I CSK 249/10

Sygn. akt I CSK 249/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa Tadeusza B., Grażyny B.,

Krzysztofa B. i Zofii B.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „N.” w R.

o stwierdzenie nieważności uchwały,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 lutego 2011 r.,

skargi kasacyjnej powodów od wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 listopada 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w pkt I i II w części dotyczącej

rozstrzygnięcia o apelacji powodów Tadeusza B., Grażyny B.,

Krzysztofa B. i Zofii B. oraz kosztów postępowania apelacyjnego

i w tej części sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Powodowie Tadeusz B. i Grażyna B. oraz Krzysztof B. i Zofia B. wnieśli o

ustalenie, że nieważna jest uchwała nr 29/2008 zarządu pozwanej Spółdzielni

Mieszkaniowej „N.” w R. w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności

lokali w budynku na nieruchomości stanowiącej działkę nr 1674/64, przy ulicy S.

[…] w R. Powodowie twierdzili, że lokale o numerach 4 i 1 w tym budynku posiadali

uprzednio jako mieszkania zakładowe, a aktualnie łączą ich z pozwaną umowy

najmu tych lokali i w związku z tym przysługują im roszczenia przewidziane przez

art. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z

2001 r. nr 4, poz. 27, ze zm.; dalej – u.s.m.). Skoro uchwała nie kwalifikuje

powodów jako uprawnionych do uzyskania na własność zajmowanych lokali, to -

stosownie do art. 42 u.s.m. - jest nieważna.

Pozwana - Spółdzielnia Mieszkaniowa „N.” w R. wniosła o oddalenie

powództwa i zaprzeczyła temu, by powodom przysługiwało w stosunku do niej

roszczenie o przeniesienie własności lokali, z których korzystają jako najemcy.

Sąd Okręgowy ustalił, że budowa „Domu Seniora", w którym znajdują się

lokale nr 1 i 4 była realizowana przez pozwaną jako inwestora od 1976 r.,

w związku z uchwałą Urzędu Rady Ministrów PRL z dnia 2 kwietnia 1974 r.

dotyczącą eksperymentalnej budowy spółdzielczych domów dla emerytów,

rencistów i inwalidów. Część kredytu na sfinansowanie kosztów budowy została

spłacona środkami Zarządu Inwestycji Służby Zdrowia i Opieki Społecznej w R.

Zasady kierowania pracowników służby zdrowia do pracy w „Domu Seniora”

i przydzielenia im przez pozwaną mieszkań na czas wykonywania funkcji określało

porozumienie zawarte w dniu 12 marca 1987 r. między pozwaną a Zespołem

Opieki Zdrowotnej Nr 1 w R. Kierując się tymi zasadami, zarząd pozwanej

14 marca 1987 r. przydzielił Grażynie i Tadeuszowi B. lokal nr 4, a Zofii i

Krzysztofowi B. 1 lipca 1987 r. lokal nr 1, jako mieszkanie funkcyjne w związku z

objęciem przez nich obowiązków lekarzy w „Domu Seniora". Strony zawarły umowy

najmu przydzielonych im lokali.

Przed Sądem Okręgowym (sygn. I C 109/07) toczyło się postępowanie z

powództwa Tadeusza B. i Grażyny B. oraz Krzysztofa B. i Zofii B. przeciwko

3

Spółdzielni Mieszkaniowej „N.” w R. o uchylenie uchwały zarządu Spółdzielni nr

29/2008, zakończone wyrokiem z 5 września 2007 r. Sąd Apelacyjny w motywach

wyroku z 20 grudnia 2007 r., wydanego na skutek apelacji powodów od wyroku z 5

września 2007 r., wyraził pogląd, że lokale mieszkalne zajmowane przez nich

stanowiły mieszkania zakładowe wybudowane ze środków Skarbu Państwa i

pozostające w dyspozycji ZOZ Nr 1 w R. W aktualnie rozpoznawanej sprawie Sąd

Okręgowy uznał te rozważania i oceny za pozbawione znaczenia, skoro doszło do

nowelizacji art. 48 u.s.m. ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o

spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr

125, poz. 873). Zmiana art. 48 u.s.m. polegała na pominięciu używanego w nim

pojęcia „mieszkanie zakładowe”. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 48 u.s.m.,

roszczenie o przeniesienie własności lokalu służy najemcom lokali przejętych przez

spółdzielnię mieszkaniową od przedsiębiorstw państwowych, państwowych osób

prawnych lub państwowych jednostek organizacyjnych. W ocenie Sądu

Okręgowego, powodowie nie mogą skutecznie powołać się na uprawnienie

wynikające z tego przepisu w sytuacji, gdy sporne lokale nigdy nie zostały przejęte

przez pozwaną od innych podmiotów, w tym państwowych jednostek

organizacyjnych. Budynek, w którym znajdują się te lokale, jest usytuowany w

obrębie nieruchomości, która pozostawała w użytkowaniu wieczystym pozwanej, a

od 2005 r. stanowi jej własność. Pozwana od początku prowadziła proces

inwestycyjny na tej nieruchomości, a przekazanie środków przez budżet

państwowej służby zdrowia nie przesądza o tytule prawnym Skarbu Państwa do

spornych lokali, gdyż środki te stanowiły dotację budżetową dla budownictwa

spółdzielczego.

Wyrokiem z dnia 12 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 czerwca 2009 r. i zasądził od

nich solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 125 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego. Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego dotyczące

organizacji i finansowania inwestycji polegającej na wybudowaniu „Domu Seniora”,

w którym znajdują się przedmiotowe lokale, Sąd Apelacyjny w całości zaakceptował

i przyjął za własne. Sąd ten wskazał, że rozstrzygnięcie sporu musi nastąpić z

uwzględnieniem aktualnego brzmienia art. 48 u.s.m., zgodnie z którym na pisemne

4

żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed przejęciem przez

spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego,

państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, spółdzielnia

jest obowiązana zawrzeć z nim umowę przeniesienia własności lokalu. Powołujący

się na te uprawnienia powodowie powinni zatem wykazać (art. 6 k.c.), że

przedmiotowe lokale były mieszkaniami ZOZ Nr 1, jako wskazanej przez nich

państwowej jednostki organizacyjnej, a następnie - zostały przejęte przez pozwaną

Spółdzielnię. Powodowie tych przesłanek nie wykazali. „Dom Seniora” od chwili

jego powstania pozostawał w zasobach pozwanej Spółdzielni. Odmiennego

wniosku nie uzasadnia niesporna okoliczność, że stan prawny nieruchomości,

w obrębie której wybudowany został „Dom Seniora”, do 1990 r. nie był

uregulowany. Użycie w porozumieniu z dnia 12 marca 1987 r. stwierdzenia,

że budynek stanowi własność Spółdzielni, było wprawdzie przedwczesne, jednakże

wykładnia treści tego dokumentu musi prowadzić do wniosku, że to pozwana

realizowała wówczas władcze uprawnienia w odniesieniu do lokali będących

przedmiotem sprawy. Partycypowanie przez Skarb Państwa w finansowaniu

inwestycji pozwalało mu na realizowanie uprawnienia polegającego na kierowaniu

do lokali osób, które w „Domu Seniora” miały pełnić funkcje lekarzy.

Nieuregulowany stan prawny nieruchomości, na której powstał „Dom Seniora”,

nie uzasadnia tezy, że mieszkania w tym budynku należały do ZOZ Nr 1 w R.,

względnie innej państwowej jednostki organizacyjnej.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że wykładnia pojęcia „przejęcie lokali” nie może

polegać na nadaniu mu znaczenia wywodzonego wprost z przepisów ustawy

z 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków

mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 119, poz. 567 ze zm.).

Od dnia 7 lutego 2001 r. obowiązuje przy tym ustawa z 15 grudnia 2000 r.

o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw

państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa,

państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością

Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.), która w art. 5 ust. 3 w zw.

z art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 przewiduje możliwość przekazywania mieszkań

stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w trwałym zarządzie jednostki

5

organizacyjnej, niemającej osobowości prawnej między innymi spółdzielniom

mieszkaniowym. Przekazanie nieruchomości dokonywane powinno być w drodze

umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art. 4), a zatem od zachowania tej

formy uzależniona jest ważność umowy (art. 73 § 2 k.c.). W materiale sprawy brak

jest dowodu na okoliczność dokonania przekazania w takim trybie nieruchomości

z przedmiotowymi lokalami.

Sąd Apelacyjny zaakceptował stanowisko Sądu Okręgowego, że

w zmienionym stanie prawnym bezprzedmiotowe stały się rozważania na temat

posiadania przez sporne lokale charakteru mieszkań zakładowych, a stanowisko

wyrażone w poprzednim stanie prawnym w uzasadnieniu wyroku Sądu

Apelacyjnego z 20 grudnia 2007 r., wydanym po rozpoznaniu apelacji od wyroku

Sądu Okręgowego z 5 września 2007 r., straciło aktualność.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania był art. 98 k.p.c. w zw.

z art. 391 § 1 k.p.c.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 listopada 2009

r. wnieśli powodowie Tadeusz B. i Grażyna B. oraz Krzysztof B. i Zofia B. Skarżący

zarzucili, że wyrok ten zapadł z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które

mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 365 § 1 k.p.c.

poprzez brak uznania mocy wiążącej wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia

2007 r., z uwagi na fakt, że wyrok ten został wydany w odmiennym stanie

prawnym, podczas gdy zmiana stanu prawnego, do której odwołał się Sąd

Apelacyjny dotyczyła kwestii nie mającej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, -

art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak dokonania wszechstronnej i uwzględniającej istotne

elementy stanu faktycznego oceny zebranych w sprawie dowodów w zakresie

ustalenia prawa własności lokali znajdujących się w budynku „Dom Seniora”

położonym przy ul. S. […] w R. od chwili jego wybudowania.

Skarżący zarzucili nadto, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł

z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 48 ust. 1 u.s.m.

poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zmiany wprowadzone

do tego przepisu ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy

o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr

6

125, poz. 873) miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz na uznaniu, że

w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do określonego w tym przepisie

przejęcia lokalu mieszkalnego przez Spółdzielnię od przedsiębiorstwa

państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej;

- art. 48 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu,

że pozwana nie będąc w dniu 12 marca 1987 r. właścicielem ani użytkownikiem

wieczystym gruntu, na którym wybudowany został „Dom Seniora” mogła realizować

władcze uprawnienia w odniesieniu do znajdujących się w tym budynku lokali,

w sytuacji gdy nie dysponowała w tym czasie jakimkolwiek tytułem prawnym do

nich oraz na przyjęciu, że „Dom Seniora” od chwili jego powstania znalazł się

w zasobach pozwanej Spółdzielni.

Powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Nie może odnieść skutku zgłoszony przez skarżących zarzut naruszenia

art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak dokonania wszechstronnej i uwzględniającej istotne

elementy stanu faktycznego oceny zebranych w sprawie dowodów, bowiem

zgodnie z art. 3983

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. został przez skarżących zgłoszony

w związku z tym, że pomiędzy stronami toczyło się już wcześniej postępowanie

o uchylenie uchwały zarządu pozwanej o takiej samej treści, jak objęta żądaniem

pozwu zgłoszonym w niniejszej sprawie. W tamtym postępowaniu, w wyniku

rozpoznania apelacji powodów, zapadł wyrok uwzględniający powództwo, bowiem

Sąd Apelacyjny uznał, że poddana jego kontroli uchwała nie uwzględnia roszczenia

powodów wynikającego z art. 48 ust. 1 u.s.m. w brzmieniu obowiązującym w dacie

podjęcia uchwały.

Stosownie do art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko

strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe

i organy administracji publicznej. Wyrok z dnia 20 grudnia 2007 r. dotyczył innej

7

uchwały organów pozwanej niż kontrolowana w niniejszej sprawie, a związanie tym

orzeczeniem ograniczało się do tego, co dla prawomocnie zakończonej sprawy

stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w motywach

wyroku z dnia 8 marca 2010 r., II PK 249/09, (niepubl.), związanie orzeczeniem

oznacza zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią,

a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania

dowodowego. Co do zasady, stan związania prawomocnym orzeczeniem sądu

ograniczony jest jednak tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia

i nie obejmuje jego motywów. Przedmiotem prawomocności materialnej jest

bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego

doprowadziły. Sąd nie jest więc związany zarówno ustaleniami faktycznymi

poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi

w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (por. m.in. orzeczenia SN: z dnia 6 lipca

1934 r., C III 313/33, Zb. Urz. 1935, poz. 67; z 16 lutego 1937 r., C II 2507/36,

OSP 1937, poz. 727; z 17 września 1957 r., I CO 20/57, OSPiKA 1958, poz. 261;

z 17 grudnia 1976 r., III PR 187/76, OSPiKA 1978, poz. 45; z 13 stycznia 2000 r., II

CKN 655/98 niepubl.; 23 maja 2002 r., IV CKN 1073/00, niepubl.; z 21 kwietnia

2010 r., V CSK 356/09, nie publ.). Związanie prawomocnym wyrokiem rozciąga się

na motywy wyroku tylko w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne

uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim

indywidualizują one sentencję jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu, i w jakim

określają one istotę danego stosunku prawnego. Chodzi przy tym tylko o elementy

uzasadnienia dotyczące rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w których sąd

wypowiada się w sposób stanowczy, autorytarny o żądaniu.

2. Rozstrzygnięcie wydane przez Sąd Apelacyjny w poprzednio

prowadzonym postępowaniu stwierdzało nieważność uchwały zarządu pozwanej,

wydanej na podstawie art. 42 ust. 2 u.s.m. z uwagi na jej sprzeczność z prawem,

a z uzasadnienia wyroku wynika, że sprzeczność ta polegała na pominięciu

wskazania powodów, jako osób, którym przysługuje prawo żądania przeniesienia

własności poszczególnych lokali (art. 42 ust. 2 pkt 5 u.s.m.). Art. 48 u.s.m.,

z którego powodowie wywodzili roszczenie o przeniesienie na ich rzecz własności

lokali w brzmieniu pierwotnym, stanowił, że przepisy przewidujące roszczenia

8

o ustanowienie praw do lokali stosuje się odpowiednio do najemców mieszkań

spółdzielczych, które były mieszkaniami zakładowymi przedsiębiorstw

państwowych, państwowych osób prawnych lub państwowych jednostek

organizacyjnych. Ustawą z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy

o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2002, Nr

240, poz. 2058), obowiązującą od dnia 15 stycznia 2003 r., przepisowi temu

nadane zostało brzmienie: „Na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu

mieszkalnego, który przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był

mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby

prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, spółdzielnia w zależności od

złożonego wniosku jest obowiązana zawrzeć z tym najemcą umowę:

1) o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, na

warunkach określonych w art. 9 i art. 10 ust. 2-4, 2) o ustanowienie spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu, na warunkach określonych w art. 171

i art. 173

ust. 2-4, 3) przeniesienia własności lokalu, na warunkach określonych w art. 12”.

Uchwała o określeniu przedmiotu odrębnej własności lokali w budynku „Domu

Seniora” w zasobach pozwanej, podlegająca ocenie Sądu Apelacyjnego w sprawie

o sygn. akt I ACa 374/07, zakończonej wyrokiem z 20 grudnia 2007 r., zapadła

w okresie obowiązywania art. 48 ust. 1 u.s.m. w zacytowanym wyżej brzmieniu.

W sprawie tej Sąd Apelacyjny przyjął, że mieszkania zajmowane przez powodów

miały pierwotnie status mieszkań zakładowych.

Ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach

mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873),

obowiązującą od dnia 31 lipca 2007 r., w ust. 1 art. 48 u.s.m. określenie

„mieszkanie zakładowe” zostało zastąpione określeniem „mieszkanie przejęte przez

spółdzielnię mieszkaniową, które było mieszkaniem przedsiębiorstwa

państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki

organizacyjnej”. Ustawodawca sprecyzował także treść roszczenia przysługującego

najemcy takiego lokalu w zasobach spółdzielni.

Kolejna zaskarżona przez powodów uchwała organów pozwanej, określająca

na podstawie art. 42 ust. 2 u.s.m. przedmiot odrębnej własności lokali w budynku

„Domu Seniora” i osoby, którym przysługują roszczenia o ustanowienie odrębnej

9

własności lokali, podjęta została po wejściu w życie ustawy z 14 czerwca 2007 r.,

(Dz. U. Nr 125, poz. 873), a i Sądy obu instancji w rozpoznawanej obecnie sprawie

oceniły roszczenie powodów w świetle art. 48 u.s.m. w brzmieniu po nowelizacji

i uznały, że lokale zajmowane przez nich nie mają statusu lokali przejętych przez

pozwaną od podmiotów wskazanych w art. 48 ust. 1 u.s.m., bowiem od momentu

wybudowania były one lokalami w zasobach pozwanej. Nie kwestionując

stanowiska zajętego przez Sąd Apelacyjny w sprawie o sygn. akt I ACa 374/07,

zakończonej wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., Sądy obu instancji w niniejszej

sprawie powołały się na zmianę stanu prawnego, która ma powodować, że

powodom nie przysługują roszczenia o ustanowienie na ich rzecz odrębnej

własności lokali. Stanowisko to nie może być zaakceptowane, bo Sąd Apelacyjny

przy analizie nowego brzmienia art. 48 ust. 1 u.s.m. nie rozważał takiej jego

wykładni, która by dawała odpowiedź na pytanie o to, jakie są losy roszczeń, które

powstały po stronie osób zajmujących dawne mieszkania zakładowe państwowych

jednostek organizacyjnych, przejęte następnie przez spółdzielnie mieszkaniowe, po

wejściu w życie nowelizacji art. 48 ust. 1 u.s.m. dokonanej ustawą z dnia

14 czerwca 2007 r. Porównanie dawnego i nowego brzmienia art. 48 ust. 1 u.s.m.

w celu ustalenia kręgu podmiotów, do których ta regulacja ma zastosowanie, musi

uwzględniać okoliczność, że analizowane roszczenia mają charakter

materialnoprawny i jeśli powstały po stronie jakichś podmiotów na gruncie

poprzedniego stanu prawnego, to wykładnia przepisów znowelizowanych,

zmierzająca do ograniczenia pierwotnego kręgu uprawnionych, musi uwzględniać

konieczność rozważenia, jakie działania ustawodawca nakazał podjąć

w odniesieniu do osób, po stronie których powstały roszczenia w poprzednim stanie

prawnym, a osoby te deklarowały zamiar skorzystania z nich. Jest to ważna

wskazówka przy poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy posłużenie się przez

ustawodawcę w znowelizowanym art. 48 ust. 1 u.s.m. przy wyznaczaniu kręgu

uprawnionych do wystąpienia z roszczeniami o przeniesienie własności lokali nieco

inną terminologią niż w poprzednim brzmieniu tego przepisu, było równoznaczne

z dążeniem do ograniczenia podmiotowego zakresu jego stosowania.

Mają zatem rację skarżący, że do zmiany stanu prawnego, dokonanej

w okresie pomiędzy zakończeniem sprawy o sygn. I A Ca 374/07 i wszczęciem

10

niniejszej sprawy, nie można podejść tak mechanicznie, jak uczynił to Sąd

Apelacyjny. Rozważenie statusu lokali, których dotyczą roszczenia powodów,

wymaga ustalenia, na jakiej podstawie zasiedlano te lokale w porównaniu

z pozostałymi lokalami w „Domu Seniora”, czy powodowie mieli status

pracowników pozwanej, czy innego podmiotu (ZOZ nr 1 w R.), jaki był charakter

porozumienia z 10 marca 1987 r. w relacjach pomiędzy ZOZ nr 1 i pozwaną, a w

szczególności - czy było ono źródłem zobowiązania pozwanej do pozostawienia do

dyspozycji ZOZ nr 1 jakichś lokali mieszkalnych, kiedy porozumienie wygasło lub

zostało rozwiązane, i czy z tą właśnie datą pozwana nie odzyskała możliwości

swobodnego dysponowania mieszkaniami w „Domu Seniora”, zasiedlonymi na

podstawie tytułu prawnego, który nie wynika z prawa spółdzielczego. Do tych

kwestii odniósł się Sąd Apelacyjny w sprawie o sygn. I A Ca 374/07, ale pominął je

w sprawie niniejszej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c. oraz art. 108

§ 2 k.p.c. w zw. z art. 39821

k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.