III SK 24/10

Sygn. akt III SK 24/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa PGE Zespołu Elektrowni […]

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wydanie świadectwa pochodzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 listopada 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 13 października 2009 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji

Energetyki na rzecz powoda kwotę 270 (dwieście

siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 8 lutego 2009 r. umorzył

przedsiębiorstwu Zespół Elektrowni […] (obecnie PGE Zespół Elektrowni D. S.A.,

dalej jako powódka) świadectwo pochodzenia energii dla energii wytworzonej w

okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. bez zaliczenia wymienionej w

przedmiotowym świadectwie ilości energii wytworzonej w kogeneracji na poczet

wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego.

Powódka zaskarżyła powyższą decyzję w całości odwołaniem.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. uchylił decyzję Prezesa Urzędu, przyjmując że

9a ust. 8e Prawa energetycznego, który wszedł w życie w dniu 4 sierpnia 2007 r.

wyłącza zastosowanie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przepis art.

9a ust. 8d Prawa energetycznego. Sąd Okręgowy nie uznał za uzasadnione

stanowiska Prezesa Urzędu, zgodnie z którym wydanie świadectwa pochodzenia

energii dla powódki prowadziłoby do jej nieuzasadnionego uprzywilejowania

względem innych podmiotów i naruszenia zakazu kumulowania pomocy publicznej,

ponieważ Prezes Urzędu nie wskazał norm, z którymi przepis art. 9a ust. 8e Prawa

energetycznego byłby sprzeczny, a jego twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości apelacją,

zarzucając naruszenie art. 9a ust. 8d i 8e Prawa energetycznego poprzez błędną

wykładnię.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 13 października 2009 r., oddalił

apelację Prezesa Urzędu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że

Prezes Urzędu bezzasadnie zastosował w odniesieniu do energii wytworzonej w

okresie od 4 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. przepis art. 9a ust. 8d Prawa

energetycznego. Umorzone świadectwo pochodzenia energii dotyczyło energii

wytworzonej w jednostce kogeneracji, zaś powód jest wytwórcą energii, o którym

mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Wprowadzony do Prawa

energetycznego na mocy ustawy z 29 czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e

wyłącza zastosowanie art. 9a ust. 8d w odniesieniu do wytwórców energii w

3

rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego

prawidłowe zastosowanie art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego prowadzi do

uznania, że umorzenie świadectwa pochodzenia dla energii wytworzonej w

jednostce kogeneracji należącej do powódki w okresie od 4 sierpnia do 31 grudnia

2007 r. stanowi wypełnienie obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego.

Prezes Urzędu zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości i

wniósł o jego uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 9a ust. 8e w związku z

ust. 8d Prawa energetycznego poprzez jego zastosowanie prowadzące do

naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, gdyż na skutek wyroku Sądu

Apelacyjnego Prezes Urzędu wydałby świadectwo z kogeneracji inkorporujące

prawa majątkowe, o których mowa w art. 9m ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9e ust. 6

Prawa energetycznego, w sytuacji gdy powódka jest już beneficjentem pomocy

publicznej w postaci długoterminowej umowy sprzedaży mocy i energii elektrycznej,

o której mowa w ustawie z 29 czerwca 2007 r., zaś praw tych pozbawione są

przedsiębiorstwa, które nie zostały objęte przepisami tej ustawy oraz naruszenie

art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a także art.

3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz art. 193 Konstytucji RP poprzez

niezastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podziela zapatrywania prawne

wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt

III SK 6/10 (niepublikowany), zgodnie z którymi skutkiem wejścia w życie art.

9a ust. 8e Prawa energetycznego jest konieczność wydania przez Prezesa

Urzędu świadectwa pochodzenia energii z kogeneracji dla podmiotu

objętego zakresem zastosowania powołanego powyżej przepisu i umorzenia

przedmiotowego świadectwa z zaliczeniem na poczet wykonania przez to

przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8

pkt 1 Prawa energetycznego.

4

3. Zgodnie z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego, przedsiębiorstwa

energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej i sprzedające

tę energię odbiorcom końcowym oraz przedsiębiorstwa zajmujące się

obrotem energią elektryczną i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym,

zobowiązane są uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi Urzędu

świadectwa pochodzenia z kogeneracji. Świadectwa takie uzyskuje

pierwotnie wytwórca energii z kogeneracji. Otrzymane świadectwo może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia celem zaliczenia na poczet

wykonania przez niego obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1

Prawa energetycznego albo sprzedać na odpowiednim rynku giełdowym. W

tym ostatnim przypadku inne przedsiębiorstwo energetyczne może

przedstawić Prezesowi Urzędu do umorzenia świadectwo pochodzenia

energii z kogeneracji celem zaliczenia na poczet wykonania obowiązku, o

którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

4. Stosownie do art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego, na poczet wypełnienie

powyższego obowiązku nie zalicza się świadectw pochodzenia z

kogeneracji, które zostały uzyskane dla energii elektrycznej wytworzonej w

jednostce kogeneracji w okresie, gdy wyższy koszt wytworzenia takiej

energii był uwzględniony w taryfach przedsiębiorstw zajmujących się

przesyłem energii lub jej dystrybucją. Jednakże dodany na mocy ustawy z 29

czerwca 2007 r. przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego wyłącza

zastosowanie przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego do świadectw

pochodzenia z kogeneracji uzyskanych przez wytwórców, o których mowa w

art. 2 pkt 7 ustawy z 29 czerwca 2007 r.

5. Zdaniem Sądu Najwyższego przepis art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego

modyfikuje zakres zastosowania art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego w ten

sposób, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem

energii elektrycznej może zwolnić się z obowiązku, o którym mowa w art. 9a

ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego przedstawiając do umorzenia świadectwo

pochodzenia z kogeneracji, uzyskane dla energii objętej umowami

długoterminowymi. Przepisu art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego nie

stosuje się bowiem do przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 pkt 7 ustawy

5

z 29 czerwca 2007 r., co oznacza, że wytwórcy w rozumieniu tego przepisu

mogą zaliczyć świadectwa pochodzenia na poczet wykonania przez siebie

obowiązku z art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego.

6. Taka wykładnia art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego nie powoduje

uprzywilejowania przedsiębiorstw energetycznych, do których przepis ten

jest adresowany, kosztem innych wytwórców energii. Uprzywilejowanie

wytwórców energii z kogeneracji objętych umowami długoterminowymi

występuje jedynie wówczas, gdy wytwórcy ci uzyskują przychód ze

sprzedaży świadectw pochodzenia energii z kogeneracji. Brak takiego

uprzywilejowania w sytuacji, gdy świadectwo uzyskane dla określonej ilości

energii, umarzane jest na rzecz wytwórcy tej energii w celu wykonania

ciążącego na nim obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa

energetycznego. Takie umorzenie potwierdza jedynie, że dany wytwórca w

zakresie wynikającym z treści świadectwa, wywiązał się z obowiązku o

którym mowa w powołanym powyżej przepisie. Umorzenie świadectwa

pochodzenia takiej energii, z zaliczeniem jego wykonania na rzecz

przedstawiającego takie świadectwo wytwórcy, jest neutralne z punktu

widzenia funkcjonowania rynku i nie prowadzi do uprzywilejowania wytwórcy

objętego umowami długoterminowymi, kosztem wytwórców nie objętych

takimi umowami.

7. Z powyższego wynika, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza art. 9a ust.

8e w związku z ust. 8d Prawa energetycznego, ani nie prowadzi do

uprzywilejowania niektórych wytwórców energii w sposób sprzeczny z art. 32

Konstytucji RP. Tym samym Sąd Apelacyjny nie mógł naruszyć art. 3 ustawy

o Trybunale Konstytucyjnym i art. 193 Konstytucji RP, nie kierując pytania o

zgodność przepisów prawa energetycznego z Konstytucją.

8. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 w zw. z art. 108 § 1 oraz

art. 39821

k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.