III KRS 18/11

Sygn. akt III KRS 18/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

Protokolant Edyta Jastrzębska

w sprawie z odwołania M. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr [...] z dnia 9 marca 2011 roku w

sprawie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 6 października 2011 r.,

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

M. K. zgłosiła swoją kandydaturę na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie

Rejonowym w […], obwieszczone w Monitorze Polskim […]. Na jedno wolne

stanowisko sędziowskie w tym sądzie zgłosiło się w sumie dwunastu kandydatów.

2

Kandydatka urodziła się w dniu […] 1978 r. W 2002 r. ukończyła wyższe

studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu […], uzyskując

tytuł magistra prawa z oceną bardzo dobrą, a po odbyciu aplikacji sądowej we

wrześniu 2006 r. złożyła egzamin sędziowski, uzyskując ocenę dobrą plus. Ponadto

w 2007 r. ukończyła z wynikiem dobrym plus studia na Wydziale […], uzyskując

tytuł magistra […]. Decyzją Ministra Sprawiedliwości kandydatka została

mianowana asesorem sądowym z powierzeniem pełnienia czynności sędziowskich

w Sądzie Rejonowym w […], na okres czterech lat od dnia 13 marca 2007 r.. Swoje

obowiązki wykonywała w okresie od 13 marca 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. w

wymiarze 1/2 etatu w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego w […] i jednocześnie

w wymiarze 1/2 etatu w Zamiejscowym Wydziale […]. Od dnia 1 maja 2007 r. do 31

maja 2008 r. pracowała w wymiarze 5 sesji w miesiącu w Wydziale Rodzinnym i

Nieletnich Sądu Rejonowego w […] i w wymiarze 5 sesji w miesiącu w Wydziale

[…]. Orzekała w sprawach karnych i wykroczeniowych, w sprawach cywilnych oraz

w sprawach rozpoznawanych w trybie przyspieszonym. Od dnia 1 kwietnia 2008 r.

do dnia 30 czerwca 2008 r. pracowała w wymiarze 6 sesji miesięcznie w Wydziale

Cywilnym Sądu Rejonowego w […], jednocześnie nadal orzekając w

Zamiejscowym Wydziale […]. Od dnia 1 lipca 2008 r. orzekała natomiast w

wymiarze 12 sesji miesięcznie w Wydziale […], przy czym została zobowiązana do

zakończenia spraw pozostających w jej referacie w Zamiejscowym Wydziale […]. Z

dniem 5 maja 2009 r. ustało z mocy prawa powierzenie kandydatce pełnienia

czynności sędziowskich i od tego dnia miała pełnić obowiązki referendarza

sądowego w Sądzie Rejonowym w […]. Faktycznie nie wykonywała jednak tych

obowiązków z powodu nieobecności w pracy wskutek choroby bądź

wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 lipca 2010 r. stosunek pracy M. K. na stanowisku asesora sądowego został

rozwiązany za wypowiedzeniem z dniem 30 listopada 2010 r.

Kandydatka uprzednio dwukrotnie zgłaszała swoją kandydaturę na wolne

stanowiska sędziowskie w Sądzie Rejonowym w […] i w Sądzie Rejonowym w […].

Uchwałami Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8 października 2009 r. i z dnia 5

listopada 2010 r. kandydatura ta nie została jednakże przedstawiona Prezydentowi

RP z wnioskiem o powołanie na żadne z wymienionych stanowisk. Od pierwszej z

3

wymienionych decyzji kandydatka wniosła odwołanie, jednakże Sąd Najwyższy

oddalił je wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., wydanym w sprawie III KRS 1/10.

Z dokumentacji dołączonej do karty zgłoszenia kandydatki wynikało, że w jej

aktach osobowych znajdują się trzy sprawozdania z oceny pracy na stanowisku

asesora sądowego sporządzone przez sędziów wizytatorów Sądu Okręgowego w

[…]. Oceny te nie zawierają pozytywnej opinii o kandydacie na stanowisko

sędziego sądu rejonowego. Z kolei Minister Sprawiedliwości, powołując się na

informacje zawarte w tych sprawozdaniach, wyraził negatywną opinię o

kandydatce. Zauważył przy tym, że nie było możliwości dokonania oceny jej pracy

za okres od maja 2009 r. ponieważ praktycznie nie świadczyła ona pracy w tym

okresie, przebywając na zwolnieniach lekarskich i urlopach. Kolegium Sądu

Okręgowego w […] na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2010 r. zaopiniowało

kandydatkę jednogłośnie negatywnie. Na posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego

Sędziów okręgu Sądu Okręgowego w […] w dniu 17 grudnia 2010 r. kandydatka

uzyskała z kolei następująca liczbę głosów: 4 „za”, 20 „przeciw”, 10

„wstrzymujących się” i 1 głos „nieważny”.

Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła nie przedstawiać kandydatury M. K.

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego […]. Choć bowiem spełnia ona

wymagania formalne powołania na urząd sędziego, to jednak otrzymała negatywne

opinie sędziów wizytatorów, natomiast nie oceniono jej pracy na stanowisku

referendarza sądowego, z uwagi na zwolnienia lekarskie i wykorzystywanie urlopów

wypoczynkowych. Ponadto nie uzyskała poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w

[…] oraz Zgromadzenia Ogólnego Sędziów okręgu tego sądu. Rada uznała, że w

obecnej procedurze nominacyjnej jest lepszy kandydat, tj. M. O., który został

oceniony najwyżej spośród wszystkich 12 kandydatów. Ukończył on wyższe studia

prawnicze z oceną dobrą. Również ocenę dobrą uzyskał z egzaminu

sędziowskiego, który złożył we wrześniu 2006 r. Od dnia 16 czerwca 2008 r. pełni

on obowiązki na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym […] w

Wydziale Ksiąg Wieczystych. Oceniający jego pracę sędzia wizytator uznał, że

należyty poziom orzecznictwa w sprawach cywilnych i wieczystoksięgowych, dobre

wyniki ilościowe, a także osobiste cechy kandydata pozwalają na przyjęcie, iż

4

spełnia on kryteria niezbędne dla sprawowania urzędu sędziego sądu rejonowego.

Kandydat ten otrzymał też wyższe poparcie środowiska sędziowskiego, ponieważ

Kolegium Sądu Okręgowego 2 głosami „za”, 1 głosem „przeciw” i 3 glosami

„wstrzymującymi się” przedstawiło jego kandydaturę z opinią pozytywną, a podczas

glosowania w Zgromadzeniu Ogólnym oddano na niego: 26 głosów „za”, 4 głosy

„przeciw” i 4 głosy wstrzymujące się”. M. O. został również pozytywnie

zaopiniowany przez Ministra Sprawiedliwości. To wszystko sprawiło, że w trakcie

posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 9 marca 2011 r. na tego

kandydata oddano 13 głosów „za”, udzielając mu tym samym jednogłośnego

poparcia. Z kolei na kandydaturę M. K. w czasie tego samego posiedzenia oddano

13 głosów „przeciw”. Jej kandydatura nie uzyskała zatem wymaganej bezwzględnej

większości głosów.

Powyższą Uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa zaskarżyła odwołaniem do

Sądu Najwyższego M. K., zarzucając jej:

I. naruszenie prawa procesowego:

1) art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie podstawy prawnej zaskarżonej

uchwały i w zakresie podstawy faktycznej niewskazanie przyczyn, dla

których Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła wiarygodności i mocy

dowodowej dowodom istotnym oraz korzystnym dla kandydatki, tj. opiniom

sędziów z okresu aplikacji sądowej, oświadczeniom innych osób

współpracujących z kandydatką w sądzie (pracowników sekretariatu,

adwokatów, prokuratorów i ławnika), dokumentom sądowym ze wszystkich

wydziałów, w których kandydatka pracowała w okresie asesury sądowej,

2) art. 379 pkt 5 k.p.c. poprzez pozbawienie kandydatki możności obrony

swych praw w drodze autoprezentacji, gdyż zawiadomienie o terminie

posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów otrzymała po terminie

posiedzenia tego zgromadzenia,

3) art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie faktów mających istotne znaczenie dla

rozstrzygnięcia sprawy, a wynikających z uwag kandydatki do opinii sędziów

wizytatorów w okręgu sieradzkiego i z prawomocnych rozstrzygnięć w

zakresie sprawności postępowania, co miało istotny wpływ w zakresie oceny

kandydatki jako kandydata na sędziego i na wynik sprawy,

5

4) art. 252 k.p.c. w powiązaniu z art. 244 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie za w pełni

wiarygodne opinii sędziów wizytatorów z okręgu sieradzkiego, pomimo

udowodnienia przez kandydatkę ich nieprawdziwości,

5) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez jednostronne rozważenie zebranego materiału w

oparciu o kwestionowane opinie sędziów wizytatorów i oparte na tych

opiniach stanowiska Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu

Okręgowego w […] oraz Ministra Sprawiedliwości w miejsce

wszechstronnego rozważenia zebranego materiału poprzez ustosunkowanie

się do uwag kandydatki i prawomocnych orzeczeń uchylających uwagi w

zakresie niesprawności postępowania, co miało istotny wpływ na procedurę

oceny przydatności kandydatki w zawodzie sędziego w porównaniu z innymi

kandydatami, a w konsekwencji na wynik sprawy,

6) art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w związku z art. 12

ust. 1 – 4 tej ustawy poprzez niepodjęcie odrębnej uchwały w przedmiocie

rozpatrzenia i oceny kandydatury M. K., co miało istotny wpływ na wynik

sprawy, gdyż powodowało nieważność przedmiotowej uchwały w

przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu

sędziego Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej,

7) art. 2 ust. 2 pkt 8 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa poprzez brak

jakiejkolwiek reakcji Rady dotyczącej nieprzestrzegania zasad etyki

zawodowej przez sędziów wizytatorów ds. karnych, cywilnych i rodzinnych

sporządzających nierzetelne opinie o kandydacie oraz wobec Prezesa Sądu

Rejonowego w […], który w toku asesury sądowej M. K. wystosował wobec

niej dwie niezasadne uwagi w zakresie niesprawności postępowania oraz

zainicjowała niezasadne i pozbawione podstaw prawnych postępowanie

służbowe po złożeniu przez kandydatkę wniosku o nominację sędziowską,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie przygotowania

zawodowego i cech osobistych kandydatki.

II. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa i Prokuratury poprzez niewłaściwe rozpatrywanie

kandydatury M. K. jako referendarza sądowego, pomimo że w takim

6

charakterze nigdy nie była zatrudniona, a o stanowisko sędziego

ubiega się w oparciu o ponad 2-letnią niezawisłą pracę orzeczniczą

asesora sądowego, któremu powierzono czynności sędziowskie,

podczas gdy referendarzom sądowym nie powierzono czynności

sędziowskich i nie zapewniono niezawisłego orzekania,

2) art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną

wykładnię i preferowanie w dostępie do służby sędziowskiej

referendarzy sądowych o ograniczonym zakresie orzecznictwa w

stosunku do kandydatki, która będąc ponad 2 lata asesorem

sądowym orzekała we wszystkich podstawowych dziedzinach prawa,

tj. w sprawach karnych, cywilnych oraz rodzinnych i nieletnich, pełniąc

niezawiśle czynności sędziowskie.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa i przekazanie sprawy Radzie do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Ma rację skarżąca, podnosząc że w dacie podjęcia przez Krajową Radę

Sądownictwa nie obowiązywała przynajmniej część przepisów rozporządzenia

Prezydenta RP z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu

działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą.

Rozporządzenie to, w zakresie dotyczącym trybu postępowania, utraciło bowiem

moc obowiązującą z dniem 2 grudnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 19 listopada 2009 r., K 62/07 (Dz.U. Nr 202, poz. 1567),

skoro wyrok ten – z odroczeniem o 12 miesięcy – w części pozbawił wymienione

rozporządzenie podstawy ustawowej, którą był art. 12 ust. 6 ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa w zakresie uprawniającym Prezydenta RP do określenia, w

drodze rozporządzenia, trybu postępowania przed Radą. Zdaniem Trybunału

Konstytucyjnego tryb postępowania przed Radą nie mógł być uregulowany w

rozporządzeniu, gdyż sprawa ta należy do materii ustawowej. Ustawa nie została

jednakże uchwalona w okresie 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w

7

Dzienniku Ustaw, wskutek czego powstała luka prawna. Brak przepisów rangi

ustawowej regulujących szczegółowo tryb postępowania przed Radą nie zwalniał

wszakże tego organu z obowiązku wykonywania konstytucyjnych i ustawowych

zadań. Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącej przepisów wspomnianego

rozporządzenia Prezydenta RP nie zastąpiły jednak przepisy Kodeksu

postępowania cywilnego. Zgodnie z treścią art. 1 k.p.c. Kodeks ten normuje

postępowanie sądowe w sprawach w tym przepisie wymienionych. Dlatego też brak

jest podstaw do uznania, iż utrata mocy przepisów rozporządzenia Prezydenta RP

z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady

Sądownictwa oraz postępowania przed Radą w części dotyczącej trybu

postępowania powodowało, że w postępowaniu przed Radą winny znaleźć

zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Takiej podstawy nie

mógł stanowić także powołany w odwołaniu art. 12 ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa, zgodnie z którym w postępowaniu przed Radą nie stosuje się

Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak możliwości zastosowania

przepisów k.p.a. nie stanowi bowiem o możliwości stosowania przepisów k.p.c.,

skoro regulują one postępowanie sądowe, a nie postępowanie przed innym

organem państwowym, które do tego ma charakter publiczny. Pośrednio wskazuje

na to również art. 13 ust. 6 omawianej ustawy, który przewiduje wprawdzie

stosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, ale jedynie o skardze

kasacyjnej i w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w zakresie, w jakim nie

zostało ono uregulowane w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nie oznacza

to oczywiście, że brak stosownych regulacji uniemożliwiał Radzie wykonywanie

konstytucyjnych i ustawowych powinności, do których między innymi należy

przeprowadzenie procedury oceny wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego. Sąd Najwyższy podziela w tym przedmiocie stanowisko

wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r., III

KRS 5/11 (dotychczas niepublikowanego), zgodnie z którym (w takim przypadku)

Rada, wobec braku przepisów szczegółowych, była obowiązana do działania na

podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Rada powinna więc kierować

się zasadami ogólnie przyjętymi w działaniu organów państwa w demokratycznym

państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Sąd Najwyższy jest też zdania, że

8

przedstawiona sytuacja prawna będąca skutkiem wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 19 listopada 2009 r., K 62/07 obligowała Krajową Radę

Sądownictwa do wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności istotnych

dla rozstrzygnięcia sprawy, przy wzięciu pod uwagę między innymi tego, że

zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego art. 60

Konstytucji RP gwarantujący każdemu obywatelowi prawo ubiegania się o przyjęcie

do służby publicznej nie gwarantuje wprawdzie przyjęcia do tej służby, ale jego

stosowanie wymaga zapewnienia równych szans w dostępie do służby i stosowania

jasnych kryteriów oceny kandydatów. Wypada dodać, że podstawę działania Rady

winien stanowić również art. 32 Konstytucji RP zakazujący stosowania

dyskryminujących kryteriów oceny. W przedstawionej sytuacji sformułowane w

odwołaniu zarzuty naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu postępowania

cywilnego nie mogły zostać uznane za usprawiedliwione, skoro przepisy te w ogóle

nie znajdowały zastosowania w postępowaniu przed Radą mającego na celu

rozpatrzenie i ocenę kandydatów do pełnienia urzędu sędziowskiego..

Odnosząc się natomiast do opisanych w treści tych zarzutów uchybień

przypisywanych Radzie, Sąd Najwyższy wstępnie uznaje za konieczne

przypomnieć, że nie może budzić jakikolwiek wątpliwości fakt, iż kognicja Sądu

Najwyższego do oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje – zgodnie z

treścią art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

(j.t Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67 ze zm.) – wyłącznie badanie, czy uchwała nie

pozostaje w sprzeczności z prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie ma

kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata na sędziego

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA

2011 nr 1, poz. 93). Co już wcześniej zostało zaś podniesione, Trybunał

Konstytucyjny wyjaśnił z kolei w pkt 5 uzasadnienia wyroku z dnia 27 maja 2008 r.,

SK 5706 (OTK – A 2008, Nr 4, poz. 63), iż przy ocenie zgodności uchwały Rady z

prawem merytoryczna ingerencja Sądu w rozstrzygnięcie Rady jest

niedopuszczalna; kontrola Sądu ograniczona jest (bowiem) do oceny zgodności z

prawem zastosowanej procedury oceny kandydata. Inaczej rzecz ujmując, Sąd

Najwyższy w sprawie z odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w

zakresie przypisanych mu kompetencji nie przejmuje kompetencji Rady jako organu

9

umocowanego przez Konstytucję RP do rozpatrywania i oceny kandydatów do

pełnienia urzędu sędziego, ale ją uwzględnia, przy czym zastosowanie, z mocy

cytowanego już art. 13 ust. 6 o Krajowej Radzie Sądownictwa, przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej rodzi ten skutek, że poza gestią

Sądu Najwyższego pozostają ustalenia faktyczne i ocena dowodów (art. 3983

§ 2

k.p.c.). Dlatego też kwestie te są domeną Rady, podobnie jak ocena doboru

kryteriów, a także znaczenie przywiązywane do poszczególnych kryteriów przy

ocenie poszczególnych kandydatów, pozostając zasadniczo poza zakresem

kompetencji Sądu Najwyższego dokonującego kontroli legalności uchwał Rady,

chyba że naruszają one podstawowe zasady prawne, w tym zwłaszcza zasadę

jednakowego dostępu do stanowisk i zasadę niedyskryminacji (art. 60 i art. 32

Konstytucji RP). Należy przy tym przypomnieć za stanowiskiem Trybunału

Konstytucyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2008 r., SK

57/06 (OTK-A 2009, nr 3 poz. 28), iż nie można tracić z pola widzenia, że

przedmiotem ochrony (wynikającej z art. 60 Konstytucji RP) jest przede wszystkim

formalny aspekt dostępu do służby, a więc związany z przestrzeganiem jednolitych

kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena kwalifikacji czy też

wiarygodności danej osoby z punktu widzenia kryteriów stosowanych w ramach

tego postępowania. (…) Kontrola sądowa nie stwarza więc podstaw do wkraczania

w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, ponieważ mogłoby to oznaczać

naruszenie konstytucyjnych uprawnień i kompetencji Rady wynikających z art. 179

Konstytucji. Ochrona sądowa, udzielana kandydatowi na określone stanowisko

sędziowskie, obejmowałaby zatem kontrolę tego postępowania pod względem jego

zgodności z prawem (…), a więc byłaby (ona) ograniczona do oceny zgodności z

prawem zastosowanej in casu procedury oceny kandydatury i w efekcie

przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego

kandydata takim wnioskiem. Poddanie kontroli sądowej wyników postępowania

przed KRS w takiej indywidualnej sprawie nie może natomiast znaczyć, że sąd

uczestniczyłby w decydowaniu o obsadzie określonego stanowiska sędziowskiego.

Zestawienie powyższych rozważań z treścią uzasadnienia zaskarżonej

uchwały musi prowadzić do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie Rada wykonała

to zadanie w sposób zadawalający. Rada dokonała bowiem oceny wniosku

10

skarżącej z zastosowaniem właściwych kryteriów, co w sposób nie budzący wynika

z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, w którym bardzo szczegółowo zostały

przedstawione wszystkie dane charakteryzujące kandydaturę skarżącej oraz

konkurującego z nią kontrkandydata, którego Krajowa Rada Sądownictwa

ostatecznie postanowiła przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie go

do pełnienia urzędu na jednym tylko wolnym stanowisku sędziego Sądu

Rejonowego w […]. Rada wskazała też na przyczyny, które spowodowały uznanie,

że kontrkandydat skarżącej okazał się lepszym kandydatem do przedstawienia z

wnioskiem o powołanie. Tymi przyczynami były zaś po stronie skarżącej: brak

pozytywnych opinii wizytatorów o jej pracy na stanowisku asesora, brak możliwości

dokonania oceny jej pracy w okresie powierzenia obowiązków referendarza

sądowego, a także negatywne opinie Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów

Sądu Okręgowego w […] oraz Ministra Sprawiedliwości, natomiast po stronie

kandydata wybranego: pozytywna opinia sędziego wizytatora, jak również

pozytywne opinie Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego

w […] oraz Ministra Sprawiedliwości. Rada uwzględniła ponadto fakt, iż skarżąca

zgłaszała uwagi do opinii sędziów wizytatorów, szczegółowo uzasadniając swoje

stanowisko w tym względzie, a zatem stanowisko Rady o nieprzedstawieniu

kandydatury skarżącej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego nie było sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem, lecz było na

nim oparte. W przedstawionej sytuacji sformułowane w odwołaniu zarzuty braku

wszechstronnego rozważenia przez Radę zebranego w postępowaniu materiału

dowodowego nie mogą być uznane za zasadne. Z tych samych przyczyn nie może

być również uzasadniony zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP, zwłaszcza że –

co już wcześniej zostało podkreślone – przedmiotem ochrony wynikającej z tego

przepisu jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, a więc

związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania, a nie

sama ocena kwalifikacji czy też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia

kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania. Dokonywana przez Sąd

Najwyższy kontrola sądowa nie stwarza więc podstaw do wkraczania w zakres

kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa w tych kwestiach, ponieważ mogłoby to

oznaczać naruszenie konstytucyjnych uprawnień i kompetencji Rady wynikających

11

z art. 179 Konstytucji. Dodać wypada, iż przedstawiony wyżej sposób rozpatrzenia i

oceny przez Radę kandydatów do pełnienia urzędu sędziowskiego w żadnym razie

nie wskazuje na „preferowanie w dostępie do służby sędziowskiej referendarzy

sądowych”, lecz przeciwnie wskazuje na stosowanie takich samych kryteriów i

procedur postępowania w odniesieniu do wszystkich kandydatów spełniających

wymogi formalne ubiegania się o urząd sędziego, a więc posiadających jednakowe

cechy relewantne w zakresie dostępu do służby publicznej na tym stanowisku.

Nie jest zasadny także zarzut niewskazania podstawy prawnej zaskarżonej

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Jak wynika bowiem z treści powołanego

wcześniej art. 12 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w postępowaniu

przed Radą nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei art.

13 ust. 1 wymienionej ustawy stwierdza jedynie, że w sprawach indywidualnych, w

których przysługuje odwołanie, uchwały Rady wymagają uzasadnienia i doręczenia.

A contrario podstawa prawna uchwały nie musi być w uchwale wskazana.

Nie może być uznany za uzasadniony zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 w

związku z art. 12 ust. 1 – 4 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa poprzez

niepodjęcie odrębnej uchwały w przedmiocie rozpatrzenia i oceny kandydatury

skarżącej. Skarżąca z treści wymienionych przepisów wyprowadza bowiem

nieuprawniony wniosek o tym, iż jeśli w tych przepisach mowa jest o rozpoznaniu i

ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziowskiego, a także o podjęciu uchwały

bezwzględną większością głosów, to w przypadku wielości kandydatów w pierwszej

kolejności winna zostać podjęta uchwała w przedmiocie oceny i rozpatrzenia

kandydatury, a następnie kolejna uchwała co do przedstawienia bądź

nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego. Zajmując

takie stanowisko, skarżąca nie zauważa jednak, że zaskarżona przez nią uchwała

Rady została podjęta po rozpoznaniu i ocenie kandydata M. K. Owe rozpoznanie i

ocena stanowiło zatem etap postępowania przed Radą oraz było przesłanką

uchwały podjętej na podstawie art. 12 ust. 4 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa, rozstrzygającej o danej „sprawie” indywidualnej”,

czyli o przedmiocie tej sprawy.

Poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w sprawie, w której przedmiotem

jest odwołanie wniesione od uchwały o nieprzedstawieniu wniosku o powołanie do

12

pełnienia urzędu sędziowskiego, wykracza natomiast zarzut naruszenia art. 2 ust. 1

pkt 8 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, jako że nie dotyczy on oceny

legalności tej uchwały w zakresie, którego owa uchwała dotyczy, lecz zupełnie

innego przedmiotu, który z przedmiotową uchwałą nie pozostaje w jakimkolwiek

związku.

Zupełnie niezrozumiały dla Sądu Najwyższego jest z kolei zarzut naruszenia

art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i

Prokuratury poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i rozpatrywanie kandydatury

M. K. jako referendarza sądowego. Rozpatrując i oceniając kandydaturę skarżącej

do pełnienia urzędu sędziowskiego, Rada – co jednoznacznie wynika z

uzasadnienia zaskarżonej uchwały – brała bowiem pod uwagę fakt jej zatrudnienia

wyłącznie na stanowisku asesora sądowego. Wskazując, że po wygaśnięciu z

mocy prawa powierzenia skarżącej pełnienia czynności sędziowskich zostały jej

powierzone od dnia 5 maja 2009 r. obowiązki referendarza sądowego (na

podstawie art. 68 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury),

Rada podkreśliła natomiast, że skarżąca obowiązków tych praktycznie nie

wykonywała, z uwagi na nieobecności w pracy spowodowane niezdolnością do

pracy oraz urlopami wypoczynkowymi. Ten okres zatrudnienia skarżącej (od dnia 5

maja 2009 r. do dnia 30 listopada 2010 r.) nie mógł być więc poddany ocenie w

ramach postępowania zakończonego zaskarżoną uchwałą z dnia 9 marca 2011 r.

Kierując się przedstawionymi motywami i opierając się na treści art. 13 ust. 5

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.