materialną i

procesową prowadziłoby do wniosku, iż nałożony w wyroku obowiązek złożenia

oświadczenia woli będzie spoczywał na nabywcy lokalu, zastąpionym w sprawie

przez zbywcę rzeczy lub prawa, strona pozwana bowiem, która zbyła rzecz w toku

sprawy, nie może skutecznie złożyć oświadczenia woli o przeniesieniu tej rzeczy na

stronę powodową, gdyż nie jest już jej właścicielem. Tymczasem przepisy prawa

materialnego z reguły chronią nabywcę będącego w dobrej wierze i w tym leży

przyczyna wątpliwości Sądu, czy art. 192 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie w sporze

dotyczącym tylko pośrednio zbycia rzeczy lub prawa, a bezpośrednio – złożenia

oświadczenia woli o przeniesieniu prawa własności rzeczy. Zdaniem tego Sądu,

wykładnia art. 192 pkt 3 k.p.c. powinna być ścisła, ponieważ przepis ten jest

wyjątkiem od zasady orzekania na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili

zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawione zagadnienie dotyczy problemu, czy zdarzenie pozaprocesowe,

jakim jest zbycie rzeczy, której związek z toczącą się sprawą polega na tym, że

przedmiotem orzeczenia ma być złożenie przez stronę pozwaną oświadczenia woli

o sprzedaży tej rzeczy, wpływa na legitymację procesową tej strony, tzn. czy nadal

może być ona adresatem żądania złożenia oświadczenia woli, a więc czy

zachowuje legitymację procesową formalną i materialną oraz czy sytuacja taka

podpada pod regulację zawartą w art. 192 pkt 3 k.p.c.

Artykuł 192 pkt 3 k.p.c. stanowi, że z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku

sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy;

nabywca może jednak wejść w miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.

W orzecznictwie i literaturze wskazuje się, że głównym celem tego unormowania

jest stabilizacja postępowania sądowego z chwilą doręczenia pozwu. Mimo zbycia

rzeczy lub praw objętych sporem, zarówno przez jedną, jak i drugą stronę, a nawet

przez obie strony, zbywca zachowuje legitymację procesową. Celem tej regulacji

jest ochrona strony przeciwnej przed ujemnymi skutkami zbycia rzeczy lub prawa

dla toku zawisłego już postępowania sądowego; dalszy udział zbywcy jest

traktowany jako zasada, a wstąpienie w jego miejsce nabywcy jako wyjątek.

Regulację podobnej treści zawierał art. 205 pkt 3 d.k.p.c., wzorowany na przepisach

procedur austriackiej z 1895 r. i niemieckiej z 1877 r., które przeniosły na

płaszczyznę procesową skutki obowiązującego niegdyś bezwzględnego zakazu

zbywania w toku sprawy spornego roszczenia lub rzeczy. Skutki te łagodzi

możliwość wstąpienia do sprawy nabywcy w miejsce zbywcy za zgodą strony

przeciwnej. W braku takiej zgody, sąd nie bierze pod uwagę okoliczności, że w toku

sprawy nastąpiło przejście prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16

grudnia 2004 r., V CZ 143/04, "Izba Cywilna" 2005, nr 11, s. 54); zbywca pozostaje

w sprawie nadal legitymowany, a sąd – pomijając zdarzenie prawne, jakim jest

zbycie przedmiotu sporu – wyjątkowo odstępuje od przewidzianej w art. 316 § 1

k.p.c. zasady, że podstawą wyrokowania jest stan rzeczy istniejący w chwili

zamknięcia rozprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1964 r., I

CR 570/63 (OSNC 1965, nr 12, poz. 211). Omawiany przepis dopuszcza i

sankcjonuje stan, w którym strona, mimo że jej uprawnienia lub obowiązki

wynikające ze stosunku materialnoprawnego przeszły na inny podmiot, nadal

zachowuje taką pozycję, jakby uprawnienia te lub obowiązki jej dotyczyły (wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2003 r., V CKN 1698/00, nie publ.).

W literaturze pozycję prawną zbywcy w takiej sprawie traktuje się jako

podstawienie procesowe; zbywca reprezentuje nabywcę, działając we własnym

imieniu, a wyrok wydany w procesie toczącym się z udziałem zbywcy obejmuje

granicami podmiotowymi rzeczy osądzonej także nabywcę (por. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1951 r., zasada prawna,

Ł.C.Prez. 689/50, OSN 1952, nr 1, poz. 3, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30

października 1952 r., C 1253/52, OSN 1953, nr 3, poz. 89 i wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1963 r., III CR 26/63, OSNCP 1964, nr 7-8, poz.

134).

Pojęcie zbycia rzeczy lub prawa, o którym mowa w art. 192 pkt 3 k.p.c., jest

interpretowane szeroko. W piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi tu o każdy

wypadek, w którym na skutek czynności prawnej dokonanej przez stronę następuje

przejście prawa lub obowiązku na osobę trzecią. Zbycie rzeczy może więc polegać

na przejściu własności rzeczy albo użytkowania wieczystego, na ustanowieniu

użytkowania wieczystego lub użytkowania, na przejściu faktycznego władania

rzeczą, a nawet na przekazaniu rzeczy, jeżeli nie oznacza ono któregokolwiek z

wymienionych sposobów zbycia. Zbycie prawa obejmuje natomiast różne formy

przejścia praw, z wyjątkiem prawa własności i użytkowania wieczystego, oraz

przejście obowiązków, a także sytuacji prawnych stanowiących bierny odpowiednik

praw podmiotowych kształtujących.

Sąd Najwyższy opowiedział się za stosowaniem powołanego przepisu np.

wtedy, gdy w toku sprawy przeciwko Skarbowi Państwa powstaje nowa osoba

prawna przejmująca uprawnienia do majątku, w związku z którym sprawa się toczy

(orzeczenie z dnia 3 września 1964 r., I CR 570/63) oraz w sytuacji, w której

spółdzielnia mieszkaniowa dokonała przydziału lokalu mieszkalnego na warunkach

prawa własnościowego na rzecz osoby trzeciej w toku sprawy o jej zobowiązanie do

złożenia względem powoda oświadczenia woli o przydzieleniu powodowi tego

lokalu na takich warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1988 r., IV CR

183/88, nie publ.). Nie znalazł natomiast podstaw do zastosowania tego przepisu w

postępowaniu o zniesienie współwłasności, którego celem jest nowe – ze skutkiem

ex nunc – ukształtowanie prawa własności rzeczy stanowiącej przedmiot

współwłasności, przyjmując, że orzeczeniem znoszącym współwłasność powinni

zostać objęci aktualni współwłaściciele (postanowienie z dnia 13 marca 2002 r., III

CKN 411/00, nie publ.).

Zarówno darowizna, jak i zamiana prawa odrębnej własności lokalu w toku

sprawy stanowi bez wątpienia zbycie rzeczy. Wskazywanym przez Sąd Apelacyjny

problemem jest jednak, czy zbycie prawa do lokalu można uznać za zbycie rzeczy

objętej sporem, skoro żądanie powódki dotyczy zobowiązania pozwanej do złożenia

oświadczenia woli o sprzedaży nieruchomości w wykonaniu umowy przedwstępnej,

a nie wydania rzeczy lub przeniesienia jej własności.

Złożenie oświadczenia woli może stanowić świadczenie, którego realizacji

wierzyciel dochodzi na drodze sądowej. Jednym z wypadków uzasadniających takie

żądanie jest zobowiązanie do zawarcia umowy przyrzeczonej, wynikające z umowy

przedwstępnej (art. 390 § 2 w związku z art. 389 § 1 k.c.). Sprawa o nakazanie

złożenia oświadczenia woli nie jest więc tożsama ze sprawą o wydanie tej

nieruchomości, jakkolwiek niewątpliwie dotyczy tej nieruchomości.

Powiązanie, jakie musi wystąpić pomiędzy przedmiotem zbycia z przedmiotem

sporu, rozważane było w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego

2002 r., V CKN 724/00 (nie publ.). Sąd Najwyższy nie uznał za zbycie prawa lub

rzeczy objętych sporem w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c. przejścia ze Skarbu

Państwa na jednostkę samorządu terytorialnego własności drogi publicznej w

sprawie o odszkodowanie z tytułu szkody wynikającej z nieprawidłowego zarządu tą

drogą, ze względu na to, że przedmiotem sporu była odpowiedzialność za szkodę

wynikającą z zaniedbań funkcjonariuszy Skarbu Państwa, a nie droga ani prawo jej

własności. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2007 r., V CSK

248/07 (OSNC-ZD 2008, nr B, poz. 45) podkreślił, że pojęcie zbycia rzeczy lub

prawa, objętych sporem należy rozumieć szeroko. Sąd Najwyższy przyjął, że w

sprawie o uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną na podstawie art.

527 § 1 k.c. sporem objęta jest wierzytelność, której ochronie służy akcja

pauliańska.

Zbliżone tematycznie do przedmiotu niniejszej sprawy było zagadnienie

prawne wyjaśnione w uchwale z dnia 27 lipca 1989 r., III CZP 69/89 ("Biuletyn SN"

1989, nr 7, s. 8). Sąd Najwyższy wyraził wówczas pogląd, że jeżeli w toku sprawy o

wydanie nieruchomości, która stanowiła przedmiot odwołanej darowizny,

obdarowany przeniósł własność tej nieruchomości na rzecz innej osoby, to

orzeczenie uwzględniające powództwo darczyńcy, wydane przeciwko

obdarowanemu, będzie skuteczne także w stosunku do tej osoby (art. 192 pkt 3,

art. 366 k.p.c.); na podstawie tego wyroku darczyńca może wszcząć egzekucję o

wydanie nieruchomości przeciwko nabywcy (art. 788 § 1 i art. 1046 k.p.c.). Ocenił

zatem, że w takim wypadku art. 192 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie. Sprawa, w której

zapadła omawiana uchwała, dotyczyła dwóch żądań – zobowiązania pozwanego do

złożenia oświadczenia woli o zwrotnym przeniesieniu własności nieruchomości po

uprzednim odwołaniu darowizny oraz wydania tej nieruchomości, uchwała

nawiązuje jednak do roszczenia o wydanie nieruchomości, dla którego niewątpliwie

nieruchomość stanowiła przedmiot sporu.

Materialnoprawne konsekwencje zbycia przedmiotu umowy przyrzeczonej i

możności w tej sytuacji dochodzenia roszczeń z tytułu umowy przedwstępnej były

przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w uzasadnieniu wyroku z dnia 19

listopada 2003 r., V CK 471/02 ("Rejent" 2008, nr 3, s. 123). Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że świadczeniem wynikającym z umowy przedwstępnej jest zawarcie

umowy przyrzeczonej, nie jest nim natomiast rzecz, której dotyczyć miało

oświadczenie woli. Zbycie przez dłużnika przedmiotu umowy przyrzeczonej wywiera

jednak istotny wpływ na zakres uprawnień wierzyciela, powoduje bowiem, że

wierzyciel traci prawny sens egzekwowania skutku „silniejszego", o którym mowa w

art. 390 § 2 k.c.; zawarcie umowy od początku bezskutecznej nie mogłoby spełniać

celu zobowiązania i zaspokoić roszczenia uprawnionego. Zdaniem Sądu

Najwyższego, w tej sytuacji wierzyciel zostaje pozbawiony możliwości skutecznej

realizacji świadczenia wynikającego z umowy przedwstępnej o skutku silniejszym.

Pozwany, który miał prawo zbyć przedmiot umowy przedwstępnej, może co prawda

zostać zmuszony do złożenia przyrzeczonego oświadczenia woli o przeniesieniu

własności nieruchomości na wierzyciela, ale oświadczenie to, mimo że niedotknięte

sankcją nieważności, byłoby oświadczeniem bezskutecznym. Sąd Najwyższy

dopuścił w takim wypadku możliwość dochodzenia od dłużnika odszkodowania na

zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), bez ograniczeń przewidzianych w art. 390 § 1

k.c., gdyż dłużnik – z przyczyn leżących po jego stronie – uniemożliwił realizację

roszczenia wierzyciela wynikającego z umowy przedwstępnej sprzedaży.

Pogląd o prawnej bezcelowości żądania zawarcia umowy przyrzeczonej w

przypadku zbycia przedmiotu świadczenia z tej umowy spotkał się w piśmiennictwie

z krytyką. Zwrócono uwagę, że brak po stronie dłużnika uprawnienia do

rozporządzania rzeczą nie ma wpływu na możliwość dokonywania czynności

zobowiązujących, mających tę rzecz za przedmiot, dopuszczalne jest bowiem

zobowiązanie się do zbycia cudzej rzeczy (art. 556 § 2 k.c.). Umowa przyrzeczona

wywołuje wówczas wprawdzie tylko skutek zobowiązujący, pozwala jednak

wierzycielowi na przejście z reżimu odpowiedzialności w ramach ujemnego interesu

umowy na ogólny reżim odpowiedzialności, uwzględniający pełen interes umowny,

a ponadto skorzystanie z roszczeń z tytułu rękojmi za wady prawne. Poza tym

wierzyciel mógłby się również domagać od dłużnika wydania surogatów

otrzymanych w zamian za zbytą rzecz.

Przedstawione poglądy nie przynoszą jednoznacznego wyjaśnienia, czy

przedmiot umowy przyrzeczonej może być traktowany jako rzecz objęta sporem w

sprawie o zobowiązanie do zawarcia tej umowy. Zwrot „objęcie sporem” jest

szerszy niż pojęcie „przedmiot sporu” lub „przedmiot sprawy”, jakim posługują się

art. 19 i nast., art. 187 § 1 pkt 1 lub art. 383 k.p.c. i musi być interpretowane z

uwzględnieniem założeń, jakim służy art. 192 pkt 3 k.p.c. Celem tego przepisu jest

objęcie strony ochroną mającą zapewnić efektywny przebieg postępowania,

niezależny od podejmowanych przez przeciwnika działań mających na celu

uniknięcie realizacji obowiązków prawnych. Rzeczą objętą sporem w rozumieniu

tego przepisu jest zatem rzecz stanowiąca rzeczywisty przedmiot, którego ma

dotyczyć rozstrzygnięcie sądu. Zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży nie jest

dla wierzyciela wartością samą w sobie; stanowi realizację wynikających z umowy

przedwstępnej roszczeń, ale jej znaczenie prawne dla wierzyciela polega na skutku

zawarcia umowy, jakim jest w świetle art. 535 w związku z art. 155 § 1 k.c.

zobowiązanie się dłużnika do przeniesienia własności rzeczy, powodujące przejście

własności tej rzeczy. Mimo zatem, że świadczeniem obciążającym dłużnika na

podstawie umowy przedwstępnej jest złożenie oświadczenia woli o zawarciu

umowy przyrzeczonej, to spór nie obejmuje tylko abstrakcyjnie rozumianego prawa

żądania takiego oświadczenia i odpowiadającego mu obowiązku dłużnika, ale

rozciąga się także na treść składanego oświadczenia, w tym na przedmiot, którego

dotyczy czynność prawna. W wypadku umowy sprzedaży jako czynności o

podwójnym skutku zobowiązująco-rozporządzającym, sporem objęte jest więc także

prawo własności rzeczy. Wyrok uwzględniający powództwo o zawarcie umowy

przyrzeczonej zastępuje tę umowę (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 7 stycznia 1967 r., zasada prawna, III CZP 32/66, OSNCP

1968, nr 12, poz. 199), a jego skutkiem powinno być uzyskanie przez wierzyciela

prawa własności kupowanej rzeczy. O ścisłym związku pomiędzy roszczeniem o

zawarcie przyrzeczonej umowy przenoszącej własność nieruchomości a

przedmiotem tej umowy świadczy także dopuszczalność dokonania wpisu takiego

roszczenia do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości (art. 16 ust. 2 pkt 2

zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece,

jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej: "u.k.w.h."). Skutkiem

takiego wpisu jest możliwość dochodzenia realizacji wpisanego roszczenia od

osoby, która nabyła prawa do nieruchomości po dokonaniu wpisu (art. 17 u.k.w.h.).

W konsekwencji należy przyjąć, że charakter związku pomiędzy roszczeniem

o zawarcie – w wykonaniu umowy przedwstępnej – umowy sprzedaży

nieruchomości a tą nieruchomością umożliwia zastosowanie art. 192 ust. 3 k.p.c.

Sąd Apelacyjny dostrzegł przeszkodę w zastosowaniu tego przepisu w

sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w ochronie przysługującej

nabywcy w dobrej wierze oraz w braku prawnych możliwości realizacji orzeczenia

uwzględniającego powództwo przeciwko nabywcy, w wypadku bowiem orzeczenia

zobowiązującego do złożenia oświadczenia woli nie ma podstaw do stosowania art.

788 § 1 k.p.c. Podniósł też wątpliwości związane z treścią obowiązków stron, w tym

kwestię, komu kupujący miałby zapłacić cenę.

Skutkiem zastosowania art. 192 ust. 3 k.p.c. w sprawie o zobowiązanie do

zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży jest rozpatrzenie sporu z pominięciem

faktu dokonania darowizny nieruchomości przez pozwaną i dalszego zbycia tej

nieruchomości przez obdarowanego. Wydane orzeczenie ma moc wiążącą nie tylko

w stosunkach pomiędzy stronami, ale obejmuje także nabywców nieruchomości. W

wypadku prawomocnego uwzględnienia powództwa wiąże ich treść rozstrzygnięcia,

co oznacza, że nie mogą kwestionować faktu skutecznego zawarcia umowy

przyrzeczonej. Na nabywcę rzeczy nie przechodzi jednak na podstawie art. 192 pkt

3 k.p.c. obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej, lecz wynikający z jej zawarcia

obowiązek zadośćuczynienia jej skutkowi rzeczowemu. Przejście tego obowiązku

na nabywcę uzależnione jest jednak od tego, czy prawa do przedmiotu umowy

przyrzeczonej nabył w warunkach zapewniających mu ochronę; za kryterium

określające zakres tej ochrony służy stosowany odpowiednio art. 59 k.c.

Wyrok stwierdzający zawarcie umowy nie stanowi tytułu uprawniającego do

windykacji nieruchomości, a jego treść nie jest także wystarczającą podstawą

dokonania wpisu własności w księdze wieczystej, w której figuruje inna osoba, niż

strona zobowiązana w orzeczeniu. Drogą realizacji takiego wyroku w stosunku do

nabywców nie jest postępowanie przewidziane w art. 788 § 1 k.p.c., wierzyciel

może natomiast skorzystać z drogi procesu o ustalenie, że zobowiązanym wobec

niego w zakresie obowiązku rzeczowego wynikającego z umowy przyrzeczonej

ujętej w wyroku jest nabywca rzeczy lub wytoczyć powództwo o wydanie

nieruchomości (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1951 r., C 689/50).

W tych postępowaniach nabywca może podjąć obronę, zaprzeczając przejściu na

niego obowiązku przeniesienia własności. Zagadnienie to jednak nie wymaga

szerszych rozważań, gdyż w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że w

księdze wieczystej w chwili zbywania nieruchomości w toku sprawy widniał wpis

roszczenia powódki, dokonany na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze

u.k.w.h. i objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a zatem nabywcy

wiedzieli o roszczeniu powódki w chwili zawierania kolejnych umów przenoszących

własność nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r., I

CK 28/05, nie publ.).

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.