SNO 34/11

WYROK Z DNIA 13 WRZEŚNIA 2011 R.

SNO 34/11

Przewodniczący: sędzia SN Tomasz Artymiuk.

Sędziowie SN: Zbigniew Korzeniowski, Kazimierz Zawada

(sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego

Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz

protokolanta, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. sprawy sędziego Sądu

Rejonowego w związku z odwołaniami obwinionej oraz jej obrońcy od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt ASD (...)

1. Z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w p u n k c i e I w ten sposób, że

umorzeniem postępowania w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej objął

także uchybienia terminom do sporządzenia uzasadnień w sprawach: II K

558/07, II W 465/07, II K 663/07, II K 729/07, II K 833/07, II K 742/07, II

W 13/08, a w p o z o s t a ł e j c z ę ś c i w y r o k t e n u t r z y m a ł

w m o c y .

2. Obciążył Skarb Państwa sądowymi kosztami postępowania odwoławczego.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r.

wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał obwinioną – sędziego Sądu

Rejonowego w C., za winną zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 §

1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr

98, poz. 1070 ze zm. – dalej: „u.s.p.”), polegającego na tym, że w okresie od grudnia

2007 roku do kwietnia 2010 roku dopuściła się oczywistego i rażącego naruszenia

przepisów prawa, w tym art. 423 § 1 i art. 98 § 2 k.p.k., uchybiając nagminnie

terminom do sporządzenia uzasadnienia w 67 następujących sprawach Sądu

Rejonowego, sygn. akt:

II K 704/07, II K 711/07, II K 722/07, II K 558/07, II W 465/07, II K 663/07, II

K 729/07, II K 833/07, II K 742/07, II W 13/08, II W 75/08, II K 307/08p, II K

167/08, II K 567/07, II K 411/08p, II W 74/08, II K 418/07, II K 790/07, II K 3/08, II

K 910/08, II K 880/08, II K 718/08, II K 468/08, II K 406/08, II K 730/08, II Ks 7/08,

II K 707/07, II K 863/07, II K 390/07, II K 248/08, II W 462/07, II W 131/08, II K

837/07, II K 354/08, II K 456/08, II K 584/08, II K 496/08, II K 600/08, II K 387/06,

II K 710/08, II K 714/08, II K 782/08, II K 757/07, II K 378/08, II K 346/08, II K

2

89/08, II K 928/08, II W 33/09, II K 410/08, II K 350/09, II K 225/09, II K 925/06, II

K 295/09, II K 48/09, II K 767/08, II K 528/09, II K 521/09, II K 754/08, II K 552/09,

II K 315/09, II W 267/09, II K 229/09, II K 4/10, II K 168/09, II Kp 17/10, II Kp

20/10, II Kp 112/09,

i w zakresie dotyczącym uchybienia terminom do sporządzenia uzasadnienia w

sprawach II K 704/07, II K 711/07 i II K 722/07 umorzył postępowanie na podstawie

art. 108 § 2 u.s.p. co do wymierzenia kary dyscyplinarnej, a za uchybienie terminom

do sporządzenia uzasadnienia w pozostałych sprawach wymierzył obwinionej na

podstawie art. 107 § 1 i art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia sędziego z

urzędu;

ponadto na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 129 § 3 u.s.p. obniżył

obwinionej wynagrodzenie o 25 % na czas zawieszenia w wykonywaniu czynności

służbowych.

Orzekając po raz pierwszy w sprawie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

wyrokiem z dnia 10 maja 2010 r. uznał obwinioną za winną zarzucanego jej

przewinienia i wymierzył jej karę dyscyplinarną nagany.

Odwołania od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10

maja 2010 r. wnieśli Minister Sprawiedliwości i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego.

Minister Sprawiedliwości zarzucił zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt

4 k.p.k., rażącą niewspółmierność orzeczenia o karze w wyniku nieuwzględnienia we

właściwy sposób wagi popełnionego przewinienia oraz stopnia zawinienia obwinionej,

wyrażającego się uporczywym lekceważeniem podstawowych obowiązków, mimo

zapadłych przeciwko niej trzech orzeczeń dyscyplinarnych i wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku przez wymierzenie obwinionej, na podstawie art. 109 § 1 pkt 5

u.s.p., kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia

10 maja 2010 r. na niekorzyść obwinionej w części dotyczącej orzeczenia o karze,

zarzucając:

– na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. – niepełną ocenę materiału dowodowego i

obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wydanego

orzeczenia, przez dopuszczenie do sprzeczności pomiędzy treścią wyroku a jego

uzasadnieniem oraz do sprzeczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,

– na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. – błąd w

ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, dotyczący

okoliczności rzutujących na ocenę stopnia naganności zachowania obwinionej, a w

konsekwencji na wymiar kary,

– na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p. – rażącą

niewspółmierność (łagodność) kary orzeczonej wobec obwinionej; w ocenie Zastępcy

3

Rzecznika Dyscyplinarnego, obwinionej powinna być wymierzona, na podstawie art.

109 § 1 pkt 5 u.s.p., kara dyscyplinarna złożenia z urzędu.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 5 października 2010 r.,

sygn. akt SNO 43/10, wydanym na skutek odwołań, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego

– Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 maja 2010 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do

ponownego rozpoznania. Wydając wyrok tej treści Sąd Najwyższy – Sąd

Dyscyplinarny uznał za trafny zarzut Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego o istnieniu

istotnych, z punktu widzenia opisu czynu przypisanego obwinionej, sprzeczności

między sentencją zaskarżonego wyroku a jego uzasadnieniem oraz sprzeczności w

ramach samego uzasadnienia. Z sentencji wynikało, że obwiniona dopuściła się

zarzucanego jej czynu w okresie od grudnia 2007 roku do kwietnia 2010 roku,

uchybiając terminowi do sporządzenia uzasadnienia w 67 sprawach, natomiast

uzasadnienie stwierdzało popełnienie tego czynu w okresie od grudnia do stycznia

2010 roku i uchybienie terminowi do sporządzenia uzasadnienia – w jednym miejscu –

w 55 sprawach, a w innym miejscu – w 67 sprawach. Sąd Najwyższy – Sąd

Dyscyplinarny podzielił także zarzut niepełnej oceny materiału dowodowego:

pominięcia w ramach tej oceny zeznań świadka, Prezesa Sądu Rejonowego.

Jednocześnie Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wskazał – nawiązując do

odwołania Ministra Sprawiedliwości – że nie do przyjęcia jest usprawiedliwianie

zaniedbań w wypełnianiu obowiązków sędziowskich utrudnieniami w ich

wykonywaniu spowodowanymi zamieszkiwaniem poza siedzibą sądu, jeżeli

zamieszkiwanie poza siedzibą sądu jest następstwem orzeczonej uprzednio kary

przeniesienia na inne miejsce służbowe.

Podstawę wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lutego

2011 r., wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiły następujące ustalenia

i wnioski:

Obwiniona ukończyła aplikację sądową w 1992 r. z wynikiem dostatecznym.

Asesorem sądowym została dnia 5 maja 1993 r. Nominację sędziowską uzyskała w

dniu 17 października 1996 r. Od listopada 1999 roku orzekała w Sądzie Rejonowym w

A., dokąd została przeniesiona na swój wniosek z Sądu Rejonowego w B. W Sądzie

Rejonowym w C. orzekała od dnia 8 października 2007 r. w związku z wykonaniem

przez Ministra Sprawiedliwości wyroku Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt SNO 37/07, wymierzającego obwinionej karę

dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe w okręgu Sądu Apelacyjnego w

(...).

Przed wszczęciem niniejszej sprawy obwiniona była już trzykrotnie karana

dyscyplinarnie za takie same przewinienia jak przewinienie zarzucane jej obecnie.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 lutego 2003 r.

wymierzono jej karę dyscyplinarną upomnienia, wyrokiem tego Sądu z dnia 15

4

stycznia z 2004 r. – karę dyscyplinarną nagany, a powoływanym już wyrokiem Sądu

Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 29 czerwca 2007 r., zmieniającym

wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 grudnia 2006 r. –

wspomnianą wyżej karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe w

okręgu Sądu Apelacyjnego w (...). Już w protokołach wizytacji obwinionej z 1995 i

1996 roku stwierdzono uchybienia w zakresie terminowości sporządzania uzasadnień.

Przed pierwszą sprawą dyscyplinarną Prezes Sądu Rejonowego w A. zwracał

obwinionej uwagę, w trybie właściwych przepisów, na rażące opóźnienia w

sporządzaniu uzasadnień orzeczeń i polecił ich usunięcie.

Od początku pracy w Sądzie Rejonowym w C. obwiniona dopuszczała do

przewlekłości postępowania, zwłaszcza przez nieterminowe sporządzanie uzasadnień.

Prezes Sądu Rejonowego w C., stosując art. 37 § 4 u.s.p., zwracała jej aż

sześciokrotnie uwagę na te uchybienia. Środki podejmowane przez Prezes nie odnosiły

jednak skutku. W 2009 roku Prezes przydzieliła obwinionej asystenta, który opracował

projekty uzasadnień w około 20 sprawach rozpoznanych przez obwinioną.

Po objęciu obowiązków w Sądzie Rejonowym w C. obwiniona sędzia aż do dnia

20 września 2009 r. mieszkała w odległym o ponad 100 km A., skąd dojeżdżała

pociągiem i busem. Często zatrzymywała się na noc u córki w D. Nie miała tam

jednak warunków do pracy. Wówczas nie mogła też pracować po godzinach

urzędowania w budynku Sądu Rejonowego, ponieważ budynek ten – wynajmowany

od Gminy – był zamykany po godzinach pracy urzędu Gminy. Prezes Sądu

Rejonowego kilkakrotnie umożliwiła obwinionej pracę w tym budynku w weekendy.

Po rozpoczęciu pracy w C. zmarł ojciec obwinionej. Odtąd obwiniona, aż do

przeniesienia się jej córki do A., opiekowała się 75-letnią matką.

Obwiniona ma do spłacenia kredyt mieszkaniowy i leczy się z powodu

przewlekłego bólu głowy oraz dolegliwości kręgosłupa.

W okresie objętym zarzutem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego obwiniona

przekroczyła termin do sporządzenia uzasadnienia w 67 sprawach, w znacznej ich

części przekroczenie było wielomiesięczne, a w niektórych ponad roczne.

Nieterminowo sporządziła uzasadnienia w następujących 67 sprawach, sygn. akt:

II K 704/07 (przekroczenie o 34 dni); II K 711/07 (przekroczenie o 33 dni); II K

722/07 (przekroczenie o 27 dni); II K 558/07 (przekroczenie o 125 dni); II W 465/07

(przekroczenie o 82 dni); II K 663/07 (przekroczenie o 57 dni); II K 729/07

(przekroczenie o 60 dni), II K 833/07 (przekroczenie o 77 dni); II K 742/07

(przekroczenie o 74 dni); II W 13/08 (przekroczenie o 45 dni); II W 75/08

(przekroczenie o 94 dni); II K 307/08 (przekroczenie o 82 dni); II K 167/08

(przekroczenie o 149 dni); II K 567/07 (przekroczenie o 146 dni); II K 411/08p

(przekroczenie o 74 dni); II W 74/08 (przekroczenie o 52 dni); II K 418/07

(przekroczenie o 331 dni); II K 790/07 (przekroczenie o 269 dni); II K 3/08

5

(przekroczenie o 273 dni); II K 910/08 (przekroczenie o 212 dni); II K 880/08

(przekroczenie o 239 dni); II K 718/08 (przekroczenie o 133 dni); II K 468/08

(przekroczenie o 147 dni); II K 406/08 (przekroczenie o 258 dni); II K 730/08

(przekroczenie o 127 dni); II Ks 7/08 (przekroczenie o 231 dni); II K 707/07

(przekroczenie o 220 dni); II K 863/07 (przekroczenie o 370 dni; II K 390/07

(przekroczenie o 297 dni); II K 248/08 (przekroczenie o 372 dni); II W 462/07

(przekroczenie o 295 dni); II W 131/08 (przekroczenie o 230 dni); II K 837/07

(przekroczenie o 397 dni); II K 354/08 (przekroczenie o 309 dni); II K 456/08

(przekroczenie o 225 dni); II K 584/08 (przekroczenie o 209 dni); II K 496/08

(przekroczenie o 207 dni); II K 600/08 (przekroczenie o 245 dni); II K 387/06

(przekroczenie o 345 dni), II K 710/08 (przekroczenie o 213 dni); II K714/08

(przekroczenie o 227 dni); II K 782/08 (przekroczenie o 205 dni); II K 757/07

(przekroczenie o 73 dni); II K 378/08 (przekroczenie o 144 dni); IIK 346/08

(przekroczenie o 168 dni); II K 89/08 (przekroczenie o 87 dni); II K 928/08

(przekroczenie o 150 dni); II W 33/09 (przekroczenie o 72 dni); II K 410/08

(przekroczenie o 169 dni); II K 350/09 (przekroczenie o 245 dni); II K 225/09

(przekroczenie o 129 dni); II K 925/06 (przekroczenie o 108 dni); II K 295/09

(przekroczenie o 106 dni); II K 48/09 (przekroczenie o 91 dni); II K 767/08

(przekroczenie o 87 dni); II K 528/09 (przekroczenie o 181 dni); II K 521/09

(przekroczenie o 133 dni); II K 754/08 (przekroczenie o 87 dni); II K 552/09

(przekroczenie o 67 dni); II K 315/09 (przekroczenie o 56 dni); II K 267/09

(przekroczenie o 54 dni); II K 229/09 (przekroczenie o 56 dni); II K 4/10

(przekroczenie o 53 dni); II K 168/10 (przekroczenie o 325 dni); II Kp 17/10

(postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia prokuratora

zapadło w dniu 24 lutego 2010 r., a do dnia 6 maja 2010 r. uzasadnienie nie zostało

sporządzone); II Kp 20/10 (postanowienie wymagające uzasadnienia zapadło w dniu

25 lutego 2010 r., a uzasadnienie do dnia 6 maja 2010 r. nie zostało sporządzone); II

Kp 112/09 (przekroczenie o 321 dni).

Sędziowie wydziału, w którym obwiniona pracowała, sporządzają rocznie od

trzydziestu do czterdziestu uzasadnień. W 2007 r. wnioski o sporządzenie

uzasadnienia wpłynęły w 4 sprawach z referatu obwinionej, w 2008 r. – w 32

sprawach, w 2009 r. – w 41 sprawach, a w 2010 r. – w 42 sprawach. W latach 2008 –

2010 ilość spraw z repertorium K załatwionych przez obwinioną była porównywalna z

ilością spraw załatwionych przez innych sędziów w wydziale, natomiast ilość

wszystkich spraw załatwionych przez nią była mniejsza.

Obwiniona sędzia przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i

wyjaśniła, że został on spowodowany jej sytuacją rodzinną, dużą odległością

pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem pracy, koniecznością wielogodzinnych

dojazdów w okresie do września 2009 roku oraz zbyt dużą ilością obowiązków

6

orzeczniczych. Podała także, że sporządziła już uzasadnienia we wszystkich sprawach

zakończonych w 2010 roku. Pozostało jej do napisania tylko uzasadnienie w sprawie

sześćdziesięciotomowej (II K 332/08). Wyjaśniła również, że mniejszą liczbę

załatwień we wszystkich rodzajach spraw ma dlatego, że nie dostaje do referatu spraw

o wykroczenia, w których można wydać wyrok nakazowy.

W ocenie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego czyn obwinionej opisany

w ustaleniach faktycznych stanowił oczywiste i rażące naruszenie przepisu art. 423 § 1

k.p.k. – nakazującego sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 14 dni od daty

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a w przypadku sporządzenia

uzasadnienia z urzędu od daty ogłoszenia wyroku – oraz przepisu art. 98 § 2 k.p.k. –

dopuszczającego, gdy sprawa jest zawiła lub z innych ważnych przyczyn, odroczenie

terminu sporządzenia uzasadnienia postanowienia na czas do 7 dniu – i tym samym

był przewinieniem służbowym w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p. Uzasadniając taką

kwalifikację czynu obwinionej, Sąd wskazał na skalę, w jakiej obwiniona sędzia

dopuszczała się przekroczenia terminu do sporządzenia uzasadnienia: przekroczenie

dotyczyło dużej liczby spraw i w wielu z nich było bardzo długie. Podkreślił także, że

uporczywe niedochowywanie terminu do sporządzenia uzasadnienia narusza prawo

stron do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i uchybia powadze wymiaru

sprawiedliwości.

W ocenie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego nie budziło również

wątpliwości zawinienie obwinionej. Występujących opóźnień nie można

usprawiedliwić nadmiernym obciążeniem obwinionej obowiązkami, jej obowiązki

były bowiem porównywalne z obowiązkami innych sędziów zarówno pod względem

ilości, jak i skali trudności. Podobnie powoływane przez obwinioną problemy rodzinne

nie mogą tłumaczyć rażących i długotrwałych uchybień w pracy. Istota kary

przeniesienia na inne miejsce służbowe wykluczała usprawiedliwianie się przez

obwinioną również warunkami, w jakich przyszło jej pracować od października 2007

roku. Rzeczą sędziego ukaranego taką karą jest odpowiednie zorganizowanie sobie

życia poza miejscem swego stałego zamieszkania. Za czynnik usprawiedliwiający

obwinioną nie został też uznany brak dostępu do budynku sądowego po godzinach

urzędowania, bowiem również wtedy, gdy obwiniona miała dostęp do budynku

sądowego po godzinach pracy, dochodziło do zaległości w jej referacie, poza tym

wszyscy sędziowie pracowali w jednakowych warunkach.

W odniesieniu do trzech spraw (II K 704/07, II K 711/07 i II K 722/07) należało

jednak postępowanie w zakresie wymierzenia kary umorzyć, ponieważ od chwili

sporządzenia w tych sprawach uzasadnienia do chwili wyrokowania minęło już ponad

trzy lata (art. 108 § 2 u.s.p.).

Wymierzając obwinionej za zarzucany czyn w zakresie obejmującym pozostałe

sprawy najwyższą karę dyscyplinarną: złożenia z urzędu sędziego (art. 109 § l pkt 5

7

u.s.p.), Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny miał na względzie: jawne i uporczywe

lekceważenie przez nią swych obowiązków, skalę naruszeń, brak jakiejkolwiek

refleksji nad swoim nagannym postępowaniem, składanie obietnic bez pokrycia,

bezskuteczność wszystkich dotąd stosowanych wobec niej kar dyscyplinarnych oraz

środków dyscyplinujących i nadzorczych. Wszystko to wyklucza pozytywną prognozę

co do należytego wypełniania przez obwinioną w przyszłości obowiązków

sędziowskich i jest jednoznaczne z jej nieprzydatnością do wykonywania zawodu

sędziego. Za wymierzeniem obwinionej kary dyscyplinarnej złożenia z urzędu za

uporczywe naruszanie obowiązków sędziowskich przemawiał, zdaniem orzekającego

Sądu, również wzgląd na prewencję ogólną.

Odwołanie od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23

lutego 2011 r. wniosła zarówno obrońca obwinionej – która złożyła ponadto pismo

procesowe z dnia 10 sierpnia 2011 r. precyzujące odwołanie – jak i obwiniona sędzia.

W obu odwołaniach powyższy wyrok został zaskarżony na korzyść obwinionej w

części dotyczącej orzeczenia o stopniu winy i karze.

Obrońca obwinionej zarzuciła na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. i art. 128 u.s.p.

mogącą mieć wpływ na treść wyroku obrazę przepisów postępowania: art. 4, 7 i 410

k.p.k., przez pominięcie tego, że:

– obwiniona sporządzała uzasadnienia na komputerze, w związku z czym mogły

one być od razu, bez potrzeby przepisywania, doręczane stronom,

– w niektórych sprawach po doręczeniu uzasadnienia nie został wniesiony środek

odwoławczy,

– w niektórych sprawach wniesiony środek odwoławczy został cofnięty,

– obwiniona podczas biegu terminów do sporządzenia uzasadnień korzystała ze

zwolnień lekarskich i urlopów wypoczynkowych oraz przebywała na szkoleniach

sędziów,

– obwiniona w okresie objętym wnioskiem prowadziła postępowanie w

najbardziej obszernej sprawie, jaka toczyła się w Sądzie Rejonowym w C. (II K

332/08),

– obwiniona zaproponowała zmianę systemu pracy: wyznaczanie wokand w

pierwszych trzech tygodniach miesiąca, a pisanie uzasadnień w czwartym tygodniu

miesiąca,

– obwiniona wyjaśniła, dlaczego ilość wszystkich spraw załatwianych przez nią

była mniejsza od ilości spraw załatwianych przez innych sędziów.

Oprócz tego, obrońca obwinionej zarzuciła na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. i

art. 128 u.s.p. błąd w ustaleniach faktycznych, dotyczący okoliczności rzutujących na

stopień naganności zachowania obwinionej a w konsekwencji – wymiar kary, przez

bezpodstawne przyjęcie, że:

8

– obwiniona nie rozpoznawała spraw bardziej skomplikowanych niż inni

sędziowie, taką bowiem bardziej skomplikowaną sprawą była sprawa II K 332/08,

– obwiniona dopuszczała także do przewlekłości innego rodzaju niż

niesporządzanie uzasadnień w terminie, co sugeruje zwrot, w którym mowa o

dopuszczaniu przez obwinioną do przewlekłości postępowania, „zwłaszcza przez

nieterminowe sporządzanie uzasadnień”,

– obwiniona dopuszczała się uchybień w zakresie terminowego sporządzania

uzasadnień od czasów asesury oraz „uchybiała od wielu lat swoim obowiązkom”,

– przeciwko obwinionej niemal permanentnie przez okres prawie dziesięciu lat

toczyły się postępowania dyscyplinarne,

– niemożność pracy w budynku sądowym po godzinach urzędowania nie miała

wpływu na wykonywanie przez obwinioną swych obowiązków,

– warunki pracy obwinionej były takie same jak innych sędziów,

– śmierć ojca nie mogła przez długi czas usprawiedliwiać uchybień obwinionej,

– w sprawie II K 729/07 termin do sporządzenia uzasadnienia został

przekroczony o 60 dni, a w sprawie II K 307/08 o 82 dni, podczas gdy w

rzeczywistości w pierwszej z tych spraw termin ten został przekroczony o 42 dni, a w

drugiej o 71 dni.

Ponadto obrońca obwinionej, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. i art. 128 u.s.p.,

zarzuciła rażącą niewspółmierność – surowość – kary orzeczonej wobec obwinionej

wskutek pominięcia wielu okoliczności łagodzących: przyznania się do winy,

wyrażenia skruchy, sporządzenia wszystkich zaległych uzasadnień, napisania

uzasadnień z 2011 roku w terminie 14 dni, wyznaczania wielu wokand od czasu

zamieszkania w C., akceptowania przez strony argumentacji zawartej w

uzasadnieniach sporządzonych przez obwinioną wyrażającego się rezygnacją z

wnoszenia środków odwoławczych bądź ich cofaniem, niezależnej od obwinionej

niemożności pracy po godzinach urzędowania sądu, dobrego poziomu załatwień i

jakości orzecznictwa, skomplikowanego dojazdu do C., niedogodności związanych z

noclegami w mieszkaniu córki w D., trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej.

W uzasadnieniu odwołania obrońca sprecyzowała, ile dni w związku ze

zwolnieniami lekarskimi, urlopami i szkoleniami należy odliczyć od ustalonych przez

Sąd okresów opóźnień w sporządzeniu uzasadnień przez obwinioną. W sprawie II K

558/07 ustalony okres przekroczenia należy zmniejszyć o 32 dni, w sprawie II W

465/07 – o 20 dni; w sprawie II K 663/07 – o 7 dni; w sprawie II K 729/07 termin do

sporządzenia uzasadnienia przekroczono nie o 60 dni, jak podano w uzasadnieniu

wyroku, lecz o 42 dni i od tego okresu należy jeszcze odliczyć 7 dni; w sprawie II K

833/07 ustalony okres przekroczenia należy zmniejszyć o 8 dni; w sprawie II K 742/07

– o 12 dni; w sprawie II W 13/08 – o 7 dni; w sprawie II W 75/08 – o 27 dni; w

sprawie II K 307/08 termin do sporządzenia uzasadnienia przekroczono nie o 82 dni,

9

jak podano w uzasadnieniu wyroku, lecz o 71 dni i od tego okresu należy jeszcze

odliczyć 22 dni; w sprawie II K 167/08 ustalony okres przekroczenia należy

zmniejszyć o 51 dni; w sprawie II K 567/07 – o 51 dni; w sprawie II K 411/08p termin

do sporządzenia uzasadnienia przekroczono nie o 74 dni, jak podano w uzasadnieniu

wyroku, lecz o 69 dni i od tego okresu należy jeszcze odliczyć 22 dni; w sprawie II W

74/08 ustalony okres przekroczenia należy zmniejszyć o 22 dni; w sprawie II K 418/07

– o 59 dni; w sprawie II K 790/07 – o 39 dni; w sprawie II K 3/08 – o 39 dni; w

sprawie II K 910/08 – o 32 dni; w sprawie II K 880/08 – o 37 dni; w sprawie II K

718/08 – o 18 dni; w sprawie II K 468/08 – o 24 dni; w sprawie II K 406/08 – o 38

dni; w sprawie II K 730/08 – o 13 dni; w sprawie II Ks 7/08 – o 38 dni; w sprawie II K

707/07 – o 69 dni; w sprawie II K 863/07 – o 87 dni; w sprawie II K 390/07 – o 62

dni; w sprawie II K 248/08 – o 84 dni; w sprawie II W 462/07 – o 65 dni; w sprawie II

W 131/08 – o 38 dni; w sprawie II K 837/07 – o 71 dni; w sprawie II K 354/08 – o 56

dni; w sprawie II K 456/08 – o 38 dni; w sprawie II K 584/08 – o 37 dni; w sprawie II

K 496/08 – o 38 dni; w sprawie II K 600/08 – o 44 dni; w sprawie II K 387/06 – o 58

dni; w sprawie II K 710/08 – o 37 dni; w sprawie II K 714/08 – o 41 dni; w sprawie II

K 782/08 – o 35 dni; w sprawie II K 757/07 – o 16 dni; w sprawie II K 378/08 – o 21

dni; w sprawie II K 346/08 – o 34 dni; w sprawie II K 89/08 – o 16 dni; w sprawie II K

928/08 – o 34 dni; w sprawie II W 33/09 – o 20 dni; w sprawie II K 410/08 – o 35 dni;

w sprawie II K 350/09 – o 32 dni; w sprawie II K 225/09 – o 27 dni; w sprawie II K

925/06 – o 27 dni; w sprawie II K 295/09 – o 26 dni; w sprawie II K 48/09 – o 20 dni;

w sprawie II K 767/08 – o 20 dni; w sprawie II K 528/09 – o 19 dni; w sprawie II K

521/09 – o 8 dni; w sprawie II K 754/08 – o 6 dni; w sprawie II K 552/09 – o 5 dni; w

sprawie II K 315/09 – o 5 dni; w sprawie II K 267/09 - o 5 dni; w sprawie II K 229/09

- o 6 dni; w sprawie II K 4/10 - o 6 dni; w sprawie II K 168/10 – o 43 dni; w sprawie II

Kp 17/10 – o 5 dni; w sprawie II Kp 20/10 – o 5 dni; w sprawie II Kp 112/09 – o 40

dni.

Dodatkowo obrońca obwinionej w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2011 r.

podniosła zarzut przedawnienia w zakresie obejmującym 10 spraw: II K 704/07, II K

711/07, II K 722/07, II K 558/07, II W 465/07, II K 663/07, II K 729/07, II K 833/07,

II K 742/07, II W 13/08, a ponadto zwróciła uwagę na sprzeczność między

rozstrzygnięciem zawartym w wyroku a jego uzasadnieniem, przejawiającą się w tym,

że wskazując datę zwrotu przez obwinioną akt z uzasadnieniem w 10 sprawach (II K

350/09, II K 528/09, II K 521/09, II K 754/09, II K 267/09, II K 229/09, II K 4/10, II

Kp 17/10, II Kp20/10, II Kp 112/09), Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w

pisemnych motywach doliczył odpowiednio od 4 do 10 dni miesiąca maja 2010 r.,

mimo iż w sentencji wyroku przyjął jako końcową datę czynu miesiąc kwiecień 2010

r.

10

Nawiązując do podniesionych zarzutów obrońca obwinionej wniosła o zmianę

wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lutego 2011 r. i

wymierzenie obwinionej na podstawie art. 109 § 1 pkt 3 u.s.p. kary dyscyplinarnej

nagany, z jednoczesnym uchyleniem zawieszenia w czynnościach sędziego,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu.

Obwiniona zarzuciła:

– na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. i art. 128 u.s.p. obrazę przepisów

postępowania: art. 2 § 1 pkt 1, art. 4, art. 7 i art. 410 k.p.k., przez jednostronną ocenę

dowodów i niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, uwzględnienie jedynie

okoliczności niekorzystnych dla obwinionej i pominięcie tych, które w znacznym

stopniu usprawiedliwiają uchybienia służbowe,

– na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. i art. 128 u.s.p. błąd w ustaleniach

faktycznych przez przyjęcie, że stwierdzone uchybienia służbowe nacechowane były

najwyższym stopniem winy i społecznej szkodliwości,

– na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. i art. 128 u.s.p. rażącą niewspółmierność kary

wskutek orzeczenia najsurowszej kary dyscyplinarnej w następstwie bezzasadnego

ustalenia w związku z zarzucanymi uchybieniami najwyższego stopnia winy i

najwyższej społecznej szkodliwości.

W uzasadnieniu odwołania obwiniona dokonała obliczeń dotyczących opóźnień

w sporządzaniu uzasadnień z uwzględnieniem okresów, w których korzystała z

urlopów wypoczynkowych, zwolnień lekarskich lub brała udział w szkoleniu sędziów;

obliczenia te są zbieżne z obliczeniami obrońcy obwinionej. Zdaniem obwinionej w 28

sprawach (w których opóźnienie, według niej, wynosiło od 11 do 100 dni) nie doszło

do rażącej przewlekłości, a mimo to sprawy te nie zostały wyeliminowane z opisu

czynu. Obwiniona podkreśliła też, że w żadnej sprawie objętej wnioskiem nie doszło

do przedawnienia orzekania. Zwróciła też uwagę na fakty odstępowania przez strony

od wnoszenia apelacji oraz cofania apelacji, świadczące o jakości sporządzanych przez

nią uzasadnień. Ponadto omówiła prowadzenie bardzo obszernej i pracochłonnej

sprawy, II K 332/08, i wpływ, jaki miało to na jej obciążenie obowiązkami

orzeczniczymi. Powołała się przy tym na nierównomierność przydziału spraw do

poszczególnych referatów sędziów i na utrudnienia związane z pracą w budynku Sądu.

Konkludując, obwiniona wniosła o zmianę wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 23 lutego 2011 r. i wymierzenie jej na podstawie art. 109 § 1

pkt 3 u.s.p. kary dyscyplinarnej nagany, z jednoczesnym uchyleniem zawieszenia w

czynnościach sędziego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi

Dyscyplinarnemu.

11

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 107 § 1 u.s.p., przewinieniem służbowym uzasadniającym

odpowiedzialność dyscyplinarną sędziego jest m.in. dopuszczenie się przez sędziego

oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa. Przewinienie takie może być popełnione

tylko w ramach postępowania sądowego. Może je stanowić w zasadzie jedynie

naruszenie takich przepisów postępowania, które mają na celu zapewnienie sprawnego

przebiegu postępowania, włączenie bowiem w zakres hipotezy art. 107 § 1 u.s.p.

naruszenia także innych przepisów, zwłaszcza materialnoprawnych, byłoby co do

zasady nie do pogodzenia z niezawisłością sędziowską.

Sporządzenie uzasadnienia orzeczenia z przekroczeniem terminu określonego w

ustawie stanowi więc przewinienie służbowe polegające na obrazie przepisów prawa

tylko wtedy, gdy przekroczenie terminu było oczywiste i rażące (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 12 listopada 2003 r., SNO 71/03).

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w zaskarżonym wyroku trafnie uznał, że

obwiniona sędzia w zakresie objętym wnioskiem o ukaranie dopuściła się oczywistego

naruszenia art. 423 § 1 i art. 98 § 2 k.p.k. W świetle dokonanych ustaleń, nie budzi

wątpliwości, kiedy obwiniona powinna była sporządzić uzasadnienia w sprawach

objętych wnioskiem, jak i to że uzasadnień tych nie sporządziła w wymaganym

terminie, lecz dopiero znacznie później. Podejmowana w odwołaniach próba

wykazania, że do biegu terminu instrukcyjnego przewidzianego w art. 423 § 1 k.p.k.

nie mogą być wliczane okresy, w których sędzia chorował lub przebywał na urlopie

albo brał udział w szkoleniach, jest chybiona. Do biegu terminu instrukcyjnego

przewidzianego w art. 423 § 1 k.p.k. mają zastosowanie przepisy art. 123 k.p.k. W ich

świetle, terminy w postępowaniu karnym, podobnie jak w postępowaniu cywilnym

(zob. art. 110 i nast. k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.), mają charakter terminów

ciągłych, tj. takich, w przypadku których wyłączone jest pomijanie pewnych okresów

w toku ich biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2005 r., V

CZ 63/05). Terminy te mogą zatem być obliczane tylko w sposób określony w art. 123

k.p.k., który jest zbieżny z rozwiązaniami przyjętymi w art. 110 i nast. k.c. w związku

z art. 165 § 1 k.p.c. Tym samym nie było podstaw do skrócenia ustalonych przez Sąd

Dyscyplinarny okresów przekroczenia terminów do sporządzenia uzasadnienia o

wskazane w odwołaniach okresy chorób, urlopów i szkoleń obwinionej. Jeżeli chodzi

o ustalenia dotyczące okresów przekroczenia przez obwinioną terminu do

sporządzenia uzasadnienia, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dopuścił się jednak

błędu polegającego na przyjęciu dłuższego okresu przekroczenia w trzech sprawach: w

sprawie II K 729/07 ustalił je na 60 dni zamiast na 42 dni, w sprawie II K 307/08 – na

82 dni zamiast na 71 dni, w sprawie II K 411/08p – na 74 dni zamiast na 69 dni.

Ponadto w dziesięciu sprawach, mimo iż zarzutem był objęty czyn popełniony w

12

okresie od grudnia 2007 roku do kwietnia 2010 roku, Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny uwzględnił także kilka dni opóźnienia trwającego jeszcze w maju 2010

roku. W sprawie II K 350/09, w której przekroczenie terminu zostało ustalone na 245

dni – 5 dni; w sprawie II K 528/09, w której przekroczenie terminu zostało ustalone na

181 dni – 10 dni; w sprawie II K 521/09, w której przekroczenie terminu zostało

ustalone na 133 dni – 10 dni; w sprawie II K 754/08, w której przekroczenie terminu

zostało ustalone na 87 dni – 10 dni; w sprawie II K 267/09, w której przekroczenie

terminu zostało ustalone na 54 dni – 4 dni; w sprawie II K 229/09, w której

przekroczenie terminu zostało ustalone na 56 dni – 10 dni; w sprawie II K 4/10, w

której przekroczenie terminu zostało ustalone na 53 dni – 10 dni; w sprawie II Kp

17/10, w której postanowienie zostało wydane w dniu 24 lutego 2010 r. – 6 dni; w

sprawie II Kp 20/10, w której postanowienie zostało wydane w dniu 25 lutego 2010 r.

– 6 dni; w sprawie II Kp 112/09 – w której przekroczenie terminu zostało ustalone na

321 dni – 6 dni. Jednakże wszystkie te uchybienia nie mogą w żadnym zakresie

uzasadniać zakwestionowania zaskarżonego orzeczenia, ponieważ nie mogły one mieć

wpływu na treść tego orzeczenia, albowiem mimo ich popełnienia, rzeczywiste okresy

przekroczenia przez obwinioną terminu do sporządzenia uzasadnienia w czasie

objętym zarzutem nie budzą najmniejszej wątpliwości. Tym samym nie mógł też

odnieść zamierzonego skutku zarzut sprzeczności między rozstrzygnięciem zawartym

w wyroku a jego uzasadnieniem.

Trafnie również w zaskarżonym wyroku naruszenie przez obwinioną art. 423 §1 i

art. 98 §2 k.p.k. zostało uznane za rażące. O tym, czy obraza przez sędziego przepisów

prawa w toku postępowania jest rażąca, decydują jej negatywne skutki, godzące w

interesy uczestników postępowania lub innych podmiotów albo wymiaru

sprawiedliwości – oceniane zawsze na tle konkretnych okoliczności. W przypadkach

sporządzenia uzasadnienia orzeczenia z przekroczeniem terminu wspomniane

negatywne skutki, a tym samym i uznanie naruszenia właściwych przepisów za rażące,

uzależnia się przede wszystkim od znacznego przekroczenia terminu (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 12 listopada 2003 r., SNO 71/03). Znaczne przekroczenie przez

obwinioną terminu do sporządzenia uzasadnienia w sprawach objętych skierowanym

przeciwko niej wnioskiem nie budzi wątpliwości – tak jak przyjął Sąd Apelacyjny – co

do żadnej z tych spraw. Wystarczy przypomnieć, że w 5 sprawach przekroczenie

mieściło się w granicach 27 – 50 dni, w 21 sprawach – w granicach 51 – 100 dni, w 12

sprawach w granicach 101 – 150 dni, w 3 sprawach w granicach 151 – 200 dni, w 18

sprawach w granicach 201 – 300 dni, w 3 sprawach powyżej 300 dni. Należy podzielić

też stanowisko Sądu Apelacyjnego co do poważnych negatywnych skutków opóźnień

obwinionej w sferze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – dla jego powagi i

zdolności zagwarantowania stronom prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym

terminie. Taką ocenę tych skutków uzasadnia w szczególności skala uchybień

13

obwinionej zarówno co do liczby spraw, jak i czasu trwania. Dlatego brak podstaw do

wyłączenia którejkolwiek ze spraw objętych wnioskiem o ukaranie z opisu czynu

przypisanego obwinionej ze względu na powoływane w ramach obrony

niewystąpienie rażącego naruszenia art. 423 § 1 lub art. 98 § 2 k.p.k. Żaden z

argumentów przytaczanych w odwołaniach przeciwko przyjętej w zaskarżonym

wyroku ocenie uchybień obwinionej jako rażących naruszeń prawa nie jest zasadny.

Sporządzanie przez sędziego uzasadnień na komputerze może mieć w konkretnych

okolicznościach znaczenie przy ocenie rażącego charakteru przekroczenia terminu do

sporządzenia uzasadnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2005 r.,

SNO 55/04), np. może uchylać taką ocenę przekroczenia terminu do sporządzenia

uzasadnienia, jeżeli uzasadnienia dzięki temu sposobowi ich sporządzania trafiają do

stron, mimo naruszenia art. 423 §1 k.p.k., w takim samym czasie, jak uzasadnienia

sporządzane pismem ręcznym z zachowaniem terminu. W okolicznościach niniejszej

sprawy nie ma jednak, ze względu na czas opóźnień, podstaw do łączenia takich

konsekwencji ze sporządzaniem uzasadnień przez obwinioną na komputerze. Tak

samo niewniesienie przez strony w niektórych sprawach objętych wnioskiem o

ukaranie środka odwoławczego lub jego cofnięcie nie dawało podstaw do

zanegowania szkodliwych skutków przekroczenia terminu do sporządzenia

uzasadnienia, ponieważ strony powinny móc podjąć decyzję co do zaskarżenia

orzeczenia, dysponując uzasadnieniem sporządzonym we właściwym czasie.

Na aprobatę zasługuje również stanowisko Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego co do winy obwinionej. Przede wszystkim, jak wynika już z wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2010 r., SNO 43/10, wydanego w toku

postępowania w niniejszej sprawie, opóźnień obwinionej w sporządzaniu uzasadnień

nie mogą ze względu na istotę kary przeniesienia na inne miejsce służbowe

usprawiedliwiać warunki pracy, będące następstwem wymierzenia jej tej kary.

Negowanie w odwołaniach ustaleń i ocen Sądu, że obowiązki obwinionej nie były

nadmierne i dawały się porównać zarówno pod względem ilości, jak i skali trudności z

obowiązkami innych sędziów, nie ma uzasadnionych podstaw. Prowadzenie przez

obwinioną, eksponowanej w ramach obrony, sprawy II K 332/08 nie usprawiedliwia

podważenia tej oceny. W każdym razie nie można zrozumieć, dlaczego prowadzenie

tej sprawy miało utrudniać obwinionej terminowe sporządzenie uzasadnień nawet w

prowadzonych w tym samym czasie sprawach drobnych. Problemy rodzinne,

zwłaszcza związane ze śmiercią osoby najbliższej, mogą oczywiście stanowić

usprawiedliwienie przejściowego zakłócenia terminowego sporządzania uzasadnień,

nie można jednak akceptować tłumaczenia tymi problemami długotrwałych uchybień

w pracy. Podobnie – mimo, iż sędziowie powinni niewątpliwie mieć ze względu na

specyfikę swojej pracy dostęp do budynku sądowego także po godzinach urzędowania

i brak tego dostępu może co do zasady usprawiedliwiać opóźnienia w wypełnianiu

14

przez nich swych obowiązków – w okolicznościach niniejszej sprawy nie można

opóźnień obwinionej w pisaniu uzasadnień wiązać przyczynowo z utrudnieniami w

dostępie do budynku sądowego po godzinach urzędowania. Przyjęciu takiego

powiązania sprzeciwia się skala opóźnień obwinionej jak i – jak trafnie zauważył Sąd

Apelacyjny – występowanie opóźnień także wtedy, gdy obwiniona miała dostęp do

budynku sądowego po godzinach pracy. Analogicznie, choć choroba sędziego,

przebywanie na urlopie lub odbywanie szkolenia usprawiedliwia oczywiście co do

zasady przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 12 stycznia 2011 r., SNO 53/10), to ustalone okresy opóźnień

obwinionej w sporządzaniu uzasadnień tak dalece wykraczają poza czas, w jakim

miała ona korzystać ze zwolnień lekarskich i przebywać na urlopach i szkoleniach, że

opóźnień tych nie da się usprawiedliwić wskazywanymi przez nią zwolnieniami,

urlopami i szkoleniami.

Należało natomiast częściowo uwzględnić podniesiony przez obrońcę

obwinionej w piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. zarzut przedawnienia, zmierzający do

umorzenia postępowania co do wymierzenia kary dyscyplinarnej w zakresie

odnoszącym się do dziesięciu określonych spraw. Według art. 108 § 2 zdanie drugie

u.s.p., jeżeli przed upływem trzech lat od chwili czynu sprawa nie została

prawomocnie zakończona, sąd dyscyplinarny orzeka o popełnieniu przewinienia

dyscyplinarnego, umarzając postępowanie w zakresie wymierzenia kary

dyscyplinarnej. W odniesieniu do wszystkich spraw objętych zarzutem ziściła się

przewidziana w art. 108 § 2 zdanie drugie u.s.p. przesłanka umorzenia postępowania w

zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej: przed prawomocnym zakończeniem

postępowania przeciwko obwinionej upłynął trzyletni termin przewidziany w tym

przepisie. Jednakże Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w zaskarżonym wyroku w

zakresie dotyczącym uchybienia terminom do sporządzenia uzasadnienia w trzech,

objętych zarzutem sprawach: II K 704/07, II K 711/07 i II K 722/07 – w których

zaległe uzasadnienia zostały sporządzone w styczniu 2008 roku – umorzył już na

podstawie art. 108 § 2 u.s.p. postępowanie co do wymierzenia kary. Nie było więc

potrzeby ponownie umarzać w tym zakresie postępowania co do wymierzenia kary.

Potrzeba umorzenia postępowania co do wymierzenia kary wystąpiła tylko w zakresie

dotyczącym uchybienia terminom do sporządzenia uzasadnienia w siedmiu

pozostałych, objętych zarzutem sprawach: II K 558/07, II W 465/07, II K 663/07, II K

729/07, II K 833/07, II K 742/07, II W 13/08, w których zaległe uzasadnienia zostały

sporządzone w czerwcu i lipcu 2008 roku.

Samą jednak karę złożenia z urzędu sędziego, wymierzoną obwinionej w

zaskarżonym wyroku, należało za uchybienia terminom do sporządzenia uzasadnienia

w pozostałych 57 sprawach objętych wnioskiem o ukaranie zachować. Kara ta jest

niewątpliwie najsurowszą spośród kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 109 § 1

15

u.s.p., ale jej wymierzenie obwinionej przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

było w pełni uzasadnione.

Zarzuty podnoszone w odwołaniach przeciwko prawidłowości ustaleń

stanowiących podstawę wymiaru kary orzeczonej wobec obwinionej są chybione.

Zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zdania sugerującego, że

obwiniona sędzia podczas pracy w C. nie tylko przekraczała terminy do sporządzenia

uzasadnienia, ale dopuszczała także do przewlekłości innego rodzaju, było

uzasadnione – jak wynika z pisma z dnia 11 stycznia 2011 r., sporządzonego w trybie

art. 37 §4 u.s.p. – niewyznaczeniem terminów posiedzeń o wydanie wyroków

łącznych w czterech sprawach; w pierwszej z nich wniosek wpłynął już w marcu 2010

roku. W aktach osobowych obwinionej znajduje potwierdzenie również ta

uwzględniona przy wymiarze kary przez Sąd okoliczność, że obwiniona już od czasów

asesury dopuszczała się uchybień w zakresie terminowego sporządzania uzasadnień.

Tak samo oparcie w materiale sprawy ma fakt zwrócenia uwagi obwinionej w trybie

właściwych przepisów na uchybienia w zakresie terminowości sporządzania

uzasadnień przed wszczęciem pierwszej sprawy dyscyplinarnej. Ze względu na trzy

toczące się wcześniej przeciwko obwinionej postępowania dyscyplinarne, z których

pierwsze zostało wszczęte w 2002 roku, uzasadnione było też posłużenie się przez Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny obrazowym określeniem, że przeciwko obwinionej

niemal permanentnie przez okres prawie dziesięciu lat toczyły się postępowania

dyscyplinarne.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wymierzając obwinionej, na podstawie

dokonanych w sprawie ustaleń, karę złożenia z urzędu sędziego trafnie podkreślił

skalę popełnionych przez obwinioną uchybień (z 57 spraw nieobjętych

przedawnieniem orzekania o karze aż w 40 termin został przekroczony o ponad 100

dni, a w 26 o ponad 200 dni) oraz uporczywość obwinionej w ich popełnianiu i bardzo

duży stopień winy obwinionej, jak też negatywną prognozę co do należytego

wypełniania przez obwinioną w przyszłości obowiązków sędziowskich i wynikającą z

tej prognozy nieprzydatność obwinionej do wykonywania zawodu sędziego. Prognoza

ta ma uzasadnienie w bezskuteczności trzech wcześniej wymierzonych obwinionej

lżejszych kar dyscyplinarnych oraz wszelkich innych, stosowanych wobec niej dotąd,

środków dyscyplinujących i nadzorczych.

W tych okolicznościach przywoływane w ramach obrony jako sprzeciwiające się

wymierzeniu kary złożenia z urzędu okoliczności łagodzące: przyznanie się

obwinionej do winy i wyrażenie przez nią skruchy, nie mogą odnieść zamierzonego

skutku. Nie ma bowiem uzasadnionych podstaw do oczekiwania, że wyrażona przez

sędziego Sądu Rejonowego w poczuciu winy skrucha przyniesie w przyszłości zmianę

jej postępowania w zakresie wypełniania obowiązków służbowych.

16

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zaskarżony

wyrok zmienił w punkcie I w ten sposób, że umorzeniem postępowania w zakresie

wymierzenia kary dyscyplinarnej objął także uchybienia terminom do sporządzenia

uzasadnień w sprawach: II K 558/07, II W 465/07, II K 663/07, II K 729/07, II K

833/07, II K 742/07, II W 13/08, a w pozostałej części utrzymał w mocy (art. 437

k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p.).