III CNP 19/10

Sygn. akt III CNP 19/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Pracowników Akademii Medycznej

i Jednostek Podległych „E.” w K.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w K.

z dnia 22 maja 2009 r., wydanego w sprawie

z powództwa E. B.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Pracowników Akademii Medycznej

i Jednostek Podległych „E.” w K.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 marca 2011 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił powództwo E.

B., skierowane przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Pracowników Akademii

Medycznej i Jednostek Podległych „E.” w K., o ustalenie, że przynależnością do

lokalu mieszkalnego nr 10 położonego w budynku przy ul. M. 39 w K. jest piwnica o

powierzchni 14,25 m2

, oznaczona na planie inwentaryzacji architektoniczno –

budowlanej, sporządzonej przez mgr inż. K. K., A. W. i R. K., jako pomieszczenie

techniczne nr 0.7.

Sąd Rejonowy ustalił, że w wykonaniu umowy zawartej w 1995 roku

pozwana wybudowała dla powódki lokal mieszkalny o pow. 65,70 m2

położony

w budynku przy ul. M. 39 w K., a powódka sfinansowała jego budowę. W dniu 16

stycznia 1997 r. pozwana wydała powódce lokal mieszkalny bez piwnicy. W klatce

schodowej, w której mieścił się lokal powódki, było wówczas 9 piwnic, w tym 8

zajętych na potrzeby mieszkańców, a 9 – ta na potrzeby administratora. Piwnice

były samodzielnie zajmowane przez właścicieli lokali, czemu pozwana się nie

sprzeciwiała.

W pierwszym kwartale 1999 r. pozwana, na skutek interwencji powódki,

urządziła dla niej pomieszczenie o pow. 5,23 m2

wygospodarowane z części

korytarza piwnicznego pod schodami. Powódka zajęła je, ale w dalszym ciągu

zwracała się do zarządu Spółdzielni o przydzielenie jako należnej jej piwnicy

pomieszczenia o pow. 14,25 m2

zajmowanego przez administratora. W 1999 r., na

zlecenie pozwanej, mgr inż. K. K., A. W. i R. K., przeprowadzili inwentaryzację

powykonawczą lokali mieszkalnych wraz z przynależnymi piwnicami, w której

wskazali, że przynależnością do lokalu powódki jest piwnica o pow. 5,23 m2

,

natomiast pomieszczenie zajmowane przez administratora określili jako

pomieszczenie techniczne nr 0.7. W czerwcu 1999 r., kiedy administrator zwolnił

pomieszczenie o pow. 14,25 m2

, powódka zajęła je, pozostawiając pomieszczenie

o pow. 5,23 m2

do dyspozycji pozwanej.

W dniu 20 kwietnia 2006 r. zarząd pozwanej podjął uchwałę w sprawie

określenia przedmiotu odrębnej własności lokali, w której jako pomieszczenie

3

przynależne do lokalu powódki wskazał piwnicę o pow. 5,23 m2

. Powódka

wytoczyła powództwo o stwierdzenie nieważności tej uchwały, jednak wyrokiem

Sądu Rejonowego w K. z dnia 5 kwietnia 2007 r. zostało ono oddalone.

Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że powódka nie wykazała uprawnień

do pomieszczenia technicznego nr 0.7. i w związku z tym powództwo oddalił.

Na skutek apelacji powódki, Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 22 maja

2009 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego i ustalił, że przynależnością do lokalu

mieszkalnego nr 10 położonego w budynku przy ul. M. 39 w K. jest piwnica o pow.

14,25 m2

, oznaczona na planie inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej,

sporządzonej przez mgr inż. K. K., A. W. i R. K. jako pomieszczenie techniczne nr

0.7.

Sąd Okręgowy uznał, iż punktem wyjścia do oceny zasadności powództwa

powinny być okoliczności bezsporne między stronami, a wśród nich te, że

przynależnością do lokalu mieszkalnego powódki, ujawnioną w prowadzonej dla

niego księdze wieczystej jest piwnica, że w dniu wydania powódce lokalu

mieszkalnego, którego budowę sama sfinansowała w klatce schodowej znajdowało

się 9 pomieszczeń piwnicznych, w tym 8 zajętych na potrzeby mieszkańców,

a jedno wykorzystywane przez pozwaną, oraz że właściciele lokali zajmowali

piwnice samodzielnie. Tymczasem, z protokołu zebrania rady nadzorczej z dnia

24 lipca 1995 r. wynikało, że w Spółdzielni obowiązywał regulamin określający

zasady przydziału piwnic. Pomieszczenie o pow. 5,23 m2

, które pozwana uznała za

przynależność do lokalu mieszkalnego powódki, przynależnością tą być nie mogło,

gdyż fizycznie powstało dopiero w 1999 r., kiedy na zlecenie pozwanej

zaadaptowano część korytarza piwnicznego z rurami kanalizacyjnymi. Piwnice były

przydzielane przez pozwaną Spółdzielnię do konkretnych lokali mieszkalnych

dopiero w chwili ich przekazywania właścicielom, po czym właściciele lokali sami

wybierali niezajęte piwnice lub zajmowali piwnice wskazane im przez pozwaną.

Zajmując w 1999 r. pomieszczenie zwolnione przez administratora powódka

opróżniła równocześnie pomieszczenie o pow. 5,23 m2

i klucze od niego przekazała

pracownikowi pozwanej. Zajęcie tego pomieszczenia korespondowało z pismem

powódki z dnia 15 maja 1999 r., w którym zwracała się do pozwanej o ostateczne

4

rozwiązanie sprawy piwnicy. W dniu 24 maja 1999 r. pozwana poczyniła na tym

piśmie adnotację o skierowaniu go do realizacji przez zarząd Spółdzielni. Zdarzenie

to zbiegło się w czasie z opróżnieniem pomieszczenia przez administratora

i przekazaniem firmie sprzątającej pomieszczenia o pow. 5,23 m2

, zwolnionego

przez powódkę. Od 1999 r. powódka w sposób niezakłócony korzysta z piwnicy

o pow. 14,25 m2

, gdyż pozwana nie podejmowała żadnych czynności,

zmierzających do odzyskania tego pomieszczenia. W tej sytuacji – stwierdził Sąd

Okręgowy – należy przyjąć, że w drodze czynności faktycznej przedmiotowa

piwnica została powódce przez pozwaną wydana.

W dniu 18 stycznia 2010 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Pracowników

Akademii Medycznej i Jednostek Podległych „E.” w K. wniosła skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w

K. z dnia 22 maja 2009 r., zarzucając, że jest on sprzeczny z przepisami: art. 2, 21,

64 ust. 2, 87 ust. 1 i 178 ust. 1 Konstytucji, art. 6 k.c., art. 42 ust. 3 pkt 2 ustawy z

dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz.U. z 2003

r. Nr 119, poz. 1116 ze zm. – dalej: „u.s.m.”), art. 42 § 1 ustawy z dnia 16 września

1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U., Nr 30, poz. 210 ze zm.; Dz.U. z 1995 r. Nr 54,

poz. 288 ze zm. i Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1846 ze zm. – dalej: „Pr. spółdz.” ) w

związku z art. 1 ust. 7 u.s.m., art. 213 § 3 Pr. spółdz. oraz z art. 49, 189, 231, 328 §

2, 329, 365 § 1, 385 i 386 k.p.c.

Skarżąca podniosła, że wzruszenie prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, gdyż

ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, wynoszącą 5 000 zł, w sprawie nie

przysługuje skarga kasacyjna. Nie zachodzą też określone w art. 401, 4011

i 403

k.p.c. podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

Wyrok ten natomiast wyrządza Spółdzielni szkodę, której wysokość stanowi

wartość piwnicy o pow. 14,25 m2

, oznaczonej na planie inwentaryzacji

architektoniczno – budowlanej, sporządzonej przez mgr inż. K. K., A. W. i R. K. jako

pomieszczenie nr 0.7.

5

E. B. wniosła o odrzucenie skargi jako niespełniającej wymagania

określonego w art. 4245

§ 1 pkt 4 k.p.c. ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania lub o jej oddalenie.

Prokurator Generalny – zajmując stanowisko co do skargi Spółdzielni

Mieszkaniowej Pracowników Akademii Medycznej i Jednostek Podległych „E.” w K.

– wyraził pogląd, że skarga powinna być odrzucona, ponieważ nie spełnia

wymagania określonego w art. 4245

§ 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4245

§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku powinna zawierać – obok oznaczenia wyroku, od którego

jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części,

przytoczenia jej podstaw oraz ich uzasadnienia, wskazania przepisu prawa,

z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, wykazania, że wzruszenie

zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwie, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241

§ 2 – że występuje

wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, oraz wniosku o stwierdzenie

niezgodności wyroku z prawem – uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody,

spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. Wszystkie

przytoczone wymagania należą do wymagań konstrukcyjnych skargi, co oznacza,

że braki w zakresie tych wymagań nie podlegają uzupełnieniu, a dotknięta nimi

skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248

§ 1 k.p.c.

Szkoda jest przesłanką dopuszczalności skargi, zgodnie bowiem z art. 4241

§ 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez

jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego

wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest

możliwe. Innymi słowy, jeżeli szkoda nie wystąpiła albo wystąpiła z innej przyczyny

niż „przez wydanie” zaskarżonego wyroku, skarga jest niedopuszczalna i podlega

odrzuceniu. Z tej właśnie przyczyny do wymagań konstrukcyjnych skargi należy

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku,

którego skarga dotyczy.

6

Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyjaśniał w swoich orzeczeniach, na czym

polega obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody. Przykładowo,

w postanowieniu z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, wskazał, że spełnienie

wymagania określonego w art. 4245

§ 1 pkt 4 k.p.c. polega na złożeniu przez

skarżącego w skardze oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze wskazaniem jej

rodzaju i rozmiaru – oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia. W tym celu,

w związku z treścią art. 243 k.p.c., skarżący może powoływać i przedstawiać

zarówno dowody, w tym tzw. dowody niedające pewności, jak i inne środki,

nieuznawane przez kodeks za dowody (np. pisemne oświadczenia, surogaty

dokumentów, tzw. opinie prywatne itp. (zob. OSNC 2006, nr 1, poz. 17). Z kolei

w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że uprawdopodobnienie szkody polega na przedstawieniu

wyodrębnionego wywodu wskazującego, że szkoda została wyrządzona oraz

określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem

orzeczenia niezgodnego z prawem (zob. OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141). Nie jest

natomiast spełnieniem omawianego wymagania wskazanie jedynie na możliwość

wystąpienia szkody w przyszłości, gdyż szkoda uzasadniająca wniesienie skargi

o stwierdzenie niezgodności prawomocnego wyroku z prawem powinna powstać

po wydaniu zaskarżonego wyroku, a przed wniesieniem skargi. Nie jest też

równoznaczne z uprawdopodobnieniem wyrządzonej szkody wskazanie w skardze

wartości przedmiotu zaskarżenia ( zob. też postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 11 stycznia 2006 r., II CPN 13/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 110, z dnia

23 marca 2006 r., IV CNP 23/06, nie publ., z dnia 2 sierpnia 2006 r., I BP 2/06,

nie publ., z dnia 21 grudnia 2006 r., III CNP 57/06, nie publ., z dnia 30 września

2008 r., II CNP 76/08, nie publ., z dnia 3 grudnia 2009 r., III CNP 48/09, nie publ.,

z dnia 7 kwietnia 2010 r., II BP 15/09, nie publ. i z dnia 17 sierpnia 2010 r., I CNP

35/10, nie publ.).

Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że została jej wyrządzona

konkretna szkoda majątkowa w rozumieniu art. 4241

§ 1 k.p.c., której wysokość

stanowi wartość przyznanej powódce piwnicy o pow. 14,25 m2

, oznaczonej na

planie inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej, sporządzonej przez mgr inż.

K. K., A. W. i R. K., jako pomieszczenie techniczne nr 0.7. Konstatacja ta nie może

7

być uznana za spełnienie wymagania określonego w art. 4245

§ 1 pkt 4 k.p.c. Uszło

bowiem uwagi skarżącej, że nie podjęła nawet próby wykazania, z jakich przyczyn

– w sytuacji, w której właścicielom pozostałych lokali mieszkalnych znajdujących

się w tej samej klatce schodowej zostały przydzielone piwnice – przydzielenie

pomieszczenia piwnicznego powódce, będącej również właścicielką lokalu

mieszkalnego, miałoby wyrządzać Spółdzielni szkodę majątkową.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248

§ 1 k.p.c. odrzucił

skargę.