III SK 6/10

Sygn. akt III SK 6/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Zespołu Elektrowni […]

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wydanie świadectw pochodzenia z kogeneracji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 października 2009 r.,

1 oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 270 zł

(dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Zespół Elektrowni […] (powód) pismem z dnia 14 lutego 2008 r. wystąpił do

Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes Urzędu) o wydanie w trybie art. 9l

ust. 11 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (jednolity tekst:

Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm., dalej jako Prawo energetyczne lub ustawa)

dodatkowego świadectwa pochodzenia z kogeneracji dla energii elektrycznej

wytworzonej w Elektrowni P. w okresie od 1 lipca 2007 r. do 3 grudnia 2007 r.,

wobec różnicy w ilości wytworzonej energii wynikającej ze sprawozdania

zawierającego dane dotyczące tej jednostki kogeneracji za wyżej wymieniony

okres, a ilością energii elektrycznej objętej świadectwem pochodzenia z kogeneracji

z dnia 8 lutego 2008 r.

Prezes Urzędu wydał w dniu 10 marca 2003 r. świadectwo pochodzenia z

kogeneracji energii elektrycznej, po czym decyzją z tego samego dnia umorzył

przedmiotowe świadectwo na podstawie art. 9a ust. 8 d w zw. z art. 9l ust. 14

ustawy Prawo energetyczne. Zdaniem Prezesa URE wniosek powoda dotyczył

energii elektrycznej z kogeneracji wytworzonej w okresie, w którym koszty

wytworzenia tej energii wynikające z nakładów, o których mowa w art. 45 ust. 1a

ustawy Prawo energetyczne zostały uwzględnione w kosztach działania

przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją

energii elektrycznej. Takie świadectwa Prezes Urzędu umarza, zaś umorzonego

świadectwa nie zalicza się do wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust.

8 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne.

Powód wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezesa Urzędu, w którym

podniósł zarzut naruszenia art. 9a ust. 8e ustawy Prawo energetyczne poprzez jego

niezastosowanie w związku z art. 9a ust. 8d tej ustawy oraz art. 2 pkt 7 ustawy z 29

czerwca 2007 r. Zdaniem powoda art. 9a ust. 8d ustawy nie miał do niego

zastosowania, gdyż jest on przedsiębiorstwem energetycznym, o którym mowa w

art. 9a ust. 8e w związku z art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o zasadach

pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym

rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii (Dz.U. Nr 130,

poz. 905, dalej jako ustawa z 29 czerwca 2007 r.).

3

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

wyrokiem z 16 lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i obciążył pozwanego

kosztami procesu. Sąd Okręgowy przyjął, że powód jest przedsiębiorstwem

energetycznym, w którym koszty wytworzenia energii elektrycznej w jej jednostce

kogeneracji wynikają z nakładów, o których mowa w art. 45 ust. 1a ustawy Prawo

energetyczne, czyli są uwzględniane w kosztach działalności przedsiębiorstw

energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej,

a wobec tego na podstawie art. 9a ust. 8d ustawy Prawo energetyczne nie powinna

być zwolniona z obowiązku z art. 9a ust. 8 ustawy Prawo energetyczne.

Zastosowanie wobec powoda postanowień art. 9 a ust 8 d ustawy Prawo

energetyczne wyklucza dodany przez art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007

r. przepis art. 9a ust. 8e Ustawy Prawo energetyczne, który stanowi, że do

świadectw pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o których

mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r., nie stosuje się 9a ust. 8d.

Powód jest wytwórcą w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r., gdyż

był do 31 marca 2008 r. stroną umowy długoterminowej, został wymieniony w

załączniku nr 1 do ustawy z 29 czerwca 2007 r. Wobec tego w ocenie, stosownie

do art. 9a ust. 8e ustawy Prawo energetyczne nie miał w stosunku do niego

zastosowani przepisy art. 9a ust. 8d tej ustawy. Sąd Okręgowy stwierdził, że

regulacja zawarta w art. 9a ust. 8e jest jasna, wyraźna, nie zawiera żadnych

warunków i wobec tego należy jej treść interpretować tak jak brzmi, według

obowiązujących reguł ją wprowadzających w zakresie wejścia w życie

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją. Podniósł, że

dokonana przez Sąd Okręgowy wykładnia art. 9a ust. 8d i ust. 8e ustawy Prawo

energetyczne prowadzi do wniosku, że obie regulacje wzajemnie się wykluczają,

gdyż dotyczą tego samego kręgu adresatów (wytwórców posiadających jednostki

kogeneracji). Dokonanej przez Sąd Okręgowy wykładni językowej przeciwstawiła

wykładnię celowościową i systemową, prowadzącą do wniosku, że art. 9a ust. 8e

może mieć zastosowanie dopiero od dnia rozwiązania umów długoterminowych, to

jest nie wcześniej niż od dnia 1 kwietnia 2008 r., a nie od daty wejścia w życie. Za

takim rozwiązaniem przemawiają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2

lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf (Dz.U.

4

z 2007 r., Nr 130, poz. 905) w brzmieniu od 1 kwietnia 2008 r., zgodnie z którymi

składnik wyrównawczy stawki systemowej kalkulowany był wg wzoru

uwzględniającego koszty usług dodatkowych związanych z wykonywaniem

postanowień umów sprzedaży mocy i energii elektrycznej umożliwiających

realizację przedsięwzięć inwestycyjnych, o jakich owa w art. 45 ust. 1a Ustawy

Prawo energetyczne. Przepisy te zostały uchylone z dniem rozwiązania umów

długoterminowych. Zdaniem Prezesa Urzędu dodany przez ustawę z 29 czerwca

2007 r. przepis art. 45 ust. 1a Ustawy Prawo energetyczne faktyczne zastosowanie

znalazł dopiero z dniem powstania obowiązku uiszczenia opłaty przejściowej, czyli

jak wyżej tj. po rozwiązaniu umów długoterminowych. Pozwany podnosił ponadto,

że odmienna interpretacja postanowień ustawy pozwalająca na przyjęcie, iż

również w okresie od 4 sierpnia 2007 r. do 1 kwietnia 2008 r. wydane świadectwa

pochodzenia z kogeneracji powinny być zaliczone w poczet wykonania obowiązku

o jakim mowa w art. 9a ust 8 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne prowadziłaby do

podwójnego uprzywilejowania wytwórców, którzy skorzystali z systemu wsparcia

wynikającego z umów długoterminowych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2009 r.,

oddalił apelację Prezesa Urzędu. Sąd drugiej instancji przyjął, że art. 9a ust 8

ustawy Prawo energetyczne nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące

się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem i sprzedające tę energię

odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu

świadectwa pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1, dla energii

elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, alternatywnie obowiązek uiszczenia opłaty zastępczej.

Do wypełnienia tego obowiązku, zgodnie z art. 9a ust. 8d ustawy Prawo

energetyczne nie zalicza się umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji,

wydanych dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostce kogeneracji w okresie,

w którym koszty wytworzenia tej energii, wynikające z nakładów, o których mowa w

art. 45 ust. 1a Ustawy Prawo energetyczne, są uwzględniane w kosztach

działalności przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub

dystrybucją energii elektrycznej.

5

Przepis art. 9a ust. 8d Ustawy Prawo energetyczne został wprowadzony na

mocy ustawy z 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne, ustawy

- Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz.U. z

2007 r., Nr 21, poz. 124, dalej jako ustawa z 12 stycznia 2007 r.) i wszedł w życie w

dniu 1 lipca 2007 r. Jego celem było wyeliminowanie podwójnego wsparcia dla

podmiotów, które mogły przerzucić koszty związane z inwestycjami w jednostki

kogeneracji na odbiorców końcowych dzięki zawieraniu kontraktów

długoterminowych (dalej jako KDT). Z dniem 4 sierpnia 2007 r. wszedł jednak w

życie art. 9a ust. 8e, dodany do ustawy Prawo energetyczne na podstawie art. 59

pkt 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Przepis ten stanowi, że art. 9a ust. 8d nie stosuje

się do świadectw pochodzenia uzyskanych przez wytwórców, o których mowa w

art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r., to jest do przedsiębiorstw energetycznych

wykonujących działalność gospodarcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej

i będące stroną umowy długoterminowej.

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że bezsporne jest, że powód był wytwórcą w

rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. Według Sądu

Apelacyjnego przepis art. 9a ust. 8e stanowi lex specialis w stosunku do art. 9a ust.

8d. Nawet gdyby przyjąć jak twierdzi Prezes Urzędu, iż adresatami obu tych norm

są te same podmioty, czyli dla każdego stanu faktycznego objętego hipotezą

ustępu 8 d zostają jednocześnie spełnione przesłanki określone w ustępie 8e, to

wówczas w grę wchodzi zastosowanie zasady lex posteriori derogat legi priori,

a przepis art. 9a ust. 8e Ustawy Prawo energetyczne jest niewątpliwie przepisem

późniejszym wobec art. 9a ust. 8d ustawy. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska

Prezesa Urzędu, że przepis art. 9a ust. 8e Ustawy Prawo energetyczne znajduje

zastosowanie dopiero od chwili rozwiązania umów długoterminowych, tj. od dnia 1

kwietnia 2008 r. Przepis art. 65 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. stanowi wprost, iż

jej postanowienia wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (co

nastąpiło z dniem 4 sierpnia 2007 r.) i wśród wyjątków od tej zasady nie wymienia

art. 59 pkt 1 tej ustawy, wprowadzającego do Ustawy Prawo energetyczne art. 9a

ust. 8e. Wejście w życie postanowień nowej regulacji w żaden sposób nie zostało

powiązane ani uzależnione od uprzedniego rozwiązania umów długoterminowych

łączących przedsiębiorstwa energetyczne, będące wytwórcami w rozumieniu tejże

6

ustawy. Z kolei wykładnia celowościowa i systemowa art. 9a ust 8e ustawy Prawo

energetyczne, na którą powoływał się apelujący i z której wyprowadzał swój

wniosek o możliwości stosowania w/w przepisu dopiero od rozwiązania umów

długoterminowych, prowadziłaby do wniosku podważającego racjonalność działania

ustawodawcy, gdyż przy takiej wykładni wprowadzenie art. 9a ust. 8e do ustawy

Prawo energetyczne było całkowicie zbędne. Z dniem rozwiązania umów

długoterminowych przedsiębiorcy, jakich dotyczy uregulowanie przewidziane w art.

9a ust. 8e ustawy Prawo energetyczne tracą przymiot wytwórców w rozumieniu art.

2 pkt 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r., a zatem przepis art. 9a ust. 8e ustawy

Prawo energetyczne stałby się po dniu 1 kwietnia 2008 r. przepisem martwym.

Ponadto Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że z art. 45 ust. Ib ustawy Prawo

energetyczne wynika, że przepisu art. 45 ust. 1a ustawy Prawo energetyczne

ustawy nie stosuje się od dnia powstania obowiązku uiszczania opłaty

'przejściowej, o której mowa w ustawie wymienionej w art. 9a ust. 8e ustawy.

Obowiązek uiszczania opłaty przejściowej powstaje z chwilą rozwiązania umów

długoterminowych, co wynika z art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. A zatem

skoro od rozwiązania umowy długoterminowej nie ma możliwości uwzględniania

kosztów wytwórców energii elektrycznej wynikających z KDT w taryfach

przedsiębiorców zajmujących się przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej, to

jednocześnie traci rację bytu uregulowanie "zawarte w przepisie art. 9a ust. 8d,

które odsyła wprost do art. 45 ust la ustawy Prawo energetyczne. Innymi słowy od

dnia rozwiązania umów długoterminowych art. 9a ust 8 d nie znalazłby

zastosowania wobec wytwórcy, podlegającemu działaniu ustawy z dnia 29 czerwca

2007 r., a tym samym brak byłoby wówczas uzasadnienia dla stosowania przepisu

art. 9a ust. 8e, który wprost wyłącza w stosunku do tych przedsiębiorców

stosowanie art. 9a ust. 8d ustawy Prawo energetyczne. Byłoby to bowiem

„podwójne" wyłączenie tego samego przepisu, co z punktu widzenia techniki

legislacyjne należy ocenić jako całkowicie zbędne.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną,

zarzucając naruszenie art. 9a ust. 8e w związku z ust. 8d Ustawy Prawo

energetyczne poprzez przyjęcie, że Prezes Urzędu powinien wydać powodowi

świadectwo pochodzenia energii z kogeneracji inkorporujące prawa majątkowe,

7

chociaż powód jest już beneficjantem pomocy publicznej w oparciu o umowę

długoterminową sprzedaży mocy i energii elektrycznej, w sytuacji kiedy praw tych

na mocy art. 9l ust. 15 w związku z art. 9a ust. 8d ustawy pozbawione są

przedsiębiorstwa, które nie zostały objęte przepisami tej ustawy oraz naruszenie

art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie. Zdaniem Prezesa Urzędu

zastosowanie art. 9a ust. 8e ustawy Prawo energetyczne prowadzi do

nieuzasadnionego uprzywilejowania niektórych wytwórców względem podmiotów

objętych umowami długoterminowymi, które nie zostały objęte przepisami ustawy z

29 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok

Sądu Apelacyjnego nie narusza art. 9a ust. 8e w związku z ust. 8d Ustawy

Prawo energetyczne, ani nie prowadzi do uprzywilejowania niektórych

wytwórców energii w sposób sprzeczny z art. 32 Konstytucji RP.

2. Zgodnie z art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwa

energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej i sprzedające

tę energię odbiorcom końcowym oraz przedsiębiorstwa zajmujące się

obrotem energią elektryczną i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym,

zobowiązane są uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi Urzędu

świadectwa pochodzenia z kogeneracji. Świadectwa takie uzyskuje

pierwotnie wytwórca energii z kogeneracji. Otrzymane świadectwo może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia celem zaliczenia na poczet

wykonania przez niego obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1

ustawy albo sprzedać na odpowiednim rynku giełdowym. Wówczas

świadectwo może zostać przedstawione Prezesowi Urzędu do umorzenia

celem zaliczenia na poczet wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9a

ust. 8 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne przez inne przedsiębiorstwo

energetyczne, niż to, które wytworzyło faktycznie daną ilość energii w

kogeneracji. Natomiast stosownie do art. 9a ust. 8d ustawy, na poczet

wypełnienie powyższego obowiązku nie zalicza się świadectw pochodzenia

z kogeneracji, które zostały uzyskane dla energii elektrycznej wytworzonej w

8

jednostce kogeneracji w okresie, gdy wyższy koszt wytworzenia takiej

energii był uwzględniony w taryfach przedsiębiorstw zajmujących się

przesyłem energii lub jej dystrybucją. Z kolei dodany na mocy ustawy z 29

czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e Ustawy Prawo energetyczne wyłącza

zastosowanie przepisu art. 9a ust. 8d Ustawy Prawo energetyczne do

świadectw pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o

których mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Z powyższego

zestawienia przepisów kluczowych dla rozstrzygnięcia o zasadności

niniejszej skargi kasacyjnej wynika, że 1) przepis art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy

nakłada na niektóre przedsiębiorstwa energetyczne pewien obowiązek; 2)

przepis art. 9a ust. 8d ustawy określa, jakiego rodzaju zachowanie

przedsiębiorstwa energetycznego podejmowane zgodnie z art. 9a ust. 8 pkt

1 ustawy nie stanowi wykonania obowiązku o którym mowa w tym ostatnim

przepisie; 3) przepis art. 9a ust. 8d ustawy modyfikuje zaś zakres

zastosowania art. 9a ust. 8d ustawy, wprowadzając wyjątek od wyjątku.

3. Obowiązek, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy spoczywa na

dwóch kategoriach przedsiębiorstw energetycznych: wytwórcach oraz

przedsiębiorstwach obrotu. W myśl art. 9a ust. 8d ustawy z obowiązku tego

zarówno wytwórcy, jak i przedsiębiorstwa obrotu nie mogą zwolnić się

przedstawiając do umorzenia świadectwa pochodzenia z kogeneracji

uzyskane dla energii objętej KDT. Natomiast przepis art. 9a ust. 8e ustawy

modyfikuje zakres zastosowania art. 9a ust. 8d ustawy w ten sposób, że

przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii

elektrycznej może zwolnić się z obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8

pkt 1 ustawy przedstawiając do umorzenia świadectwo pochodzenia z

kogeneracji uzyskane dla energii objętej KDT. Przepis art. 9a ust. 8e ustawy

należy zatem rozumieć w ten sposób, że ogranicza on zakres zastosowania

art. 9a ust. 8d ustawy Prawo energetyczne w ten sposób, że ten ostatni

przepis nie dotyczy wytwórcy energii w kogeneracji, który uzyskał

świadectwo pochodzenie energii z kogeneracji dla wytworzonej przez siebie

energii i przedstawia je Prezesowi Urzędu do umorzenia celem wykonania

obowiązku ciążącego na nim na podstawie art. 9s ust. 8 pkt 1 ustawy. Skoro

9

przepisu art. 9a ust. 8d nie stosuje się do przedsiębiorstw, o których mowa w

art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r., to oznacza to, że wytwórcy w

rozumieniu tego przepisu mogą zaliczyć świadectwa pochodzenia na poczet

wykonania przez siebie obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy.

4. Zdaniem Sądu Najwyższego w obecnym składzie, taka wykładnia art. 9a ust.

8e ustawy nie powoduje żadnego uprzywilejowania przedsiębiorstw

energetycznych, do których przepis ten jest adresowany, kosztem innych

wytwórców energii. Wskazane powyżej – istotne dla rozstrzygnięcia

niniejszej sprawy - uprzywilejowanie wytwórców energii z kogeneracji

objętych KDT występuje jedynie wówczas, gdy wytwórcy ci uzyskują

przychód ze sprzedaży świadectw pochodzenia energii z kogeneracji. Brak

takiego uprzywilejowania w sytuacji, gdy świadectwo uzyskane dla

określonej ilości energii, umarzane jest przez wytwórcę tej energii w celu

wykonania ciążącego na nim obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt

1 ustawy. Gdy przedsiębiorstwo energetyczne, do którego odnosi się art. 9a

ust. 8e ustawy przedstawia do umorzenia świadectwo pochodzenia energii z

kogeneracji na poczet wykonania obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy,

zachowanie to potwierdza jedynie, że dany wytwórca w zakresie

wynikającym z treści świadectwa, wywiązał się z obowiązku o którym mowa

w tym przepisie. Umorzenie świadectwa pochodzenia takiej energii, z

zaliczeniem jego wykonania na rzecz przedstawiającego takie świadectwo

wytwórcy, jest neutralne z punktu widzenia funkcjonowania rynku i nie

prowadzi to do uprzywilejowania wytwórcy objętego KDT kosztem

wytwórców nie objętych KDT.

5. Przyjęta powyżej interpretacja art. 9a ust. 8e w związku z art. 9a ust. 8d

ustawy Prawo energetyczne znajduje dodatkowe uzasadnienie w wykładni

celowościowej. Przepis art. 9a ust. 8d został dodany do art. 9a ust. 8 ustawy

Prawo energetyczne na mocy ustawy z 12 stycznia 2007 r. Zastąpiła ona

obowiązek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z

wytwarzaniem ciepła obowiązkiem uzyskania i umorzenia świadectw

pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej

kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej. Z uzasadnienia projektu

10

ustawy wynika, że „Energia z KDT objęta jest już preferencjami w postaci

wnoszonych przez odbiorców opłat w składniku opłaty systemowej (składnik

wyrównawczy), a ponadto energia ta rozdysponowana jest do spółek

dystrybucyjnych, które praktycznie mają "obowiązek jej zakupu". Do czasu

rozwiązania tych kontraktów dodatkowe preferencje, obciążające koszty

odbiorców końcowych, nie powinny być stosowane, z uwagi na możliwość

uznania tego za naruszenie zakazu kumulowania pomocy publicznej”. Jak

wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 12 stycznia 2007 r., pozbawienie

wytwórców i dystrybutorów energii możliwości rozliczania wykonania

obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia

z kogeneracji podyktowane było tym, że świadectwa te są nośnikiem praw

majątkowych i mogą być przedmiotem obrotu. Stąd też możliwość uzyskania

świadectwa pochodzenia z kogeneracji, które następnie byłoby odsprzedane

przez wytwórcę energii na rynku, prowadziłaby do nieuzasadnionego

uprzywilejowania takiego wytwórcy, ponieważ podmiot ten uzyskał już

„rekompensatę” z tytułu wyższych kosztów wytworzenia energii w jednostce

kogeneracji w postaci wyższej ceny energii w ramach KDT. W braku tego

przepisu wytwórca energii uzyskałby więc podwójną korzyść w postaci

wyższej ceny energii oraz dodatkowego przychodu ze sprzedaży

świadectwa. Nie ulega zatem wątpliwości, że intencją ustawodawcy było

pozbawienie tych przedsiębiorstw energetycznych, które wytwarzają energię

elektryczną w jednostkach kogeneracji sprzedawaną w ramach KDT

możliwości uzyskiwania dodatkowych, nieuzasadnionych wpływów z tytułu

wprowadzania do obrotu świadectw pochodzenia energii z kogeneracji, w

sytuacji odpowiednią rekompensatę za podjęte ryzyko inwestycyjne i

realizację polityki ochrony środowiska i polityki energetycznej państwa

stanowiła wyższa cena energii, zapewniona na podstawie postanowień KDT.

Jednakże przepis art. 9a ust. 8d ustawy, w brzmieniu nadanym mu przez

ustawę z 12 stycznia 2007 r. nie tylko pozbawił wytwórców energii w

kogeneracji związanych KDT możliwości wprowadzania do obrotu świadectw

pochodzenia energii z kogenerecji, ale także uniemożliwił im wykonanie

obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy Prawo

11

energetyczne poprzez przedstawienie do umorzenie świadectw pochodzenia

energii z kogenerecji wytworzonej przez takie przedsiębiorstwa

energetyczne w należących do nich jednostkach kogeneracji. Mogło to

powodować, że wytwórca energii w kogeneracji byłby zobowiązany do

zakupu świadectw pochodzenia energii z kogeneracji, mimo iż w

kontrolowanych przez niego jednostkach kogeneracji wytworzył ilość energii

adekwatną do uczynienia zadość obowiązkowi z art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy

Prawo energetyczne. Jak wynika to jednoznacznie z przytoczonego powyżej

fragmentu uzasadnienia projektu ustawy, skutek taki nie był zamierzony

przez ustawodawcę, co ostatecznie znalazło potwierdzenie w nowelizacji

ustawy Prawo energetyczne dokonanej na podstawie przepisów ustawy z 29

czerwca 2007 r. Dodany do art. 9a ustawy Prawo energetyczne ustęp 8e

przywrócił bowiem wytwórcom energii w jednostkach kogeneracji objętych

KDT, możliwość wykonania obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 ustawy Prawo

energetyczne poprzez przedstawienie świadectw pochodzenia energii z

kogeneracji uzyskanych dla wytworzonej przez tych wytwórców energii.

6. Przedstawiona powyżej interpretacja art. 9a ust. 8e, zgodnie z którą przepis

adresowany ten tylko do wytwórców w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 29

czerwca 2007 r. oraz tylko w zakresie, w jakim uzyskane świadectwa

umarzają oni celem wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8

pkt 1 ustawy, nie budzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady

równości, ani zasad pomocy publicznej. Nie przysparza wytwórcom

związanym KDT, to jest selektywnie wybranej kategorii przedsiębiorstw

energetycznych zajmujących się wytwarzaniem energii elektrycznej, korzyści

o charakterze finansowym – świadectwa takie nie mogą być przedmiotem

obrotu, a mogą być tylko umarzane na poczet wykonania obowiązku

wytworzenia energii z kogeneracji przez przedsiębiorstwo energetyczne, dla

którego zostały wydane.

7. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku.