I CSK 731/10

Sygn. akt I CSK 731/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSA Marek Machnij

w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Stoczni P. H. S.A. w S.

przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 czerwca 2010 r.,

oddala skargę kasacyjną oraz zasądza od strony powodowej

na rzecz pozwanego Banku kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł

z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2

Powód - Syndyk masy upadłości Stoczni P. H. S.A. w S. wniósł przeciwko

Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. w W. cztery powództwa o uznanie

bezskuteczności czynności pozwanego Banku, polegających na przejęciu na

własność czterech statków w budowie oraz materiałów i urządzeń przeznaczonych

do ich budowy, stanowiących zorganizowaną całość. Pozwany Bank Polska Kasa

Opieki S.A. w każdej z powyższych spraw wniósł o oddalenie powództwa.

W toku postępowania, w każdej z w/w spraw, Syndyk pismami

z 30 października 2006 r. zmodyfikował żądania pozwów w ten sposób, że obok

żądania uznania bezskuteczności czynności prawnych pozwanego Banku

polegających na przejęciu na własność przedmiotów objętych zastawami

rejestrowymi, zgłosił żądania ewentualne zasądzenia kwot stanowiących

równowartość różnicy pomiędzy wartością statku w budowie, określoną w aneksach

do umów o ustanowienie zastawów rejestrowych, a kwotami, którymi pozwany

Bank zwolnił Stocznię P. H. S.A. w S. z długów wynikających z umów kredytowych.

I tak w sprawie XX GC 839/04 wniósł o zapłatę kwoty 6 122 654,46 zł, w sprawie

XX GC 840/04 wniósł o zasądzenie kwoty 20 958 532,55 zł, w sprawie XXGC

841/04 wniósł o zasądzenie kwoty 15 930 572,35 zł, w sprawie XX GC 843/04

natomiast - kwoty 15 428 966,07 zł.

We wszystkich wskazanych wyżej sprawach pozwany Bank wniósł

o oddalenie powództwa także co do roszczeń pieniężnych strony powodowej.

Sąd Okręgowy zarządził połączenie wszystkich czterech opisanych wyżej

spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wyrokiem łącznym z 16 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił

powództwa o uznanie za bezskuteczne opisanych wyżej czynności prawnych oraz

o zapłatę poszczególnych kwot.

Syndyk masy upadłości Stoczni P. H. S.A. w S. zaskarżył wyrok Sądu

pierwszej instancji apelacją. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2008 r.

apelację tę oddalił w zakresie powództw o uznanie za bezskuteczne czynności

prawnych przejęcia na własność przez pozwanego statków w budowie oraz

materiałów i urządzeń przeznaczonych do ich budowy, stanowiących

3

zorganizowaną całość. Natomiast w zakresie powództw ewentualnych (o zapłatę

kwot: 6 122 654,46 zł, 20 958 532,55 zł, 15 930 572,35 zł i 15 428 966,07 zł) oraz w

zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wyrok został uchylony, a sprawa

przekazana w tej części do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi

Okręgowemu w W. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że

roszczenia główne dochodzone pozwami skierowanymi wobec pozwanego Banku

nie zasługiwały na uwzględnienie, a powództwa trafnie w tym zakresie zostały

oddalone, bowiem nie zaistniała przesłanka materialnoprawna warunkująca

uznanie bezskuteczności czynności prawnych zaskarżonych na podstawie art. 57

prawa upadłościowego w zw. z art. 527 k.c. Poddane ocenie czynności nie zostały

zdziałane przez upadłego, ani przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli, lecz

były to czynności prawne osoby trzeciej (jednostronne przejęcie przez Bank na

własność przedmiotów objętych zastawami rejestrowymi).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie, w którym wyrok Sądu

pierwszej instancji nie ostał się i został uchylony, Sąd Okręgowy kolejnym wyrokiem

– z 24 czerwca 2009 r. - oddalił także powództwa o zasądzenie kwot: 6 122 654,46

zł, 20 958 532,55 zł, 15 930 572,35 zł i 15 428 966,07 zł oraz orzekł o kosztach

procesu za pierwszą i drugą instancję, obciążając nimi stronę powodową.

W każdej z czterech spraw połączonych do wspólnego rozpoznania ustalony

przez Sąd Okręgowy stan faktyczny był zbliżony.

I tak w sprawie XX GC 839/04 Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 3 kwietnia

2001 r. pomiędzy Stocznią P. H. S.A. w S. a pozwanym Bankiem Polska Kasa

Opieki S.A. w W. została zawarta umowa zastawu rejestrowego nr 1/502/2001.

Przedmiotem zastawu były stanowiące własność zastawcy rzeczy ruchome w

postaci materiałów i urządzeń przeznaczonych do budowy statku oznaczonego

symbolem B 170/111/17 oraz samego statku będącego w budowie, stanowiące

całość organizacyjną. Umowa ta została zawarta w celu zabezpieczenia

wierzytelności pozwanego Banku z tytułu udzielonego Stoczni w dniu 3 kwietnia

2001 r. kredytu obrotowego w wysokości 21.200 000 USD przeznaczonego na

realizację kontraktu obejmującego budowę statku, będącego przedmiotem zastawu.

Umowa zastawu rejestrowego została wpisana do rejestru zastawów

4

postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z 9 maja 2001 r. Następnie 6 marca 2002

r. strony umowy zastawniczej zawarły do tej umowy aneks, w którym ustalono, że

wartość zastawu dla potrzeb zaspokojenia zastawnika z przedmiotu zastawu przez

przejęcie na własność wynosi równowartość w złotych polskich kwoty 8 301 321

USD, przeliczonej po kursie kupna USD, obowiązującego w Banku w dniu przejęcia

przedmiotu zastawu na własność. Pismem z 1 lipca 2002 r. pozwany Bank

powiadomił zastawcę o zamiarze przejęcia przedmiotu zastawu rejestrowego

na własność. W piśmie tym wskazano, że 28 lutego 2002 r. upłynął termin spłaty

kredytu. Ze względu na to, że kredyt nie został spłacony, Bank oświadczył,

że w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia dokona przejęcia na własność

przedmiotu zastawu rejestrowego, po czym pismem z 8 lipca 2002 r. oświadczył,

że z dniem 8 lipca 2002 r. przejmuje na własność przedmiot zastawu rejestrowego

określony w umowie zastawu rejestrowego. Jednocześnie wskazał, że wartość

przedmiotu zastawu ustalona na kwotę 33 952 402,89 zł zaliczona zostaje na

poczet spłaty wierzytelności zabezpieczonej zastawem. Przedmiotowe pismo

zostało doręczone adresatowi w dniu jego zredagowania, a zatem 8 lipca 2002 r.

W wyniku złożonego oświadczenia Stocznia P. H. S.A. w dniu 15 lipca 2002 r.

wystawiła fakturę VAT na kwotę brutto 33 952 402,89 zł.

W sprawie XX GC 840/04 ustalony stan faktyczny był podobny, z tym

że umowa zastawu rejestrowego o nr 1/502/2000 została zawarta 29 marca

2000 r. Została zaś zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności pozwanego

Banku z tytułu udzielonej Stoczni w dniu 29 marca 2000 r. transzy linii kredytowej

w wysokości 28 500 000 EURO, przeznaczonej na realizację kontraktu

obejmującego budowę statku, będącego przedmiotem zastawu. W dniu 20 czerwca

2000 r. strony umowy zastawniczej zawarły aneks do umowy, w którym ustalono,

że umowa zastawnicza zabezpiecza wierzytelność Banku z tytułu udzielenia

transzy linii kredytowej w kwocie 500 000 EURO. Pismem z dnia 8 lipca 2002 r.

pozwany Bank oświadczył, że z dniem 8 lipca 2002 r. przejmuje na własność

przedmiot zastawu rejestrowego określony w umowie zastawu rejestrowego,

wskazując, że wartość przedmiotu zastawu ustalona na kwotę 116 224589,58 zł

zaliczona zostaje na poczet spłaty wierzytelności zabezpieczonej zastawem.

5

Z kolei w sprawie XX GC 841/04 umowa zastawu rejestrowego o nr

1/504/2000 - zawarta również 29 marca 2000 r. - zabezpieczała wierzytelność

pozwanego Banku z tytułu udzielonej Stoczni transzy linii kredytowej w wysokości

28 500 000 EURO, przeznaczonej na realizację kontraktu obejmującego budowę

statku, będącego przedmiotem zastawu. Umowa była dwukrotnie zmieniana

aneksami - z 20 czerwca 2000 r. oraz z 23 stycznia 2001 r. - które rozszerzyły

zakres wierzytelności pozwanego Banku z tytułu udzielenia dalszych transz tzw.

linii kredytowej. W dniu 23 stycznia 2001 r. pomiędzy stronami została zawarta

dodatkowa umowa o ustanowienie zastawu rejestrowego nr 1/501/2001, którego

przedmiotem były stanowiące własność zastawcy rzeczy ruchome w postaci

materiałów i urządzeń przeznaczonych do budowy statku oznaczonego w umowie

nr 1/504/2000 oraz samego statku będącego w budowie, stanowiące całość

organizacyjną. Powyższa umowa zastawu rejestrowego zawarta została w celu

zabezpieczenia wierzytelności pozwanego Banku z tytułu udzielonego Stoczni

w dniu 23 stycznia 2001 r. kredytu obrotowego w wysokości 16 000 000 EURO

przeznaczonego na realizację kontraktu obejmującego budowę statku, będącego

przedmiotem zastawu. Kolejnym aneksem – z 6 marca 2002 r. - strony umowy

zastawniczej ustaliły, że wartość przedmiotu zastawu dla potrzeb zaspokojenia

zastawnika z przedmiotu zastawu przez przejęcie na własność wynosi

równowartość w złotych polskich kwoty 21 142 100 EURO, przeliczonej po kursie

sprzedaży EURO obowiązującym w Banku w dniu przejęcia przedmiotu zastawu na

własność. Pismem z 8 lipca 2002 r. pozwany Bank oświadczył, że z dniem 8 lipca

2002 r. przejmuje na własność przedmiot zastawu rejestrowego określony

w umowach zastawu rejestrowego z 29 marca 2000 r. i 23 stycznia 2001 r.

Jednocześnie wskazał, że wartość przedmiotu zastawu ustalona na kwotę 88 342

264,85 zł zaliczona zostaje na poczet spłaty wierzytelności zabezpieczonych

zastawami.

W sprawie XX GC 843/04 umowa zastawu rejestrowego o nr Z/62/103/99 –

z 28 grudnia 1999 r. - została zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności

pozwanego Banku z tytułu udzielonego Stoczni P. H. S.A. w S. w dniu 28 grudnia

1999 r. kredytu obrotowego w wysokości 41300 000 USD przeznaczonego na

realizację kontraktu obejmującego budowę statku, będącego przedmiotem zastawu.

6

Następnie w dniu 6 marca 2000 r. strony umowy zastawniczej ustaliły aneksem do

tej umowy, że wartość przedmiotu zastawu dla potrzeb zaspokojenia zastawnika z

przedmiotu zastawu przez przejęcie na własność wynosi równowartość w złotych

polskich kwoty 20 794 398 USD, przeliczonej po kursie kupna dolara

amerykańskiego obowiązującego w Banku w dniu przejęcia przedmiotu zastawu na

własność. Pismem z 9 lipca 2002 r. kredytodawca oświadczył, że z tymże dniem

przejmuje na własność przedmiot zastawu rejestrowego określony w umowie

zastawu rejestrowego. Wskazał poza tym, że wartość przedmiotu zastawu ustalona

na kwotę 85 560 630,01 zł zaliczona zostaje na poczet spłaty wierzytelności

zabezpieczonej zastawem.

W dniu 29 lipca 2002 r. Sąd Rejonowy w S. ogłosił upadłość Stoczni P. H.

S.A. w S.

W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że w opisanych wyżej

sprawach ma zastosowanie art. 59 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia

24.10.1934 r. - Prawo upadłościowe, zgodnie z którym, w roszczeniu o wydanie

równowartości w pieniądzach tego, co ubyło z majątku upadłego lub co do jego

majątku nie weszło w wyniku bezskutecznej czynności prawnej upadłego, zawiera

się żądanie deklaratywnego ustalenia bezskuteczności czynności prawnej. A zatem

ustalenie bezskuteczności czynności prawnej stanowi jedynie przesłankę

roszczenia o zapłatę. W ocenie Sądu pierwszej instancji roszczenie strony

powodowej nie wygasło z powodu upływu terminu prekluzyjnego określonego w art.

57 § 2 prawa upadłościowego, albowiem termin ten nie dotyczy powództw

mających za przedmiot czynności bezskutecznych z mocy samego prawa,

tj. na podstawie art. 54 i 55 prawa upadłościowego, bowiem orzeczenie sądu

w takim wypadku ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. W sprawach tych

powództwo może być wytoczone przez syndyka po upływie dwóch lat od

ogłoszenia upadłości. Za uzasadniony uznał Sąd Okręgowy podniesiony przez

pozwany Bank zarzut przedawnienia roszczenia. Wskazał, że początek terminu

przedawnienia roszczenia Syndyka, opartego na podstawie art. 59 §1 w zw. z art.

54 § 1 prawa upadłościowego, rozpoczął się w dniu ogłoszenia upadłości Stoczni

P. H. S.A. w S., tj. z dniem 29 lipca 2002 r. i wynosi trzy lata. Powołując się na

uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1992 r. III CZP 64/92 (OSNC 1992,

7

nr 12 poz. 225), wskazał, że dochodzone przez Syndyka w każdej z połączonych

do wspólnego rozpoznania spraw roszczenie, było związane z prowadzeniem

działalności gospodarczej, albowiem u jego podstaw tkwiła umowa odpłatnego

zwolnienia Stoczni przez Bank z długu wynikającego z zawartej umowy kredytowej,

a kredyt był w każdym wypadku zaciągnięty na realizację kontraktu obejmującego

budowę statku. A zatem wobec upływu trzyletniego terminu przewidzianego w art.

118 k.c., licząc od daty ogłoszenia upadłości Stoczni P. H. S.A. w S. (tj. od 29 lipca

2002 r.), wytoczone przez Syndyka w dniu 31 października 2006 r. w każdej

z połączonych do wspólnego rozpoznania spraw powództwo o zapłatę jako

przedawnione podlegało oddaleniu.

Od powyższego rozstrzygnięcia apelację złożył powód - Syndyk masy

upadłości Stoczni P. H. S.A. w S. Wyrokiem z 22 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny

apelację tę oddalił i zasądził od niego koszty postępowania na rzecz pozwanego

Banku. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne, jakich dokonał Sąd pierwszej

instancji i uznał je za własne. Podzielił także ocenę prawną Sądu pierwszej

instancji. Jak wskazał, podstawowym warunkiem realizacji roszczenia, o którym

mowa w art. 59 w zw. z art. 54 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24

października 1934 r. - Prawo upadłościowe, jest bezskuteczna - z mocy art. 54 § 1

prawa upadłościowego czynność prawna upadłego. Tymczasem w rozpatrywanej

sprawie, zdaniem tego Sądu, taka sytuacja nie miała miejsca. Żądanie Syndyka

dotyczyło uznania za bezskuteczne oświadczeń woli Banku o przejęciu na

własność przedmiotów zastawów rejestrowych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego,

czynność ta nie stanowi zatem czynności prawnej upadłego - zastawcy, ani

czynności prawnej dłużnika - art. 527 k.c.

Sąd Apelacyjny uznał także bezzasadność zarzutu naruszenia art. 118 k.c.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreślił, że bieg terminu

przedawnienia roszczenia wywodzonego na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 54

§ 1 prawa upadłościowego rozpoczął bieg z dniem ogłoszenia upadłości Stoczni P.

H. S.A., tj. 29 lipca 2002 r. Podzielił także pogląd Sądu Okręgowego, że

zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia, jako związany z działalnością

gospodarczą upadłego. Termin ten upłynął na rok przed tym, zanim powód zgłosił

roszczenie o zapłatę.

8

Od wyroku Sądu Apelacyjnego z 22 czerwca 2010 r. skargę kasacyjną

wywiódł powód, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie wraz

z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego

wyroku i zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwot pieniężnych

dochodzonych wszystkimi czterema pozwami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił

naruszenie przepisów postępowania, m.in. art. 386 § 4 k.p.c. przez nierozpoznanie

istoty sprawy, art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez nieodniesienie się do

zarzutu nierozpoznania istoty sprawy przed sądem pierwszej instancji, a także art.

227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art. 382 k.p.c. W zakresie pierwszej

podstawy kasacyjnej zarzucił zaś naruszenie art. 118 k.c. w zw. z art. 59 § 1 i art.

54 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.10.1934 r. - Prawo

upadłościowe, co przejawiło się w przyjęciu, iż roszczenie o zapłatę, oparte na art.

59 w/w rozporządzenia, jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą,

co z kolei uzasadniało zastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przyjmując na wstępie, że skarga kasacyjna jest niezasadna, w pierwszej

kolejności należy odnieść się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu

nierozpoznania przez Sąd pierwszej i drugiej instancji istoty sprawy.

Zdaniem skarżącego, istota sprawy sprowadzała się do prawidłowego określenia

charakteru i natury czynności prawnych pozwanego Banku oraz właściwego

rozpatrzenia kwestii upływu terminu przedawnienia. Uwadze skarżącego zdaje się

jednak uchodzić okoliczność, że zagadnienie charakteru czynności prawnych,

dokonanych przez pozwany Bank z upadłym, zostało przesądzone prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 4 lipca 2008 r., w którym przyjęto, że czynności

jednostronne strony pozwanej, jako osoby trzeciej, nie mogą być uznane za

bezskuteczne na podstawie art. 57 prawa upadłościowego. Ustalenie to i pogląd

prawny wyrażony w tym wyroku (niezaskarżonym do Sądu Najwyższego w drodze

skargi kasacyjnej) były dla Sądów obu instancji w toku ponownego rozpoznawania

sprawy wiążące (art. 365 k.p.c.). Obecne postępowanie dotyczy jedynie roszczenia

o zapłatę, w ramach którego nie może być ponownie analizowana kwestia

charakteru czynności prawnych pozwanego. Trafnie więc Sąd Apelacyjny ponownie

rozpoznając sprawę, kwestii tej nie poruszył. Tym samym nie mogą być uznane za

9

trafne zarzuty skarżącego związane z rzekomo chybionym pominięciem jego

wniosków dowodów na okoliczność dwustronnego charakteru czynności

pozwanego Banku, polegających na przejęciu przedmiotów zastawu rejestrowego

na własność.

W tych okolicznościach należy uznać, że istotę sprawy w postępowaniu

przed Sądem drugiej instancji stanowiło jedynie zagadnienie upływu terminu

przedawnienia. W tym zakresie nie może zaś budzić wątpliwości, że zgodnie

z utrwalonym już stanowiskiem Sądu Najwyższego, do którego przychyla się także

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, dopiero ogłoszenie

upadłości stanowi zdarzenie powodujące powstanie przysługującego syndykowi

masy upadłości roszczenia o zwrot tego, co w wyniku bezskutecznej względnie

czynności prawnej ubyło z majątku upadłego lub do tego majątku nie weszło.

Przedawnienie takiego roszczenia nie może bowiem biec przed jego powstaniem

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2007 r., V CSK 106/07, niepubl.).

W okolicznościach procesowych sprawy bezsporne było, że upadłość Stoczni – P.

H. S.A. została ogłoszona w dniu 29 lipca 2002 r. i od tego dnia rozpoczął bieg

termin przedawnienia. Główny spór w niniejszej sprawie sprowadzał się jednak do

ustalenia okresu przedawnienia. Sądy pierwszej i drugiej instancji przyjęły trzyletni

okres przedawnienia uznając, że dochodzone przez Syndyka roszczenia są

związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odmienne stanowisko

prezentuje skarżący Syndyk, według którego, roszczenie o zwrot tego co ubyło z

majątku upadłego lub do niego nie weszło w wyniku bezskutecznej czynności

prawnej upadłego ma na celu ochronę praw wszystkich wierzycieli, gdyż

przysługuje przez okres całego postępowania upadłościowego. Pozycja syndyka,

który jest jedynym uprawnionym do jego wytoczenia jest jednak inna niż w sprawie,

w której syndyk dochodzi wierzytelności za upadłego, gdyż – jego zdaniem - nie

subroguje on upadłego, lecz działa na rzecz ogółu wierzycieli, a zatem nie działa

jako przedsiębiorca. Według skarżącego, prowadzi to do wniosku, że roszczenie

określone w art. 59 prawa upadłościowego nie wypływa z działań upadłego

przedsiębiorcy, gdyż ma odrębny charakter, co powoduje, iż nie można przypisać

mu związku z działalnością gospodarczą, o jakiej mowa w art. 118 k.c. Z poglądem

tym nie można jednak się zgodzić. Co prawda sytuacja syndyka w sprawie, w której

10

dochodzi on tego co nie weszło lub ubyło z majątku upadłego w wyniku

bezskutecznej czynności upadłego jest odmienna od tej, w której dochodzi on

wierzytelności przypadającej upadłemu, to jednak nie decyduje to o charakterze

dochodzonego roszczenia. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu takim syndyk

nie subroguje upadłego, co potwierdzono w uzasadnieniu uchwały Sądu

Najwyższego z 27 czerwca 2008 r., III CZP 4/08 (OSNC 2009, nr 7-8, poz. 100),

gdyż przysługująca mu legitymacja do wytoczenia powództwa wynika wprost z

przepisów prawa upadłościowego. We wskazanej uchwale rozstrzygano jednak

kwestię, czy syndyk może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów

kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach

gospodarczych, oraz czy proces prowadzony z jego udziałem toczy się według

przepisów art. 4791

i n. tegoż kodeksu. Jest to więc odmienna kwestia niż ocena

tego, czy wierzytelność dochodzona pozwem jest związana z prowadzeniem

działalności gospodarczej. Charakter dochodzonego roszczenia wynika bowiem w

okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie z prowadzonej przez upadłego

działalności gospodarczej. Chodzi tu bowiem o zasądzenie kwot pieniężnych, które,

zdaniem powoda, ubyły z majątku upadłego w związku z wykonaniem przez

pozwany bank umów zastawu rejestrowego przez przejęcie na własność statków w

budowie oraz materiałów i urządzeń przeznaczonych do ich budowy, stanowiących

zorganizowaną całość. Umowy zastawu rejestrowego zostały zaś zawarte w

związku z prowadzoną przez upadłego działalnością gospodarczą w zakresie

budowy statków i dla zabezpieczenia umów kredytowych zawartych z pozwanym

Bankiem. Nie można przyjąć, że sam fakt iż roszczenie takie powstaje dopiero z

chwilą ogłoszenia upadłości pozwanego i przysługuje wyłącznie syndykowi

wyklucza możliwość traktowania go jako roszczenia związanego z działalnością

gospodarczą. Przesłanką uznania roszczenia za roszczenie związane z

prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest bowiem kwestią tego, komu

przysługuje legitymacja do jego dochodzenia. Fakt, że sam upadły nie ma

możliwości jego realizacji na drodze sadowej nie rzutuje zaś na to, iż samo

roszczenie pozostaje jednak w bezpośrednim związku z wykonywaną działalnością

gospodarczą. Również okoliczność, że omawiane roszczenie służy ochronie przede

wszystkim interesu wszystkich wierzycieli, a nie tylko samego upadłego nie może

11

zmienić stanowiska, iż powstało ono w związku z działalnością gospodarczą

upadłego.

Z przedstawionych względów Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821

k.p.c.