III SK 4/10

Sygn. akt III SK 4/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Polskiej Telefonii Komórkowej Centertel Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

o nałożenie obowiązków regulacyjnych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 lipca 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 4 września 2009 r.,

oddala skargę.

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako Prezes Urzędu)

decyzją z dnia 20 lipca 2006 r. ustalił, że na rynku świadczenia usługi zakańczania

2

połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej Polskiej Telefonii

Komórkowej Centertel Sp. z o.o. (powódka) zgodnym z obszarem sieci, w której

następuje zakończenie połączenia nie występuje skuteczna konkurencja;

wyznaczył powódkę jako przedsiębiorcę zajmującego pozycją znaczącą na tak

wyznaczonym rynku oraz nałożył na nią obowiązki regulacyjne.

Powódka wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu, zaskarżając ją w

całości. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2007 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie powódki.

Wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6

lipca 2007 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17

grudnia 2008 r., oddalił odwołanie powódki.

Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w całości apelacją.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 217 § 1 k.p.c. w związku z art.

227 k.p.c., art. 233 § 1 .k.p.c. i art. 232 k.p.c., art. 6 k.c., art. 24 ust. 2 Prawa

telekomunikacyjnego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 września 2009 r., oddalił apelację

powódki. Sąd drugiej instancji uznał, że wbrew stawianym przez powódkę zarzutom

Sąd Okręgowy nie ograniczył się do przyjęcia bez weryfikacji twierdzeń i tez

zawartych w aktach postępowania administracyjnego oraz uzasadnieniu decyzji

Prezesa Urzędu, ale zbadał materialne podstawy powództwa oraz ustosunkował

się w dostatecznym stopniu do wszystkich istotnych dla meritum sprawy zarzutów

powódki. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Prezes Urzędu poddał szczegółowej analizie

rynek właściwy, dokonał analizy tendencji i cen na tym rynku. Przeprowadzona

analiza uprawniała ustalenie o braku skutecznej konkurencji na rynku zakańczania

połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej powódki. Specyfiką

tego rynku jest 100% udział operatora sieci, w której zakańczane jest połączenie.

Techniczna niemożność zakończenia połączenia w innej sieci powoduje, że

operator taki posiada pozycję monopolistyczną. Sąd Apelacyjny przyjął, że strona

powodowa nie udowodniła niczego, co podważałoby ustalenia zawarte w decyzji

Prezesa Urzędu. Zarzuty podniesione w odwołaniu, dotyczące ustaleń faktycznych

poczynionych przez regulatora rynku stanowią nieprzekonywującą polemikę z

jednoznacznymi wynikami analiz merytorycznych, którym odpowiadają ustalenia

zawarte w pkt I i II zaskarżonej decyzji. Przyjmując, że to na powodzie spoczywa

3

ciężar dowodu w zakresie obalenia ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonej

decyzji, Sąd Apelacyjny stwierdził, że kwestionując ustalenia faktyczne wynikające

z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, powódka powinna

zaoferować dowody, z których wynikałyby odmienne okoliczności. Powódka jednak

tego nie uczyniła.

Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w całości skargą kasacyjną.

Zarzuciła naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne w związku z

art. 2 oraz art. 58 Aktu akcesyjnego poprzez przeprowadzenia analizy rynku

właściwego w oparciu o Wytyczne Komisji Europejskiej, które nie zostały

opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim oraz

naruszenie art. 6 k.c. w związku z art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ust. 4 Prawa

telekomunikacyjnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ciężar

dowodu w postępowaniu sądowym z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu

spoczywa na powodzie, a w konsekwencji przyjęcie że to powód był zobowiązany

wykazać, że na rynku występuje skuteczna konkurencja, że nie posiada znaczącej

pozycji na rynku właściwym oraz że nałożone na niego obowiązki nie były

proporcjonalne do zidentyfikowanego problemu oraz nie spełniały celów

określonych w art. 1 ust. 2 z uwzględnieniem art. 1 ust. 3 Prawa

telekomunikacyjnego.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy zawiesił

postępowanie w sprawie z uwagi na przedstawienie pytania prejudycjalnego.

Przedstawione zagadnienie prawne zostało rozstrzygnięte przez Trybunał

Sprawiedliwości wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-410/09 Polska

Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powódki nie ma uzasadnionych podstaw.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 23 ust. 2 Prawa

telekomunikacyjnego w związku z art. 2 oraz 58 Aktu akcesyjnego, ponieważ

zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie

C-410/09 Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. „art. 58 Aktu akcesyjnego powinien

być interpretowany w taki sposób, że przepis ten nie sprzeciwia się temu, by

4

krajowy organ regulacyjny mógł powołać się na Wytyczne Komisji pomimo tego, że

nie zostały one opublikowane w języku państwa członkowskiego, w którym toczy

się postępowanie w toku którego stosowane są przedmiotowe wytyczne, nawet

jeżeli jest to jeżyk urzędowy Unii Europejskiej”. Z powyższego orzeczenia wynika,

że Wytyczne Komisji nie mają wiążącego charakteru w tym znaczeniu, że ich

postanowienia nie nakładają na jednostki obowiązków, ani nie przyznają im praw.

Możliwe jest zatem powoływanie się na przedmiotowe Wytyczne Komisji przez

Prezesa Urzędu oraz sądy orzekające w sprawach z odwołania od jego decyzji

mimo braku polskiej wersji językowej tego dokumentu.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 6 k.c. w związku z art. 24 ust. 1

oraz art. 25 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego. Na wstępie należy zauważyć, że

zarzut naruszenia art. 6 k.c. może być podstawą skargi kasacyjnej, jeżeli

powiązany zostanie z odpowiednim przepisem prawa materialnego, zezwalającym

na ocenę skutków nieudowodnienia istotnych faktów (wyrok SN z 15 lipca 2001 r.,

sygn. akt IV CSK 25/10, niepubl.). Zwalczanie prawidłowości uznania przez sąd, że

przeprowadzone w sprawie dowody nie są wystarczające do przyjęcia za

udowodnione okoliczności, których procesowy obowiązek udowodnienia, stosownie

do art. 6 kc, spoczywał na Prezesie Urzędu może nastąpić w drodze zarzutu

naruszenia odpowiednich przepisów postępowania, a nie zarzutu naruszenia

wymienionego przepisu (wyrok SN z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 288/00,

Lex 43906). Przepis ten formułuje jedynie zasadę rozkładu ciężaru dowodu, a jego

naruszenie przez sąd nie może być skutecznie uzasadniane uchybieniem przez

stronę obowiązkowi bezspornie spoczywającemu na niej z mocy tego przepisu

(wyrok SN z 16 maja 2003 r., sygn. akt I CKN 382/01, Lex 109434). Do materii

objętej dyspozycją art. 6 k.c. nie należy to, czy strona wywiązała się z tego

obowiązku, tj. czy fakty te rzeczywiście udowodniła (wyrok SN z 13 czerwca 2000

r., sygn akt V CKN 65/00, niepubl.).

Powódka łączy zarzut naruszenia art. 6 k.c. z art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ust. 4

Prawa telekomunikacyjnego. Jednakże zarzut ten został sformułowany w

oderwaniu od wywodu Sądu Apelacyjnego dotyczącego znaczenia art. 6 k.c. w

niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu swego wyroku stwierdza

wprawdzie, że skoro „skarżący jako odwołujący się od decyzji Prezesa Urzędu

5

Komunikacji Elektronicznej występuje w charakterze powoda” to „w zasadzie na

nim spoczywa ciężar dowodu zmierzający do obalenia ustaleń faktycznych

zawartych w zaskarżonej decyzji”, jednakże rozstrzygająca jest konkluzja , zgodnie

z którą „o ile powód kwestionował zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia

faktyczne wynikające z przeprowadzonego postępowania administracji, to winien

zaoferować dowody, z których wynikałyby odmienne okoliczności, tego jednak nie

uczynił”. Wynikająca z pierwszego z powołanych powyżej fragmentów uzasadniania

konstatacja Sądu Apelacyjnego w przedmiocie materialnoprawnych skutków

procesowej konfiguracji stron w postępowania z odwołania od decyzji Prezesa

Urzędu, nasuwałaby wątpliwości w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu

Najwyższego (zob. np. wyrok SN z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SK 5/09,

OSNP z 2011 r., Nr 9-10, poz. 144). Jednakże z kluczowego, z punktu widzenia

zasadności rozpatrywanego zarzutu, fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu

Apelacyjnego wynika wyraźnie, czego powódka nie podważyła w skardze, że w

toku postępowania sądowego powódka nie przedstawiła dowodów, które mogłyby

być przeciwstawione dowodom na podstawie których Prezes Urzędu wykazywał

poczynione w decyzji ustalenia faktyczne. Należąca do sądu w postępowaniu

wynikającym z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu kontrola legalności i

zasadności zaskarżonej decyzji obejmuje wyjaśnienie tego, czy jej faktyczna

podstawa została prawidłowo ustalona, czy nie pominięto dowodów korzystnych dla

przedsiębiorcy wnoszącego odwołanie. Sąd, rozpatrując sprawę co do jej istoty,

opiera się na zebranym w sprawie materiale. Ustalenia zaskarżonej odwołaniem

decyzji są związane z okolicznościami i dowodami w niej powołanymi. Nie tracą

one – jak to sugeruje się w skardze kasacyjnej – znaczenia tylko na względu na

wniesienie odwołania. Rzeczą odwołującego się – stosownie do art. 479(6) k.p.c. –

jest określenie zakresu spornych kwestii sprawy (przytoczenie zarzutów) i

wykazanie zasadności przytoczonych zarzutów poprzez „wskazanie dowodów”. W

sytuacji gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny nie przedstawia dowodów, które

podważają prawidłowość dokonanych przez Prezesa Urzędu ustaleń, a te zdaniem

Sądów orzekających w sprawie są na tyle spójne i kompletne, że nie ma potrzeby

prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, bądź jego uzupełnienia przez

organ regulacji rynku, bezzasadne jest upatrywanie wadliwości wyroku w

6

naruszeniu art. 6 k.c. W przedstawionym w skardze kasacyjnej uzasadnieniu

zarzutu art. 6 k.c. w związku z art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ust. 4 Prawa

telekomunikacyjnego, brak także stosownej argumentacji wykazującej, w jaki

sposób zastosowanie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego zostało

wypaczone wskutek nieprawidłowego zastosowania art. 6 k.c.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uznając, że rozpatrywana

skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, orzekł jak w sentencji na

podstawie art. 39814

k.p.c.