III CZP 116/10

Sygn. akt III CZP 116/10

UCHWAŁA

Dnia 21 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Renaty B.

przeciwko Gminie Miejskiej K.

o zapłatę,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 21 stycznia 2011 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 14 października 2010 r.,

„Czy niewskazanie przez gminę w postępowaniu egzekucyjnym

dotyczącym opróżnienia lokalu mieszkalnego - pomieszczenia

tymczasowego, o którym mowa w art. 1046 § 4 k.p.c. w sytuacji

wykonania przez komornika obowiązków określonych w § 2 ust. 1 i 2

Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r.

w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach

o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie

nieruchomości oraz szczegółowych warunków, jakim powinno

odpowiadać tymczasowe pomieszczenie (Dz.U. z 2005 r. Nr 17 poz.

155) - może rodzić po stronie gminy odpowiedzialność

odszkodowawczą wobec właściciela lokalu objętego egzekucją,

w szczególności opartą o art. 417 § 1 k.c.?”

podjął uchwałę:

2

Gmina może ponosić wobec właściciela lokalu

odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę

wyrządzoną niewskazaniem pomieszczenia tymczasowego,

o którym mowa w art. 1046 § 4 k.p.c.

Uzasadnienie

3

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 10 maja 2010 r. zasądził od pozwanej Gminy

Miejskiej K. na rzecz powódki Renaty B. określone w wyroku kwoty przyjmując, że

pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. za szkodę

wyrządzoną powódce wskutek niewskazania – w toku egzekucji obowiązku

opróżnienia lokalu mieszkalnego stanowiącego własność powoda – pomieszczenia

tymczasowego, do którego dłużnik mógłby zostać przekwaterowany. Stwierdził, że

obowiązek wskazania takiego pomieszczenia nakłada na gminę art. 1046 § 4 k.p.c.

W rezultacie uwzględnił roszczenie odszkodowawcze powoda w zakresie, w jakim

uznał je za wykazane.

Pozwana zaskarżyła ten wyrok apelacją, zarzucając między innymi

naruszenie art. 1046 § 4 k.p.c. w zw. z art. 417 k.c. przez uznanie, że na gminie

ciąży obowiązek odszkodowawczy z tytułu niedostarczenia pomieszczenia

tymczasowego.

Rozpoznając apelację, Sąd Okręgowy powziął poważne wątpliwości, którym

dał wyraz w zagadnieniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1046 § 4 k.p.c., wykonując obowiązek opróżnienia lokalu

służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu

wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub

zamiennego, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina

wskaże tymczasowe pomieszczenie lub gdy dłużnik znajdzie takie pomieszczenie.

Według zaś art. art. 1046 § 5 k.p.c., komornik nie może wstrzymać się

z dokonaniem czynności, jeżeli wierzyciel wskaże tymczasowe pomieszczenie,

o którym mowa w § 4. Uregulowania powyższe zostały wprowadzone do art. 1046

k.p.c. na podstawie art. 1 pkt 194b ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy -

Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz.

1804) i weszły w życie z dniem 5 lutego 2005 r.; ich rozwinięcie znalazło wyraz

4

w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r.

w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu

lub pomieszczenia albo wydania nieruchomości oraz szczegółowych warunków,

jakim powinno odpowiadać tymczasowe pomieszczenie (Dz. U. Nr 17, poz. 155).

Podyktowane one zostały – jak wynika z uzasadnieniu rządowego projektu ustawy

nowelizującej - zamiarem ustawodawcy zapobieżenia tzw. eksmisjom na bruk.

Wprowadzone rozwiązanie oparto na założeniu, że dokonywanie eksmisji z lokalu

mieszkalnego bez dania eksmitowanemu jakiegokolwiek pomieszczenia jest

niehumanitarne i nie może być dopuszczone przez prawo. Z tego względu w art.

1046 § 4 k.p.c. przewidziano obowiązek dostarczenia eksmitowanemu dłużnikowi

tymczasowego pomieszczenia. Jakkolwiek z rozwiązaniem takim nie wiązano

nadziei na usprawnienie egzekucji dotyczącej opróżnienia lokalu, jednak

zdecydowano się na nie ze względów humanitarnych (druk nr 965, Sejm IV

kadencji, s. 28).

Sądu Okręgowego powziął wątpliwość, czy niewskazanie przez gminę

pomieszczenia tymczasowego może uzasadniać jej odpowiedzialność za

wyrządzoną przez to szkodę właścicielowi lokalu na podstawie art. 417 § 1 k.c.,

przewidującego odpowiedzialność Skarbu Państwa, jednostek samorządu

terytorialnego oraz innych osób prawnych wykonujących władzę publiczną za

szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy

wykonywaniu tej władzy. Według powołanego przepisu, przesłankami

odpowiedzialności są: szkoda, fakt jej wyrządzenia przez niezgodne z prawem

działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz łączący te

zdarzenia normalny związek przyczynowy.

Stwierdzenie poniesienia szkody przez właściciela lokalu w następstwie

niewskazania przez gminę pomieszczenia tymczasowego oraz wystąpienia

adekwatnego związku przyczynowego między tym zaniechaniem a szkodą nie

nastręcza większych trudności. W przypadku niewskazania tymczasowego

pomieszczenia wierzyciel (właściciel lokalu) z reguły ponosi szkodę, ponieważ musi

tolerować zajmowanie jego lokalu przez osoby nieuprawnione, nie może w dalszym

ciągu korzystać z lokalu i pobierać pożytków; jest też poważnie ograniczony

5

w możliwości dysponowania lokalem. Spełnienie tych przesłanek odpowiedzialności

zostało ustalone w rozpoznawanej sprawie. Problematyczna natomiast pozostaje

kwestia, czy zaniechanie przez gminę wskazania pomieszczenia tymczasowego

może być kwalifikowane jako zachowanie niezgodne z prawem; jej przesądzenie

wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istnieje norma prawna nakładająca

na gminę obowiązek wskazania pomieszczenia tymczasowego. Trzeba bowiem

mieć na uwadze, że - w świetle art. 417 § 1 k.c. - niezgodność z prawem działania

wyrządzającego szkodę nie jest synonimem bezprawności cywilnej rozumianej jako

sprzeczność określonego zachowania z porządkiem prawnym, a więc z przepisami

prawa i zasadami współżycia społecznego; pojecie to jest treściowo węższe

i odnosi się do działań naruszających jedynie normy prawne (zob. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 12 września 2003 r., I CK 51/02, niepubl. i z dnia 5 sierpnia

2004 r., III CK 332/03, niepubl.). Zaniechanie działania władzy publicznej obejmuje

tylko te sytuacje, w których obowiązek określonego działania władzy publicznej jest

skonkretyzowany w przepisie prawa i można ustalić, na czym konkretnie miałoby

polegać zachowanie organu władzy publicznej, aby do szkody nie doszło

(zob. wyroki Sądu najwyższego: z 26 marca 2003 r., II CKN 1374/00, niepubl.

i z dnia 28 kwietnia 2005 r., III CK 367/04, Biul. SN 2005, nr 7, poz. 14).

Rozważyć zatem należy, czy źródłem obowiązku gminy wskazania

tymczasowego pomieszczenia może być art. 1046 § 4 k.p.c., gdyż wprowadzone

w nim rozwiązanie wywołało wątpliwości leżące u podłoża przedstawionego

zagadnienia prawnego. Normatywna treść tego przepisu była już dwukrotnie

przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r., K 26/05 (OTK-A 2007,

z. 11A, poz. 153) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1046 § 4 k.p.c.,

zasadniczo zawiera normę skierowaną do komornika prowadzącego egzekucję

obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych;

nakazuje komornikowi wstrzymanie egzekucji do czasu, gdy gmina wskaże

dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia. Użyty w tym przepisie zwrot „wskaże” –

zgodnie z dyrektywami wykładni językowej – należy odczytywać jako obowiązek

wyznaczenia tymczasowego pomieszczenia przez gminę. Podobnym terminem

ustawodawca posłużył się w art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie

6

praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

(tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.; dalej: „u.o.p.l.”), zgodnie

z którym wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się

w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie

eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie.

Wniosek powyższy potwierdza wykładnia celowościowa, gdyż wprowadzenie

rozwiązania przyjętego art. 1046 § 4 k.p.c. ma zapobiegać tzw. eksmisjom na bruk,

co wiąże się z obowiązkiem dostarczenia eksmitowanemu dłużnikowi jakiegoś

pomieszczenia.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że z obowiązkiem wstrzymania egzekucji

skorelowany jest obowiązek gminy dostarczenia dłużnikowi tymczasowego

pomieszczenia. Wskazanie takiego pomieszczenia przez gminę zawarte w art.

1046 § 4 k.p.c. przywołuje formalnie wspomniany obowiązek gminy, ale jego treść

normatywna wynika z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Zgodnie z art.

4 u.o.pl., tworzenie warunków zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty

samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1), przy czym gmina na

zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne

i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw

domowych o niskich dochodach (ust. 2). Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 i ust. 2a

u.o.p.l., zadania określone w art. 4 tej regulacji gmina może wykonywać

wykorzystując nie tylko własny zasób mieszkaniowy, ale również lokale wynajęte od

innych właścicieli. Wprawdzie art. 1046 § 4 k.p.c. sugeruje, że umowa, na

podstawie której udostępniane jest tymczasowe pomieszczenie, powinna zostać

zawarta na czas oznaczony, co – uwagi na treść art. 20 ust. 2 w związku z ust. 3

u.o.p.l. - uniemożliwiałoby przeznaczenie na ten cel lokali stanowiących

mieszkaniowy zasób gminy, nie wyklucza to jednak - w świetle art. 4 ust. 3 u.o.p.l. -

możliwości wskazania tymczasowego pomieszczenia "w inny sposób". Zgodnie

bowiem z art. 20 ust. 2a u.o.p.l. gmina może także, w celu wykonywania zadań,

o których mowa w art. 4 ustawy, wynajmować lokale od innych właścicieli

i podnajmować je osobom, których gospodarstwa domowe osiągają niski dochód.

Na gruncie art. 1046 § 4 k.p.c. w związku z art. 4 ust. 2 u.o.p.l. należy zatem uznać,

iż przewidzianym w ustawie (w art. 1046 § 4 k.p.c.) wypadkiem, w którym gmina

7

obowiązana jest zaspokoić potrzeby mieszkaniowe określonych osób, jest

udostępnienie tymczasowego pomieszczenia.

Trybunał Konstytucyjny wyrażając powyższy pogląd miał na uwadze, że

podstawy prawnej działania organu władzy publicznej nie powinna stanowić norma

rozczłonkowana, konstruowana na podstawie kilku przepisów prawnych. Uznał

jednak, że norma podstawowa zawarta w art. 1046 § 4 k.p.c., skierowana do

komornika, jest wystarczająco określona, aby mógł on ją stosować. Ostatecznie

przyjął, że przepis ten jest zgodny z art. 2 w związku z art. 7 i nie jest niezgodny

z art. 167 ust. 1 i 4 Konstytucji. W związku z dostrzeżonymi uchybieniami

legislacyjnymi, postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r., S 2/02 (OTK-A 2008, z. 2,

poz. 33) zasygnalizował Sejmowi potrzebę podjęcia inicjatywy ustawodawczej

w celu jasnego określenia w ustawie o ochronie praw lokatorów obowiązków

gminy, związanych ze wskazaniem tymczasowego pomieszczenia, o którym mowa

w art. 1046 § 4 k.p.c. Zwrócił również uwagę na to, że niezbędne jest zakreślenie

terminów udostępnienia pomieszczenia tymczasowego, uregulowanie zasad

dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez właścicieli oraz ustalenia

odpłatności za korzystanie z pomieszczenia tymczasowego. Zasygnalizował

również potrzebę zagwarantowania ochrony członkom rodziny osoby, w stosunku

do której orzeczono nakaz opróżnienia lokalu ze względu na znęcanie się nad

rodziną.

Odmienne stanowisko Trybunał Konstytucyjny zajął w wyroku z dnia

4 listopada 2010 r., K 19/06 (OTK-A 2010, z. 9A, poz.96), w którym orzekł, że art.

1046 § 4 k.p.c. jest niezgodny z art. 2 i wynikającą z niego zasadą prawidłowej

legislacji, z art. 45 ust. 1 oraz art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

a ponadto w zakresie, jakim dotyczy wykonania obowiązku opróżnienia lokalu

mieszkalnego orzeczonego wyrokiem sądowym z powodu znęcania się nad

rodziną, jest niezgodny także z art. 71 ust. 1 Konstytucji, odraczając termin utraty

mocy obowiązującej tego przepisu o 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku.

W uzasadnieniu powtórzył swoje wcześniejsze stanowisko, że art. 1046 § 4

k.p.c. wyraża zasadniczo normę postępowania egzekucyjnego skierowaną do

komornika i jako taki jest jasny oraz możliwy do stosowania. Zauważył również, że

8

przepis ten zawiera elementy dalszych norm określających czynności stron

postępowania o opróżnienie lokalu, tj. dłużnika, wierzyciela, ponadto także gminy.

Stwierdził, że stopień niedookreśloności regulacji prawnej przewidzianej w tym

przepisie, interpretowanej łącznie z art. 1046 § 5 k.p.c., jest tak znaczny i dotyczy

tak wielu elementów, że uniemożliwia jednoznaczne ustalenie sytuacji (praw

i obowiązków) podmiotów prawa (dłużnika, wierzyciela, gminy). Nie pozwala ona

na przyjęcie, że gmina ma obowiązek wskazania tymczasowego pomieszczenia,

rozumiany jako obowiązek jego zapewnienia, jeśli nie znajdzie go dłużnik ani nie

wskaże wierzyciel. Normy nakładającej na gminę taki obowiązek nie da się również

wyprowadzić z art. 75 ust. 1 Konstytucji, ani z art. 4 ust. 1 i 2 u.o.p.l. Ze względu na

brak określoności norm zawartych w art. 1046 § 4 k.c. nie można - w obecnym

stanie prawnym - mówić o odpowiedzialności odszkodowawczej gmin.

Wprowadzanie do porządku prawnego przepisów, które tworzą regulacje prawne

niekonsekwentne i niedające się pogodzić z innymi przepisami ustawowymi

w drodze akceptowanych metod wykładni jest niezgodne z zasadą prawidłowej

legislacji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że - wobec niezrealizowania przez

ustawodawcę wskazań zawartych w postanowieniu sygnalizacyjnym (S 2/08) -

straciło aktualność stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r. co do

zgodności zaskarżonego przepisu z art. 2 Konstytucji i wynikającej z niego zasady

prawidłowej legislacji.

W świetle argumentacji przytoczonej w uzasadnieniach obu powołanych

wyroków, nie ulega wątpliwości, że ocena, czy istnieje norma przewidująca

obowiązek gminy dostarczenia tymczasowego pomieszczenia eksmitowanemu

dłużnikowi nie może być oderwana od treści art. 1046 § 4 k.p.c. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym, w razie odroczenia -

na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji - utraty mocy obowiązującej określonego

przepisu, zachowuje on swoją moc przez wskazany w orzeczeniu okres, wobec

czego sądy i inne organy państwowe powinny stosować go nadal. Prospektywny

skutek orzeczeń odroczonych oznacza także, że do czasu upływu terminu

wskazanego w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego nie ma możliwości

wznowienia postępowania, z wyjątkiem spraw, w których orzeczenie

9

o niekonstytucyjności normy prawnej zapadło na skutek pytania przedstawionego

przez sąd (por. uchwały: z dnia 3 lipca 2003 r., III CZP 45/03, OSNC 2004, nr 9,

poz. 136 i z dnia 24 stycznia 2004 r., III CZP 112/03, OSNC 2005, nr 4, poz. 61

oraz wyroki: z dnia 29 marca 2000 r., III RN 96/98, OSNAPUS 2000, nr 13, poz.

500, z dnia 18 sierpnia 2005 r., V CK 98/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 124; z dnia

20 kwietnia 2006 r., IV CSK 28/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 31; z dnia 20 kwietnia

2006 r., IV CSK 38/06, nie publ.). Rozstrzygając przedstawione zagadnienie

prawne Sąd Najwyższy nie ma zatem podstaw do odmowy stosowania art. 1046

§ 4 k.p.c. oraz uchylenia się od dokonania we własnym zakresie oceny skutków

uznania tego przepisu za sprzeczny z Konstytucją (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 30 czerwca 2006 r. V CSK 133/06, niepubl.).

Analizując rozbieżne stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii

zgodności art. 1046 § 4 k.p.c. z art. 2 Konstytucji i wynikającej z niego zasady

prawidłowej legislacji, trzeba zauważyć, że w istocie wyrażone one zostały

w oparciu o te same, lecz odmiennie ocenione, przesłanki. W uzasadnieniu wyroku

z dnia 5 grudnia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny dostrzegł niejasność

i nieprecyzyjność art. 1046 § 4 k.p.c. utrudniające zrekonstruowanie normy

prawnej nakładającej na gminę obowiązek dostarczenia dłużnikowi tymczasowego

pomieszczenia. Mimo nasuwających się wątpliwości oraz stwierdzonych uchybień

legislacyjnych uznał jednak, że jest to zadanie wykonalne i do takiego rezultatu

prowadzą wyniki wykładni językowej, celowościowej oraz systemowej tego

przepisu, uwzględniającej treść art. 4 ust. 1-3 i art. 20 ust. 2a u.o.p.l. Konstatacja ta

zaważyła na ocenie, że nie ma podstaw, aby orzec, iż art. 1046 § 5 k.p.c. jest

niezgodny z art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji.

Stanowisko to trzeba uznać za przekonywające. Cel, jaki przyświecał

ustawodawcy przy wprowadzaniu art. 1046 § 4 k.p.c. wskazuje jednoznacznie na

zamiar sprzężenia obowiązku komornika wstrzymania się z dokonaniem czynności

egzekucyjnych z obowiązkiem gminy dostarczenia dłużnikowi tymczasowego

pomieszczenia. Przyjęcie odmiennego zapatrywania – na co zwrócił uwagę również

Trybunał Konstytucyjny - czyniłoby egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu,

służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, w zasadzie, iluzoryczną.

10

Taką wykładnię art. 1046 § 4 k.p.c., która godziłaby w zasadnicze cele i funkcje

postępowania egzekucyjnego, trzeba odrzucić.

Pogłębiona w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

4 listopada 2010 r. ekspozycja trudności interpretacyjnych dotyczących art. 1046

§ 4 k.p.c. oraz przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, możliwych do

usunięcia w procesie ich wykładni, nie przemawia na rzecz stanowiska

przeciwnego. Wątpliwe jego uzasadnienie stanowić mogą brak realizacji przez

ustawodawcę wskazań zawartych w postanowieniu sygnalizacyjnym oraz problemy

- natury systemowej - na jakie napotykają gminy, nie mogąc zapewnić dłużnikowi

pomieszczenia tymczasowego (zob. uzasadnienie zdania odrębnego zgłoszonego

do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2010 r.).

Akceptacja poglądu, zgodnie z którym wykładnia art. 1046 § 4 k.p.c.

w związku art. 4 ust. 1-3 i art. 20 ust. 2a u.o.p.l. pozwala zrekonstruować normę

prawną nakładającą na gminę obowiązek dostarczenia dłużnikowi tymczasowego

pomieszczenia, otwiera drogę do zastosowania – w razie naruszenia tego

obowiązku – art. 417 § 1 k.c. Wypada odnotować, że możliwość dochodzenia

odszkodowania na podstawie tego przepisu za szkodę wyrządzoną przez gminę

wskutek zaniechania obowiązku wskazania dłużnikowi tymczasowego

pomieszczenia dopuszcza również doktryna.

Należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny, wyrażając w uzasadnieniu

wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. pogląd przeciwny, nie dostrzegł - mimo braku

szczegółowego uregulowania - przeszkód do dochodzenia przez wierzyciela wobec

gminy roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 417 k.c. w sytuacji,

w której jest ona zobowiązana zapewnić pomieszczenie tymczasowe dłużnikowi,

wobec którego orzeczono nakaz opróżnienia lokalu z powodu znęcania się nad

rodziną. Wymaga przy tym podkreślenia, że istnienie takiego obowiązku Trybunał

Konstytucyjny wyinterpretował z treści z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji.

Przesuwając moment derogacji art. 1046 § 4 k.p.c. o dwanaście miesięcy

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że natychmiastowe wyeliminowanie tej regulacji

11

z porządku prawnego spowodowałoby dopuszczalność wykonania eksmisji z lokalu

mieszkalnego bez ustalenia, że dłużnikowi przysługuje lokal lub pomieszczenie, do

którego może nastąpić przekwaterowanie albo bez zapewnienia pomieszczenia

tymczasowego. Podkreślił przy tym, że takiego stanu rzeczy nie można pogodzić

zarówno ze standardami konstytucyjnymi, jak i prawno międzynarodowymi.

Uznanie, że do chwili utraty mocy obowiązującej tego przepisu gmina ma

obowiązek dostarczyć eksmitowanemu dłużnikowi tymczasowe pomieszczanie

pozwala zrealizować nie tylko ten cel, ale również zabezpieczyć interesy

właściciela, którego lokal może nie zostać opróżniony, mimo prawomocnego

orzeczenia sądu.

Z tych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi, jak w uchwale (art. 390

§ 1 k.p.c.).