III PK 30/10

Sygn. akt III PK 30/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z powództwa S. P.

przeciwko Gminie R. i Zakładowi Usług Komunalnych w Likwidacji

o przywrócenie do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2011 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w […]

z dnia 18 marca 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

2

U Z A S A D N I E N I E

Powód S. P., w sprawie przeciwko Gminie i Zakładowi Usług Komunalnych

w likwidacji o przywrócenie do pracy, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 18 marca 2009 r. Zaskarżonym wyrokiem oddalono jego

apelację od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 września 2008 r., oddalającego

powództwo.

Powód był kierownikiem Zakładu Usług Komunalnych zatrudnionym na

podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Na mocy uchwał Rady Gminy z 27

lutego 2008 r. i z 24 kwietnia 2008 r. Zakład ten został zlikwidowany. Wójt Gminy

rozwiązał z powodem umowę o pracę za wypowiedzeniem z dniem 31 maja 2008 r.

W dniu otrzymania wypowiedzenia powód korzystał z urlopu wypoczynkowego, a

do osiągnięcia wieku emerytalnego brakowało mu mniej niż 4 lata, przy czym okres

zatrudnienia umożliwiał powodowi uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem

tego wieku. Z chwilą likwidacji Zakładu część jego zadań została przejęta do

bezpośredniej realizacji przez Urząd Gminy, a w pozostałym zakresie zadania

Zakładu realizowały inne podmioty na podstawie umów zawartych z Gminą.

W zaskarżonym wyroku podzielono ustalenia faktyczne i rozważania prawne

Sądu Rejonowego, W odniesieniu do pozwanego Zakładu Usług Komunalnych,

będącego pracodawcą powoda, powództwo zostało oddalone ze względu na jego

likwidację. Stanowiła ono rzeczywistą przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie

umowy o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 k.p., a zarazem – na mocy art. 411

k.p. -

uchylała zakaz wypowiadania umów o pracę w czasie urlopu wypoczynkowego (art.

41 k.p.) oraz w okresie przedemerytalnym (art. 39 k.p.). W zaskarżonym wyroku

przyjęto również, że nie nastąpiło przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę

na podstawie art. 231

k.p. wskutek czego powód nie stał się z mocy prawa

pracownikiem pozwanej Gminy. Uzasadniając ten pogląd stwierdzono, że z powodu

likwidacji pozwanego Zakładu zwolniono wszystkich jego pracowników (13 osób), a

do wykonywania części zadań tego Zakładu Gmina zatrudniła tylko 5 z nich.

Pozostałą część tych zadań wykonywały podmioty zewnętrzne na podstawie umów

cywilnych. Majątek, którym dysponował Zakład, był własnością Gminy, która

przejęła go w następstwie likwidacji Zakładu. Gmina przejęła także jego

3

zobowiązania i należności. Zadania, które wykonywał Zakład, były zadaniami

własnymi Gminy, wynikającymi z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o

samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591).

Zdaniem Sądu Okręgowego ponowne zatrudnienie przez Gminę 4 pracowników

Zakładu, „nie oznacza przejęcia części pracowników jako przesłanki do przyjęcia,

że nastąpiło przejście części Zakładu na nowego pracodawcę w trybie art. 231

k.p.”

Także przejęcie przez Gminę części zadań zlikwidowanego Zakładu nie oznacza,

że nastąpiło przejście Zakładu na nowego pracodawcę w rozumieniu art. 231

k.p.

W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie art. 39, art. 411

§ 1, art.

231

§1 oraz art. 45 k.p. przez błędne przyjęcie, że nastąpiła likwidacja Zakładu

Usług Komunalnych. Jego zdaniem nastąpiło częściowe przejście zakładu pracy na

Gminę co powoduje, że podana powodowi przyczyna wypowiedzenia była

nieprawdziwa i że korzysta on z ochrony przewidzianej w art. 39 k.p., a art.411

§ 1

k.p. nie ma zastosowania. Podniesiono, że Zakład wykonywał zadania własne

Gminy przy pomocy składników majątkowych Gminy, która pokrywała koszty jego

działalności. Wraz z likwidację ten majątek i zadania wróciły do Gminy. Późniejsze

zlecenie przez Gminę wykonywania części jej zadań innym podmiotom na

podstawie umów nie oznacza, że Gmina ich nie przejęła.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Rozstrzygnięcie sprawy oparte jest na wykładni przepisu art. 231

§ 1 k.p.

Stanowi on, że w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego

pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach

pracy. W rozpoznawanej sprawie Zakład Usług Komunalnych był zakładem pracy

w rozumieniu tego przepisu, mamy więc do czynienia z zagadnieniem przejścia

całego zakładu pracy na nowego pracodawcę. Podstawową przesłanką

stwierdzenia przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę jest przejęcie przez

niego całego majątku tego zakładu. Ta przesłanka jest w sprawie spełniona, gdyż

cały majątek, który był w dyspozycji zlikwidowanego Zakładu został przejęty przez

Gminę. Stosunki własnościowe nie mają w tym przypadku znaczenia, czyli nie jest

4

istotny fakt, że majątek ten był przez cały czas własnością Gminy, a Zakład jedynie

go użytkował. Decydujące znaczenie ma fakt dysponowania zorganizowanym

mieniem tworzącym zakład pracy. W tym zakresie stosunek między Gminą i

Zakładem jest analogiczny do stosunku między wydzierżawiającym a dzierżawcą.

W tym przypadku orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że

wydanie przedmiotu dzierżawy dzierżawcy, a następnie jego zwrot

wydzierżawiającemu, stanowią przejścia zakładu pracy w rozumieniu art. 231

k.p.

(por. wyrok z 26 lutego 2003 r., I PK 67/02, OSNP 2004 nr 14, poz. 240 i powołane

tam wcześniejsze orzecznictwo). Wobec przejęcia przez Gminę całego mienia

będącego we władaniu zlikwidowanego Zakładu, kwestia zadań własnych Gminy,

do wykonywania których to mienie służyło, ma mniejsze znaczenie. Potwierdza to

fakt przejęcia zakładu pracy. Pogląd Sądu Okręgowego, że o przejęciu zakładu

pracy świadczy liczba umów o pracę zawartych przez pracodawcę przejmującego z

pracownikami przejmowanego zakładu jest błędny. Jak wynika wprost z art. 231

§

1 k.p. pracownicy przejętego zakładu pracy stają się pracownikami pracodawcy

przejmującego z mocy prawa, skutek ten następuje automatycznie, nawet wbrew

woli tego pracodawcy.

Z powyższych rozważań wynika, że z dniem likwidacji Zakładu powód stał

się pracownikiem pozwanej Gminy. Ponosi ona odpowiedzialność za zobowiązania

Zakładu wobec powoda powstałe w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy, gdyż w

jego miejsce wstąpiła w stosunek pracy na podstawie art. 231

k.p. Przepis art. 411

§ 1 k.p. nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania, gdyż celem likwidacji

Zakładu były przekształcenia organizacyjne, a nie zaprzestanie działalności tego

rodzaju, co prowadzona przez Zakład (tak wyrok Sądu Najwyższego z 19 sierpnia

2004 r., I PK 489/03, OSNP 2005 nr 6, poz. 78), przy czym Gmina nie mogła

zaprzestać prowadzenia tej działalności, gdyż należy ona do jej obowiązkowych

zadań własnych (art. 7 ustawy o samorządzie gminnym). Tym samym podana

przyczyna wypowiedzenia w postaci likwidacji Zakładu była – w świetle art. 231

§

1 k.p. – nieprawdziwa, a trzeba nadto zauważyć, że zgodnie z art., 231

§ 6 k.p.

przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić

przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy.

5

Z tych względów na podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji.