I UK 36/11

Sygn. akt I UK 36/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera

SSA Jolanta Frańczak (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania E. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 września 2011 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 listopada 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15

stycznia 2010 r. oddalił odwołanie E. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 29 sierpnia 2008 r., odmawiającej wnioskodawczyni dalszego

2

prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową,

wobec niespełnienia warunku niezdolności do pracy.

Powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało poprzedzone

ustaleniami, z których wynikało, że wnioskodawczyni, ur. 3 lipca 1958 r.,

zatrudniona była jako pracownik produkcji zwierzęcej przy dojeniu i obsłudze krów.

W związku ze stwierdzoną przez Państwowego Inspektora Sanitarnego, decyzją z

dnia 6 marca 1997 r., chorobą zawodową w postaci choroby zawodowej skóry,

wnioskodawczyni uprawniona była do renty z tytułu częściowej niezdolności do

pracy do dnia 30 czerwca 2008 r. Lekarz orzecznik ZUS rozpoznał u

wnioskodawczyni astmę oskrzelową, wyprysk rozsiany w wywiadzie w pełnej

remisji, bez zmian skórnych i z powodu astmy orzekł częściową niezdolność do

pracy z ogólnego stanu zdrowia do czerwca 2010 r. Natomiast komisja lekarska

ZUS w związku z wniesionym sprzeciwem stwierdziła, iż astma oskrzelowa jest

dobrze kontrolowana, wyprysk uogólniony pochodzenia zawodowego w remisji, co

nie daje podstaw do orzeczenia niezdolności do pracy. Z ustaleń Sądu

Okręgowego poczynionych na podstawie opinii biegłych lekarzy sądowych

specjalistów z zakresu dermatologii i alergologii wynikało, że rozpoznany u

wnioskodawczyni wyprysk rozsiany pochodzenia zawodowego jest w okresie

remisji, nie występują zmiany na skórze, a niezdolności do pracy nie powoduje

także astma oskrzelowa. W decyzji stwierdzającej chorobę zawodową przyjęto, że

czynnikiem szkodliwym w przypadku wnioskodawczyni jest kontakt z gumą, zaś

wykonane testy naskórkowe wykazały dodatni wynik na: nikiel, chrom, kobalt i

słabo dodatni na alergeny gumy.

Sąd Okręgowy podniósł, iż dokonując ustaleń faktycznych nie uwzględnił

opinii innego biegłego lekarza sądowego dermatologa, według którego

wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy, ponieważ wnioski wynikające

z opinii pozostałych biegłych były lepiej uzasadnione i zgodne z zasadami logiki.

Z opinii sporządzonej przez dr J. Ł. wynika, iż schorzenia będące następstwem

choroby zawodowej są w pełnej remisji. O wygaszaniu alergii świadczy słabo

dodatni wynik na alergeny gumy, a niezdolności do pracy nie można stwierdzić na

podstawie przypuszczeń, że po podjęciu pracy nastąpi nawrót choroby zawodowej.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Okręgowego, w świetle treści art. 6 ust. 1

3

pkt 6 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu

społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322) oraz art. 12 i 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity

tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) zadecydowały o oddaleniu

odwołania, ponieważ wnioskodawczyni nie jest niezdolna do podjęcia pracy.

W apelacji od tego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi pierwszej

instancji niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz błąd w

ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę ustaleń co do następstw

chorobowych, a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 57

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych poprzez nieprzyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do

pracy w związku z chorobą zawodową skóry. Podniosła, że nadal odczuwa

dolegliwości chorobowe, zaś astma oskrzelowa uniemożliwia jakikolwiek wysiłek

fizyczny. Wnioskodawczyni w wywodach apelacji wskazała, że Sąd Okręgowy

zobligowany był dokonać oceny możliwości wykonywania pracy w odniesieniu do

pracy wykonywanej na stanowisku pracownika produkcji zwierzęcej, a nie „w

sposób abstrakcyjny”.

Apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny –

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r.,

uznając, że Sąd pierwszej instancji poczynił wyczerpujące ustalenia co do stanu

faktycznego sprawy oraz dokonał jego prawidłowej oceny prawnej. W uzasadnieniu

wyroku podkreślono, powołując się na stanowisko biegłych lekarzy sądowych

specjalistów z zakresu alergologii (dr J. Ł.) i dermatologii (dr B. S.), że natężenie

skutków choroby zawodowej nie jest, aż tak znaczne, aby powodowało co najmniej

częściową niezdolność do pracy, co wyklucza przyznanie wnioskodawczyni prawa

do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Ponadto

Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniósł, iż praca w

narażeniu na czynniki dermapatogenne może doprowadzić do pogorszenia stanu

zdrowia, ale ewentualnie i dopiero w przyszłości, skutkując ponownie powstaniem

częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Same względy

profilaktyczne oraz przewidywanie wystąpienia zdarzenia przyszłego i niepewnego

4

nie są podstawą do ustalenia istnienia niezdolności do pracy. Renta z tytułu

niezdolności do pracy nie jest świadczeniem o charakterze profilaktyczno –

leczniczym i przyznawana jest pod warunkiem istnienia co najmniej znacznego

ograniczenia zdolności do wykonywania pracy zgodnej z poziomem posiadanych

kwalifikacji zawodowych. Rzeczą wnioskodawczyni było wykazanie, że w znacznym

stopniu utraciła zdolność do wykonywania pracy zgodnie z poziomem posiadanych

kwalifikacji zawodowych, a nie spełnia tego obowiązku sama subiektywna ocena

stanu zdrowia. Z powyższych względów apelacja została przez Sąd drugiej instancji

oddalona jako bezzasadna.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną,

w której zarzuciła:

a) naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 227 k.p.c., a także art.

233 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz

przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wynikające z nieuwzględnienia

charakteru jej pracy i wpływu dolegliwości ze strony schorzeń na dalszą możliwość

wykonywania tego zatrudnienia,

b) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 57 oraz art. 13 ustawy z

dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych przez pominięcie socjalno – ekonomicznego aspektu niezdolności do

pracy w związku z chorobą zawodową polegające na zaniechaniu uwzględnienia

obiektywnej niemożliwości podjęcia zatrudnienia zgodnego z wiekiem i poziomem

posiadanych kwalifikacji, wykształceniem i zdolnościami psychofizycznymi.

Mając na uwadze powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o zmianę

zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie apelacji lub uchylenie

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania

oraz zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa

procesowego za wszystkie instancje. Skarżąca podniosła, iż kwestia zdolności do

pracy powinna być oceniana w odniesieniu do wykonywania przez nią określonego

zawodu, a wiadome jest, że w zawodzie pracownika produkcji zwierzęcej istnieje

stałe narażenie na oddziaływanie czynnika alergizującego. Sąd drugiej instancji

ocenił natomiast zdolność do pracy wyłącznie w zakresie ogólnym. W związku

powyższym w sprawie istnieje potrzeba interpretacji przepisu art. 57 oraz art. 13

5

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych, ponieważ w wyroku z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98

(OSNAP 2000 nr 16, poz. 624) Sąd Najwyższy stwierdził, że ocena niezdolności do

pracy powinna być rozpatrywana w dwóch płaszczyznach: medycznej oraz

socjalnej. Dlatego dokonując oceny niezdolności do pracy należy wziąć pod uwagę

obiektywną możliwość podjęcia przez ubezpieczonego zatrudnienia zgodnie z

wiekiem, poziomem posiadanych kwalifikacji, wykształceniem i poziomem

predyspozycji psychofizycznych, a nie wyłącznie w zakresie ogólnym, jak uczynił to

Sąd drugiej instancji, bez odniesienia do rodzaju i specyfiki wykonywanego przez

skarżącą zawodu pracownika produkcji zwierzęcej. Utrzymując wyrok Sądu

Okręgowego w mocy Sąd Apelacyjny niewłaściwie zinterpretował art. 57 ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i w konsekwencji

odmówił skarżącej dalszego prawa do renty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym

podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z

art. 3983

§ 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenia faktów lub oceny dowodów, a do tej właśnie sfery odnosi się przytoczony

przez skarżącą przepis, zgodnie z którym sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów

według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia

zebranego materiału. W rezultacie w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się

pogląd, że w postępowaniu kasacyjnym nie może być brany pod uwagę zarzut

naruszenia art. 233 k.p.c. motywowany dowolną lub odmienną oceną

zgromadzonych w sprawie dowodów bądź naruszeniem zasady swobodnej oceny

dowodów (por. między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r.,

V CSK 11/2006, Lex nr 230204, z dnia 4 lipca 2007 r., I UK 36/07, Lex nr 390123; z

dnia 8 stycznia 2008 r., II PK 123/07, Lex nr 442862; z dnia 4 marca 2008 r., II UK

130/07, Lex nr 459312 oraz postanowienie z dnia 23 września 2005 r., III CSK

13/05, OSNC 2006 r. nr 4, poz. 76; z dnia 8 maja 2008 r., V CSK 579/07, Lex nr

393889).

6

W ten sam sposób należy odnieść się do zarzutu naruszenia zaskarżonym

wyrokiem przepisu art. 227 k.p.c., zgodnie z którym przedmiotem dowodu są fakty

mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że przepis ten może być podstawą skargi kasacyjnej

tylko w wyjątkowych wypadkach, a mianowicie, gdy wykazane zostanie, że sąd

przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie i ta

wadliwość postępowania dowodowego mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, bądź

gdy sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w

sprawie, wadliwie oceniając, że nie mają one takiego charakteru. Tymczasem

skarżąca nie twierdzi, że w rozpoznawanej sprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe

dotyczące wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz

jedynie, że Sąd drugiej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy

okoliczności. Samo więc twierdzenie, że nastąpiło naruszenie art. 227 k.p.c. bez

równoczesnego wskazania na uchybienie innym przepisom regulującym

postępowanie dowodowe nie stanowi w istocie podstawy kasacyjnej naruszenia

przepisów postępowania. Należy także wskazać, że zgodnie z bardziej

restryktywnym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przepis art. 227 k.p.c. w ogóle nie

może być przedmiotem naruszenia przez sąd, ponieważ nie jest on źródłem

obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz w istocie określa wolę

ustawodawcy ograniczenia kręgu faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w

postępowaniu cywilnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004

r., IV CK 75/04, LexPolonica nr 369478; z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 272/06,

Lex nr 250047; z dnia 4 listopada 2008 r., II PK 47/08, Lex nr 500202; z dnia 25

stycznia 2010 r., I UK 215/09, Lex nr 577815; z dnia 15 października 2010 r., III UK

22/10, Lex nr 694243; z dnia 12 stycznia 2011 r., II PK 129/10, Lex nr 737385).

Dokonując oceny niezdolności do pracy Sąd pierwszej instancji prawidłowo

dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych specjalistów z zakresu

dermatologii, alergologii i z dowodów tych wysnuł trafne wnioski. Sąd ma

obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszych biegłych lub opinii instytutu tylko

wtedy, gdy przeprowadzona już opinia zawiera istotne luki, jest niekompletna, bo

nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, niejasna, czyli nienależycie

uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona ekspertyza nie pozwala

7

organowi orzekającemu zweryfikować zawartego w niej rozumowania co do

trafności wniosków końcowych. Skarżąca mimo, iż od początku reprezentowana

była przez fachowego pełnomocnika, nie wykazywała błędów, sprzeczności lub

innych wad w opiniach biegłych lekarzy sądowych z zakresu alergologii oraz

dermatologii, które stanowiły podstawę oceny stanu zdrowia w aspekcie zdolności

do pracy, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji i uznanej za prawidłową

zaskarżonym wyrokiem przez Sąd Apelacyjny, ograniczając się do stwierdzenia, że

istotę sporu wyjaśnił należycie inny biegły lekarz sądowy dermatolog, który w opinii

sugerował, że podjęcie zatrudnienia na stanowisku pracownika produkcji zwierzęcej

może doprowadzić do nawrotu choroby zawodowej, która obecnie jest w remisji.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 57 oraz art. 13

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz.U z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W ocenie

skarżącej prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie wskazanych powyżej

przepisów prowadzi do uznania, że Sąd drugiej instancji niezdolność do pracy

powinien odnieść wyłącznie do posiadanych przez nią kwalifikacji zawodowych jako

pracy wykonywanej przez pracownika produkcji zwierzęcej oraz aspektu socjalno –

ekonomicznego. Przede wszystkim należy zauważyć, że prawo do renty z tytułu

niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową określa ustawa z dnia 30

października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322), która w art.

6 ust. 1 pkt 6 stanowi, że przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy

ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub

choroby zawodowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy przy

ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ustalenia wysokości tych

świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem przepisów tej

ustawy. Powyższe odesłanie powoduje, że ustalając niezdolność do pracy

ubezpieczonego w związku z chorobą zawodową należy uwzględnić przede

wszystkim treść art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści art. 12 ustawy niezdolną do pracy

jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z

8

powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do

pracy po przekwalifikowaniu, przy czym częściowo niezdolną do pracy jest osoba,

która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem

posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3). Z kolei w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o

emeryturach i rentach, przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności

do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnienia się: 1)

stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia

niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2) możliwość

przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas

wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmowane jest zgodnie, że utrata

zdolności do pracy nie może być utożsamiana z niezdolnością do wykonywania

ostatniego z dotychczasowych zatrudnień, jeżeli pracownik może podjąć prace

zgodne z poziomem posiadanych kwalifikacji (tak np. Sąd Najwyższy w wyrokach z

dnia 1 grudnia 2000 r., II UKN 113/00, OSNAPiUS 2002 nr 14, poz. 343; z dnia 12

marca 2007 r., I UK 299/06, OSNP 2008 nr 7-8, poz. 112). Przez kwalifikacje

zawodowe należy rozumieć zarówno kwalifikacje formalne czyli przygotowanie

zawodowe udokumentowane świadectwami ukończenia nauki, dyplomami,

zaświadczeniami a także kwalifikacje rzeczywiste w postaci doświadczenia i

praktyki zawodowej, które bez potrzeby przekwalifikowania zawodowego pozwalają

podjąć prace w innych warunkach i na innym stanowisku niż zajmowanym przed

uzyskaniem świadczeń rentowych, ale zgodnym z poziomem posiadanych

kwalifikacji zawodowych. Praca pracownika produkcji zwierzęcej nie jest związana

z posiadaniem „szczególnych kwalifikacji zawodowych” i jest jedną z odmian

prostych prac fizycznych, niewymagających specjalistycznego przygotowania

zawodowego. Ponadto podkreślenia wymaga, że skarżąca posiada wykształcenie

zawodowe i pracowała zgodnie z wykształceniem jako malarz budowlany oraz

sprzedawca. Praca pracownika produkcji zwierzęcej nie była jedynym jej

zatrudnieniem w czasie aktywności zawodowej.

Istota sprawy zamyka się więc w kwestii czy choroba zawodowa w postaci

choroby skóry powoduje częściową niezdolność do pracy na stanowiskach pracy

zgodnych z poziomem kwalifikacji zawodowych skarżącej. Obecnie - jak wynika z

9

ustaleń poczynionych przez sądy obu instancji - skarżąca może pracować na

stanowiskach pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Biegły lekarz

sądowy dr J Ł. w opinii, która stanowiła podstawę ustaleń faktycznych w

rozpoznawanej sprawie wskazał, iż wyprysk alergiczny skóry jest w okresie pełnej

remisji, nie występują objawy chorobowe i skarżąca jest zdolna do każdej pracy

fizycznej na otwartym rynku pracy. Takiej samej oceny zdolności do pracy

skarżącej dokonała dermatolog dr n. med. B. S. mając na uwadze, że skarżąca jest

z zawodu malarzem budowlanym. Natomiast biegła dermatolog Z. J. w swojej opinii

opiera się wyłącznie na przypuszczeniach, że pracując jako pracownik produkcji

zwierzęcej skarżąca narażona byłaby na nawrót choroby. Nie odnosi się w opinii do

kwalifikacji zawodowych skarżącej zawężając swoją ocenę do czynności

wykonywanych przez pracownika produkcji zwierzęcej, które związane są z

wykonywaniem prostych prac fizycznych.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 roku, I UK 200/08, Lex nr

738337 przyjął, że zmiany w organizmie powodujące przeciwwskazania zdrowotne

do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku nie przesądzają o

niezdolności do pracy, nawet częściowej, jeżeli zdolność do wykonywania pracy

zgodnej z kwalifikacjami została zachowana. W przypadku skarżącej posiadającej

wykształcenie zasadnicze zawodowe i doświadczenie w pracy: malarza

budowlanego, sprzedawcy, pracownika produkcji zwierzęcej można mówić, mając

na uwadze to ostatnie stanowisko pracy, do którego ocenę niezdolności do pracy

chce odnieść wyłącznie skarżąca, o kwalifikacjach do wykonywania prostej pracy

fizycznej. Skoro aktualny stan schorzenia zawodowego (remisja istniejącej

poprzednio choroby zawodowej skóry) nie ogranicza w stopniu znacznym zdolności

do pracy fizycznej, to nie ma niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1

ustawy o emeryturach i rentach. Wypada także w tym miejscu nadmienić, że

niezdolność do wykonywania pracy dotychczasowej nie jest wystarczająca do

nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli wiek, poziom

wykształcenia i predyspozycje psychofizyczne usprawiedliwiają rokowania, że

mimo upośledzenia organizmu możliwe jest podjęcie innej pracy w tym samym

zawodzie albo po przekwalifikowaniu zawodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 29 czerwca 2005 r., I UK 299/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 93). W przypadku

10

skarżącej z uwagi na remisję choroby zawodowej nie ma obecnie przeszkód do

wykonywania pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z poziomem posiadanych

kwalifikacji zawodowych mimo, iż z przyczyn profilaktycznych nie powinna

podejmować zatrudnienia na ostatnio zajmowanym stanowisku pracy.

Ponadto w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach obiektywna

możliwość podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z

poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych może

być brana pod uwagę tylko wówczas, gdy pobierający rentę jest nadal niezdolny do

pracy z medycznego punktu widzenia, gdyż te aspekty muszą występować łącznie

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98, OSNAP i

US 2000 nr 16, poz. 624; z dnia 26 maja 2010 r. II UK 353/09 Lex nr 604226; z dnia

8 czerwca 2010 r. II UK 399/09, Lex nr 611421; z dnia 24 sierpnia 2010 r. I UK

64/10, Lex nr 653663). Ustawodawca dał temu wyraz w powiązaniu prawa do renty

z rzeczywistą utratą zdolności do pracy lub znacznym jej ograniczeniem przy

uwzględnieniu możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w

procesie pracy. Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącej o niezdolności do

pracy nie decyduje niemożność podjęcia innej pracy warunkowana wiekiem,

poziomem wykształcenia i predyspozycjami psychofizycznymi, lecz koniunkcja

niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu.

Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej także w

odniesieniu do naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego są

bezzasadne.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c. orzekł jak w

sentencji.