SNO 21/11

UCHWAŁA Z DNIA 24 MAJA 2011 R.

SNO 21/11

Przewodniczący: sędzia SN Małgorzata Gierszon.

Sędziowie SN: Henryk Pietrzkowski, Antoni Górski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2011 r.

zażalenia obrońcy obwinionej na uchwałę Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt ASD (...), w przedmiocie

zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

uchwalił:

u t r z y m a ć w m o c y zaskarżoną u c h w a ł ę .

U z a s a d n i e n i e

Sędzia Sądu Rejonowego została obwiniona o popełnienie następujących

przewinień dyscyplinarnych

1. w dniu 2 grudnia 2009 r. jako sędzia referent w sprawie o sygn. akt II K

268/09 dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa zawartych w art.

148 § 1 k.p.k. oraz uchybiła godności urzędu w ten sposób, że poleciła Katarzynie P.

protokołującej przebieg rozprawy zapisanie niezgodnych z prawdą okoliczności o

ogłoszeniu wyroku i podaniu jego najważniejszych motywów, podczas gdy w

rzeczywistości takiego wyroku nie sporządziła i nie ogłosiła,

tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z

późn. zm.);

2. w dniu 7 grudnia 2009 r. uchybiła godności urzędu w ten sposób, że jako

sędzia referent w sprawie o sygn. akt II K 268/09 nakłaniała protokolantkę Katarzynę

P. do umieszczenia w aktach tej sprawy niezgodnego z przebiegiem rozprawy,

przygotowanego przez siebie protokołu z rozprawy w dniu 25 listopada 2009 r.,

tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z

późn. zm.);

3. w dniu 8 stycznia 2010 r. dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów

prawa tj. art. 154 k.p.k. w ten sposób, że postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 r. w

sprawie o sygn. akt II K 268/09 Sądu Rejonowego dokonała sprostowania oczywistej

omyłki pisarskiej w protokole z ogłoszeniem wyroku, poprzez wpisanie w miejsce:

2

„po sporządzeniu wyroku przewodniczący ogłosił go publicznie, podał ustnie

najważniejsze powody wyroku oraz wskazał stronom sposób i termin odwołania” –

„Sąd postanowił wznowić przewód sądowy”, dokonując tej czynności bez

wysłuchania protokolanta i w zakresie nie stanowiącym oczywistej omyłki pisarskiej,

tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z

późn. zm.).

Rozpatrujący sprawę Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że czyny te

noszą znamiona przestępstw i na podstawie art. 119 u.s.p. wydał uchwałę zezwalającą

na pociągnięcie obwinionej do odpowiedzialności karnej za to, że:

a) w dniu 2 grudnia 2009 r. w A. jako sędzia przewodniczący w rozprawie w

sprawie II K 268/09 poleciła protokolantowi Katarzynie P. sporządzenie protokołu z

ogłoszenia wyroku w/w sprawie, podczas gdy wyrok nie został sporządzony i

ogłoszony, czym poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie

prawne, tj. o czyn z art. 18 §1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.;

b) w dniu 7 grudnia 2009 r. w A. nakłaniała protokolantkę Katarzynę P. do

poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób,

że namawiała ją do sporządzenia i podpisania protokołu z rozprawy głównej z dnia 25

listopada 2009 r. w sprawie II K 268/09, którego wzór przygotowała, a który zawierał

postanowienie o odroczeniu rozprawy do dnia 30 grudnia 2009 r., gdy faktycznie tego

dnia na rozprawie takiego postanowienia nie wydano, gdyż przeprowadzono przewód

sądowy i postanowiono odroczyć ogłoszenie wyroku do dnia 2 grudnia 2009 r., lecz

zamierzonego celu nie osiągnęła z powodu odmowy wykonania przez protokolanta

tego polecenia, tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k.;

c) dnia 8 stycznia 2010 r. w A. poświadczyła nieprawdę co do okoliczności

mającej znaczenie prawne w ten sposób, że wydała postanowienie o sprostowaniu

oczywistej omyłki pisarskiej w protokole rozprawy z dnia 2 grudnia 2009 r. w ten

sposób, że zamieściła w nim - w miejsce innych zapisów – postanowienie o

wznowieniu przewodu sądowego, gdy faktycznie takiego orzeczenia nie wydano, tj. o

czyn z art. 271 § 1 k.k.

Uchwałę tę zaskarżył zażaleniem obrońca obwinionej, zarzucając obrazę

przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 128 u.s.p.)

mającą wpływ na treść orzeczenia przez oddalenie wniosku dowodowego o ponowne

przesłuchanie w charakterze świadka protokolantki Katarzyny P. na okoliczność:

–wprowadzania do systemu „Sinus” protokołów i orzeczeń sporządzanych przez

sędziego Sądu Rejonowego,

–możliwego posłużenia się przez świadka w dniu 2 grudnia 2009 r. gotowym

szablonem (wzorcem) protokołu,

3

–czasu, w jakim projekt protokołu z dnia 2 grudnia 2009 r. został przygotowany,

która to decyzja skutkowała pozostawieniem poza sferą rozważań Sądu istotnego

dowodu i okoliczności z niego wynikających, a to możliwości sporządzenia projektu

protokołu przed zaplanowanym terminem rozprawy, na której miało nastąpić

ogłoszenie wyroku, co stanowiło przejaw dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału

dowodowego, a w konsekwencji doprowadziło Sąd Dyscyplinarny pierwszej instancji

do poczynienia potencjalnie błędnych ustaleń faktycznych.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie uchwały i przekazanie sprawy Sądowi

Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wnosił o utrzymanie zaskarżonej uchwały

w mocy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny, podejmując ją, opierał się na treści wchodzących w grę dowodów z

dokumentów, zeznań świadków Katarzyny P. i przełożonego obwinionej A. K. oraz

wyjaśnień samej obwinionej. Wymaga przy tym podkreślenia, że obwiniona przyznała

się do popełnienia czynów opisanych w punktach I oraz III uchwały, a przyznanie to

znajduje potwierdzenie w powołanych dowodach. Jeśli chodzi o czyn opisany w pkt. II

uchwały, obwiniona sędzia zaprzeczyła, aby namawiała świadka Katarzynę P. do

sporządzenia nowego protokołu z rozprawy z dnia 25 listopada 2009 r., mającego

zawierać niezgodne z prawdą postanowienie o jej odroczeniu. Sąd Apelacyjny jednak,

oceniając cały kontekst zdarzeń, odmówił w tej mierze dania wiary obwinionej.

Ocenił, że niewątpliwym zamiarem obwinionej, która przygotowała nową wersję

protokołu, zawierającą postanowienie o odroczeniu rozprawy, było aby protokolantka,

świadek Katarzyna P. usunęła znajdujący się w aktach, podpisany protokół i zastąpiła

do nowym, zawierającym nieprawdziwe postanowienie o odroczeniu rozprawy. Tak

też zrozumiała polecenie obwinionej świadek Katarzyna P. zeznając, że było dla niej

oczywiste, iż w aktach sprawy nie mogły znajdować się dwa protokoły z tej samej

rozprawy o treściach wzajemnie wykluczających się.

Taki stan dowodów w sprawie stwarzał, wbrew stanowisku obrońcy,

wystarczającą podstawę do przyjęcia przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, że

zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż sędzia Sądu Rejonowego dopuściła się

popełnienia czynów przewidzianych w art. 271 § 1 k.k., polegających na fałszowaniu

dokumentów sądowych i poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności mających

znaczenie prawne. Czyny te mają różną postać i formę stadialną (sprawstwo

polecające – pkt I uchwały, podżeganie – pkt II oraz sprawstwo – pkt III). Należy

podkreślić, że zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p., sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę

zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi

4

dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Nie musi

więc istnieć tu pewność, konieczna przy wyrokowaniu, ale odpowiednio wysoki

stopień prawdopodobieństwa, uzasadniającego podejrzenie popełnienia czynu

karalnego. Zebrany materiał dowodowy dawał wymaganą przez ustawę podstawę do

powzięcia takiego podejrzenia, a tym samym do odmowy dodatkowego

przesłuchiwania świadka Katarzyny P. w tym stadium postępowania. Dlatego też

zarzuty zawarte w zażaleniu obrońcy nie mogły odnieść skutku. Uzasadnia to

utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy (art. 110 § 1 pkt 2 u.s.p. w zw. z art. 128

u.s.p.).