III PO 3/11

Sygn. akt III PO 3/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Maciej Pacuda

Protokolant Edyta Jastrzębska

w sprawie z odwołania H. W.

od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 5 maja 2011 roku, w przedmiocie

odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska prokuratora po

ukończeniu 65 roku życia.,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 6 października 2011 r.,

oddala odwołanie.

Uzasadnienie

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej H. W. wniosła odwołanie od decyzji

Prokuratora Generalnego z dnia 5 maja 2011 r., podjętej na podstawie art. 62a ust.

2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2008

r. nr 7, poz. 39 ze zm.), którą odmówiono wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie

2

przez skarżącą stanowiska prokuratora po ukończeniu 65 roku życia. Prokurator

Generalny wziął pod uwagę zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak

przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przez nią pracy na stanowisku

prokuratora. Powołał się również na opinie Kolegium Prokuratury Apelacyjnej /.../,

Prokuratora Apelacyjnego oraz Krajowej Rady Prokuratury wyrażające negatywne

stanowisko co do dalszego zatrudnienia skarżącej. Zdaniem Prokuratora

Generalnego zasadą jest przejście prokuratora w stan spoczynku z chwilą

ukończenia 65 roku życia, zaś wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

ma charakter fakultatywny: zależy od całokształtu okoliczności. Jest ono wyjątkiem

uzasadnionym szczególnymi okolicznościami leżącymi po stronie służby lub po

stronie prokuratora. Doświadczenie i nie budzące zastrzeżeń wykonywanie

obowiązku oraz nienaganny stan zdrowia nie są okolicznościami wystarczającymi

od odstąpienie od ustawowej zasady. Skarżąca specjalizowała się w prawie

administracyjnym i cywilnym, jednak jej przejście w stan spoczynku nie

zdestabilizuje pracy Prokuratury Apelacyjnej, gdyż pracują w niej inni prokuratorzy,

mający odpowiednie kwalifikacje do wykonywania czynności w tym zakresie.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 62a ust. 2

ustawy o prokuraturze poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania,

polegające na zaniechaniu rzetelnej analizy sytuacji kadrowej prokuratorów

zajmujących się sprawami pozakarnymi w Prokuraturze Apelacyjnej i uwzględnieniu

jednozdaniowej opinii Krajowej Rady Prokuratorów wyrażonej w uchwale podjętej

bez powiadomienia zainteresowanej o terminie posiedzenia i bez sporządzenia jej

uzasadnienia, mimo złożonego wniosku, a nadto decyzję swoją Prokurator

Generalny uzasadnił lakonicznie i nieprzekonywująco. Skarżąca podniosła, że

pogląd Prokuratora Apelacyjnego o istnieniu dostatecznej liczby prokuratorów do

prowadzenia spraw cywilnych i administracyjnych, który służył do uzasadnienia

zaskarżonej decyzji, jest gołosłowny. Obecnie sprawy cywilne prowadzi tylko ona, a

sprawy administracyjne inny prokurator współdziałający z kierownikiem szkolenia.

Te dwa rodzaje spraw powinny być prowadzone przez 3 doświadczonych

prokuratorów, a w Prokuraturze Apelacyjnej brak jest prokuratora o odpowiednim

doświadczeniu i kwalifikacjach, który mógłby ją zastąpić. Skarżąca zarzuciła także,

iż Prokurator Generalny oparł się na jednozdaniowej opinii Krajowej Rady

3

Prokuratorów podjętej na posiedzeniu, o którym nie była zawiadomiona. Rada nie

uwzględniła jej wniosku o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia tej opinii, co

może oznaczać, że została ona podjęta bez należytego wyjaśnienia sprawy.

Wprawdzie nie została jeszcze uchwalona ustawa o Krajowej Radzie Prokuratorów,

przewidująca wysłuchanie wnioskodawcy i uzasadnienie opinii, ale jej projekt jest

już w Sejmie i Rada, wzorująca się na działalności KRS powinna dokonać te dwie

czynności, co nakazują także dobre obyczaje. W odniesieniu do prokuratorów

specjalizujących się w prawie cywilnym, konieczność wymiany pokoleniowej

powinna być stosowana ze szczególną rozwagą z uwagi na rozległość i stopień

skomplikowania tych regulacji prawnych. W piśmie procesowym z 2 września 2011

r. skarżąca dodatkowo podniosła, że z protokołu posiedzenia Kolegium Prokuratury

Apelacyjnej, na którym wydano negatywną opinię o jej dalszym zatrudnieniu

wynika, iż niektórzy prokuratorzy wnosili o zaproszenie jej na to posiedzenie z

uwagi na krótki wówczas okres jej pracy w tej Prokuraturze oraz brak akt

osobowych i zaświadczenia o stanie zdrowia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 62a ust. 2 ustawy o

prokuraturze, prokurator może dalej zajmować stanowisko jeżeli Prokurator

Generalny na wniosek prokuratora po przedstawieniu zaświadczenia

stwierdzającego, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia

obowiązków prokuratora, oraz po zasięgnięciu opinii właściwego prokuratora

przełożonego, wyrazi prokuratorowi zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska.

Ustalone orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że Prokurator Generalny

podejmuje decyzję na podstawie swobodnego uznania, a jej kontrola przez Sąd

Najwyższy ograniczona jest do oceny, czy nie zostały przekroczone granice tego

uznania. Inaczej mówiąc, Sąd Najwyższy nie może wkraczać w ustawowe

kompetencje Prokuratora Generalnego i dokonywać oceny, czy zainteresowany

prokurator ma nadal sprawować swoją funkcję, lecz jedynie bada, czy decyzja

Prokuratora Generalnego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych

kryteriów. Wymiana pokoleniowa prokuratorów jest przesłanką, którą Prokurator

4

Generalny może brać pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku prokuratora o

wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 13 maja 2010 r., III PO 1/10). Nie są przy tym przekonujące wywody

skarżącej oparte na ważnej potrzebie Prokuratury Apelacyjnej /.../ w dalszym jej

zatrudnianiu przy sprawach pozakarnych. Korzystała ona bowiem z

kilkunastoletniego delegowania do Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury

Krajowej i Prokuratury Generalnej, a dopiero w ostatnim okresie przed

ukończeniem 65 roku życia wróciła do wykonywania obowiązków w Prokuraturze

Apelacyjnej.

Ustawa o prokuraturze nie zobowiązuje Krajowej Rady Prokuratorów do

zawiadomienia osoby zainteresowanej o terminie posiedzenia ani do jej

wysłuchania. Podnoszenie przez niektórych członków Rady potrzeby wysłuchania

skarżącej nie ma wpływu na zachowanie prawidłowego trybu postępowania, skoro

większość członków Rady nie podzieliła tego stanowiska i Rada nie zadecydowała

o odroczeniu posiedzenia w tym celu. Zagadnienie to wykracza poza

wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, będące

obowiązkiem Prokuratora Generalnego.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.