I PK 8/11

Sygn. akt I PK 8/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa G. Ż.

przeciwko "Poczcie Polskiej" SA Centrum Zarządzania Kadrami Wydziałowi

Regionalnemu w B.

o przywrócenie do pracy i zapłatę wynagrodzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 lipca 2011 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 22 lipca 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną.

2

Uzasadnienie

Powódka G. Ż. domagała się przywrócenia do pracy u pozwanego Poczty

Polskiej S.A. Centrum Zarządzania Kadrami Wydział Regionalny w B. w związku z

wypowiedzeniem stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika.

Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z 12 maja 2010 r., przywrócił powódkę do

pracy uznając, że przyczynę wypowiedzenia sformułowano wadliwie bo w sposób

zbyt ogólnikowy.

Apelację od tego orzeczenia złożyła pozwana Spółka.

Wyrokiem z 22 lipca 2010 r., Sąd Okręgowy w B. zmienił zaskarżone

orzeczenie w ten sposób, że zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w miejsce

przywrócenia do pracy. Zdaniem Sądu wadliwość wypowiedzenia nie budziła

wątpliwości. Uznał jednak, że przywrócenie powódki do pracy nie ma racji bytu,

albowiem zachodzą przesłanki z art. 45 § 2 k.p. Przypomniał, że powódka złożyła

zaświadczenie lekarskie przeprowadzone przez lekarza medycyny pracy,

stwierdzające niezdolność powódki do pracy na zajmowanym przez nią przed

rozwiązaniem stosunku pracy stanowisku. Ponadto wskazał, że z materiału

dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż między powódką a

współpracownikami oraz przełożonymi istniał konflikt. Okoliczności te uzasadniały

odmowę przywrócenia powódki do pracy.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik powódki,

zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 2 k.p. przez

przyjęcie, że istnieją przesłanki dla jego zastosowania, art. 316 k.p.c. w zw. z art.

382 k.p.c. przez naruszenie zasady bezpośredniości, polegającej na poczynieniu

ustaleń faktycznych odmiennych od ustaleń sądu rejonowego bez przeprowadzenia

postępowania dowodowego a także art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. przez

zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału

dowodowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3

Skarga kasacyjna pozostaje bezzasadna i nie może wpłynąć na uchylenie

zaskarżonego orzeczenia.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze w części w

ogóle nie podlegają rozpoznaniu (art. 233 § 1 k.p.c.) ze względu na treść art. 3983

§

3 k.p.c., w pozostałej części w ogóle nie znajdują uzasadnienia. Z uzasadnienia

skargi nie wynika, w jaki sposób sąd II instancji naruszył art. 231 k.p.c., tj. jakie

domniemania faktyczne wywiódł z treści materiału dowodowego. Zarzut ten w ogóle

nie daje się więc ocenić. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 316 k.p.c. w zw. z art.

382 k.p.c. pozostaje on bezzasadny, już choćby dlatego, że normy te nie regulują

zasady bezpośredniości. Nie doszło do ich naruszenia, albowiem sąd orzekał na

podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. To,

że dokonał jego innej oceny, w szczególności, że uwzględnił te dowody

(szczególne znaczenie ma zaświadczenie lekarskie powódki z 1 grudnia 2009 r.),

które nie zostały ocenione przez sąd I instancji, nie stanowi o wadliwości

postępowania dowodowego. Sąd odwoławczy samodzielnie ocenia materiał

dowodowy zgromadzony w sprawie i takiej oceny dokonał sąd w zaskarżonym

orzeczeniu. Nie ma podstaw do kwestionowania takiego postępowania.

Sąd II instancji, w przeciwieństwie do sądu rejonowego, oceniał zasadność

przywrócenia do pracy w kontekście niemożliwości i niecelowości takiego działania.

Nie musiał przy tym uzupełniać postępowania dowodowego, albowiem z już

zgromadzonego materiału wynikało co najmniej, że przywrócenie do pracy powódki

było niemożliwe.

Strona powodowa złożyła do akt sprawy zaświadczenie lekarza medycyny

pracy o niezdolności powódki do pracy na zajmowanym przed rozwiązaniem

stanowisku pracy.

Stosownie do art. 229 § 4 k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy

pracownika, który nie przedstawi aktualnego orzeczenia lekarza medycyny pracy,

świadczącego o zdolności do wykonywania pracy. Powódka przedstawiła

zaświadczenie, z którego wynika bezsprzecznie brak zdolności do wykonywania

pracy. Przywrócenie do pracy powódki nie mogłoby wywrzeć skutku w postaci

restytucji stosunku pracy, skoro powódka nie mogłaby podjąć pracy.

4

Regulacje bhp nie wymagają przy tym co do zasady od pracodawcy, by

znalazł dla pracownika niezdolnego do określonej pracy inną pracę. Wyjątkami

pozostają unormowania art. 230 k.p. i 231 k.p. związane ze skutkami powstającej

lub powstałej choroby zawodowej lub wypadku przy pracy. Ani o chorobie

zawodowej, ani o wypadku przy pracy jako przyczynach niezdolności powódki do

pracy mówić nie można. Z innych sytuacji, jedynie pracownicy w ciąży pracodawca

musi zapewnić inną pracę, jeśli dotychczas przez nią wykonywana praca kobietom

w ciąży pozostaje wzbroniona (art. 179 § 1 k.p.). Także z punktu widzenia tej normy

powódka nie wymagała zapewnienia innej pracy. Nie ma zatem przesłanek, dla

których – w razie przywrócenia powódki – pracodawca musiałby jej zapewnić pracę

na innym stanowisku.

Reasumując, niezdolność do wykonywania pracy na określonym stanowisku,

udokumentowana zaświadczeniem lekarza medycyny pracy, stanowi o

niemożliwości przywrócenia pracownika do pracy w rozumieniu art. 45 § 2 k.p.

Podobnie jak w zakresie niemożności przywrócenia do pracy, sąd II instancji

prawidłowo ocenił materiał dowodowy w aspekcie niecelowości przywrócenia do

pracy z powodu konfliktowego charakteru powódki. Powódka nie okazywała się

osobą łatwą we współpracy. Odmawiała wykonywania poleceń, kiedy uważała, że

określone czynności należy wykonać w inny sposób. Występowała z bezzasadnymi

żądaniami i oskarżeniami pod adresem niektórych współpracowników.

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego istniejący między

pracownikiem a pracodawcą konflikt może stanowić okoliczność świadczącą o

niecelowości przywrócenia do pracy. W szczególności (jak to zauważono w wyroku

z dnia 10 października 2000 r., sygn. I PKN 66/00) przemawia za tym możliwość

odrodzenia się sytuacji konfliktowej w zakładzie pracy.

W niektórych orzeczeniach (wyrok z dnia 21 września 2001 r., sygn. I PKN

627/00) Sąd Najwyższy podkreśla rolę zawinienia pracodawcy w powstaniu

konfliktu. Jeśli bowiem to na skutek działań pracodawcy powstaje konflikt, trudno

jego negatywnymi konsekwencjami obciążać pracownika. Przywrócenie do pracy

okazuje się niecelowe wówczas, gdy pracownik zawinił w powstaniu konfliktu lub

gdy konflikt powstał na tle leżących po jego stronie okoliczności (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 28 lipca 1999 r., sygn. I PKN 110/99, podobnie wyrok Sądu

5

Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., sygn. II PK 240/07). Jakkolwiek w

okolicznościach niniejszej sprawy trudno stwierdzić, że powódka zawiniła w

powstaniu konfliktu, to jednak można z pewnością stwierdzić, że istniał on wskutek

okoliczności leżących po jej stronie, a mianowicie cech charakteru i sposobu

zachowania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

/tp/