III CZP 90/10

Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2011 r., III CZP 90/10

Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący)

Sędzia SN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

Sędzia SN Jan Górowski

Sędzia SN Antoni Górski

Sędzia SN Jacek Gudowski

Sędzia SN Wojciech Katner

Sędzia SN Marta Romańska

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Małgorzaty Z. i Marii K. przeciwko

Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta K. i Spółdzielni

Mieszkaniowej "Z.K." w K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym

stanem prawnym, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w

dniu 15 lutego 2011 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Piotra

Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Najwyższy

postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r., III CSK 159/09:

"Czy rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania

wieczystego w przypadkach wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu

Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości?"

podjął uchwałę:

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę

użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej

Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela

nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, przedstawiając do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi

Sądu Najwyższego zagadnienie prawne, stwierdził, że w piśmiennictwie i

orzecznictwie pojawiły się zasadnicze kontrowersje co do tego, czy rękojmia wiary

publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 i 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach

wieczystych i hipotece, jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej:

"u.k.w.h.") może chronić nabywcę prawa użytkowania wieczystego na podstawie

czynności prawnej w razie istnienia wadliwego wpisu w księdze wieczystej jako

właściciela nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, jednostki samorządu

terytorialnego lub związku jednostek samorządu terytorialnego. Wadliwość taka

może nastąpić wówczas, gdy podstawę ujawnienia jako właściciela Skarbu

Państwa (jednostek samorządowych) stanowiło wadliwe zaświadczenie o przejęciu

gruntu na cele reformy rolnej lub wadliwa decyzja nacjonalizacyjna, a następnie

doszło do stwierdzenia nieważności tej decyzji z mocą wsteczną. Użytkowanie

wieczyste mogło i może nadal obciążać jedynie państwowe nieruchomości

gruntowe, a po nowelizacji art. 232 k.c. – dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 1990 r.

o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321) – także nieruchomości

jednostek samorządu terytorialnego lub związku jednostek samorządu

terytorialnego.

Waga przedstawionego zagadnienia prawnego wyraża się również w tym, że

w ostatnich latach wystąpiły częste przypadki podważania decyzji administracyjnych

stwierdzających przejęcie lub stanowiących podstawę nabycia własności

określonych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a w konsekwencji także na

rzecz jednostek samorządu terytorialnego w wyniku ich komunalizacji. W takiej

sytuacji użytkownikowi wieczystemu pozostaje powołanie się na rękojmię wiary

publicznej ksiąg wieczystych w celu ochrony nabytego od Skarbu Państwa

(jednostek samorządu terytorialnego) prawa użytkowania wieczystego określonego

gruntu. Rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego ma zatem

zasadnicze znaczenie dla określenia sytuacji prawnej w sferze prawa rzeczowego i

obligacyjnego przede wszystkim Skarbu Państwa (jednostek samorządu

terytorialnego), użytkownika wieczystego oraz właściciela nieruchomości gruntowej

wadliwie przejętej przez Skarb Państwa. Problem sprowadza się w istocie do

określenia de lege lata prawnego zasięgu działania zasady rękojmi wiary ksiąg

wieczystych i wskazania ewentualnych skutków prawnych tej zasady w sferze praw

majątkowych wspomnianych podmiotów.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w literaturze pojawiły się dwa

zasadnicze poglądy dotyczące określenia sytuacji prawnej osoby trzeciej, która w

dobrej wierze nabywa prawo użytkowania wieczystego w zaufaniu do treści wpisu w

księdze wieczystej. Jeden pogląd eliminował w ogóle możliwość zastosowania art.

5 u.k.w.h. do ochrony nabywcy użytkowania wieczystego, a zgodnie ze

stanowiskiem przeciwnym, istniały uzasadnione podstawy przyjęcia takiej ochrony

prawnej użytkownika wieczystego.

Pogląd o wyłączeniu możliwości nabycia użytkowania wieczystego w wyniku

ustanowienia tego prawa na nieruchomości niebędącej własnością państwową,

choćby nabywca działał w zaufaniu do treści księgi wieczystej, został wyrażony w

wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1968 r., III CRN 139/68 (OSNC

1969 r., nr 5, poz. 93) i z dnia 14 maja 1986 r., II CR 28/96 (OSNCP 1987, nr 8,

poz. 122). W pierwszym orzeczeniu wyłączenie działania rękojmi wiary publicznej

ksiąg wieczystych w stosunku do użytkownika wieczystego motywowano m.in. tym,

że odmienne stanowisko prowadziłoby do sprzeczności z zasadą wyrażoną w art.

232 k.c., który dopuszczał ustanowienie użytkowania wieczystego tylko na

nieruchomości państwowej. Rozbieżność między zasadą rękojmi wiary publicznej

ksiąg wieczystych a regułą wyrażoną w art. 232 k.c. nakazuje – zdaniem Sądu

Najwyższego – dać pierwszeństwo regulacji ujętej w tym przepisie „jako

niewątpliwie mającej w naszych warunkach społeczno-gospodarczych bardziej

podstawowe znaczenie”. Nie istniało tu, w ocenie Sądu Najwyższego, istotne

zagrożenie interesu prawnego użytkowników wieczystych, skoro wypadki

oddawania przez Państwo w użytkowanie wieczyste gruntu niestanowiącego

własności państwowej będą zupełnie wyjątkowe, ponadto pozostaje zawsze

możliwość oddania nabywcy w użytkowanie wieczyste innej nieruchomości.

W drugim orzeczeniu Sądu Najwyższego powtórzono myśl o pierwszeństwie

zasady przyjętej w art. 232 k.c. w obecnych stosunkach gospodarczych i wyrażono

stanowisko, że odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji niezgodnej z istotą

użytkowania wieczystego, w tym do powstania sui generis własności podzielonej,

ponieważ „właściciel nieruchomości zachowałby nadal prawo własności, a

wszystkie związane z tym prawem uprawnienia praktycznie realizowałby Skarb

Państwa jako strona umowy użytkowania wieczystego”. Oceny takiej nie zmienia

okoliczność, że umowa może zawierać również postanowienia dotyczące

sprzedaży przez Skarb Państwa odrębnych lokali i przeniesienia na współwłasność

pozostałych części budynku, skoro własność budynku, znajdującego się na gruncie

oddanym w użytkowanie wieczyste, jest ściśle związana z prawem użytkowania

wieczystego.

Myśl o wyłączeniu możliwości nabycia prawa użytkowania wieczystego w

zaufaniu do treści księgi wieczystej z tej racji, że art. 232 k.c. przewiduje

przedmiotowe ograniczenie tego prawa, znalazła się też w wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 8 listopada 2007 r., III CSK 183/07 ("Przegląd Sądowy" 2008,

nr 11-12, s. 194). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2000 r., IV CKN

67/00 (nie publ.) wyrażono pogląd, że na podstawie przepisów o rękojmi nie można

nabyć prawa, które od początku w ogóle nie mogło powstać, tj. prawa użytkowania

wieczystego, skoro umowa o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu będącego

współwłasnością Skarbu Państwa i osoby fizycznej byłaby nieważna (art. 232 § 1 i

art. 58 § 1 k.c.). Przyjęcie przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29

listopada 2005 r., III CK 366/05 (nie publ.) nieważności umowy obejmującej

ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym własność osoby

fizycznej (art. 232 k.c.) stało się pretekstem do ogólnego stwierdzenia, że rękojmia

wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni tylko ważne nabycie prawa od

nieuprawnionego. Jeszcze w kilku innych orzeczeniach eksponowano nieważność

umowy sprzedaży ułamkowej części nieruchomości gruntowej jako prawa

związanego z własnością lokalu, gdy grunt ten stanowił przedmiot

współużytkowania wieczystego powiązanego z własnością uprzednio

wyodrębnionych lokali (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 września

1995 r., III CZP 127/05, OSNC 1996, nr 1, poz. 12 oraz wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 26 lipca 2001 r., IV CKN 421/00, OSNC 2002, nr 3, poz. 43).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika zasada ochrony

osób trzecich działających w obrocie prawnym w dobrej wierze oraz zasada

bezpieczeństwa obrotu prawnego. Uzyskują one w określonych warunkach prymat

nad konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 21 i 64 Konstytucji). W

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004 r., SK 57/03 (OTK-A

Zb.Urz. 2004, nr 7, poz. 69) wyjaśniono, że konstytucyjna ochrona prawa własności,

unormowana w art. 21 i art. 64 Konstytucji, nie przekreśla możliwości takiego

ukształtowania mechanizmów prawa prywatnego, które prowadzą do zapewnienia

dalej idącej ochrony pewnym interesom prawnym względem innych. W ocenie

Trybunału Konstytucyjnego, ukształtowane de lege lata zasady prawa ksiąg

wieczystych uwzględniają właśnie prymat ochrony praw osób trzecich działających

w dobrej wierze oraz bezpieczeństwo obrotu prawnego, przy czym ujęcie takie nie

pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony własności, ponieważ

zapewniono właścicielom odpowiednie rozwiązania prawne, które pozwalają

zapobiec powstaniu dla nich negatywnych skutków prawnych.

W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r.,

SK 55/08 (OTK-A Zb.Urz. 2009, nr 4, poz. 50) stwierdzono, że przepisy naruszające

zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych stawiają pewne ograniczenia

prawa własności służące ochronie wolności i praw innych osób działających w

zaufaniu do treści księgi wieczystej. Przepisy te jednocześnie tworzą element

porządku publicznego, stanowiący aksjologiczną podstawę systemu ksiąg

wieczystych i stosownych kompetencji organów państwa w tym zakresie. W

uzasadnieniu tego wyroku przedstawiono i zanalizowano mechanizmy efektywnej

ochrony właścicieli nieruchomości przed skutkami działania rękojmi wiary publicznej

ksiąg wieczystych.

W judykaturze Sądu Najwyższego sformułowano przekonywające argumenty

na rzecz stanowiska, że zasada wiarygodności ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.)

obejmuje także prawo użytkowania wieczystego. Podkreślono, że zasada ta nie

powinna ustępować przed regułą wyrażoną w art. 232 k.c.; nieruchomość może

zmienić swój status prawny w określonym czasie, a wadliwe postępowanie Skarbu

Państwa prowadzące do zmiany tego statusu (w postaci przejęcia nieruchomości

m.in. w wyniku nacjonalizacji), nie może pozbawiać użytkownika wieczystego

ochrony prawnej nawet wobec właściciela gruntu. Użytkownika tego nie można

zatem traktować jedynie jako posiadacza cudzej nieruchomości bez tytułu

prawnego.

Odrzucenie zastosowania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych

wobec użytkowania wieczystego może budzić zastrzeżenia przede wszystkim w

świetle koncepcji ujmującej użytkowanie wieczyste jako konstrukcję pośrednią

między własnością a ograniczonymi prawami rzeczowymi, co uzasadnia stosowanie

do ochrony użytkowania wieczystego odpowiednio przepisów o ochronie własności

(por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1989 r., III

CRN 298/98, nie publ.). Do użytkowania wieczystego stosuje się także odpowiednio

przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości (art. 234, 237 k.c.), które

umożliwiają nabycie prawa rzeczowego od osoby nieuprawnionej, wpisanej do

księgi wieczystej jako właściciel. Przepis art. 5 u.k.w.h. w określonym zakresie

sankcjonuje pierwszeństwo stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej;

nabywców prawa użytkowania wieczystego chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg

wieczystych także wówczas, gdy uznane zostały za nieważne decyzje

administracyjne (art. 156 k.p.a.), na podstawie których Skarb Państwa nabył grunt

od właściciela i oddał go nabywcom w użytkowanie wieczyste (np. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 31 stycznia 1997 r., II CKU 64/96, nie publ.).

W piśmiennictwie również sformułowano istotne argumenty w obronie tezy o

aktualności zasady rękojmi publicznej wiary ksiąg wieczystych także w odniesieniu

do prawa użytkowania wieczystego. Przy przyjęciu potrzeby zapewnienia takiej

ochrony w sposób generalny, a nie jedynie ad casum, dostrzeżono jednak

konieczność rozstrzygnięcia kilku kwestii prawnych o charakterze konstrukcyjnym w

sposób dający się pogodzić z samą istotą rękojmi, w tym m.in. kwestię

odpowiedniego układu stosunków prawnorzeczowych jako efektu działania rękojmi.

Utrwalone jest ogólne stanowisko, że zastosowanie rękojmi nie może

doprowadzić do nabycia prawa, które w ogóle ab initio nie mogłoby powstać w

określonym kształcie prawnym. Jeżeli zatem rękojmia zakłada jedynie ochronę

przed skutkami nabycia prawa od podmiotu nieuprawnionego, a nie chroni przed

skutkami sprzeczności czynności prawnych z ustawą (np. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 24 stycznia 2002 r., III CKN 405/99, OSNC 2002, nr 11, poz. 142), to

niemożliwe byłoby obciążenie gruntu innego niż określony w art. 232 k.c. prawem

użytkowania wieczystego. W związku z tym powstaje kwestia odpowiedniego

zharmonizowania reguły wyrażonej w art. 232 k.c. z ujęciem skutków prawnych

nabycia użytkowania wieczystego w wyniku działania rękojmi określonej w art. 5

u.k.w.h.

Eksponowanie w obecnym obrocie prawnym zasady ochrony osób trzecich

działających w dobrej wierze i zasady bezpieczeństwa tego obrotu sprzyja

postulatowi intensyfikacji ochrony prawnej użytkownika wieczystego działającego w

zaufaniu dla treści księgi wieczystej. Wyrazem takiej intensyfikacji jest przyjęcie

koncepcji interpretacyjnej, która zakłada wystąpienie dwóch zasadniczych skutków

prawnych działania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, tj. nabycia prawa

użytkowania wieczystego od nieuprawnionego (skutek podstawowy) i nabycia

prawa własności tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostek samorządu

terytorialnego (skutek wtórny). Należy podkreślić, że takiej interpretacji nie

sprzeciwia się treść i cel art. 5 u.k.w.h., w którym zaakcentowano jedynie fakt

nabycia określonego prawa rzeczowego w razie wystąpienia przewidzianych w nim

przesłanek tego nabycia. W tej sytuacji konstrukcja użytkowania wieczystego,

zdeterminowana m.in. zasadą określoną w art. 232 k.c., powinna znaleźć

odzwierciedlenie w odpowiednio szerokim ujęciu podmiotowego i przedmiotowego

zasięgu działania zasady rękojmi przy zachowaniu jej podstawowego skutku

konstytutywnego w postaci nabycia prawa rzeczowego. Podstawowe znaczenie

przywiązywać należy zatem do treści wpisu do księgi wieczystej, a więc do tego,

czy wskazuje ona podmiot, którego nieruchomość mogłaby być obciążona

użytkowaniem wieczystym, gdyby był on jej właścicielem.

Rękojmia powinna chronić osobę trzecią (nabywcę prawa) działającego w

zaufaniu do treści wpisu do księgi wieczystej. W odniesieniu do prawa użytkowania

wieczystego ochrona udzielona osobie trzeciej powinna prowadzić nie tylko do

nabycia prawa użytkowania wieczystego od osoby nieuprawnionej (podstawowy

skutek konstytutywnego działania rękojmi). Należy jeszcze przyjąć, że nabycie to

ma nastąpić w takim kształcie jurydycznym i konfiguracji podmiotowej (użytkownik –

Skarb Państwa), w jakim prawo użytkowania wieczystego występuje w obrocie

prawnym de lege lata (dalszy skutek konstytutywnego działania rękojmi). Uzyskanie

własności przez Skarb Państwa stanowi zatem wtórny i niesamodzielny, bo

pochodny skutek służący zapewnieniu jak najpełniejszej ochrony prawnej osobie

trzeciej (nabywcy użytkowania wieczystego), działającej w zaufaniu do treści wpisu

do księgi wieczystej. Prawny sens takiej ochrony wyraża się też w odpowiednim

ukształtowaniu stosunku prawnorzeczowego między użytkownikiem wieczystym a

Skarbem Państwa, zgodnie z treścią aktualnego wpisu do księgi wieczystej przy

uwzględnieniu ogólnego i szczegółowego reżimu prawnego tego stosunku.

Taka interpretacja art. 5 u.k.w.h. może wywołać zastrzeżenia natury

aksjologicznej i systemowej. W niektórych sytuacjach może ona prowadzić do

„legalizowania” ex post bezprawnych działań Skarbu Państwa, skierowanych na

odjęcie prawa własności gruntu właścicielom, skoro chroniony rękojmią użytkownik

wieczysty ma pozostawać w odpowiedniej relacji prawnorzeczowej ze Skarbem

Państwa (jednostką samorządu terytorialnego). Dzieje się tak nawet w sytuacji, w

której doszło do ustanowienia użytkowania wieczystego, a następnie wydano np.

nadzorczą decyzję administracyjną korzystną dla właściciela przejętego gruntu.

Należy jednak stwierdzić, że zastrzeżenia te nie mają decydującego znaczenia de

lege lata.

Zgodnie z tą interpretacją art. 5 u.k.w.h., przyjęcie nabycia własności gruntu

przez Skarb Państwa stanowi jedynie wtórny skutek prawny działania zasady

rękojmi przy założeniu jednak potrzeby stworzenia właściwej ochrony prawnej dla

użytkownika wieczystego. Ochrona taka aktualizuje się nie tylko w płaszczyźnie

samego nabycia prawa użytkowania wieczystego, ale także w sferze odpowiednio

ukształtowanej konfiguracji stosunku prawnorzeczowego między użytkownikiem

wieczystym i aktualnym – w chwili nabycia prawa w dobrej wierze – właścicielem

gruntu. W konsekwencji taka interpretacja art. 5 u.k.w.h., przewidująca dwa skutki

prawne, determinuje także sposób ochrony byłego właściciela gruntu, pozostaje mu

bowiem roszczenie odszkodowawcze przeciwko Skarbowi Państwa (jednostce

samorządu terytorialnego) z racji definitywnej utraty prawa własności gruntu w

odpowiednim czasie, tj. w chwili uzyskania przez te podmioty statusu właścicieli

gruntu; skutek wtórny działania zasady rękojmi nie eliminuje stanu bezprawności

działania Skarbu Państwa w związku z przejęciem gruntu byłego właściciela.

Należy stwierdzić, że przedstawiona wykładnia koresponduje także z

orzecznictwem sądów administracyjnych, eksponującym odpowiednie powiązanie

skutków prawnych rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w sferze obrotu

cywilnoprawnego ze sposobem wyrażania stwierdzonej następczo wadliwości

decyzji administracyjnej, która stała się podstawą nabycia prawa własności. W

okolicznościach uzasadniających zastosowanie rękojmi nie stwierdza się w

postępowaniu administracyjnym nieważności określonej decyzji administracyjnej,

lecz poprzestaje się na stwierdzeniu wydania takiej decyzji z naruszeniem prawa ze

względu na wywołanie przez nią nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2

k.p.a.; por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja

1992 r., III AZP 4/92, OSNC 1992, nr 12, poz. 211, uchwała składu siedmiu sędziów

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., OPS 14/99, ONSA

2000, nr 3, poz. 93 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28

grudnia 1994 r., II SA 250-251/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 22).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiają się

rozbieżności co do samego ujęcia stanu „nieodwracalnych skutków prawnych”

stworzonego decyzją administracyjną (art. 156 § 2 k.p.a.) i sugestie wiązania tych

skutków niekoniecznie z pierwotną decyzją nacjonalizacyjną stanowiącą podstawę

zbycia wadliwie przejętej nieruchomości albo podstawę jej oddania w użytkowanie

wieczyste, ale z późniejszą decyzją nadzorczą (por. np. uchwały z dnia 16 grudnia

1996 r., OPS 7/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 49, z dnia 9 listopada 1998 r., OPK

44/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 13 i z dnia 20 marca 2000 r., OPS 14/99). W każdym

razie brak stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej właśnie ze względu na

działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i potrzeba zapewnienia w ten

sposób ochrony prawnej osobie trzeciej ma istotne znaczenie dla prawnej

stabilizacji stosunków prawnorzeczowych. Chodzi o wtórny efekt decyzji nadzorczej

(art. 156 § 2 k.p.a.) w postaci sanowania pierwotnej, wadliwej decyzji

administracyjnej i stwierdzenie, że wytworzony przez tę decyzję stan

prawnorzeczowy w sferze obrotu cywilnoprawnego może być definitywny. Prawną

konsekwencją takiego stanu rzeczy jest przyjęcie, że w wyniku działania rękojmi

wiary publicznej ksiąg wieczystych doszło do nabycia przez określony podmiot

prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości, stanowiącej – w chwili nabycia

– własność Skarbu Państwa, a nie innego podmiotu (art. 232 k.c.). Wtórny skutek

działania zasady rękojmi w omawianym znaczeniu może pojawić się także

wówczas, gdy nie wydano decyzji administracyjnej, stwierdzającej nieważność

decyzji pierwotnej i stanowiącej podstawę przejęcia nieruchomości przez Skarb

Państwa, a nabycie użytkowania wieczystego nastąpiło na podstawie umowy zbycia

tego prawa przez innego użytkownika wieczystego, który uzyskał to prawo ex lege

(np. na podstawie art. 182 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o

szkolnictwie wyższym, Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie

(art. 390 § 1 k.p.c.).