III CNP 13/10

Sygn. akt III CNP 13/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa Erwina B.

przeciwko Gminie N. i Województwu M. - Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K.

o wydanie nieruchomości i zakaz wykonywania aktów posiadania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 marca 2011 r.,

skargi strony pozwanej Województwa M. - Zarządu Dróg Wojewódzkich w K.

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 14 maja 2009 r.,

oddala skargę.

Uzasadnienie

2

Pozwane Województwo M. – Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. wniosło

skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 14 maja 2009 r., którym oddalono apelację tego pozwanego od

wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 grudnia 2008 r. Wyrokiem tym nakazano

pozwanemu wydanie powodowi Erwinowi B. działki ewidencyjnej nr 700/8

położonej w O. oraz usunięcie zatoki przystankowej i zdemontowanie wiaty

autobusowej znajdującej się na tej działce, a ponadto zakazano pozwanemu oraz

pozwanej Gminie N. wykonywania jakichkolwiek aktów posiadania na tej działce.

Sąd Rejonowy ustalił, że na działce nr 700/8 znajduje się wiata przystanku

autobusowego, przy której, w pasie drogowym, urządzono zatokę przystanku

z chodnikiem. Wiata została wykonana w latach 70-tych przez przedsiębiorstwo

PKS. Od czasu wybudowania zatoką przystanku zajmował się każdoczesny

zarządca drogi wojewódzkiej. Początkowo zatoka wraz z wiatą była

wykorzystywana przez przedsiębiorstwo PKS, a w ostatnich latach korzystają z nich

także inni przewoźnicy. Na skutek korzystania z zatoki i z wiaty przystankowej

powód ma utrudniony wjazd i wyjazd z nieruchomości.

Powód udowodnił, że jest z żoną właścicielem działki nr 700/8, a pozwani nie

wykazali by przysługiwało im skuteczne względem właściciela uprawnienie do

władania nieruchomością. Wniosek pozwanej Gminy N. o stwierdzenie nabycia

własności tej nieruchomości przez zasiedzenie został prawomocnie oddalony, a

pozwane Województwo M. – Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. nie przedstawiło

decyzji administracyjnej – wydanej na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13

października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację

publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) - stwierdzającej nabycie przez Województwo M.

z mocy prawa gruntu zajętego pod drogę publiczną. Ponieważ droga oznaczona nr

969, przy której znajduje się wiata przystankowa, jest drogą wojewódzką

pozostającą w zarządzie Województwa M. – Zarządu Dróg Wojewódzkich w K.

usunięcie wiaty przystankowej i okalającej ją zatoki, jako urządzeń związanych z

drogą, należy do obowiązków pozwanego wynikających z art. 20 ustawy z dnia 21

marca 1985 r. o drogach publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115).

3

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia faktyczne

i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Przyjął dodatkowo, że wiata przystankowa

stanowi element wyposażenia technicznego drogi, gdyż należy - według § 119 ust.

1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.

w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich

usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) - do kategorii urządzeń służących do obsługi

uczestników ruchu.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa

materialnego: art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy

wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.

872 ze zm.); art. 164 ust. 3 Konstytucji, art. 4 Europejskiej Karty Samorządu

Terytorialnego (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), art. 6 i 7 ust. 1 pkt 4 ustawy

z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r., Nr

142, poz. 1591), art. 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

województwa (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 20 ustawy

z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz § 119 ust. 1 rozporządzenia

z dnia 2 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie

warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich

usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430). Skarżący oparł skargę także na podstawie

naruszenia przepisów postępowania: art. 231 w zw. z art. 233 k.p.c., art. 382 w zw.

z art. 235 k.p.c., art. 386 § 4, 177 § 1 pkt 3 i 328 § 2 k.p.c. Wniósł o stwierdzenie,

że wyrok jest niezgodny z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego

i procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4171

§ 2 k.c., uwzględnienie skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest warunkiem ponoszenia

przez Skarb Państwa odpowiedzialności za szkodę spowodowaną wydaniem

orzeczenia niezgodnego z prawem. Orzeczenie uwzględniające skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi

prejudykat w procesie odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa za szkodę

4

spowodowaną wydaniem prawomocnego wyroku. Uwzględniając tę funkcję skargi,

w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że orzeczeniem niezgodnym

z prawem, według art. 4241

k.p.c. w zw. z art. 4171

§ 2 k.c. i art. 77 ust. 1

Konstytucji, jest jedynie orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi

różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo

wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007,

nr 2, poz. 35). Innymi słowy, podstawą uwzględnienia skargi nie może być

jakakolwiek niezgodność z prawem prawomocnego wyroku, lecz jedynie

niezgodność z prawem o charakterze elementarnym (por. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., II BP 6/05, OSNAPiUS 2007, nr 3-4, poz. 42,

z dnia 7 listopada 2007 r., II CNP 129/07, nie publ., z dnia 29 października 2008 r.,

IV CNP 45/08, nie publ.). Orzeczenie nie jest niezgodne z prawem, jeżeli przepisy

wskazane w skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem mogą być różnie

interpretowane w oparciu o przekonujące argumenty (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 18 stycznia 2006 r., II BP 1/05, OSNAPiUS 2006, nr 23-24,

poz. 351).

Do wydania prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem

w rozumieniu przepisów o skardze dochodzi wskutek naruszenia przez sąd, który

wydał zaskarżony skargą wyrok, przepisów postępowania albo przepisów prawa

materialnego. Stwierdzenie zasadności zarzutu naruszenia przez sąd powołanych

w skardze dla uzasadnienia podstaw skargi przepisów postępowania lub przepisów

prawa materialnego nie jest jednak równoznaczne z uznaniem, że zaskarżone

skargą orzeczenie jest sprzeczne z prawem, a ściślej, ze wskazanymi odrębnie

w skardze przepisami.

Uwzględniając powyższe za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia

art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c., gdyż w trakcie trwania postępowania sądowego nie toczyło

się postępowanie administracyjne, w którym mogła zostać wydana decyzja

administracyjna, od której zależałoby rozstrzygnięcie sprawy. Istotną okolicznością

dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie prawa własności nieruchomości, na której

znajdowała się zatoka przystankowa oraz wiata. Stan prawny tej nieruchomości

został ustalony przez Sąd Okręgowy na podstawie zapisu zawartego w księdze

5

wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę oznaczoną

numerem ewidencyjnym 700/8. W trakcie trwania postępowania sądowego nie

zostało wszczęte administracyjne na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia

13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące

administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm., zwanej dalej: p.w.u.r.a.p.)

przed organem administracji publicznej w celu stwierdzenia że zachodzą

okoliczności przewidziane w tym przepisie nabycia ex lege własności spornej

nieruchomości przez Województwo M. Wszczęcie takiego postępowania zależało

od inicjatywy zainteresowanego podmiotu, tj. pozwanego, który twierdził, że na

podstawie art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. Województwo M. stało się właścicielem

nieruchomości obejmującej działkę nr 700/8. Wprawdzie art. 177 § 2 k.p.c.

przewiduje, że jeżeli postępowanie administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a

jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia

tego postępowania, w innych wypadkach może zwrócić się do właściwego organu,

jednakże w skardze nie podniesiono zarzutu naruszenia tego przepisu.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 382 w zw. z art. 235 i art. 386 § 4

k.p.c. uzasadniony tym, że Sąd Okręgowy dokonał odmiennych ustaleń faktycznych

bez ponownego przeprowadzenia dowodów dopuszczonych przed sądem

pierwszej instancji czym – według skarżącego – naruszył zasadę bezpośredniości

postępowania dowodowego oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania

sądowego. Wbrew zarzutowi skargi, sąd drugiej instancji mógł dokonać odmiennej

oceny dowodów od oceny sądu pierwszej instancji bez potrzeby ponownego

przeprowadzenia tych samych dowodów. Do zagadnienia tego odniósł się Sąd

Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca

1999 r., III CZP 59/98 (OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124), przyjmując, że sąd drugiej

instancji na podstawie odmiennej oceny dowodów może zmienić ustalenia

faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji bez

przeprowadzenia postępowania dowodowego, chyba, że szczególne okoliczności

wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania. Możliwość

rozstrzygania przez sąd drugiej instancji nie tylko na podstawie dowodów

przeprowadzonych przed tym sądem, ale również przed sądem pierwszej instancji,

znajduje potwierdzenie w art. 382 k.p.c. Dokonanie przez sąd drugiej instancji

6

odmiennej – w stosunku do przyjętej przez sąd pierwszej instancji – oceny

dowodów, nie narusza zasady bezpośredniości (postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 22 sierpnia 2007 r., III CSK 61/07, OSNC 2008, nr 10, poz. 119).

Konsekwencją tego stanowiska jest ograniczona możliwość uchylenia przez

sąd odwoławczy wyroku sądu pierwszej instancji. Jego uchylenie i, będące tego

konsekwencją, przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania, zgodnie z art. 386 § 2 i 4 k.p.c., może mieć miejsce tylko wtedy, gdy

postępowanie przed sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością,

zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości albo

jeżeli sąd pierwszej instancji nie orzekł co do istoty sprawy. Uchylenie

zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji nie jest więc uzasadnione wówczas,

gdy sąd drugiej instancji inaczej niż sąd pierwszej instancji ocenia przeprowadzone

dowody w następstwie czego dokonuje także odmiennych ustaleń faktycznych.

Niezależnie od powyższych argumentów podniesiony zarzut naruszenia

powołanych wyżej przepisów postępowania nie jest uzasadniony z tego względu,

że Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego

i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed tym Sądem.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy zawarł jedynie poszerzoną –

w stosunku do Sądu pierwszej instancji – ocenę prawną ustalonego stanu

faktycznego.

Podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów (art. 4244

k.p.c.). Do tego natomiast zmierza zarzut naruszenia art. 231

k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. motywowany zastosowaniem przez Sąd Okręgowy

domniemań faktycznych nie dających się logicznie wytłumaczyć, czym Sąd

naruszył także zasadę swobodnej oceny dowodów. W rezultacie naruszenia tych

przepisów, jak wskazuje się w uzasadnieniu skargi, stan faktyczny został ustalony

„w sposób niedokładny, nieprawidłowy i zasługuje na podważenie”. Ponadto

niezależnie od sposobu uzasadnienia przez skarżącego zarzutu naruszenia art.

231 k.p.c. nie mógł być on uzasadniony dlatego, że Sąd Okręgowy nie dokonał

samodzielnie ustaleń faktycznych przy zastosowaniu domniemań faktycznych, ani

też nie zaakceptował takich ustaleń Sądu Rejonowego, które zostały dokonane

wyłącznie na podstawie dowodów przeprowadzonych w sprawie.

7

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Przepis ten,

określający elementy uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, ma także

zastosowanie, poprzez art. 391 § 1 k.p.c., do uzasadnienia wyroku sądu drugiej

instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania tego przepisu,

gdyż zawiera wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia. Ponadto Sąd

Okręgowy, jako sąd odwoławczy, odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów

zawartych w apelacji.

W art. 4245

§ 1 k.p.c., określającym warunki formalne skargi na niezgodność

z prawem prawomocnego orzeczenia, przewidziano konieczność wskazania

podstaw skargi oraz ich uzasadnienia nadto – odrębnie – przepisów, z którymi jest

niezgodne zaskarżone orzeczenie. W skardze wskazano te same przepisy

procesowe, jako te, z którymi jest niezgodny zaskarżony wyrok, jak również dla

uzasadnienia przytoczonej w skardze podstawy naruszenia przepisów

postępowania. Naruszenie przez sąd określonych przepisów wskazanych dla

uzasadnienia powołanej w skardze podstawy naruszenia przepisów procesowych

może, ale nie musi prowadzić do niezgodności zaskarżonego orzeczenia

z prawem. Nawet orzeczenie wydane wskutek naruszenia przepisów postępowania

może być zgodne z prawem, tj. prawidłowo rozstrzygać o oddanym pod osąd

roszczeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2008 r.,

III CNP 50/08, OSNC ZD 2009, poz. 59). Zaskarżony wyrok nie narusza

powołanych w skardze przepisów postępowania, gdyż może on naruszać jedynie

przepisy prawa materialnego.

Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego zasadniczy zarzut

skargi dotyczy naruszenia art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. Według art. 73 ust. 1 tej ustawy,

nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa

lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod

drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością

Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Wydając

zaskarżony wyrok, Sąd Okręgowy przyjął, że nie może samodzielnie ustalić, czy

zachodzą przesłanki określone w art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. nabycia przez

Województwo M. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę

publiczną, gdyż może to nastąpić wyłącznie na drodze administracyjnej. Wynika to

8

z art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p., według którego podstawą do ujawnienia w księdze

wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu

terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja

wojewody.

W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., III CZP

19/2006 (OSNC 2006, nr 12, poz. 195) stwierdzono, że sprawa o stwierdzenie

nabycia z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1

p.w.u.r.a.p. ma za swej istoty charakter cywilny, a zatem byłaby rozpoznawana

przez sąd powszechny gdyby nie wyłączenie, polegające na przekazaniu orzekania

w tym przedmiocie do kompetencji wojewody (podobnie Sąd Najwyższy

w uzasadnieniu uchwały z dnia 5 grudnia 2002 r., III CZP 78/2002, OSNC 2003, nr

10, poz. 135). Natomiast w wyroku z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1971/2000

(OSNC 2003, nr 9, poz. 120) Sąd Najwyższy przyjął, że ostateczna decyzja

wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej

pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego

(art. 73 ust. 1 i 3 p.w.u.r.a.p.) stanowi wyłączny dowód nabycia własności.

W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd Najwyższy argumentował, że nie jest

dopuszczalne stwierdzenie przez sąd nabycia własności z mocy prawa przez te

jednostki, jako przesłanki w toczącym się procesie, w którym z jej nabyciem łączą

się skutki prawne dla rozstrzygnięcia. Z tego względu podmiot powołujący się na

nabycie własności nieruchomości powinien fakt ten wykazać dokumentem

w postaci ostatecznej decyzji wojewody. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

(por. wyrok z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CNP 24/2008, Lex Polonica nr 2038690)

wyrażono także stanowisko akceptujące dokonanie przez sąd samodzielnej oceny -

jako przesłanki rozstrzygnięcia – nabycia własności nieruchomości na podstawie

art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. Jednakże przedstawione wcześniej orzeczenia Sądu

Najwyższego potwierdzają, że wykładnia art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. dokonana

przez Sąd Okręgowy, znajdująca potwierdzenie w tych orzeczeniach, nie może

być uznana za rażąco błędną, bowiem była ona zgodna z jedną z możliwych

i przyjmowanych orzecznictwie wykładni tych przepisów.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia pozostałych przepisów

wskazanych w skardze - art. 164 ust. 3 Konstytucji, art. 4 Europejskiej Karty

9

Samorządu Terytorialnego, art. 6 i 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym,

art. 11 ustawy o samorządzie województwa, art. 20 ustawy o drogach publicznych

i § 119 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Ministra Transportu

i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny

odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie – uzasadniony przyjęciem przez

Sąd Okręgowy, że poza zakresem gminy, jako jednostki samorządu

terytorialnego, pozostają czynności polegające na zapewnieniu transportu

lokalnego, w tym ustawianie, utrzymywanie i usuwanie wiat przestankowych i

innych podobnych urządzeń oraz uznanie, że należy to do zadań pozwanego,

jako zarządcy drogi.

Artykuł 4 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego określa jedynie ogólnie

zasady działania samorządu lokalnego. Z powołanego przepisu nie można

samodzielnie wyprowadzić wniosku, że budowa i utrzymywanie wiat przy drogach

publicznych należy do samorządu lokalnego oraz, że jest to obowiązek gminy.

Akt ten dotyczy ogólnych zasad działania samorządów lokalnych w państwach

europejskich i na jego podstawie nie można rozstrzygać, czy i do której

z jednostek samorządu terytorialnego działających w Polsce należy obowiązek

utrzymywania urządzeń służących ochronie uczestników transportu zbiorowego.

Również art. 164 ust. 3 Konstytucji zawiera ogólną normę kompetencyjną –

według której gmina wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego nie

zastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego – która może mieć

zastosowanie wówczas, gdy określone zadanie jest przekazane do kompetencji

samorządu terytorialnego, a jednocześnie przepisy nie konkretyzują jednostki

samorządu terytorialnego, do której należy wykonywanie tego zadania.

Wykonywanie zarządu drogami wojewódzkimi nie należy do kompetencji gminy,

o czym przesądza art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach

publicznych, według którego zarządcą dróg wojewódzkich jest – zarząd

województwa. Pojęcie wykonywania zarządu drogą jest wyjaśnione w art. 20 tej

ustawy, który stanowi, że do obowiązków zarządcy drogi należy utrzymanie

nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń

zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą (art. 20 pkt 4).

Skarżący, kwestionując w uzasadnieniu skargi dokonaną przez Sąd Okręgowy

10

wykładnię pojęcia zarządu drogi, bezzasadnie pomija obowiązki zarządcy drogi

dotyczące „innych urządzeń związanych z drogą”. Przepisy ustawy o drogach

publicznych nie wyjaśniają pojęcia „urządzenia związanego z drogą”. Sąd

Okręgowy przyjął, że obejmuje ono także wiatę, jako urządzenie służące ochronie

pieszych przed warunkami atmosferycznymi, które - zgodnie z przepisem § 119

ust. 1, zawartym w rozdziale trzecim, rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r.

Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych

jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz.

430) – zaliczono do „urządzeń obsługi uczestników ruchu”. Stanowisko Sądu

Okręgowego, że do obowiązków pozwanego jako zarządcy drogi należy także

utrzymanie wiaty postawionej przy drodze wojewódzkiej, zostało więc przyjęte na

podstawie poprawnie zastosowanych reguł wykładni językowej i systemowej.

Wyklucza to możliwość uznania, że wykładnia omawianych przepisów jest

wynikiem oczywistego naruszenia przez ten Sąd zasad prawidłowej wykładni

przepisów prawa. Mimo że wiaty, jak podnosi się w uzasadnieniu skargi, nie są

wprost przedmiotem regulacji w ustawie o drogach publicznych, to podlegają

szczególnej regulacji zawartej w rozporządzeniu z dnia 2 marca 1999 r. Ministra

Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim

powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430)

wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo

budowlane (jedn. tekst: Dz.U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zaliczenie wiat, według

§ 119 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, do „urządzeń obsługi uczestników

ruchu”, powoduje, że, zgodnie z § 1 ust. 1 i § 2 tego rozporządzenia, stanowią

one urządzenia budowlane związane z drogą publiczną. W konsekwencji ich

utrzymanie może należeć do obowiązków zarządcy drogi. Takiej możliwości nie

wyłączają przepisy zawarte w art. 6 i art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, do zakresu

działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie

zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Natomiast art. 7 ust. 1 pkt 4 tej

ustawy stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań

własnych gminy, co w szczególności obejmuje sprawy lokalnego transportu

zbiorowego. Z tak ogólnie określonego obowiązku gmin nie można wyprowadzać

11

wniosku, że wyłącznie na gminach spoczywa obowiązek utrzymania urządzeń do

ochrony uczestników ruchu drogowego (pasażerów, pieszych) przy drogach

wojewódzkich, na których realizowane są potrzeby transportu zbiorowego także

przekraczające wymiar lokalny (gminny). Taka wykładnia nie jest sprzeczna z art.

11 ustawy o samorządzie województwa, gdyż zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 tej

ustawy, do zadań samorządu wojewódzkiego należy m.in. utrzymanie i rozbudowa

infrastruktury technicznej o znaczeniu wojewódzkim. Przyjęcie, że do obowiązków

zarządcy drogi należy utrzymywanie takich urządzeń jak wiata, nie wyłącza

możliwości budowania i utrzymywania wiat przy drogach wojewódzkich także przez

gminy przy wykorzystaniu instrumentów prawnych przewidzianych w art. 22 ust. 2

ustawy o drogach publicznych (w razie oddania w najem, dzierżawę, użyczenie

gruntów w pasie drogowym na cele związane z potrzebami obsługi użytkowników

ruchu). Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika jednak, aby taka sytuacja,

o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, miała w sprawie

miejsce.

Z tych względów nie były także uzasadnione podniesione w skardze zarzuty

naruszenia prawa materialnego. W konsekwencji brak było podstawy do

stwierdzenia, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem, co uzasadniało

oddalenie skargi na podstawie art. 42411

§ 1 k.p.c.