I UK 249/10

Sygn. akt I UK 249/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński

SSA Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania P. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do emerytury górniczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 lutego 2011 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 marca 2010 r.,

uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2010 r.

sygnatura i zmienia wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca

2009 r. w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu P. B. prawo

do emerytury górniczej od dnia 23 czerwca 2007 r., a w

pozostałej części apelację oddala.

Uzasadnienie

2

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 20 sierpnia 2007 r. odmówił

przyznania ubezpieczonemu P. B. prawa do górniczej emerytury - podnosząc, że

brak jest podstaw do zaliczenia ubezpieczonemu do stażu pracy górniczej okresu

od 1 maja 1990 r. do 31 lipca 1993 r., w którym ubezpieczony pracował w

charakterze starszego inspektora oraz kierownika działu postępu technicznego i

wynalazczości pod ziemią, co spowodowało, że ubezpieczony wykazał jedynie 13

lat, 1 miesiąc i 29 dni okresu pracy górniczej.

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu

odwołania P. B. wyrokiem z 16 czerwca 2009 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten

sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej od 1 maja

2007 r.

Sąd uznał, że ubezpieczony udowodnił 25 lat pracy górniczej i równorzędnej.

W ocenie Sądu Okręgowego w okresie od 1 maja 1990 r. do 31 lipca 1993 r. przez

co najmniej połowę dniówek roboczych wnioskodawca pracował pod ziemią w

kopalni węgla kamiennego, a więc świadczył pracę górniczą w rozumieniu art. 50c

ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Po doliczeniu

okresu pracy uznanego przez ZUS ubezpieczony wykazał 15 lat pracy górniczej -

co oznacza, że ma uprawnienia do emerytury górniczej na podstawie art. 50a

ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.

Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, który zarzucając

naruszenie prawa materialnego, a w szczególności zarządzenia nr 9 Ministra

Przemysłu i Handlu z dnia 23 grudnia 1994 r. oraz art. 50b i art. 50c ustawy o

emeryturach i rentach z FUS przez niesłusznie zaliczenie do stażu pracy górniczej

ubezpieczonego okresu pracy na stanowiskach niewymienionych w zarządzeniu nr

9, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. W

ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczony wykazał 15 lat okresów pracy

górniczej w rozumieniu art. 50a ust. 2 i art. 50b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z FUS. Praca ubezpieczonego pod ziemią polegała na

kontrolowaniu i sprawdzaniu wyrobiska pod kątem jego przydatności do

eksploatacji, odbiorze technicznym nowo wdrożonych technologii łączeń wyrobisk

3

w połączonych kopalniach, jak również na nadzorze. Zjazd ubezpieczonego pod

ziemię obejmował pełną dniówkę. Kopalnia „P." prowadziła wykazy dniówek

dołowych. Wynika z nich, że w okresie od 1 maja 1990 r. do 31 lipca 1993 r.

ubezpieczony wykonywał przeciętnie 16 zjazdów miesięcznie.

Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony spełnił wszystkie wymogi niezbędne

do przyznania emerytury górniczej - określone w art. 50a ust. 2 w związku z art. 50c

ust. 1 oraz w art. 50b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS,

dlatego na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2010 r. - w części ustalającej

prawo do emerytury P. B. na dzień 1 maja 2007 r., a nie na dzień 23 czerwca 2007

r. - zaskarżył skargą kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ze skargi

wynika, że jej podstawę stanowi naruszenia prawa materialnego - art. 50a ust. 2 i

art. 50c ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.)

przez niesłuszne przyjęcie, że odwołujący się miał w dacie 1 maja 2007 r.

ukończone 50 lat życia, gdy tymczasem odwołujący się, urodzony 23 czerwca 1957

r. - 50 lat ukończył 23 czerwca 2007 r.

Wskazując na powyższy zarzut, organ rentowy wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w tej części, jak również uchylenie poprzedzającego go

wyroku Sądu Okręgowego z 16 czerwca 2009 r. i przyznanie P. B. prawa do

emerytury górniczej od dnia 23 czerwca 2007 roku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr

39, poz. 353 ze zm.), górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia

łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej

wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25

lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust.

1; 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o

przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu

4

emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Natomiast

w myśl ust. 2 tego artykułu - wiek emerytalny wymagany od pracowników -

mężczyzn mających co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co

najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

W skardze kasacyjnej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie neguje, że

wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do przyznania emerytury górniczej

wymienione w ust. 2 art. 50a ustawy, a jedynie kwestionuje datę, od której powinno

być przyznane świadczenie. Istotnie, doszło do naruszenia tego przepisu, gdyż

Sądy obu instancji przyznały ubezpieczonemu prawo do emerytury przed dniem

ukończenia przez niego określonego w tym przepisie wieku 50 lat.

Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy - prawo do świadczeń określonych w

ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do

nabycia tego prawa. P. B. wszystkie warunki wymagane do przyznania emerytury

górniczej spełnił z dniem ukończenia pięćdziesiątego roku życia.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2009 r. przyznającego odwołującemu

się prawo do emerytury górniczej od dnia 1 maja 2007 r. Sądy obu instancji

przyjęły, że poza warunkami stażowymi odwołujący się spełnił w tej dacie również

warunek ukończenia 50 roku życia. Tak jednak nie jest, P. B. urodził się 23 czerwca

1957 r., a więc 50 lat ukończył 2 czerwca 2007 r. i dopiero w tej dacie uzyskał

prawo do emerytury górniczej z art. 50a ust. 2 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżony skargą

kasacyjną wyrok nie był więc w tej części zgodny z prawem.

Natomiast w skardze kasacyjnej pełnomocnik organu rentowego nie negował

udowodnienia przez P. B. 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co było przedmiotem

sporu w postępowaniu apelacyjnym, dlatego poza zmianą daty przyznania

świadczenia, apelację w pozostałej części należało oddalić.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art.

39816

k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

5