IV CSK 174/11

Sygn. akt IV CSK 174/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSA Roman Dziczek

w sprawie z powództwa Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej M. w L.

przeciwko Gminie L. i Spółdzielni Mieszkaniowej Z. w L.

o ustalenie nieważności umowy,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 21 października 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Z.

w L.

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Wyrokiem z 18 października 2010 r., wydanym w uwzględnieniu powództwa

Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej „M.” w L. przeciwko Spółdzielni

Mieszkaniowej „Z.” w L. i Gminie L., Sąd Okręgowy w L. ustalił, że umowa z 4

czerwca 1991 r. zawarta w formie aktu notarialnego o oddaniu pozwanej

Spółdzielni w użytkowanie wieczyste gruntu objętego księgą wieczystą nr „x”

prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L. jest nieważna w części dotyczącej działki nr

34/4 o pow. 1758 m2

, położonej w L., przy ulicy N., pochodzącej z nieruchomości

oznaczonej poprzednio numerem 28 o powierzchni 1,83 h i zasądził na rzecz

powódki solidarnie od pozwanych kwotę 9.639 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

oraz nakazał ściągnąć od pozwanej Gminy na rzecz Skarbu Państwa kwotę 154,01

zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo z sum budżetowych.

Wyrokiem z 11 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej

Spółdzielni od wyroku Sądu Okręgowego z 18 października 2010 r. i zasądził od

niej na rzecz powódki kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Za podstawę rozstrzygnięć Sądy obu instancji przyjęły ustalenie, że decyzją

z 29 marca 1989 r. Dyrektor Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami

UM w L. przekazał powódce w użytkowanie wieczyste działkę gruntu oznaczoną nr

19 o pow. 27.755 m2

, położoną w L. przy ulicy N. Od tego czasu nieruchomość jest

w posiadaniu powódki. Na działce o pow. 1837 m2

urządzony został parking,

wcześniej wybudowaną przez powódkę hydrofornię przystosowano na lokal

użytkowy, obecnie przez nią wynajmowany. Do 2004 r. powódka płaciła opłaty z

tytułu użytkowania wieczystego. W tym czasie z nieruchomości wydzielone zostały

działki o numerach 32/1, 32/2, 34/1, 34/2 i 39. Dla działek 32/1, 32/2 i 39 w 2003 r.

została założona księga wieczysta nr „y”, w której na podstawie decyzji z 29 marca

1989 r. wpisano prawo użytkowania wieczystego na rzecz powódki.

Decyzją z 5 kwietnia 1991 r. Wojewoda stwierdził, że własność

nieruchomości stanowiącej działkę nr 19 z dniem 27 maja 1990 r. nabyła z mocy

prawa nieodpłatnie Gmina L.

Decyzją z 24 sierpnia 1990 r. Dyrektor Wydziału Geodezji, Rolnictwa

i Gospodarki Gruntami UM w L. przekazał w użytkowanie wieczyste na rzecz

pozwanej Spółdzielni nieruchomość stanowiącą działkę nr 28. Na tej podstawie

3

4 czerwca 1991 r. zawarta została umowa notarialna o oddaniu tej nieruchomości

w użytkowanie wieczyste pozwanej Spółdzielni. Pozwana Spółdzielnia została

ujawniona w księdze wieczystej KW nr „x”, prowadzonej dla nieruchomości

stanowiącej działkę nr 28 jako użytkownik wieczysty. W 1994 r. ujawniono w niej

stan wynikający z podziału geodezyjnego działki 28 na działki oznaczone nr 35,

34/1, 34/2. Następnie działka 34/2 została podzielona na działki: 34/3 o pow.

0,0079 ha i 34/4 o pow. 0,1758 m2

. Grunt oznaczony jako działka nr 34/2

przynależał geodezyjnie zarówno do działki nr 19 jak i 28.

Powódka podjęła próbę uregulowania stanu prawnego posiadanej

nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, ale decyzją z 7 maja 2001 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło wcześniejszą decyzję Zarządu

Miasta o rozwiązaniu umowy z 4 czerwca 1991 r. o oddaniu powódce

nieruchomości w użytkowanie wieczyste, stwierdzając, że brak jest podstaw

prawnych do rozwiązania umowy cywilnoprawnej w drodze decyzji organu

administracyjnego.

Powódka wystąpiła o uzgodnienie treści działu drugiego księgi wieczystej nr

„x” z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy L. oddalił to powództwo ze

wskazaniem, że uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem

prawnym nie może zastąpić postępowania o założenie księgi wieczystej. Działka nr

34/4 o pow. 1.758 m2

nie ma odrębnej księgi wieczystej, natomiast stanowi część

nieruchomości o pow.1,83 ha, objętej księgą wieczystą nr „x”. Zgłoszenie

roszczenia mającego podstawę w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece

byłoby zatem możliwe dopiero wówczas, gdyby dla działki nr 34/4 została założona

odrębna księga wieczysta, co prowadziłoby do powstania nowej nieruchomości.

Pozwana Spółdzielnia 21 stycznia 2009 r. wystąpiła o stwierdzenie

nieważności lub uchylenie decyzji z 29 marca 1989 r. Wniosek nie został

uwzględniony.

Sądy obu instancji uznały, że powódka ma interes prawny w dochodzeniu

żądania zgłoszonego w pozwie, gdyż tylko na tej drodze może uzyskać ochronę

swoich zagrożonych praw. Powódce przysługuje roszczenie o zawarcie umowy

o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego działki nr 34/4 i przeniesienie

4

własności znajdującego się na niej budynku, którego źródłem jest decyzja

z 29 marca 1989 r. Decyzja ta wykreowała dla powódki uprawnienie o charakterze

administracyjnym do zażądania zawarcia z nią umowy w formie aktu notarialnego

o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Pozwana Spółdzielnia również

otrzymała decyzję z 24 sierpnia 1990 r. o oddaniu działki w użytkowanie wieczyste,

i w oparciu o tę decyzję 4 czerwca 1991 r. została zawarta umowa o oddanie gruntu

w użytkowanie wieczyste pozwanej Spółdzielni. Uprawnienie powódki może być

zrealizowane jedynie po stwierdzeniu, że prawa użytkowania wieczystego nie

nabyła pozwana Spółdzielnia wobec nieważności umowy, na podstawie której

dokonano na jej rzecz wpisu do księgi wieczystej użytkowania wieczystego także

tej części nieruchomości, która aktualnie stanowi działkę nr 34/4, a to z uwagi na

nieprzeniesienie własności budynku postawionego na tym gruncie.

Umowa z 4 czerwca 1991 r. jest nieważna, gdyż – sprzecznie z brzmieniem

obowiązującego w dacie jej zawarcia art. 20 ustawy z 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r.

Nr 30, poz. 127 ze zm.; dalej – u.g.g.) - nie przenosiła prawa własności budynku

znajdującego się na części nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste,

a aktualnie oznaczonej jako działka 34/4. Tak samo kwestię tę reguluje ustawa z 21

sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261,

poz. 2603 ze zm.; dalej – u.g.n.). Decyzja z 29 marca 1989 r. wprawdzie również

nie przenosiła prawa własności budynków na powódkę, ale wskutek jej wydania

powódka nie nabyła użytkowania wieczystego działki nr 34/4, a jedynie uprawnienie

o charakterze administracyjnym do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego

o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej działki. Prawo takie powstaje

bowiem dopiero z chwilą wpisu do księgi wieczystej, a wpis taki na rzecz powódki

nie został dokonany.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 11 stycznia 2011 r.

wniosła pozwana Spółdzielnia, która - zaskarżając to orzeczenie w całości -

zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa materialnego, to jest art.

189 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że powodowa Spółdzielnia ma

interes prawny w sprawie objętej pozwem w sytuacji, kiedy nie wskazano

materialnoprawnych podstaw roszczenia powoda wynikających z powszechnie

5

obowiązujących przepisów prawa lub dwustronnie zawartych umów dotyczących

praw do działki gruntu nr 34/4 o pow.1837 m2

, położonej w L. przy ulicy N. oraz w

związku z przyjęciem, że istnieje stan niepewności co do stanu prawnego działki nr

34/4, w związku z wydaniem 29 marca 1989 r. decyzji o jej oddaniu w użytkowanie

wieczyste pozwanej Spółdzielni z pominięciem orzeczenia o sprzedaży na

własność budynku znajdującego się na tej działce.

Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, a ewentualnie o

uchylenie tego wyroku w całości i oddalenie powództwa przy zasądzeniu na jej

rzecz od powoda kosztów postępowania.

Powódka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Skarżąca nie zgłosiła zarzutów, które zmierzałyby do zakwestionowania

czynności procesowych podjętych w sprawie przez Sąd drugiej instancji, w tym

i takich, które by prowadziły do zakwestionowania podstawy faktycznej

rozstrzygnięcia. Ocena zarzutów mieszczących się w zakresie pierwszej z podstaw

kasacyjnych (art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c.) musi być zatem odniesiona do tych faktów,

które Sądy obu instancji przyjęły za podstawę subsumcji.

2. Przedmiotem rozpoznania w sprawie było żądanie zgłoszone przez

powódkę z powołaniem się na art. 189 k.p.c. Przepis ten jest podstawą wystąpienia

z powództwem o ustalenie prawa lub stosunku prawnego przez osobę, która ma

interes prawny w uzyskaniu takiego rozstrzygnięcia. Powód ma taki interes prawny

wówczas, kiedy istnieje niepewność co do stanu prawnego lub prawa. W wyroku

z 7 kwietnia 2010 r., II PK 342/09, nie publ., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że interes

prawny istnieje wówczas, gdy zachodzi stan niepewności co do istnienia stosunku

prawnego lub prawa, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności

i wątpliwości w tym zakresie i zapewni powodowi ochronę jego prawnie

chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie

zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Do sporu pomiędzy stronami

doszło z tego powodu, że decyzją z 29 marca 1989 r. orzeczono o oddaniu

powodowi w użytkowanie wieczyste działki nr 19, obejmującej grunt oznaczony

6

aktualnie jako działka nr 34/2, a następnie decyzją z 24 sierpnia 1990 r. orzeczono,

że ten sam grunt, wchodzący w skład działki nr 28 oddany zostaje w użytkowanie

wieczyste pozwanej. Na podstawie decyzji z 24 sierpnia 1990 r., w dniu 4 czerwca

1991 r. z pozwaną została zawarta umowa o oddanie gruntu w użytkowanie

wieczyste, a następnie prawo to ujawnione zostało na jej rzecz w księdze

wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Grunt oznaczony jako działka nr 34/2

pozostaje jednak we władaniu powódki.

Sądy obu instancji przyjęły, że powódka ma roszczenie o zawarcie z nią

umowy o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego spornej działki

i przeniesienie własności znajdującego się na działce budynku, które może być

zrealizowane dopiero po stwierdzeniu, że prawa użytkowania wieczystego do

działki nr 34/4 nie nabyła pozwana Spółdzielnia wobec nieważności umowy z uwagi

na nieprzeniesienie własności budynku. Źródłem roszczenia powódki, według obu

Sądów, ma być decyzja z 29 marca 1989 r. To wskazanie na źródło roszczenia

mającego przysługiwać powódce trafnie kwestionuje pozwana.

3. Decyzja z 29 marca 1989 r. o oddaniu powódce nieruchomości

w użytkowanie wieczyste została wydana w okresie obowiązywania ustawy

z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

(tekst jedn. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74). Do gruntów państwowych oddawanych

w użytkowanie wieczyste zastosowanie miały nadto przepisy tytułu II księgi drugiej

Kodeksu cywilnego (art. 19 u.g.g.). Art. 234 k.c. stanowił wówczas, że do oddania

gruntu państwowego w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy

o przeniesieniu własności nieruchomości.

Według art. 35 ust. 1 u.g.g. w brzmieniu obowiązującym do 5 grudnia

1990 r., a zmienionym ustawą z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1990, Nr 79, poz.

464), zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub umowy

sprzedaży nieruchomości państwowej miało być poprzedzone wydaniem przez

terenowy organ administracji państwowej decyzji określającej osobę nabywcy oraz

przedmiot zbycia.

7

Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.g.g. w brzmieniu pierwotnym (Dz. U. 1985, Nr 22,

poz. 99) oraz w brzmieniu tekstu jednolitego z 14 marca 1989 r. (Dz. U. z 1989 r.

Nr 14, poz. 74), oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego

prawa w drodze umowy wymagało wpisu do księgi wieczystej. W tym samym

czasie art. 22 u.g.g. stanowił, że: (ust. 1) „Spółdzielniom mieszkaniowym oraz

innym osobom prawnym nie będącym państwowymi jednostkami organizacyjnymi

i organizacjami społecznymi mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste grunty

państwowe przeznaczone do realizacji ich zadań ustawowych lub statutowych oraz

służące do zaspokojenia ich potrzeb.”; (ust. 2) „W razie ustanowienia użytkowania

wieczystego na gruncie zabudowanym, położone na tym gruncie budynki i inne

urządzenia mogą być - w zależności od zadań ustawowych lub statutowych osób

wymienionych w ust. 1 - sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste.”

Art. 22 u.g.g. został skreślony z mocą obowiązującą od 5 grudnia 1990 r.,

w związku z wejściem w życie ustawy z 29 września 1990 r. zmieniającej ustawę

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1990, Nr 79, poz.

464). Tą samą ustawą artykułowi 20 ust. 1 u.g.g. zostało nadane brzmienie:

„Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego następuje

z równoczesną sprzedażą położonych na tym gruncie budynków i innych

urządzeń.”

Szczegółowe zasady i tryb oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów

określało wydane na podstawie art. 24 ust. 9 i art. 36 ust. 4 pkt 1 u.g.g.

rozporządzenie Rady Ministrów z 16 września 1985 r. (tekst jedn. Dz. U. z 1989 r.

Nr 14, poz. 75), zastąpione następnie rozporządzeniem z 16 lipca 1991 r.

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311 ze zm.).

O skutkach, jakie należy wiązać z oddaniem zabudowanej nieruchomości

w użytkowanie wieczyste bez jednoczesnej sprzedaży posadowionych na niej

budynków wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 24 listopada 1992 r.,

III CZP 124/92 (OSP 1993, nr 7, poz. 154). Sąd Najwyższy przyjął w niej,

że umowa notarialna o oddanie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa

w nieodpłatne użytkowanie wieczyste jednemu z podmiotów, o których mowa w art.

8

4 ust. 6 u.g.g. (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) na cele

niezwiązane z prowadzeniem działalności zarobkowej, w której nie dokonano

równocześnie sprzedaży położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń

(art. 20 u.g.g.) nie może stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej, gdyż jest

nieważna.

W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w okresie przed

5 grudnia 1990 r., w związku z brzmieniem art. 22 ust. 2 u.g.g. zwłaszcza

w doktrynie, wypowiadany był pogląd, że budynki i inne urządzenia, których

wieczysty użytkownik nie wzniósł na oddanym mu gruncie, bądź ich nie nabył,

stanowią nadal, a w każdym razie mogą stanowić, część składową gruntu. Zasada

wyrażona w art. 20 u.g.g., wedle której oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu

zabudowanego następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tym gruncie

budynków i innych urządzeń, przejściowo nie miała zastosowania w przypadku

ustanowienia użytkowania wieczystego na zbudowanym gruncie na rzecz

spółdzielni mieszkaniowych oraz innych osób prawnych, nie będących

państwowymi jednostkami organizacyjnymi i organizacjami społecznymi

(w konsekwencji obowiązywania art. 22 ust. 2 u.g.g.). W takim przypadku położone

na gruncie budynki i inne urządzenia mogły być - w zależności od zadań

ustawowych lub statutowych tych osób - sprzedane im lub oddane w użytkowanie

wieczyste. Ten pogląd stracił aktualność na gruncie ustawy z 29 kwietnia 1985 r.

w brzmieniu nadanym jej nowelą z 29 września 1990 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 464).

Nowela ta wprowadziła m.in. zasadę oddawania gruntów w użytkowanie wieczyste

osobom fizycznym i prawnym na podstawie umów cywilnoprawnych,

na jednakowych zasadach. W konsekwencji nowelą tą (art. 1 pkt 22) skreślono

art. 22 i art. 23 u.g.g., a tym samym przestał istnieć wyjątek od zasady

określonej w art. 20 u.g.g. umożliwiający oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu

zabudowanego na rzecz spółdzielni mieszkaniowych oraz innych osób prawnych

z równoczesną sprzedażą tym osobom położonych na nim budynków i innych

urządzeń względnie z oddaniem ich (również) w użytkowanie wieczyste.

W stanie prawnym obowiązującym od 5 grudnia 1990 r., ukształtowanym

nowelą do ustawy o gospodarce nieruchomościami z 29 września 1990 r. (Dz. U.

Nr 79, poz. 464), oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego –

9

w każdym przypadku - musiało nastąpić z równoczesną sprzedażą położonych na

tym gruncie budynków i innych urządzeń (art. 20 u.g.g.). Dochodziło wówczas do

powstania dwóch odrębnych praw - prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa

własności budynku, a prawo własności budynku nie mogło należeć do innej osoby

niż użytkownik wieczysty. Skoro art. 20 u.g.g. w przypadku oddania w użytkowanie

wieczyste gruntu zabudowanego wprowadzał - i to bez żadnych wyjątków -

obowiązek równoczesnej sprzedaży użytkownikowi wieczystemu położonych na

tym gruncie budynków i innych urządzeń, to brak takich postanowień w umowie

o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, względnie zamieszczenie w niej

postanowień zmierzających do obejścia tego obowiązku, sprawiał, że umowa była

nieważna (art. 58 § 1 k.c.) i jako taka nie mogła stanowić podstawy wpisu w księdze

wieczystej wynikającego z niej prawa wieczystego użytkowania jedynie

w odniesieniu do samego gruntu.

4. Poza sporem pozostaje, że w marcu 1989 r. na nieruchomości oznaczonej

obecnie nr 34/2 istniały już budynki. Powstaje zatem kwestia, czy w zgodzie

z zamysłem organu orzekającego decyzją z 29 marca 1989 r., miały one dzielić

losy gruntu podlegającego oddaniu w użytkowanie wieczyste i także stać się

przedmiotem użytkowania wieczystego. Dla wyniku postępowania w niniejszej

sprawie nie ma to jednak znaczenia. Prawo użytkowania wieczystego

nieruchomości stanowiącej działkę nr 34/2 nie powstało bowiem na rzecz powódki

przed 5 grudnia 1990 r., a po tej dacie nie mogłoby powstać inaczej jak tylko przez

zawarcie umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego wraz z przeniesieniem

własności budynków i po dokonaniu wpisu ustanowionego prawa w księdze

wieczystej. Skoro decyzja z 29 marca 1989 r. nie doprowadziła do powstania prawa

użytkowania wieczystego na rzecz powódki przed 5 grudnia 1990 r., to po tej dacie

nie mogła już być podstawą do powstania tego prawa na jej rzecz. Decyzja ta

postanawia o oddaniu powódce w użytkowanie wieczyste konkretnej

nieruchomości, a jej wydanie nastąpiło w okresie, gdy zawarcie umowy

ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości musiało być poprzedzone

wydaniem takiego aktu administracyjnego. Po zmianie stanu prawnego nie można

upatrywać źródła roszczenia powódki o zawarcie z nią umowy o ustanowienie

użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr 34/2 i oddanie jej

10

tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste w decyzji z 29 marca 1989 r.

Ustawodawca nie nadał bowiem takiego znaczenia decyzjom o oddaniu

nieruchomości w użytkowanie wieczyste wydanym przed 5 grudnia 1990 r., które

nie doprowadziły jednak do zawarcia umów i ujawniania prawa w księgach

wieczystych, natomiast w kolejno obowiązujących przepisach ustawowych tworzył

podstawy roszczeń dla różnych podmiotów, w tym też spółdzielni mieszkaniowych

o ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego gruntu, o ile spełniają dalsze,

szczegółowo oznaczone przesłanki, o których zresztą powódka w niniejszej

sprawie wspominała podnosząc twierdzenie, że budynki na działce nr 34/2 zostały

wzniesione przez nią i to zanim doszło do wydania decyzji z 29 marca 1989 r. oraz

do zawarcia z pozwaną umowy o ustanowienie na jej rzecz użytkowania

wieczystego gruntu. Podstawę dla takich roszczeń tworzyły np. art. 88a ust. 1

u.g.g., wprowadzony do systemu prawnego ustawą z 4 października 1991 r.

o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa

mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr

103, poz. 446 ze zm.), (por. wyrok Sądu Najwyższego z 30 stycznia 1997 r.,

III CKN 37/96, OSNC 1997, nr 5, poz. 66); art. 208 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia

1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz.

543 ze zm.; dalej – u.g.n.), która zastąpiła ustawę o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 7 maja 1998 r.,

III CZP 14/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 173, wyrok Sądu Najwyższego z 6 czerwca

2001 r., V CKN 1053/00, nie publ.), a aktualnie może nią być art. 35 ustawy

z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, tekst jedn. Dz. U. z 2003 r.

Nr 119, poz. 1116 ze zm.

W świetle tych, powszechnie obowiązujących przepisów, nie zaś decyzji z 29

marca 1989 r., należało rozważyć, czy powódka może mieć interes prawny

w zgłoszeniu żądania wydania wyroku ustalającego, że umowa o oddaniu pozwanej

nieruchomości stanowiącej działkę nr 34/4 nie została ważnie zawarta.

Skoro zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 189 k.p.c.

okazał się zasadny, to na podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c.

w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821

k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

11