III PO 2/10

Sygn. akt III PO 2/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Klubu Sportowego Z.

na orzeczenie Związkowego Trybunału Piłkarskiego PZPN

z dnia 8 kwietnia 2009 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 września 2010 r.,

skargi kasacyjnej Polskiego Związku Piłki Nożnej od wyroku Trybunału

Arbitrażowego do Spraw Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim

z dnia 7 stycznia 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Trybunałowi

Arbitrażowemu do spraw Sportu przy Polskim Komitecie

Olimpijskim do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach

postępowania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

2

Orzeczeniem z dnia 8 kwietnia 2009 r. Związkowy Trybunał Piłkarski

Polskiego Związku Piłki Nożnej (powoływany dalej jako ZTP PZPN) zmienił

orzeczenie Wydziału Gier PZPN z dnia 10 lutego 2009 r. w ten sposób, że

postanowił rozwiązać kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej zawarty w

dniu 1 stycznia 2007 r. pomiędzy zawodnikiem M. C. a Klubem Z. z winy klubu.

Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. Trybunał Arbitrażowy do Spraw Sportu

przy Polskim Komitecie Olimpijskim (powoływany dalej jako Trybunał Arbitrażowy

lub Trybunał) uwzględnił skargę Klubu na powyższe orzeczenie (pkt 1), oddalił

wniosek zawodnika o rozwiązanie kontraktu z winy klubu (pkt 2), rozwiązał kontrakt

zawodnika M. Z. bez orzekania o winie (pkt 3) oraz orzekł o kosztach

postępowania (pkt 4).

Trybunał stwierdził, że po pierwsze - wniosek o odrzucenie skargi Klubu jest

oczywiście niezasadny w świetle art. 8 ust. 1 statutu Trybunału; po drugie -

orzeczenie ZTP PZPN rażąco naruszyło dyspozycję art. 14 ust. 6 uchwały Zarządu

PZPN nr 11/12 z dnia 19 maja 2002 r. - Zasady regulujące stosunki pomiędzy

klubem sportowym a zawodnikiem profesjonalnym, poprzez jego niewłaściwą

wykładnię polegającą na przyjęciu, że istnienie zaległości finansowej względem

zawodnika, w wysokości mniejszej niż 3-miesięczna, może stanowić podstawę

rozwiązania kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej z winy klubu

sportowego; po trzecie - zawodnik złożył swój wniosek o rozwiązanie kontraktu o

profesjonalne uprawianie piłki nożnej bez spełnienia drugiej przesłanki z art. 14 ust.

6, tj. bez odczekania na upływ terminu wyznaczonego na uregulowanie

zobowiązań; po czwarte - doszło do rażącego naruszenia przez ZTP PZPN

dyspozycji § 20 ust. 1 lit. c uchwały Zarządu PZPN nr III/39 z dnia 14 lipca 2006

roku w związku z § 4 lit. d kontraktu z dnia 1 stycznia 2007 r. o profesjonalne

uprawianie piłki nożnej, polegającego na jego błędnej wykładni, zgodnie z którą

klub piłkarski w ramach obowiązku zapewnienia zawodnikowi opieki lekarskiej był

zobowiązany pokrywać koszty zabiegów medycznych zawodnika, które

przeprowadzał on na własną rękę, poza instytucjami ochrony zdrowia, z którymi

klub piłkarski współpracuje.

3

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Polski Związek Piłki Nożnej

zarzucił rażące naruszenie: 1) art. 8 ust. 1 Statutu Trybunału Arbitrażowego do

Spraw Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim w związku z art. 42 ust. 7 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz.U. Nr 55, poz. 1298 ze zm.),

poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 8 ust. 2 tego Statutu w związku z art.

42 ust. 7 powołanej wyżej ustawy, poprzez niezastosowanie tych przepisów i

rozpoznanie skargi na orzeczenie ZTP PZPN z dnia 8 kwietnia 2009 r. pomimo jej

wniesienia w dniu 9 lipca 2009 r.; 2) art. 43 ust. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym

polegające na przekroczeniu ustawowej kompetencji do rozstrzygania środków

zaskarżenia od orzeczeń właściwych organów polskich związków sportowych

wydanych w trybie wewnątrzorganizacyjnym, poprzez merytoryczne rozpoznanie

skargi na orzeczenie ZTP PZPN rozstrzygające spór o charakterze

cywilnoprawnym, niestanowiący materii dyscyplinarnej ani regulaminowej; 3) art. 43

ust. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym polegające na rozstrzygnięciu skargi w

oparciu o odmienne ustalenia faktyczne niż te, które zostały poczynione w toku

postępowania wewnątrzorganizacyjnego, podczas gdy przesłankami jurysdykcyjnej

kontroli orzeczeń organów dyscyplinarnych polskich związków piłki nożnej w

sprawach innych niż określone w art. 43 ust. 1 ustawy o sporcie kwalifikowanym

jest wyłącznie rażące naruszenie prawa, przepisów statutów oraz regulaminów albo

pozbawienie strony prawa do obrony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy Trybunałowi Arbitrażowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Stosownie do art. 42 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym organizację

Trybunału i tryb jego postępowania określa Zarząd Polskiego Komitetu

Olimpijskiego. Uchwalony na podstawie tej delegacji statut określa w art. 8 terminy

zaskarżania do Trybunału decyzji dyscyplinarnych i regulaminowych, stanowiąc, że:

zaskarżenie to może nastąpić w terminach określonych przez statuty polskich

związków sportowych, które nie mogą być dłuższe niż 30 dni od daty doręczenia

stronie decyzji wraz z uzasadnieniem (ust. 1); w przypadku, gdy w statucie

4

polskiego związku sportowego brak regulacji dotyczących trybu zaskarżenia decyzji

dyscyplinarnych lub regulaminowych do Trybunału skargę można wnieść w terminie

30 dni od jej wydania przez właściwy organ (ust. 2); w każdym razie termin do

złożenia skargi biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji

dyscyplinarnej lub regulaminowej (ust. 3); przywrócenie terminów, o których mowa

w ust. 1 i 2 może nastąpić na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania

cywilnego (ust. 4).

Skarga Klubu na orzeczenie ZTP PZPN została wniesiona w terminie

określonym w art. 8 ust. 1 statutu (30 dni od daty doręczenia Klubowi tego

orzeczenia wraz z uzasadnieniem), rzecz jednak w tym, że - jak trafnie podnosi

skarżący - skarga została wniesiona po upływie 30 dni od daty wydania orzeczenia

rozumianego jako jego ogłoszenie, a statut PZPN nie zawiera regulacji dotyczącej

trybu zaskarżenia decyzji dyscyplinarnych lub regulaminowych do Trybunału

Arbitrażowego. Zatem do wniesienia skargi zastosowanie winien znaleźć termin

określony w art. 8 ust. 2 statutu, niezależnie od możliwych sposobów jego wykładni.

W tej sytuacji poprzestanie przez Trybunał na arbitralnym stwierdzeniu, że zarzut

wniesienia skargi po terminie jest oczywiście niezasadny wobec dyspozycji art. 8

ust. 1 statutu, pozostaje w oczywistej opozycji do treści powołanych wyżej

uregulowań. Okoliczność ta jest istotna dla wyniku sprawy, gdyż - w myśl art. 17

ust. 1 statutu - tryb postępowania przed Trybunałem określa regulamin Trybunału

Arbitrażowego uchwalony przez zarząd Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

Regulamin ten stanowi w § 87a, że w sprawach w nim nieuregulowanych do

rozpoznania skarg na decyzje dyscyplinarne lub regulaminowe właściwych

organów polskich związków sportowych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu

postępowania karnego. Zatem wniesienie skargi po terminie powoduje odmowę jej

przyjęcia (art. 429 § 1 k.p.k.) lub pozostawienie bez rozpoznania przyjętej już skargi

(art. 430 § 1 k.p.k.). Przepis art. 430 § 1 k.p.k., stosowany odpowiednio, obliguje do

pozostawienia bez rozpoznania skargi wniesionej po terminie i przyjętej, a w

konsekwencji jej nierozpoznanie w związku z wniesieniem po terminie nie mogłoby

prowadzić do zmiany orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25

października 2006 r., V KK 313/06, LEX nr 198093).

5

Przepis art. 43 ustawy o sporcie kwalifikowanym określa właściwość

Trybunału do rozpoznawania skarg, po pierwsze - na decyzje dyscyplinarne lub

regulaminowe właściwych organów polskich związków sportowych w przedmiocie

ściśle określonym w ust. 1, oraz po drugie - na decyzje dyscyplinarne lub

regulaminowe tych organów, jeżeli zostały wydane z rażącym naruszeniem

przepisów prawa, statutów i regulaminów lub gdy strona została pozbawiona prawa

do obrony (ust. 2). W obu przypadkach właściwość Trybunału została zatem

ograniczona do rozpoznawania skarg na decyzje mające charakter rozstrzygnięć

dyscyplinarnych lub regulaminowych. Tymczasem Trybunał w ogóle nie odniósł się

do zagadnienia charakteru sprawy, której przedmiot stanowi rozwiązanie kontraktu

o profesjonalne uprawianie piłki nożnej na wniosek zawodnika.

Skarżący prezentuje stanowisko, że spór pomiędzy klubem sportowym a

zawodnikiem w zakresie, między innymi, rozwiązania kontraktu ma swoje źródło w

umowie cywilnoprawnej, co wskazuje na jego cywilnoprawny charakter. W tej

sytuacji organy jurysdykcyjne PZPN nie korzystają z uprawnień władczych

organizatora rozgrywek, a ich orzeczenia nie są decyzjami regulaminowymi w

rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym. Powoduje to, że

Trybunał dopuścił się przekroczenia ustawowej kompetencji do rozstrzygania

środków zaskarżenia od orzeczeń polskich związków sportowych. To stanowisko

skarżącego pomija treść art. 28 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym

szczegółowe prawa i obowiązki zawodnika w zakresie nieuregulowanym w ustawie

wynikają z regulaminów właściwych polskich związków sportowych. Może to więc

wskazywać, że decyzje regulaminowe w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy to również

rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących praw zawodnika określonych w

regulaminach, o których stanowi art. 28 ust. 3. W znaczeniu formalnym, zgodnie ze

statutem PZPN (art. 34 § 1 lit. i), regulamin ma rangę uchwały zarządu tego

Związku, normującej w sposób uporządkowany daną sferę funkcjonowania związku

sportowego (por. pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca

2009 r., III PO 1/09, LEX nr 518071, odnoszący się do regulaminów

dyscyplinarnych). Oceny zatem wymaga czy uchwała zarządu PZPN nr II/12 z dnia

19 maja 2002 r. - Zasady regulujące stosunki pomiędzy klubem sportowym a

zawodnikiem profesjonalnym, stanowiąca - zgodnie z jej postanowieniem –

6

załącznik do typowego kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej (umowy o

pracę lub umowy cywilnoprawnej) zawartego pomiędzy zawodnikiem

profesjonalnym a klubem sportowym, jest regulaminem, o którym stanowi art. 28

ust. 3 ustawy o sporcie kwalifikowanym, a w konsekwencji - czy sprawa, której

przedmiotem jest rozwiązanie kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej na

wniosek zawodnika na podstawie art. 14 ust. 6 wymienionej wyżej uchwały zarządu

PZPN jest sprawą regulaminową w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o sporcie

kwalifikowanym. Podobna wątpliwość rodzi się na tle uchwały zarządu PZPN nr

III/39 z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie statusu zawodników występujących w

polskich klubach piłkarskich oraz zasad zmian przynależności klubowej,

zastosowanej przez Trybunał poprzez postanowienia umowne. Ocena we

wskazanym zakresie powinna być dokonana również w oparciu o postanowienia

kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej i przy uwzględnieniu treści

wniosku zawodnika o rozwiązanie tego kontraktu, których to dokumentów akta

sprawy nie zawierają.

Niezasadny jest natomiast zarzut obrazy art. 43 ust. 2 w zakresie, w jakim

skarżący upatruje jego naruszenia w rozstrzygnięciu przez Trybunał skargi w

oparciu o odmienne ustalenia faktyczne niż te, które zostały poczynione w toku

postępowania wewnątrzorganizacyjnego. Możliwość taka wynika wprost z § 82

regulaminu Trybunału (w związku z art. 17 ust. 1 statutu Trybunału), zgodnie z

którym rozpoznając skargę zespół orzekający orzeka na podstawie materiału

zebranego w postępowaniu wewnątrzorganizacyjnym oraz w postępowaniu przed

Trybunałem. Przepis art. 43 ust. 2 określa jedynie przesłanki zaskarżenia decyzji

dyscyplinarnych lub regulaminowych do Trybunału Arbitrażowego, nie stanowi

natomiast o jego związaniu ustaleniami poczynionymi w postępowaniu przed

organem jurysdykcyjnym polskiego związku sportowego.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39815

§ 1 zdanie pierwsze oraz odpowiednio stosowanych art. 98 i art. 108 § 2

k.p.c.